7.3 Wetenschap en Politiek, 3e Aanzicht

Eenheid in Verscheidenheid

Rinnooy Kan kroonlid en voorzitter van de Nederlandse Sociaal-Economische Raad.
Rinnooy Kan (inaugurele rede Daadkracht door draagvlak 25 augustustus 2006) onderkent het chaospunt,
Onze traditie van eenheid in verdeeldheid: Voor Nederland-watchers zijn het verwarrende tijden. Wie Nederland van een afstand waarneemt, ziet een land dat zijn evenwicht verloren heeft. De ooit door Baudelaire bezongen cultuur van ‘luxe, calme et volupté’ lijkt wel verworden te zijn tot een cultuur van onzekerheid, ontevredenheid en onverdraagzaamheid. Etc. Wie zijn toekomst in dit kleine Europese land onvoorspelbaarder acht dan ooit tevoren, heeft gelijk. Maar onze problemen zijn oplosbaar. Het kan alleen door het creëren van authentiek nieuw zelfvertrouwen, van een breed gevoel dat de inwoners van Nederland meer dan voldoende zijn geëquipeerd om aan een inherent steeds onvoorspelbaarder toekomst het hoofd te kunnen bieden. Dat is de feitelijke betekenis van het ideaal van de ‘weerbare burger’ die dankzij een voortdurend proces van onderwijs en scholing zijn weg kan blijven vinden in een veranderende wereld, en die zich op de omslagpunten van zijn levensloop gesteund weet door een modern systeem van sociale zekerheid.

Het bijgeloof in de welvaart is grenzeloos. Het te veel aanbidden van welvaart en eenzijdige economische groei liggen door toedoen van de reclame vast in het collectieve onderbewustzijn van de massa, zowel in Amerika als in Europa. Essentiële beslissingen kunnen een keerpunt, een ommekeer, een echte verandering in het leven betekenen. Wie het Ene kent, heeft alles volbracht. Wie het Ene kent, kent alles. Wie het Ene niet kent, is niet in staat om wat dan ook te kennen. De Tao openbaart zich voor alles in het Ene. Als we het kunnen bewaren, is het Ene aanwezig; als we het verwaarlozen, gaat het verloren. Er naar streven brengt geluk, het de rug toekeren ongeluk. Zij die het weten te bewaren kennen een geluk zonder grenzen, maar van hen die het verliezen verdort het leven en raken de energieën uitgeput. Heraclitus (ca. 500 v.Chr.): ‘Alles stroomt en niets blijft’. Dat is een prachtig beeld van het menselijk leven. Umberto Eco’s boek ‘Slinger van foucault’ stimuleert de lezer de grenzen van de vertrouwde wereld op te zoeken. Fantasiebeelden, het irrationele en ééndimensionale denken en het verlangen naar absolute macht bepalen steeds opnieuw de permutaties in de geschiedenis.

Het bijgeloof aan de top in het Angelsaksische model is grenzeloos. In ondernemersland is het een duidelijke groeimarkt. De sterke nadruk op consumentisme is uit Amerika overgewaaid. Het is al zo ver dat de financieel analisten meeliften op de sentimenten in Amerika en de AEX de Dow Jones index weerspiegelt. Als het in Amerika goed gaat dan gaat het bij ons ook goed. De euforie was zelfs zo groot dat er een luchtbel van 50% van de AEX-index was ontstaan. Om weer naar het oude niveau te stijgen is nu een groei van 100% vereist. Eind vorige eeuw werden de koersen eerder bepaald door sentimenten, de wet van vraag en aanbod, dan door een reële waardestijging van bedrijven en andere economische factoren.

Trias Politica en de Massamedia

De politiek filosoof John Gray bekritiseert zowel links als rechts vanwege hun vooruitgangsgeloof in het neoliberale marktdenken.
John Gray, politiek filosoof, ziet Sisyfus (essay ‘De Mythe van Sisyfus’ van Albert Camus) terug in de mens van de moderne tijd. In onze liberale, kapitalistische cultuur zien we enkel af van werk als we ‘tussendoor’ even willen uitrusten om net zo fit weer terug aan het werk te kunnen. De moderne, westerse mens houdt er een protestantse ethiek op na: hard werken leidt tot verlossing. Hiermee vormen we een uitzondering ten opzichte van de geschiedenis en van andere culturen. Maar werken leidt niet tot verlossing. Als het ene plateau van de vooruitgang is bereikt met hard werken, zullen we voor een andere komen te

Marktwerking geen panacee voor kabinet (Volkskrant 16 februari 2008): Door het ministerie van Economische Zaken is een onderzoek uitgevoerd naar de effecten van marktwerking in de afgelopen vijftien jaar. Uit het onderzoek blijkt dat de marktwerking in de regel meer keuzevrijheid heeft opgeleverd, de doelmatigheid is gestegen en de toegankelijk gelijk is gebleven. Een dergelijk onderzoek is natuurlijk voor een belangrijk deel koffiedik kijken. Je weet namelijk nooit wanneer je andere maatregelingen zou hebben genomen of de situatie uiteindelijk niet beter was uitgepakt. Welk antwoord is politiek wenselijk? De terugtredende overheid meent door het bevorderen van marktwerking de complexe werkelijkheid beter te kunnen beheersen. Wanneer we kijken naar het onderwijs, de gezondheidszorg, de kredietcrisis en de AWBZ dan lijkt eerder het tegendeel het geval te zijn. In hoeverre is er van opportunistische korte termijn politiek sprake? De in de afgelopen decennia door de overheid breed ondersteunde marktwerking is de kern van veel vraagstukken. Door het stuur uit handen te geven los je geen problemen op. Marktdenken berust enkel op het principe van belonen en straffen. Het verdeelt de wereld in winners en losers.

Bij een eenmanszaak is er van echt ondernemersrisico sprake. In het door de overheid met gemeenschapsgeld gefinancierde publieke domein kan er vaak nauwelijks van ondernemersrisico worden gesproken. Hoe groter en bureaucratischer een organisatie wordt des te groter is de kans dat mismanagement met de mantel der liefde wordt bedekt. De vuile was wordt niet buiten gehangen. Dit geldt zowel in het private als het publieke domein. Met marktwerking wordt het probleem van groupthink niet opgelost.

In de woorden van ex-premier Wim Kok: De essentie van het 'poldermodel' is dialoog en evenwicht. Bij dialoog hoort tegenspraak en bij evenwicht tegenwicht. Het belangrijkste voor het goed functioneren van de overheid is tegenspraak, tegenwicht. Daarentegen was er juist bij de PvdA onder Ad Melkert sprake van een communistische kadaverdiscipline.

Bij de diagonalen 1./2. en 3./4. gaat het om het basisprincipe, de wisselwerking tussen het wat en het hoe en vice versa tussen beide polen op één diagonaal, maar hetzelfde mechanisme bestaat ook weer tussen beide diagonalen etc. Hierbij kan men denken aan wat de Taoïsten de "10.000 dingen" noemen. Het gaat er om in de '10.000' dingen, de complexe werkelijkheid het geheel te herkennen. De diagonaal 1./2. staat ook voor 'Het Persoonlijke versus De Politiek', 3./4. voor 'Methode en Wetenschap' en de verticale as door het centrum voor 'De Analyse en Spiritualiteit' (Kompaskwadrant).

De categorie alles van Wikipedia heeft vijf categorieën. De definitie Unificatietheorie sluit op specifieke Wikipedia categorieën aan:

De 'Categorie: Alles' onderscheidt 'Wat en Hoe', in de linker kolom het 'Wat' en in de rechter kolom het 'Hoe'. De geschiedenis leert dat het Kompaskwadrant een proven technology laat zien.

De Trias politica van Charles Montesquieu brengt tot uitdrukking dat wanneer iedereen zich netjes aan de wet houdt er op aarde net als in de hemel een volmaakte werkelijkheid ontstaat. Dit wordt ook door de weegschaal van Vrouwe Justitia , de godin der gerechtigheid, uitgebeeld. Er is bij volledige balans van de weegschaal geen zwaard, geen straf nodig. De mens is dan een reflectie van de harmonieuze natuur.

De Vierde , de Vijfde en de Zesde macht (Media) kunnen enerzijds aan de balans bijdragen anderzijds de balans verstoren.

Thomas von der Dunk (9-7-2008): Goede journalisten zouden eerder links dan rechts zijn, en simpele zielen eerder rechts dan links. Ik zal het niet tegenspreken.

Willem Schulte Nordholt heeft het boek Mens tussen hemel en aarde geschreven. Dit boek laat zien dat de mens niet zo gemakkelijk geneigd is van de geschiedenis te leren. Domheid prevaleert nog steeds boven wijsheid.
De centrale vraag luidt waarom het volk voor het management by trial and error, voor schijnoplossingen kiest en niet voor een optimistische, positieve en constructieve geestelijke gesteldheid?

Heilige boeken als de Bijbel, de Koran of de Talmoet zijn het probleem niet. Het zijn de onbenullen die de boeken als stok gebruiken om de hond te slaan. Geert Wilders en Martin Bosma stellen in hun column Islam is het probleem, niet de moslims (Volkskrant 22 maart 2008): Wij zijn ervan overtuigd dat de bovenonsgestelden wel degelijk aanvoelen dat er iets fundamenteel mis is met de islam. Dat deze zogenaamde godsdienst een bedreiging is. Maar politiek-corecte groepsdwang of ontkenning van de werkelijkheid verhindert hen het beestje bij de naam te noemen. Tot slot: Het gevecht voor de vrijheid is nog maar net begonnen.

In naam van de vrijheid wordt in Amerika de democratie afgebroken. Blijft Warren Harding de slechtste president ooit of zal George W. Bush, met zijn ééndimensionale denken het stokje overnemen?

Analyse en Ontwerp

Het boek ‘Het CHAOS PUNT’ van Ervin Laszlo laat zien dat de wereld op een tweesprong staat. Moeder Natuur bevat wel degelijk een mechanisme om de mensheid te leren, goedschiks dan wel kwaadschiks, niet te scherp voor de wind te laten varen. Het gaat juist mis wanneer de mens meent met overmoed de schepping te kunnen beheersen, de verborgen blauwdruk van het leven, het 5D-mechanisme te kunnen trotseren. Om niet in oude gedragspatronen van de Dominante Creatiedynamiek te vervallen is het nodig dat men zich realiseert dat een krachtige, heldere visie niet een eenmalige, maar een continu aangelegenheid is. Voor een creatief veranderingsproces is een juiste permanente voedingskracht, een positieve terugkoppeling een eerste vereiste.

Net als Kerk en Staat dienen het publieke en private domein duidelijk van elkaar te worden onderscheiden. Het lijkt dat door het stimuleren van de marktwerking door de overheid meer problemen zijn gecreëerd dan opgelost. In plaats van het algemeen belang gaan veelal opportunistische deelbelangen overheersen. Tegenwicht is nodig om te voorkomen dat degene die het hardst aan de deken trekt de ander bloot legt. De huidige politiek is te veel op brandjes blussen ingesteld. Om met de woorden van Wouter Bos te spreken kan de vraag worden gesteld wordt niet te vaak door de overheid aan organisaties die het niet nodig hebben een free lunch aangeboden?
Diederik Samsom (Volkskrant 20 februari 2008): Ik ken de harde werkelijkheid helaas. Eind 2006 stuurde de top van het Nederlandse bedrijfsleven een brief naar het kabinet met de oproep duurzaamheid meer prioriteit te geven. Maar elke keer dat we dat doen, wordt het door diezelfde bedrijven keihard kapot gelobbyd. Shell, een van de ondertekenaars van de bewuste brief, heeft onlangs dankzij een brief van topman Van der Veer geregeld dat de grootste energieverslinders voorlopig niet hoeven te betalen voor hun CO2-emissierechten.

In het kader van het innovatieplatform schrijft Jan Peter Balkenende (Volkskrant 3 juni 2006):
Het onderwijs staat niet alleen voor de zware opgave schooluitval te vermijden, maar zal ook leerlingen moeten uitdagen het allerbeste uit zichzelf te halen. Samen verstevigen we de basis voor welvaart en welzijn in de toekomst. Op alle Nederlanders van jong tot oud zal een appèl worden gedaan het beste uit zichzelf te halen en hun kennis en vaardigheden up to date te houden.

De toepraak van Jan Peter Balkenende, ‘Duurzaamheid door bundeling van krachten’, Volkskrant 2 november 2007, gaat over het verbinden van sectoren, van heden en toekomst en van grote idealen met praktische oplossingen.

De Nederlandse premier Jan Peter Balkenende is een bewonderaar van Etzioni. Ook de voormalige Amerikaanse president Bill Clinton en de Britse premier Tony Blair rekent Etzioni tot zijn volgelingen.

Het dilemma van deze tijd wordt door Rinnooy Kan duidelijk in beeld gebracht.

Door socialisten werd er vroeger op gewezen dat de directeur het volk arm en de pastoor ze dom hield. Nu is er ondanks de welvaart zelfs een grotere tweedeling tussen arm en rijk aan het ontstaan en wordt door de bestuurlijke elite, waaronder Wouter Bos, gepredikt dat de arbeidsvoorwaarden flexibeler, lees goedkoper moeten en houdt de TV het volk dom.

Jaap Dronkers schrijft in deVolkskrant van 15 januari 2005:
‘Het noodzakelijke evenwicht tussen de drie tradities 'Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap' (Principes) is sinds de jaren zestig teloor gegaan. Het motto van het kabinet-DenUyl (1973 – 1977), spreiding van geld, kennis en macht, ging alleen over ongelijkheid. Het gaat vooral om het herstel van individuele en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van samenleving, buurt, school en gezin.Sinds de jaren zeventig is de ongelijkheid gegroeid, de gemeenschapszin verzwakt en is er dus voor links weer een wereld te winnen.’

Jaap Dronkers, ‘Ruggengraat van ongelijkheid’, Elsevier 13 oktober 2007: Het streven in het onderwijs de laatse decennia was: ongelijkheid tegengaan. Gelijke mensen, gelijke kansen was het devies. Maar de afgelopen decennia is die ongelijkheid alleen maar toegenomen, volgens de socioloog Jaap Dronkers – ondanks maatregelen om dat tegen te gaan, en soms juist dóór die maatregelen. Het lijkt wel of de gunstige vernieuwingen van de eerste driekwart eeuw voor een groot deel teniet zijn gedaan door wat er de laatste 25 jaar werd ingevoerd. Dronkers bepleit het navolgen van de eerste zin van het grondwetsartikel over onderwijs: Het onderwijs heeft de voortdurende zorg van de regering.

De PvdA plaatst in het nieuwe beginselprogramma vrijheid boven gelijkheid en solidariteit. Een typisch liberaal beginsel is de vrijheid van het individu. Daarentegen verklaart links zich van oorsprong solidair met de zwakkere groepen in de samenleving. Gelijkheid, emancipatie vaak via spreiding van geld, kennis en macht brengt de relatie, het spanningsveld tussen het individuele en het collectieve tot uitdrukking. Door vrijheid boven gelijkheid en solidariteit te stellen positioneert de PvdA zich als centrum rechtse middenpartij.

Marcel van Dam schrijft in zijn column ‘1991 – 2007’ in de Volkskrant van 18 oktober 2007: Tot mijn verdriet zag ik vanaf de jaren tachtig mijn partij wegzinken in een moeras van beginselloosheid. Onder Kok ging de PvdA door de knieën, onder Bos door zijn rug.

Arie van der Zwan, boek Van Drees tot Bos (Volkskrant 1 april 2008): ‘’ De PvdA is ideologisch uitgewoond.’ Zijn partij ‘is losgeslagen van de ankers’. ‘Ze heeft ook geen hart meer, ze mist elke vorm van bezieling’, luidt zijn diagnose. Van der Zwan hoopt dat de partij terugkeert naar haar aanvankelijke missie – met de strijd tegen – kort samengevat – De Superkapitalist.

De door de overheid heilig verklaarde markteconomie, de vermarkting van openbare diensten met het rampzalige onderwijsbeleid van de afgelopen decennia tot gevolg is een groter probleem dan de enkele fundamentalisten. De Bijlmerramp in 1992, de vuurwerkramp in 2000 in Enschede en de brand in 2001 in Volendam laten zien, hoe knap we ons zelf ook vinden, dat risico's niet geheel zijn uit te sluiten.

Het gesignaleerde onbehagen in de maatschappij is alleen te doorbreken wanneer aan het waarden en normen debat meer inhoud en vorm wordt gegeven. Dit wordt zeker niet bereikt door wat ex-premier Kok heeft gedaan alle ideologische veren af te schudden. Het heeft eerder bijgedragen aan het dal waarin we nu verkeren. De poppenkast neemt toe. In plaats dat hoofdrolspelers duidelijker hun stem laten horen, zijn het steeds meer figuranten die in het centrum van de belangstelling komen te staan staan. In plaats van alles aan het marktmechanisme over te laten dient ook de overheid zijn verantwoordelijkheid te nemen. Om de devolutie te keren zorgen de kerken op dit moment voor onvoldoende tegenwicht.

Tiny Kox: De Eerste Kamer krijgt slechts drie weken om een oordeel te vormen over het Verdrag van Lissabon. De regering mijdt de discussie.
Het eenwordingsproces in Europa stagneert. De sterke groei van het aantal nieuwe leden betekent niet automatisch dat daarmee ook synergie-effecten in dezelfde verhouding toenemen. Het marktdenken blijft de spil waar alles om draait en niet de suggestie van Tiny Kox het accent te verschuiven naar een vooral democratisch en sociaal Europa.

Hans Wansink, artikel Volkstribuun is teken van nieuwe tijd (Volkskrant 5 juli 2008):
Geleidelijk aan zijn politieke partijen hun dominante rol inzake het agenderen van maatschappelijke vraagstukken kwijtgeraakt aan mediagenieke activisten. Veel meer dan verenigingen van politiek personeel en zij die dat willen worden, zijn de meeste partijen niet (lees Gerard van Westerloo Niet spreken met de bestuurder).
Om te beginnen domineert het gebrekkig functioneren van overheidsapparaten de parlementaireagenda: zie het onderwijs, de zorg, het stelsel van sociale zekerheid, het justitiële apparaat, dejeugdzorg, de immigratiedienst.
Herstel van het gezag van de politieke elite en de volksvertegenwoordiging is wenselijk, maar niet waarchijnlijk.
Wenselijk, omdat het wezen van democratische politiek het maken van en verantwoording afleggen over pijnlijke keuzen is.
Onwaarschijnlijk, omdat het de huidige generatie politieke leiders aan het zelfvertrouwen ontbreekt om de kiezers met die pijnlijke keuzen onder ogen te komen.

Jan Tromp sluit zijn artikel Leeg land, vol hoofd (Volkskrant 5 juli 2008) af met de vraag:
Wordt het niet tijd om het democratisch nut van een lagere versnelling te erkennen?

In de Volkskrant van 12 juli 2008 opent René Cuperus zijn column met:
Wat ik nu ga zeggen is te veel eer voor die PvdA’ers voor wie carrièrisme boven bezieling gaat. En voor hen die met monsterlijke managementexperimenten de publieke sector bijna om zeep helpen of voor die groep PvdA’ers die nog altijd totaal out of touch is met de gemiddelde Nederlander waar het gaat om zorg en ergernis over enorme integratieproblemen. En eindigt zijn column met:
Het zou van grote betekenis zijn wanneer het een opgefriste PvdA lukt voor al deze groepen en belangen de solidaire verbindingsschakel te blijven. Als ze daarin faalt – door eigen incompetentie of door sterke tegenkrachten – betekent dat het begin van het einde van het egalitaire samenlevingsmodel zoals we dat na de Tweede Wereldoorlog gekoesterd hebben. Pas dus op. Leedvermaak hebben met de PvdA is leedvermaak hebben met onszelf.

Samenvatting

De vraag is waarom Balkenende naast Etzioni niet aan grote Nederlandse denkers als Erasmus en Spinoza aandacht besteed?

Een variant op het peterprincipe is het sprookje De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christian Andersen.

Wetenschapsbestuurder Dr. C. (Kees) le Pair (Elsevier 2 augustus 2008):
‘Nederland verbommelt.’ Daarmee bedoelt hij te zeggen dat het praatjesmaken toeneemt, terwijl het slimme Tom Poesdenken achterblijft. Waar is de tijd gebleven dat een Nederlander de krukas uitvond, of ‘de fluit’, het superieure vrachtschip dat Nederland aan de Gouden eeuw hielp? Het slimme, op techniek gerichte onderwijs is verdwenen en komt voorlopig ook niet terug, want minister Plasterk van Onderwijs heeft wel een grote mond , maar krijgt niks voor mekaar.

De middelmatigheid regeert. De zesjescultuur in Nederland is een afspiegeling van het regeringsbeleid. Je krijgt het management dat je verdient.
Structure follows Strategy
In het rapport 'E i V' is de strategie op de zes Darshana’s gebaseerd. Om de continuïteit van organisaties te waarborgen het principe 'Structure follows Strategy' toepassen. De organisatiestructuur wordt in met name bureaucratische organisaties te vaak een doel op zichzelf. De bekende 4e macht kan gewenste veranderingen tegenhouden. In bureaucratische organisaties staat veelal niet de klant, waar het feitelijk om moet draaien, maar het bouwen van koninkrijkjes centraal.

Erasmus heeft laten zien, dat dit trouwens ook voor kerkelijke organisaties geldt. Het manipuleren van mensenmassa's is het probleem.
De ratificatie door de Eerste Kamer van het Verdrag van Lissabon laat zien dat de regering de burger, waar het uiteindelijk allemaal om draait, buiten spel zet.

Het eenwordingsproces in Europa stagneert. De sterke groei van het aantal nieuwe leden betekent niet automatisch dat daarmee ook synergie-effecten in dezelfde verhouding toenemen. Het marktdenken blijft de spil waar alles om draait en niet de suggestie van Tiny Kox het accent te verschuiven naar een vooral democratisch en sociaal Europa. De politiek is niet langer langs sociaal-democratische breuklijnen georganiseerd.

De Vierde , de Vijfde en de Zesde macht (Media) kunnen enerzijds aan de balans bijdragen anderzijds de balans verstoren.

Alex Brenninkmeijer, de Nationale Ombudsman schetst in het jaarverslag een overheid die het volk kil, onverschillig en ruw behandelt. Met als hét voorbeeld het permanente geblunder bij de toeslagenafdeling van de Belastingdienst. Zo veroorzaakt de overheid zelf verruwing van de samenleving.
Balkenende vindt het verslag ‘een zwart-wit verhaal’ en wie niet ziet dat het goed gaat met het land, is behept met ‘een negatief zelfbeeld’. Minister Ter Horst stelt dat ‘Alles wat de Ombudsman signaleert, neemt het kabinet serieus’ (Volkskrant 2 juli 2008).

In plaats van zwart/wit-denken te accentueren behoren politici het cliché denken te overstijgen, te reflecteren, te argumenteren. Politici dienen haalbare oplossingen van maatschappelijke problemen aan te dragen. Effectieve oplossingen ontstaan alleen wanneer problemen vanuit de juiste context worden aangepakt. Het is beter te kiezen voor één specifieke oplossing voor één specifiek probleem dan voor een generieke oplossing voor een complex van problemen. Een probleem is alleen vanuit de juiste context oplosbaar.

De emotie-TV viert hoogtij. De massamedia schromen niet om onderbuikgevoelens breed uit te meten. Onbenullige thema’s krijgen naar verhouding veel te veel aandacht. Kijkcijfers dicteren het aanbod. Het streelt blijkbaar ons ego wanneer we op TV mensen zien die nog dommer, slechter, lelijker .... zijn dan wij. De TV wordt een poppenkast, waar theater hoogtij viert.

In de huidige consensus politiek staat niet de moraal, maar het belonen en bestraffen, het zondebokmechanisme centraal. Wanneer je je niet aan de regels van het spel houdt dan word je buitengesloten of opgesloten. Recent stond in de Volkskrant dat het aantal gevangenen in Nederland sinds 1985 is verviervoudigd. Marcel van Dam scheef er een aardige column over. Gaan we alleen voor de worst? Uitgangspunt van veel politici is dat de wetenschap, de technologie in staat is alle problemen wel op te lossen. In de politieke machtsspelletjes verschuift het accent steeds meer naar de vorm, niet naar de inhoud. Holle retoriek en het willen scoren met schijnoplossingen komen centraal te staan.

Door de werkelijkheid verkeert te interpreteren kom je niet tot goede oplossingen. Omdat de snaartheorie slechts de materiële kant behandelt mag niet worden verwacht dat deze theorie over de éne werkelijkheid uitsluitsel geeft. Door alleen beide complementaire kanten, de fysica en de metafysica, van de éne werkelijkheid te belichten komt de unificatietheorie, de relatie tussen de microkosmos en macrokosmos, tussen Natuur en God een stapje verder.
Bij deze relatie draait het om de verborgen energiebron, de perpetuum mobile die eeuwig in beweging blijft. Op aarde zal een perpetuum mobile nooit worden gevonden, cq. kunnen worden gecreëerd.

De éne werkelijkheid, de basis van de gnostieke leer bestaat uit een aardse en een hemelse orde. Maatschappelijke problemen kunnen alleen effectief worden opgelost wanneer de aardse politieke orde bereid is zich met de hemelse orde te verbinden.

In naam van de vrijheid wordt in Amerika de democratie afgebroken. Blijft Warren Harding de slechtste president ooit of zal George W. Bush, met zijn ééndimensionale denken het stokje overnemen?
Tijdens een lezing voor de Nationale Persclub in 1922 memoreerde de president hoe zijn vader hem eens had gezegd: 'Warren, het is maar goed dat jij niet als meisje op de wereld bent gekomen. Want dan was je continu zwanger geweest. Jij kunt immers geen nee zeggen’.
Ook op Harding was van toepassing geweest wat de Britse premier Winston Churchill, een halve eeuw later, over zijn opvolger Clement Attlee zeggen zou: een bescheiden man, met veel om bescheiden over te zijn.
Het beleid van Georg W. Bush is gebaseerd op het principe van voor-ons-of-tegen-ons. De regering Bush verdeelt de wereld in vrienden en mensen die geen vrienden zijn van Amerika, de cultuur van ‘wie niet voor ons is, is tegen ons’. Door een conflict al vanuit de zwart-wit, 'of-of' optiek te benaderen kom je niet dichter bij een oplossing. Te vaak hoor je de doctrine ‘Wat goed is voor Amerika is goed voor de rest van de wereld’. Amerika is bevangen door de ‘as van het kwaad’ en schiet daarmee in de eigen voet. Machteloosheid komt naar voren door de angst voor het gevaar van massavernietigingswapens in Irak, die achteraf nog steeds niet zijn gevonden. Opnieuw blijkt dat de angst voor gevaar gevaarlijker is dan het gevaar zelf.

Het gevoel voor vrijheid wordt door de retoriek rond het begrip 'veiligheid' overschaduwd. De babyboomers zijn de uitvinders van de individualisering.
In hun enthousiasme hebben ze de sociale cohesie in de samenleving zeer ernstige schade berokkend. Politici in deze tijd zijn bang om impopulair te worden gevonden (Tony Judt, Volkskrant 6 juli 2008).

Op de vraag hoe Putnam (Volkskrant 28 juni 2008) de kansen van Nederland inschat antwoordt hij:
'Waarschijnlijk zou ik zeggen: dat hangt van welke politieke krachten in Nederland de boventoon krijgen. En ik wil niet de indruk wekken dat ik de ene partij boven de andere prefereer. Dus laat ik mij beperken tot de uitspaak dat ik zowel een bemoedigende als een ontmoedigende politieke toekomst voor Nederland zie als het om integratie gaat.'

Een andere belangrijke term bij Putnam is gegeneraliseerde reciprociteit. Niet: ‘als ik iets voor jou doe, doe jij misschien een keer iets voor mij’, maar: ‘als ik iets voor jou doe, doet iemand anders misschien wel eens iets voor mij’. Gegeneraliseerde reciprociteit staat tot persoonsgebonden reciprociteit zoals een geldeconomie staat tot ruilhandel. Aan de basis van beide ligt vertrouwen, ook in mensen en instituties die je niet persoonlijk kent.

De bridging van Putnam kan met de tegenbinding van Kees Schuyt worden vergeleken. Bij Kees Schuyt staat veiligheid tegenover onveiligheid.
De vierde steunbeer gaat over niet-geweldadige conflictbeslechting. Het is een tegenbinding die in deze tijd extra aandacht verdient.

Er is te veel aandacht voor het 'eigen koninkrijkje' en te weinig voor het grote geheel. Het lineaire, ééndimensionale denken viert hoogtij. Het gaat om dienend leiderschap. Politici lijken in het bijzonder met het virus penny wise pound foolish besmet?

In de publieke sector te ver doorgevoerde marktwerking komt er in feite op neer dat de overheid in eigen doel schiet. Door het stuur uit handen te geven los je geen problemen op. Daarmee wordt niet gezegd dat het nuttig kan zijn in intergouvernementele organisaties samen te werken.

Hoe lang is de overheid nog bereid met verouderde bestuursconcepten aan te modderen? In plaats van dat het politieke debat prudentie als leidraad heeft staat de waan van de dag centraal. Er is aan gemeenschappelijk gedragen visies behoefte. Hoe lang zal het nog duren voordat de politiek begint te beseffen dat ze aan de gerezen situatie grotendeels zelf debet is?

Op basis van Spiral dynamics is het mogelijk integrale, gemeenschappelijke visies te ontwikkelen.

5D legt de nadruk op feedforward besturing. Het is effectiever te voorkomen dan te genezen. Houden we ons bezig met creëren of nabootsen dat’s the question.

Het transformatieproces, het Ether-paradigma wordt door de lemniscaat gesymboliseerd. Het creërend vermogen berust op dynamische, universele krachten. Het zijn de universele krachten die voor balans zorgen.

Het Kompaskwadrant wordt als denkmodel gebruikt. Het kompaskwadrant biedt een kader voor psychologische, sociologische en filosofische inzichten. Het universum bevat net als water een zelfreinigend vermogen. Is de mensheid bereid met de grenzen van het zelfreinigend vermogen rekening te houden, that’s the question? Daarvoor is het juist nodig dat grenzen in het denken (groupthink) worden doorbroken.

Zie ook:

Boeken:

• Gerard van Westerloo Niet spreken met de bestuurder

Externe Links

• Hans Wansink: Diplomademocratie, op alle niveaus hebben hoogopgeleiden meer politieke invloed dan mensen met weinig opleiding. Dat is niet goed.
• Pieter Hilhorst Ouder dan mijn vader
• Thomas von der Dunk De stadsmuren van Amerika
• Dr. C. (Kees) le Pair
• EU-voorzitter verwerpt achterkamertjes politiek
• Achterkamertjes politiek is vaak broodnodig
• Aanmodderen
• De waan van de dag Jaarboek Parlementaire Geschiedenis
• Rik Kuethe Warren Harding, misschien wel de slechtste ooit
• Rudi Laermans Populisme, democratie en politiek systeem
• Anne Geûens Reiki begrijpen of met Reiki de kloof tussen Wetenschap en Spiritualiteit overbruggen.
• Reiki begrijpen of met Reiki de kloof tussen Wetenschap en Spiritualiteit overbruggen.
• Toespraken bij de inauguratie van dr. A.H.G. Rinnooy Kan
• Agnes Jongerius
• Democratisering van de Waarheid
• De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO)
• Spiral dynamics Naar een Integrale Visie
• Spiral Dynamics Integral Nederland

<< vorige || volgende >>

Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 824 keer bekeken.