Deze filognostische presentatie is in aanbouw

6. Sociologie

Joseph Dietzgen: De vrijheid van het individu kan niet zuiver individueel, maar slechts in sociale kameraadschap worden bereikt.
Claude Lévi-Strauss De wereld is zonder de mens begonnen en zal zonder hem eindigen.
Abram de Swaan Wat de formule is in de natuurwetenschap, dat is de formulering in de mensenwetenschap: de nauwkeurigste, de meest beknopte én de breedst mogelijke verwoording van iemands constateringen.
Robert D. Putnam: Bonding en Bridging zijn positief aan elkaar gecorreleerd. Bonding (bindend) sociaal kapitaal omzetten naar bridging (overbruggend) sociaal kapitaal, dus in relaties met mensen met een andere achtergrond.
Hofnar: In de grap ligt de wijsheid verborgen

Grenzen doorbreken (Bezieling)

Hofnar: Een geheel eigentijdse wijze om het werkplezier en de kwaliteit binnen uw organisatie te stimuleren. Door een verfrissende en ongeremde kijk, kan de hofnar de alledaagse, misschien wat verroeste, houding even helemaal op zijn kop zetten.

Daniel Ofman benadert in zijn boek Bezieling en kwaliteit in organisaties de samenwerking tussen mensen vanuit het gezichtspunt van de organisatiecultuur. In het Nawoord blijft Jaap Voigt stilstaan bij een belangrijk aspect dat in het boek van Ofman niet aan de orde is gekomen, namelijk het ‘alleen zijn’ en het lijden dat daarmee gepaard gaat. Met dit onderwerp wordt het hart geraakt van de relatie tussen de weg van de individuele mens en de weg van een collectiviteit als een organisatie.
Jaap Voigt heeft onder meer het boek Dao De Jing van Laozi uit het Chinees vertaald.

Jaap Voigt stipt het punt aan dat onze samenleving gebouwd is op het principe dat het individu ondergeschikt is aan de groep, onvermijdelijk leidt tot conflicten of uitsluiting (zondebokmechanisme) van bepaalde individuen of groepen. Door de toenemende globalisering zal het individu eerder meer dan minder onder druk komen te staan. Alleen door het voeren van een transparant beleid is het mogelijk te voorkomen dat individuen of groepen tussen de wal en het schip terechtkomen. Om de harmonie binnen onze samenleving te waarborgen vormt juist de culturele verscheidenheid een hoeksteen. Door een open samenleving met een sterke debatcultuur kunnen tunnelvisies en hokjesgeest tussen de verschillende partijen worden voorkomen.

Artikel van Peter Giesen over hoogleraar Abram de Swaan in de Volkskrant van 20 januari 2007.
De socioloog Abraham de Swaan wijst op het mechanisme identificatie versus ‘desidentificatie’. Als mensen zich als groep aaneensluiten, sluiten ze anderen uit. Dat zijn twee kanten van eenzelfde proces. Het is ook moeilijk een collectief te analyseren waar jezelf deel van uitmaakt. Voor je het weet laat je je op sleeptouw nemen door je eigen emoties. Dan ga je praten in simplificaties, over “de” islam die niet door “de“ Verlichting is gegaan. Dat overkomt islam critici als Herman Philipse en Afshin Ellian. Terwijl die in hun eigen vak toch tot de top behoren.

Michaël Zeeman: De Swaan kijkt over de grenzen van zijn vakgebied heen.
Dit is de zin die je het vaakst over Abraham de Swaan, zijn werk en zijn werkwijze leest.

In zijn boek ‘Steunberen van de samenleving’ werkt Kees Schuyt een column uit die hij eerder in de Volkskrant van 19 mei 2004 publiceerde. Het is mogelijk de vier steunberen, sociale innovaties, op basis van het kompaskwadrant te rubriceren:

Kompaskwadrant:CultuurReciprociteit:Kees Schuyt: Hoofdstuk
4. LemniscaatZo beneden, Zo bovenWatReligieuze tolerantie in de 16e en 17e eeuwAbsoluut4.4
3. Verticale asKompaskwadrantHoeZoeken naar wetenschappelijke waarheidObjectief4.3
2. Kwalitatieve asFilosofie en EthiekWatEen eerlijk rechtsproces voor vijandige partijenSubjectief4.2
1. Kwantitatieve asPsychologie en SociologieHoeVeiligheid: Niet-geweldadige conflictbeslechtingRelatief4.1

Kees Schuyt, ‘Volkskrant 19 mei 2004’: Westerse waarden bestaan vooral uit sociale tegenbindingen. Tegenbindingen – een nieuw begrip – behoeden een samenleving voor het afglijden naar een staat van totale destructie, ongeciviliseerdheid en ontbinding. Als zodanig houden ze een samenleving beter bijeen dan de bekende sociale bindingen, die voortkomen uit gelijke ideeën, gelijke gewoonten en gelijke identiteiten. Aangescherpt wij/zij-denken ligt meestal ten grondslag aan een verstikkende cohesie (het geheel van sociale bindingen). Bovennormaal patriotisme, een groot verlangen naar hiërarchie, angst voor vreemden, een gecultiveerd vijand denken, zijn bekende wegen naar totaal binding. De uitspraak van Bush ‘Wie niet voor mij is, is tegen mij’ duidt er op dat zo’n totaalbinding wordt nagestreefd of al is bereikt.

4. Absoluut ----2. SubjectiefCohesie >>>>Totaalbinding
||||
1. Relatief ----3. ObjectiefOntbinding <<<<Tegenbinding

Een tegenbinding brengt een bepaalde, blijvende binding aan met een tegenpartij of met een vijand. Er zal altijd sprake zijn van tegengestelde partijen, tegenstrijdige belangen en verlangens, zelfs van onverzoenlijke tegenstellingen, maar men heeft een manier gevonden om met die tegenstellingen om te gaan.

Terreurgroepen en religieuze fundamentalisten hanteren eveneens extreme wij/zij-schema’s, die daarmee bijna onvermijdelijk tot mensonterend geweld aanzetten. Om al dit soort mensonterende en de samenleving verscheurende mechanismen van extreme sociale bindingen tegen te gaan, zijn er in de loop van de geschiedenis enkele belangrijke sociale ontdekkingen gedaan, die tot belangrijke sociale innovaties hebben geleid. Schuyt noemt er drie:
1) Gandhiaanse geweldloosheid,
2) Het rechtsproces en een daaruit ontwikkelde nationale en internationale rechtsorde (de Conventies van Genève),
3) (4.) Religieuze tolerantie in de 16e en 17e eeuw.

Bij deze tegenbindingen blijven tegenstellingen en conflicten bestaan, maar ze worden bewust hanteerbaar gemaakt en daarmee (op den duur) misschien opgelost. In elk geval wordt de nihilistische destructiezucht die voorkomt uit te grote sociale binding vermeden en getemperd. Etc.

Innerlijk en Uiterlijk (Binnenwereld en Buitenwereld)

Jan Börger (grafschrift): De Basis van alle cultuur is de ether, d.w.z. de eenheden voorzich gedacht en de eenheden in-een gedacht en dat tegelijkertijd.
Ken Wilber: Hij had gelijk, maar was eenzijdig.
You have to become somebody before you can become nobody.

Wouter Hanegraaff: Wilber beweert dat hij zelf graag op zijn grafsteen zou hebben staan:
"hij had gelijk, maar was eenzijdig". Dat klinkt sympathiek, en het moet worden erkend dat Wilber's oeuvre zich kenmerkt door een continu proces van kritische zelfreflectie waarin eerder ingenomen standpunten worden genuanceerd en herzien.

Ken Wilber boek DE INTEGRATIE VAN WETENSCHAP EN RELIGIE
Ken Wilber De integratie van wetenschap en religie: Zo kan de vraag gesteld worden of de tegengestelde werelden van wetenschap en religie met elkaar verzoend kunnen worden.
Ja, zegt Ken Wilber. Als we de verwondering als uitgangspunt nemen kan dat. Verwondering is de basis voor wetenschap en opent de poorten voor een zoektocht naar het goddelijke. In ‘De integratie van wetenschap en religie’ probeert Wilber de gemeenschappelijke grondslag te vinden voor wetenschappelijke disciplines en religieuze tradities. Voor diegenen die enige diepgang niet schuwen kan dit een blikverruimend boek zijn.

Frank Visser:
Ken Wilber heeft enkele jaren biochemie gestudeerd, en lange tijd zag het er ook naar uit dat hij in die richting door zou gaan, en misschien zelfs zou uitblinken. Maar al tijdens zijn eerste studiejaren verdiepte hij zich in de oosterse filosofie en de westerse psychologie, en hij raakte ervan overtuigd dat zijn roeping gelegen was in het samenbrengen van deze twee werelden. Binnen enkele jaren, hij was toen nog pas 23 jaar oud, schreef hij de resultaten van zijn privé-studies op in een boek, The Spectrum of Consciousness, dat het eerste zou blijken te zijn van een imposant oeuvre. Hierin worden de hoofdlijnen uiteengezet van een visie op de mens en de werkelijkheid waarin de inzichten van Oost en West beide tot hun recht komen -- niet alleen die van de spreekwoordelijke Freud en Boeddha, maar ook die van Piaget en Patanjali, Kohlberg en Confucius, Skinner en Shankara, Neumann en Nagarjuna, Bodhidharma en Bowlby, Plato en Padmasambhava -- om slechts enkele illustere namen te noemen. Zijn werk als geheel is gemotiveerd door het streven om te komen tot een "wereldfilosofie". Inclusiviteit is wel de meest kenmerkende eigenschap van Wilbers visie.

Chris Elzinga, Tot slot:
Helaas kan ik in het bestek van dit artikel niet dieper ingaan op Wilber's kosmologie, die in het teken staat van de "Keten van Zijn". Evenmin kan ik ingaan op zijn opvatting over holarchische opbouw en ontwikkeling van de werkelijkheid. Ik kan ook niet laten zien hoe hij parallellen trekt tussen bewustzijnsfases in het LinksBoven kwadrant en allerlei ontwikkelingsfases in de andere kwadranten (bv. in " Up from Eden " (1981)). Maar als afsluiting wil ik nog één ding noemen. Wat mij in Wilber's verhaal aantrekt is dat hij me een uitweg biedt uit cultuurpessimisme. Het "slechte nieuws" zoals hij dat noemt is er. Milieudegradatie, sociale onrechtvaardigheid, economische uitbuiting zijn er allemaal op grote schaal. Reductionisme in de wetenschap is nog volop aanwezig. Tegelijkertijd is er een proces gaande van verhoogd bewustzijn, waarmee mensen zich (ik mij, wij ons) de consequenties van dit slechte nieuws beginnen aan te trekken. De moderniteit wordt reflexief, zoals Ulrich Beck dat zegt. Internet bijvoorbeeld verkleint de afstand ten opzichte van lijdende mensen in ruimte en tijd enorm, waardoor het appèl dat van hen uitgaat versterkt op ons overkomt. In ons bestaan zijn aangrijpingspunten aanwezig om tot verbetering van de huidige situatie te komen. Daar kunnen we mee verder. We leven dus niet alleen in een chaotische, maar ook in een schitterende tijd.

Het rapport Move a Mountain Bewustzijnsontwikkeling de visie, het doel en de weg van Alexander Zöllner bevat op bladzijde 21 het plaatje Wilbert's model van Integrale Ontwikkeling. Het plaatje toont de combinatie van de vier kwadranten met het model van de persoonlijke bewustzijnsontplooiing.

Lemniscaat Creatielemniscaat (Samentrekken en Uitbreiden)

Jan Wicherink, toont op p. 179 in zijn boek Ontheemde Zielen Ontwaken de met de lemniscaat vergelijkbare torus.

De voornaamste sleutel tot groei is de integratie van je Hogere met je lagere Wezen.
Je ziet onderaan een halve cirkel, die een kelk voorstelt met de opening naar boven gericht. Die afbeelding vertegenwoordigt jullie, die in fysieke incarnatie zijn. En er is een vorm bovenaan, een kelk met de opening naar beneden en die afbeelding vertegenwoordigt ons, de Opgevaren Schare. We staan klaar om het licht en de leiding en de leringen in jullie kelk hier beneden te gieten, zodat deze conferentie, zoals elke conferentie die we geven en ooit hebben gegeven, haar hoogste potentie kan vervullen door een achtvorm-stroom tot stand te brengen tussen jullie hier beneden en wij, Boven. En zo, wanneer die achtvorm-stroom tot stand is gebracht, kunnen wij de maximale mogelijkheden voor elke conferentie realiseren.
De valkuil van egocentrisme
Dus, lieve vrienden, zoals gezegd, het wezenlijke probleem dat de achtvorm-stroom tussen je Hogere en lagere wezen doorbreekt is de zelfgerichtheid van het hart. De behoefte zich beter dan anderen te voelen is een van de centrale aspecten van die zelfgerichtheid en we weten dat jullie allemaal het vermogen hebben jezelf erboven te verheffen. En dus verlang ik ernaar jullie te zien opstijgen en ieder van jullie tot een grotere eenheid met je eigen Hogere Wezen te zien komen, maar ook allen die hier zijn en diegenen die nog zullen komen en een eenheid met elkaar zullen gaan vormen. Want dit is de hoogste mogelijkheid voor deze spirituele conferentie. De mate waarin elke conferentie een succes zal worden staat in rechtstreeks verband met de mate van eenheid die jullie in deze drie korte dagen onder elkaar tot stand kunnen brengen.
De stroom van energie
De Meesters hebben ons (nog) niet verteld hoeveel verschillende God Vlammen er zijn. Mogelijk kunnen er een oneindig aantal zijn, speciaal wanneer je bedenkt dat je eigen God Vlam twee componenten heeft. Je vlam heeft een mannelijke of Alfa polariteit en een vrouwelijke of Omega polariteit.
• De Alfa polariteit is de kern van je Wezen. Het is de God kwaliteit waaruit je IK BEN Aanwezigheid kwam. Dus de kern van je Wezen belichaamt de belangrijkste kwaliteiten van deze God Vlam. Bijvoorbeeld, je Alfa component kan Liefde zijn.
• Je Omega polariteit is de specifieke kwaliteit die je naar de Aarde moest brengen. Het is jouw geschenk aan de wereld, de inbreng die je hogere wezen wilde geven voor het algehele doel van het uitbreiden van het geestelijke licht in de stoffelijke wereld om zo geleidelijk deze wereld tot nog een deel van het geestelijke rijk te maken. Wanneer dit gebeurt zal het voor mensen niet langer mogelijk zijn voor de illusie te vallen dat ze gescheiden zijn van hun hogere wezen – wat de illusie is waaruit al het menselijke lijden voortkomt. Dus zouden we kunnen zeggen dat we allemaal hier kwamen om te helpen een einde aan het lijden te maken.
Het cijfer 8 dat de bovenste en de onderste figuur (rechts boven) omgeeft, vertegenwoordigt de energiestroom van je IK BEN Aanwezigheid naar je lagere wezen. Wanneer je in het dualiteitbewustzijn verloren bent, zul je de geestelijke energieën misbruiken en kunnen ze niet naar de geestelijke wereld terug opstijgen. Deze energieën worden je karma en de misbruikte energie verzamelt zich in je vier lagere lichamen.
Deze misbruikte energie vormt een blokkade voor je intuïtieve verbinding met je IK BEN Aanwezigheid en het vermindert de energie die vanuit je IK BEN Aanwezigheid kan stromen en beperkt op deze wijze je creatieve mogelijkheden.
Moeder Maria legt uit dat alles in de vormwereld ontstaan is als gevolg van de interactie van twee polariteiten, namelijk de uitbreidende kracht van de vader en de samentrekkende kracht van de moeder. Om elke vorm duurzaam te laten zijn, moeten deze twee polariteiten in een dynamisch evenwicht gehouden worden. Op kosmische schaal is de Christusgeest de factor die bedoeld is deze balans te creëren en te onderhouden.
Moeder Maria legt uit dat alles in de vormwereld ontstaan is als gevolg van de interactie van twee polariteiten, namelijk de uitbreidende kracht van de vader en de samentrekkende kracht van de moeder. Om elke vorm duurzaam te laten zijn, moeten deze twee polariteiten in een dynamisch evenwicht gehouden worden. Op kosmische schaal is de Christusgeest de factor die bedoeld is deze balans te creëren en te onderhouden.

De lemniscaat van Daniel Ofman toont het creatieproces, het laat zien hoe de Tetrade met de Triade, de ‘natuurlijke selectie’ wordt verbonden. Het heelal bestaat omdat we het kunnen waarnemen. Er moet tegenstelling zijn tussen subject en object, anders kan niet van bewustwording worden gesproken.

De creatielemniscaat van Daniel Ofman toont het vijfde perspectief, de wederzijdse wisselwerking tussen vier perspectieven. De lemniscaat symboliseert net als Ayurveda de éne werkelijkheid, de reciprociteit tussen het geestelijke en het lichamelijke. De éne werkelijkheid, deze eeuwige cyclus kan niet gemeten worden. Het rapport ‘E i V’ gaat er vanuit dat de discipline filosofie zich op het snijvlak van de pschychologie en de sociologie bevindt. Het gaat uiteindelijk om de ethiek, de waarden en normen, de burgerdeugden (E i V. p. 38, 103; deugden). Het ethisch dilemma biedt boeiend discussiemateriaal.

Eenheid inVerscheidenheidDrie Logoi Spiegelsymmetrie
Deel VIIDeel V1e Logos, Monade3e Logos, TriadeAntroposofieRudolf Steiner 
EthiekSociologieGod ----GeestGeestmens ----Geestzelf (omgevormd Astraallichaam)
||||||
PsychologieFilosofie4. Lichaam ----ZoonFysiek lichaam ----Levensgeest (omgevormd Etherlichaam)
Deel IVDeel VITetrade2e Logos, Duade  

Het Ether-paradigma laat zien dat we leven in het eeuwige nu (lemniscaat). De ether bestaat echt. 5D biedt een context voor zowel de theïstische als de atheïstische wereld. Voor de theïst staat ether, het centrum symbool voor God, Allah. Voor de atheïst kan het centrum voor het mysterie van het leven, het ontstaan van leven uit dode materie, symbool staan. Het rapport E i V gaat er vanuit dat de blauwdruk van het leven, het perpetuum mobile bewustzijn, op aarde niet zal worden uitgevonden. Het leven zal een mysterie blijven.

De katholieke theoloog en filosoof Karl Rahner heeft het geloof met de filosofie van Hegel verbonden. Eerder heeft Jan van Ruusbroec de triniteit aan de orde gesteld. Zowel bij Karl Rahner als bij Jan van Ruusbroec komt een immanente triniteit , een meer pantheïstische opvatting naar voren.

De Rooms-katholieke Kerk kent het dogma van de Drie-eenheid. De Theosofie kent daarentegen geen dogma’s, wel drie grondbeginselen.

Het transformatieproces, het 5D-mechanisme wordt door de lemniscaat gesymboliseerd. Het creërend vermogen berust op dynamische, universele krachten. Universele krachten zorgen voor balans. De lemniscaat, de band van Möbius verbindt de continu met elkaar afwisselende binnen - en buitenkant met elkaar. Wat binnen is wordt buiten en omgekeerd. De lemniscaat geeft aan dat we niet in een loop (Schizofrenie) zitten maar met de spirituele energie, de Triade zijn verbonden. Het onmogelijke wordt mogelijk. Voor het downloaden van artikelen over het lemniscaatmodel, de lemniscaatmethode en het lemniscatisch denken wordt naar het '''Dialogue Learning Centre’’ verwezen.

Ervin Laszlo, boek Het Akasha-veld, Verbinding en geheugen in kosmos en bewustzijn (p. 73):
In het Sanskriet (en diverse Indiase culturen) is Akasha het alomvattende medium dat ten grondslag ligt aan alle dingen en alle dingen wordt. Het is reëel, maar zo subtiel dat we het niet kunnen waarnemen voordat het de vele dingen wordt die de manifeste wereld stofferen.
99: Volgens de Indiaanse wijsbegeerte zal de stoffelijke wereld uiteindelijk terugkeren naar Akasha, haar oorspronkelijke moederschoot van subtiele energie.

Volgens de Hindoe-filosofie is een van de vormen van de Universele Energie Akasha, het continuüm waarin alles bestaat als archetypen. Sir John Woodroffe definieert in zijn boek The World as Power - Power as Consciousness akasha als de trillende oersubstantie die de bemiddelaar is voor het doorgeven van licht. Materie is trillingen binnen het akasha en daarom elektrische ladingen van licht gevangen in het weefsel van ruimte-tijd. Meer recent verklaarde ook Jack Sarfatti, directeur van de NatuurkundeBewustzijn Onderzoeks Groep in Esalen in Noord-Californië, dat materie niets anders is dan licht gevangen in zwaartekracht.
John Consemulder BLAUWDRUK de multidimensionale werkelijkheid van creatie en manifestatie (p. 173):
De fysicus beschrijft ‘lussen van bewustzijn’ die eveneens bewegingen van het getal 8 vormen, net zoals de möbiusspoel. In zijn model zijn geest en materie in een interactief tweerichtingsproces betrokken via het principe van back-action, een actieve feedbacklus die geest en materie aan elkaar koppelt.

Drunvalo Melchizedek WERELDWIJDE OPWARMING – DROOG OF IJS?
Mr. Marshall zette uiteen dat de smeltende Noord- en Zuidpool en de gletsjers rondom de wereld, zijn samengesteld uit zoetwater en in dit feit ligt de basis voor de ophanden zijnde wereldwijde ramp. De Golfstroom is een warme stroom van water en komt van het zuiden van de evenaar en vloeit over het oppervlak van de oceaan naar het noorden. Daar houdt het water Noord-Amerika en Noord en West Europa betrekkelijk warm. Het regelt ook de meeste wereldwijde weerpatronen waar wij zo aan gewend zijn. Zodra het water van de Golfstroom in het noorden afkoelt, zakt het naar de bodem van de oceaan en keert als een brede rivier door de oceaan terug naar het zuiden, waar het vervolgens weer wordt opgewarmd, naar de oppervlakte stroomt en weer naar het noorden vloeit, in een continue convectiestroom. Het is een gigantische driedimensionale 8 figuur.

Het antroposofische gezondheidscentrum de Lemniscaat (klik ‘lemniscaat’) laat zien dat de lemniscaat ‘denken, willen en voelen’ verbindt.

H.J.Barendregt-Geist: trekt in haar scriptie Is er Synergie tussen Klassieke Homeopathie en Antroposofische Geneeskunde? de conclusie: Het bloed maakt als het ware de beweging van een lemniscaat.

Voor het downloaden van artikelen over het lemniscaatmodel, de lemniscaatmethode en het lemniscatisch denken wordt naar het '''Dialogue Learning Centre’’ verwezen.

Sociale psychologie (Individueel en Collectief)

Claude Lévi-Strauss heeft het structuralisme in de sociale wetenschappen grotendeels vormgegeven. Zoals er in de aardbodem, onzichtbaar voor het oog, geologische lagen bestaan die zich logisch laten ordenen, zo is er ook in de cultuur een onbewuste orde die slechts door streng en systematisch onderzoek kan worden blootgelegd. De structuur of wetmatigheid van de taal en het denken bestaan eenvoudig gezegd uit binaire opposities.
In Vlaanderen worden sociale wetenschappen beschouwd als onderdeel van de gedragswetenschappen.

De gedragswetenschappen psychologie en sociologie zijn twee verschillende, maar complementaire domeinen.

Het creëren van een duurzame samenleving vraagt om een top down en bottom up visie. De relatie tussen binnenwereld en buitenwereld, psychologie en sociologie verdient meer aandacht. Op het snijvlak van beide disciplines gaat het niet primair om individu versus collectief, maar eerder om de samenhang en wisselwerking daartussen. Psychologie en sociologie kunnen wel onderscheiden, maar niet gescheiden worden. Door beide disciplines als complementair te beschouwen ontstaat een completer zicht op de complexe werkelijkheid.

Het 5D-mechanisme is net als de hermeneutische cirkel een eenvoudig model om de complexe werkelijkheid te helpen verklaren. Het mechanisme draagt er toe bij om beter door de bomen het bos te kunnen zien.

In het kader van welvaart zegt een realist dat de schoorsteen moet blijven roken. Een idealist vindt dat het voor ons welzijn van belang is dat we de rook zoveel mogelijk beperken. Een spirituele benadering is dat we in harmonie met de natuurlijke orde handelen. Of met andere woorden de schade die we aan de natuur toebrengen weer herstellen.

Het afgelopen decennium wordt het steeds duidelijker dat de door de politiek breed geïntroduceerde marktwerking bij de overheid wel het individualisme, maar niet de solidariteit bevordert. De mentaliteit ‘U vraagt wij draaien’ is eendimensionaal en stimuleert vaak slechts het behalen van kortzichtige, opportunistische revenuen. 4D laat al zien dat het bij veranderingsprocessen om vier dimensies gaat. 5D voegt daar de integratiedimensie van het ascensieproces aan toe.

De oude wijsheid was gestoeld op twee disciplines: astrologie en magie. Om de complexe werkelijkheid te kunnen duiden gaat het niet om één type van onderzoek. De nieuwe wijsheid gaat van geïntegreerd wetenschappelijk onderzoek uit, waarbij de afzonderlijke disciplines samen één groot geheel vormen. De grenzen tussen de verschillende disciplines gaan verdwijnen.

5D biedt een kader voor een pluriforme samenleving, waarbinnen een verscheidenheid aan geloofsovertuigingen kunnen bestaan. Het biedt een basis voor het creëren van eenheid in verscheidenheid.

Het culturele aspect en dan met name de interactie tussen het individuele - en het collectieve onderbewustzijn verdient meer wetenschappelijke aandacht.

Samenvatting

H.P. Blavatsky Geheime Leer Deel II, Hoofdstuk 24 Het kruis en het pythagorische tiental (p. 661):
Als we nu aandacht schenken aan het Egyptische kruis of de tau, kunnen we ontdekken dat deze letter, die door de Egyptenaren, Grieken en Joden zo hoog werd vereerd, in een geheimzinnig verband staat met de decade. De tau is de alfa en de omega van de geheime goddelijke wijsheid, die wordt gesymboliseerd door de eerste en de laatste letter van Thot (Hermes).
Het embleem van de Theosofische Vereniging (klik op embleem): Het Tau-kruis symboliseert de materie of de wereld van vormen; de cirkel erboven de geest of het leven. Zo verzinnebeeldt de ankh de triomf van geest over stof, leven over dood, goed over kwaad. Het is het Kruis van het Leven, het symbool van opstanding en onsterfelijkheid.

Het Kompaskwadrant is een denkkader dat is ontstaan door aan het 4D-denkraam van Daniel Ofman en Ken Wilber, respectievelijk de 1e en 2e dimensie, een 3e dimensie, de verticale as (Axis_mundi), de middenzuil van de levensboom toe te voegen.
Ken Wilber maakt echter in zijn boek Integrale visie van het IBS (integraal besturingssysteem), een 5D-denkraam gebruik. In het IBS vormen in je eigen bewustzijn de vijf elementen kwadranten, niveaus, toestanden, lijnen en typen een geïntegreerd geheel.

De lemniscaat symboliseert de reciprociteit tussen het geestelijke en het lichamelijke. De éne werkelijkheid heeft net als bij Ayurveda op de "kennis van het leven", de oerbron betrekking.
De bewustzijnsniveaus in figuur 14 (Integrale visie p. 112) hebben op de 3e dimensie, de verticale dimensie (helicopterview) betrekking.

Het 5D-denkraam biedt een verfijning in etherische zin (een spirituele dimensie) en een bredere context voor het bereiken van de éne werkelijkheid (kosmisch, universeel en lokaal).

Net als Blavatsky, laat het rapport ‘E i V’ mede aan de hand van de Griekse mythologie zien dat er niets nieuws onder de zon is. Ken Wilber gaat er ook vanuit dat er een universeel patroon (hoofdstuk 7.4.1) in de schepping zit verborgen.
De vraag komt daarom naar voren in hoeverre het commentaar van Frank Visser op de The Integral Vision op de Geheime leer van toepassing is?
Of met andere woorden in hoeverre geldt de kritiek van Frank Visser op de "Wilber-Combs matrix" ook voor bijvoorbeeld de "Cecil-Messer matrix"?
Het oude perspectief, de matrix van Cecil Messer over Skandha’s en bewustzijnsniveaus sluit namelijk wonderwel op de integrale visie van Ken Wilber aan.
Blavatsky, Deel III, p. 651: Skandha’s zijn de kiemen van het leven op alle zeven gebieden van het bestaan en vormen de samenheid van de subjectieve en de objectieve mens. Elke trilling die wij hebben doen ontstaan is een skandha.
De exoterische skandha’s hebben met de stoffelijke atomen en trillingen of de objectieve mens te maken, de esoterische met de innerlijke en subjectieve mens.

De geleerde zielen zeggen dat de werkelijkheid van de onverdeelde kennis bekend staat als Brahman, Paramâtmâ en Bhagavân (het onpersoonlijke, gelokaliseerde en persoonlijke aspect). Tegenover het onpersoonlijke niveau Brahman, het illusievrij zijn, staat het persoonlijke niveau Bhagavan.
Er wordt in de vedische benadering onderscheid gemaakt tussen paramatma (transcendente, hoogste ziel) en jivatma (dierlijke of bewuste ziel). Paramatma zit in het hart van elk individueel jiva (Monaden) in de macrokosmos.
Vandaar dat de boeddhistische, vedische en magische of zoroastrische stelsels werden onderwezen in de eclectisch theosofische school, tezamen met alle filosofieën van Griekenland. In plaats van Bhagavan wordt in de theosofie van het begrip Ain-Soph (Parabrahm) gebruik gemaakt.
H.P. Blavatsky Geheime Leer Deel I, Proloog (p. 44):
Parabrahm (de ene Werkelijkheid, het Absolute) is het gebied van het absolute bewustzijn, dat is die essentie die geen enkel verband heeft met het voorwaardelijke bestaan en waarvan het bewuste bestaan een voorwaardelijk symbool is. Maar zodra wij in gedachten afstappen van deze (voor ons) absolute ontkenning, treedt er tweevoudigheid op in de tegenstelling van geest (of bewustzijn) en stof, subject en object.
Geest (of bewustzijn) en stof moeten echter niet als onafhankelijke werkelijkheden worden beschouwd, maar als de twee facetten of aspecten van het Absolute (Parabrahm), die de basis vormen van het voorwaardelijke Zijn, hetzij subjectief of objectief.

In beginsel draait het om de discussie, schepping versus evolutieleer, theïst versus atheïst, het 'of-of' principe.
Het rapport 'E i V' gaat er vanuit dat de theosofie en het gezichtspunt dat in de boeken van Ken Wilber naar voren komt elkaar voor een belangrijk deel aanvullen. Het rapport 'E i V' gaat in de eerste plaatst voor de 'en-en' denktrant, de reciprociteit. Het verschijnsel tijd, het nu bestaat zowel uit het ‘of-of’ als het ‘en-en’. De integrale visie van Ken Wilber zal de komende decennia zeker met nieuwe wetenschappelijke inzichten worden aangevuld.
Rob Ek geeft op dualiteit en éénwording een interessante beschouwing.
Rob Ek: Je kan niet via je huidig bewustzijn een ander hoger soort bewustzijn ontdekken, want je bent 'Dat' al, je bent al de Bron, of je je dat nu realiseert of niet.

Het ‘of-of’ bestaat bij gratie van het 'en-en', dualisme bij gratie van het non-dualisme. Schepping en evolutieleer staan niet los van elkaar, maar vullen elkaar aan.
Het concept van de ENE WERKELIJKHEID (de ‘Werkelijkheid’ met hoofdletter W), bestaat echt. Het atheïsme bestaat bij gratie van het theïsme.

In de snaartheorie zijn energie en tijd twee complementaire grootheden. Uiteindelijk draait het om de vraag hoe kijken we tegen de primaire energiebron, de oerbron aan?
Het Ether-paradigma gaat echter niet van de materie, maar van de keerzijde, de ruimte ('energie'), de leegte (tzimtzum) uit.
Het lijkt er op dat de aanhangers van de evolutietheorie voor het Higgsdeeltje gaan en de mensen met een spirituele inslag voor het spanningsveld tussen twee polen, de reciprociteit. In supersymmetrie heeft ieder elementair deeltje een zogenaamde supersymmetrische partner.

De oplossing van de unificatietheorie wordt niet gevonden in het elementaire deeltje maar in de ruimte die de elementaire deeltjes van elkaar scheidt.

Het korte termijn denken prevaleert bij politici en bedrijven. Met klantgericht denken is niets mis, wel met het marktdenken waarbij knollen voor citroenen worden verkocht. Bij marktdenken gaat het vaak niet om collectieve, maar om deeloplossingen. Het eenzijdige korte termijn marktdenken bevordert de graaicultuur. Het wordt tijd om het dilemma markt versus moraal te doorbreken. Er is niets nieuws onder de zon. Door alle eeuwen heeft de ontkenning van de waarheid tot lijden en dood geleid. Het is vaak de onschuldige die van menselijk falen de prijs betaalt.

De vraag kan worden opgeworpen hoe hoog moet het water stijgen voordat politici er echt van doordrongen raken dat aan het algemeen welzijn van het goede, ware en schone eenzelfde belang dient te worden toegekend als aan welvaart. Net als in het boek Integrale visie van Ken Wilber is het ‘goede, ware en schone’ een kant van de medaille.

In plaats van een terugtredende overheid op gebieden als gezondheidszorg, milieu, energievoorziening en onderwijs is er juist een actief betrokken overheid nodig. De politiek zal juist meer aandacht dienen te geven aan hoe we gezamenlijk de continuïteit van het leven hier op aarde kunnen bevorderen in plaats van deelbelangen ‘Wat wil het volk’ te behartigen.

Om burn out te herstellen is een complex van therapieën voorhanden. Om het genezingsproces te bevorderen maakt Bart Land gebruik van de integrale visie van Ken Wilber.

De kredietcrisis is net als eerder de problematiek in het Nederlandse onderwijs mede een gevolg van groupthink.
Group thinking (hokjesgeest, bewustzijnsvernauwing), een tunnelvisie, houdt in dat bestuurders de marionet van het systeem kunnen worden waar ze mee willen triomferen en dat alle overige betrokkenen in de samenleving in zielloze mechanische ledepoppen neigen te veranderen. Het individualisme en de algehele hekel aan een idee van buitenaf opgelegde orde is het resultaat.

Bij een eenmanszaak is er van echt ondernemersrisico sprake. In het door de overheid met gemeenschapsgeld gefinancierde publieke domein kan er vaak nauwelijks van ondernemersrisico worden gesproken. Hoe groter en bureaucratischer een organisatie wordt des te groter is de kans dat mismanagement met de mantel der liefde wordt bedekt. De vuile was wordt niet buiten gehangen. Dit geldt zowel in het private als het publieke domein. Met marktwerking wordt het probleem van groupthink niet opgelost.

In de woorden van ex-premier Wim Kok: De essentie van het 'poldermodel' is dialoog en evenwicht. Bij dialoog hoort tegenspraak en bij evenwicht tegenwicht. Het belangrijkste voor het goed functioneren van de overheid is tegenspraak, tegenwicht. Daarentegen was er juist bij de PvdA onder Ad Melkert sprake van een communistische kadaverdiscipline.

De PvdA plaatst in het nieuwe beginselprogramma vrijheid boven gelijkheid en solidariteit. Een typisch liberaal beginsel is de vrijheid van het individu. Daarentegen verklaart links zich van oorsprong solidair met de zwakkere groepen in de samenleving. Gelijkheid, emancipatie vaak via spreiding van geld, kennis en macht brengt de relatie, het spanningsveld tussen het individuele en het collectieve tot uitdrukking. Door vrijheid boven gelijkheid en solidariteit te stellen positioneert de PvdA zich als centrum rechtse middenpartij.

De socioloog Abraham de Swaan wijst op het mechanisme identificatie versus ‘desidentificatie’. Als mensen zich als groep aaneensluiten, sluiten ze anderen uit. Dat zijn twee kanten van eenzelfde proces. Volgens dit alom bekende mechanisme in de sociologie leidt insluiting automatisch tot uitsluiting en maakt daarmee een wereldsamenleving onmogelijk.

Een ding is zeker op aarde winnen we het niet van de levende natuur. Het gaat mis wanneer we de 5e dimensie, de verticale dimensie uitsluiten.
Op elk moment kunnen we echter voor integratie of desintegratie kiezen en grote schommelingen vermijden. Desintegratie leidt uiteindelijk altijd tot een crisis en houdt de mogelijkheid van een keerpunt in.

Op de vraag hoe Putnam (Volkskrant 28 juni 2008) de kansen van Nederland inschat antwoordt hij:
'Waarschijnlijk zou ik zeggen: dat hangt van welke politieke krachten in Nederland de boventoon krijgen. En ik wil niet de indruk wekken dat ik de ene partij boven de andere prefereer. Dus laat ik mij beperken tot de uitspaak dat ik zowel een bemoedigende als een ontmoedigende politieke toekomst voor Nederland zie als het om integratie gaat.'

Een andere belangrijke term bij Putnam is gegeneraliseerde reciprociteit. Niet: ‘als ik iets voor jou doe, doe jij misschien een keer iets voor mij’, maar: ‘als ik iets voor jou doe, doet iemand anders misschien wel eens iets voor mij’. Gegeneraliseerde reciprociteit staat tot persoonsgebonden reciprociteit zoals een geldeconomie staat tot ruilhandel. Aan de basis van beide ligt vertrouwen, ook in mensen en instituties die je niet persoonlijk kent.

De bridging van Putnam kan met de tegenbinding van Kees Schuyt worden vergeleken. Bij Kees Schuyt staat veiligheid tegenover onveiligheid. De vierde steunbeer gaat over niet-geweldadige conflictbeslechting. Het is een tegenbinding die in deze tijd extra aandacht verdient.

Het paradigma van de ‘menselijke veiligheid’ van Ruud Lubbers (Volkskrant 1 november 2007) sluit op 5D aan. Dit paradigma legt de nadruk op de verantwoordelijkheid van ieder mens om te streven naar binding tussen mensen, culturen, volkeren, zelfs economieën en ideeën.

In naam van de vrijheid wordt in Amerika de democratie afgebroken.
Het gevoel voor vrijheid wordt door de retoriek rond het begrip 'veiligheid' overschaduwd. De babyboomers zijn de uitvinders van de individualisering. In hun enthousiasme hebben ze de sociale cohesie in de samenleving zeer ernstige schade berokkend. Politici in deze tijd zijn bang om impopulair te worden gevonden (Tony Judt, Volkskrant 6 juli 2008).

Een sociaal netwerk, dat in het spraakgebruik als 'netwerk' wordt aangeduid, is een netwerk van mensen of groepen mensen. Het Reflexief Bewustzijn brengt als ware verschillende abstractieniveaus van Ether (communicatie) tot uitdrukking.

Voor de verticale dimensie van het bewustzijn, het eenheidsbewustzijn gebruikt Ken Wilber het concept van het transpersoonlijk bewustzijn.

Daniel Ofman beoogt met zijn boek ‘Bezieling en Kwaliteit in Organisaties' aan de zelfkennis van managers een nuttige bijdrage te leveren. Om de complexe werkelijkheid te verklaren is aanvankelijk het kernkwadrant van Ofman gebruikt. Het kernkwadrant toont de wisselwerking tussen twee polen, het brengt één dyade in beeld. Het kernkwadrant wordt gebruikt om de essentie van ons bestaan, de complementariteit tussen volmaaktheid en onvolmaaktheid (positieve en negatieve as), het principe van het vrouwelijke en het mannelijke, van het begin tot het einde, alfa en omega, de zwaartekracht van aantrekken en afstoten weer te geven.

Daniel Ofman legt in zijn boek de nadruk op de kernkwaliteiten van de manager. Ken Wilber belicht met name het collectieve aspect.

De filosofie achter boeken van organisatieadviseur Daniel Ofman en managementgoeroe Manfred Kets de Vries is dat als je greep krijgt op je eigen capaciteiten en tekortkomingen, je ook greep weet te krijgen op je organisatie. Er achter komen wie je bent, daar draait het om.

Wouter Hanegraaff vindt dat Ken Wilber beter zou kunnen omzien naar een andere tekst voor zijn grafsteen. Het is veelzeggend met hoeveel venijn hij in een voorpublicatie van zijn roman Boomeritis (over de pathologieën van zijn eigen baby-boomer generatie), in een overigens fascinerend en bij vlagen indrukwekkend hoofdstuk naar aanleiding van de aanval op het World Trade Center, tekeer gaat tegen het cultureel relativisme van postmodernen en deconstructivisten: hij gaat zover, hen moreel medeverantwoordelijk te stellen voor de catastrofe. De door mij zojuist geformuleerde kritiek op Wilber's benadering betreft een punt dat door zijn anti-postmodernismepolemiek ten onrechte onverlet wordt gelaten: het feit dat hij zelf nooit werkelijk lijkt te praten met "de ander", maar altijd over hem. Het is typerend dat het genoemde hoofdstuk bestaat uit een groepsgesprek tussen mensen die het over de grondslagen van Wilber's perspectief bij voorbaat al eens zijn, en vervolgens de perspectieven van alle andere partijen evalueren en indelen volgens zijn hiërarchie van ontwikkelingsniveaus.

Het lijkt niet onwaarschijnlijk dat Ken Wilber door een tegennatuurlijke kringloop is bevangen. In het laatste interview op Integral Naked met Jim Garrison (van het State of the World Forum) lijkt hij de visie van Garrison echter te beamen dat die hele oorlog rampzalig is geweest, nog afgezien van een enorme geldverspilling… Maar beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

Het fundament wordt zichtbaar gemaakt waarop de creatielemniscaat, die in het boek Bezieling en Kwaliteit in Organisaties van Daniel Ofman wordt besproken, rust. Aan het fenomeen organisatiecultuur wordt daarmee zowel in de breedte als in de diepte handen en voeten gegeven. Er wordt mee bereikt dat het mogelijk is op de organisatiecultuur en de sturing van de complexe veranderingsprocessen meer grip te krijgen. In een cyclisch proces, met regelmatige feedforward en feedback besturing, kunnen aan innovaties meer inhoud en vorm worden gegeven.

Zie ook:

Boeken:

  • Peter Devilee Organiseren in een dynamische omgeving; Structuur en dynamiek: het mechanisme van organisatie en verandering
  • Claude Lévi-Strauss Het Trieste der tropen
  • Marc De Kesel (2003), “Identiteit & uitsluiting: Over ‘identitaire haat en democratie’”, in: R. De Vos & L. Vanmarcke (red.), Uitsluiting – Insluiting. Kanttekeningen bij een beleid van sociale integratie, Leuven: Acco, p. 155-176.
  • CULTUREEL MAATSCHAPPELIJK MAANDBLAD
  • Rob Devos Uitsluiting-insluiting: de grenzen van een paradigma
  • Peter Senge De vijfde discipline
  • Peter Senge De vijfde discipline (recensie)
  • Boeken om te lezen … Grote geesten om te ontmoeten …

Externe Links

<< vorige | volgende >>

Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof


Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 1429 keer bekeken.