Kompaskwadrant

De Levensboom en Ken uzelve

Het kompaskwadrant is een denkkader dat is ontstaan door aan het 4D-denkraam van Daniel Ofman en Ken Wilber, respectievelijk de 1e en 2e dimensie, een 3e dimensie toe te voegen. Deze verticale as (Axis_mundi) representeert de middenzuil van de levensboom en staat ook voor het klassieke vijfde element van de ether. Het staat dus voor een 5D-denkraam dat aan het 4D-denkraam zowel een verfijning in etherische zin (een spirituele dimensie) als een bredere context van de bereiken van de éne werkelijkheid (kosmisch, universeel en lokaal) biedt.

Gottfried de Purucker behandelt in Deel I, hoofdstuk 7 van zijn boek Grondslagen der Esoterische Wijsbegeerte de Heilige tetraktys van Pythagoras. Pythagoras onderwees de esoterische leer van de Monade, Duade, Triade en de Tetrade. Hoofdstuk 7 bevat de essentie van het Ether-paradigma, de ‘Monade, Duade, Triade en Tetrade’ en de relatie die met de levensboom wordt gelegd.

Vanuit de monade van de oerstaat (singulariteit, o dimensies), ontstaat de dualiteit (dyade of duade, 1e dimensie) die in het kwadrant van Ofman naar voren komt. Het kwadrant van Ken Wilber bestaat fundamenteel uit vier velden (1e en 2e dimensie) van de kwaliteit en de kwantiteit van de schepping. De tetraktys vormt het evolutionair model waaruit het kompaskwadrant is ontstaan. De 3e dimensie wordt gevormd door de verticale, etherische as der principes. Deze dimensie laat zien hoe balans, hoe volmaaktheid kan worden bereikt. Voor het weergeven van de drie diemensionale ruimte kan een kubus of een bol worden gebruikt.

Volgens de algemene kabbalistische opvatting onthult de levensboom een tweevoudige structuur, de boom des levens en de boom van kennis van goed en kwaad. De middelste zuil wordt als de boom des levens opgevat. Deze zuil vormt een directe verbinding tussen de Goddelijke wereld van Kether en de stoffelijke wereld van Malchoeth. De rechter en de linker zuil vertegenwoordigen de boom van kennis van goed en kwaad. Goed en kwaad staan voor de polariteit zonzijde en schaduwzijde, het eeuwige en het tijdelijke, het ware en het onware, Sat en Asat, kwaliteit en kwantiteit. Het boek De Geheime Leer Deel I (p. 684) van H.P. Blavatsky spreekt over de duade als de oorsprong van het kwaad.
Een andere zienswijze merkt 'Kether, Cockmah en Binah' als boom des levens aan. Het 2e en het 3e drietal, respectievelijk 'Chesed, Gevoerah en Thifereth' en 'Netsach, Hod en Jesod' vormen de boom der kennis van goed en kwaad.
Deel I, Fohat: het kind van de zevenvoudige hiërarchieën, p. 140:
(c) Omdat fohat een van de belangrijkste, zo niet de allerbelangrijkste rol speelt in de esoterische kosmogonie, moet hij nauwkeurig worden beschreven. Evenals in de oudste Griekse kosmogonie, die sterk verschilde van de latere mythologie, Eros de derde persoon is in de oorspronkelijke drie-eenheid: Chaos, Gaea, Eros – die overeenkomt met het kabbalistische En-Soph (want Chaos is RUIMTE, [chaino]), ‘leegte’), het grenzeloze AL, Shekinah en de Oude van Dagen, of de Heilige Geest – zo is fohat in het nog ongemanifesteerde Heelal iets anders dan in de kosmische wereld van de verschijnselen. In laatstgenoemde is hij die occulte elektrische levenskracht die, door de wil van de scheppende logos, alle vormen verenigt en samenbrengt en deze de eerste impuls geeft, die te zijner tijd wet wordt. Maar in het ongemanifesteerde Heelal is fohat dit niet, evenmin als Eros de latere schitterende gevleugelde Cupido of LIEFDE is.
Deel I, p. 373: En indien wordt aangetoond dat het religieuze denken van de mens al in die tijden, die door de welige groei van de overlevering aan onze blik zijn onttrokken, zich op alle delen van de aardbol in dezelfde geest heeft ontwikkeld, dan wordt het duidelijk dat die gedachte – op welke breedtegraad ook geboren, in het koude noorden of het brandende zuiden, in het oosten of het westen – werd geïnspireerd door dezelfde openbaringen en dat de mens werd grootgebracht onder de beschermende schaduw van dezelfde BOOM VAN KENNIS.

Het onderstaande overzicht maakt van beide interpretaties gebruik. Voor het overzicht is ook gebruik gemaakt van het boek van de schepping Sefer Yetsirah (hoofdstuk 1:13) van Kirsten van Dijkhuizen- van Calck, (zoeken: Titel 'Sefer Jetsirah' auteur: Dijkhuizen) en van de publicatie Aard en oorsprong van het kabbalisme (De Sefiroth als mandala) op internet van Devorah. Het begrip volheid verwijst naar het sanskriet woord bhâga, waar het begrip bhagavan van is afgeleid, de Alvervulde of de Fortuinlijke die de verpersoonlijking vormt van de filognostische synthese in de kern van het kompaskwadrant. Het begrip gezichtspunt correspondeert met het sanskriet woord darshana en vormt met zijn verscheidenheid de basis voor de filognostische hermeneutiek waarop ook de Indiase filosofie is gebaseerd.

In het snijpunt van de kwantitatieve, de kwalitatieve en de verticale as, ofwel de as van resp. de persoon, de feiten en de principes, vinden we de alles samenvattende 6 van de filognosie, het neutrale punt waar de synthese en de realisatie plaatsvindt.

Carl Jung maakt voor zijn werk gebruik van de ‘huwelijksquaterniteit’. Ga er van uit dat de horizontale cirkel in de wereldklok van Carl Jung de ‘huwelijksquaterniteit’ toont. De horizontale ordening is de werkelijkheid zoals wij deze in het aardse leven ervaren. De verticale cirkel toont het alter ego (archetype), dat zich afvraagt ‘wat is de moraal van het verhaal?’. De lemniscaat die de horizontale cirkel met de verticale cirkel verbindt, symboliseert de schakel tussen de bewust en onbewust ervaren werkelijkheid. Het leven is een continu ervaringsproces, dat tracht knelpunten in de gewenste richting bij te sturen.
In de levensboom symboliseert Malkut het vrouwelijke alter ego van God: de Sjechinah.

Het kompaskwadrant impliceert geen repressie van bestaande denkmodellen, maar vormt een suppletie of aanvulling die tot culturele integratie moet leiden. Het ether-paradigma dat er zo ontstaat brengt de wisselwerking tussen de vier factoren van het kwadrant in het model van o.a. Ken Wilber tot uitdrukking. In de filognosie van dit spel van orde koppelt het aan de kwadranten van de velden van handelen, de basisidentiteiten, de vier burgerdeugden en aan de triade van de geaardheden. De ether vormt kort gezegd het verenigende element en het verenigende denken daaromtrent noemen we de filognosie ofwel de integriteit van de visies. De integriteit staat voor het doel dat afhankelijk van de logica of de causaliteit in kwestie leidt tot de zelfrealisatie van de persoon met de ontwikkeling van zijn intelligentie, de transcendentie middels de principes dan wel de vrijheid van illusie met de nuchtere zin voor de feitelijke realiteit. De discipline heet yoga en de christelijke spiritualiteit daaromtrent heet de gnosis (gnosis). Het kompaskwadrant is het ruimtelijke model bestaande uit vijf basiselementen (5D of vijf dimensies) dat dit overzichtelijk in één beeld samenbrengt.

2e Dimensie (Geest en Lichaam, Chaostheorie en Negentropie)

Blavatsky De Geheime Leer Deel I, Stanza 3 Het ontwaken van de kosmos (p. 97):
97: (a) Het gebruik van meetkundige figuren en de veel voorkomende verwijzingen ernaar in alle oude geschriften (zie de Purana’s, Egyptische papyri, het ‘Dodenboek’ en zelfs de Bijbel) moet worden verklaard. In het ‘Boek van Dzyan’, evenals in de Kabbala, zijn er twee soorten getallen die men kan bestuderen – de cijfers, vaak eenvoudige sluiers, en de heilige getallen, waarvan de waarden alle door inwijding aan de occultisten bekend zijn. De eerstgenoemde zijn alleen maar gebruikelijke tekens, de laatstgenoemde zijn de basissymbolen van alles. Dat wil zeggen, de eerste soort is zuiver materieel, de andere zuiver metafysisch; zij verhouden zich tot elkaar als stof tot geest – de tegenpolen van de ENE substantie.
Deel I, hoofdstuk Fohat: kind van zevenvoudige hiërarchieën, p. 140:
(c) Omdat fohat een van de belangrijkste, zo niet de allerbelangrijkste rol speelt in de esoterische kosmogonie, moet hij nauwkeurig worden beschreven. Evenals in de oudste Griekse kosmogonie, die sterk verschilde van de latere mythologie, Eros de derde persoon is in de oorspronkelijke drie-eenheid: Chaos, Gaea, Eros – die overeenkomt met het kabbalistische En-Soph (want Chaos is RUIMTE, [chaino]), ‘leegte’), het grenzeloze AL, Shekinah en de Oude van Dagen, of de Heilige Geest – zo is fohat in het nog ongemanifesteerde Heelal iets anders dan in de kosmische wereld van de verschijnselen. In laatstgenoemde is hij die occulte elektrische levenskracht die, door de wil van de scheppende logos, alle vormen verenigt en samenbrengt en deze de eerste impuls geeft, die te zijner tijd wet wordt. Maar in het ongemanifesteerde Heelal is fohat dit niet, evenmin als Eros de latere schitterende gevleugelde Cupido of LIEFDE is.
De Geheime Leer Deel I, hoofdstuk Ether en intelligentie (p. 362): We moeten nu het vraagstuk van de mystieke betekenis van de ‘oorspronkelijke Chaos’ en van het wortelbeginsel volledig bespreken en laten zien hoe ze in de oude filosofieën in verband stonden met akâsa, ten onrechte vertaald met aether, en ook met maya (illusie) – waarvan īśvara het mannelijke aspect vormt. Later zullen we spreken over het verstandelijke ‘beginsel’, of liever over de onzichtbare onstoffelijke eigenschappen van de zichtbare en stoffelijke elementen, die ‘zijn voortgekomen uit de oorspronkelijke Chaos’.
Want in ‘ISIS ONTSLUIERD’ wordt de vraag gesteld: ‘Wat is de oorspronkelijke Chaos anders dan aether?’ Niet de tegenwoordige ether, zoals die nu wordt opgevat, maar zoals deze lang vóór de tijd van Mozes aan de oude filosofen bekend was: aether, met al zijn geheimzinnige en occulte eigenschappen, die in zich de kiemen voor de universele schepping bevat. De hoogste aether of akâsa is de hemelse maagd en de moeder van alle bestaande vormen en wezens, en vanuit haar schoot worden stof en leven, kracht en werking in het bestaan geroepen, zodra deze is ‘bevrucht’ door de goddelijke geest. Aether is de aditi van de hindoes, en hij is akâsa. Elektriciteit, magnetisme, warmte, licht en chemische werking worden zo weinig begrepen, zelfs nu nieuwe feiten voortdurend de omvang van onze kennis vergroten. Wie weet waar de macht van deze proteïsche reus – de aether – ophoudt, of waar zijn geheimzinnige oorsprong ligt? Wie, bedoelen wij, die de geest ontkent, die erin werkt en die alle zichtbare vormen eruit ontwikkelt?
368: In de Sepher Jezireh, het kabbalistische boek van de schepping, heeft de schrijver kennelijk de woorden van Manu herhaald. Daarin stelt men het zo voor, dat de goddelijke substantie in eeuwigheid alleen heeft bestaan, grenzeloos en absoluut, en dat deze uit zichzelf de geest heeft uitgezonden. ‘Een is de geest van de levende god, gezegend zij ZIJN naam, die eeuwig leeft! Stem, geest en woord, dit is de heilige geest; en dit is de kabbalistische abstracte drie-eenheid, die door de christelijke kerkvaders zonder meer is vermenselijkt. Uit dit drievoudige ENE vloeide de hele Kosmos voort. Eerst kwam Uit EEN het getal TWEE voort, of lucht (de vader), het scheppende element; toen kwam het getal DRIE, water (de moeder), voort uit de lucht; ether of vuur voltooit de mystieke vier, de Arba-il. ‘Toen de verborgene van de verborgenen zich wilde openbaren, maakte hij eerst een punt (het oorspronkelijke punt of de eerste sephiroth, lucht, of heilige geest), gaf er een heilige vorm aan (de tien sephiroth, of de hemelse mens) en bedekte het met een rijk en prachtig gewaad, dat de wereld is.’
369: Deze ‘oorspronkelijke substantie’ wordt door sommigen Chaos genoemd: Plato en de pythagoreeërs noemden deze de wereldziel, nadat zij was bevrucht door de geest van dat wat op de oorspronkelijke wateren of de Chaos zweeft. De kabbalisten zeggen dat het zwevende beginsel de reeks droombeelden van een zichtbaar, gemanifesteerd Heelal schiep door zich daarin te weerspiegelen. Chaos vóór – ether na de ‘weerspiegeling’; het is steeds de godheid die alle Ruimte en dingen doordringt. Het is de onzichtbare, onweegbare geest van de dingen en het onzichtbare, maar goed voelbare fluïdum dat uitstraalt van de vingers van een gezonde magnetiseur, want het is vitale elektriciteit – het LEVEN zelf.
De Geheime Leer Deel I, hoofdstuk Cyclische evolutie en karma (p. 710):
Het is een grondbeginsel van de occulte filosofie, deze zelfde homogeniteit van de stof en onveranderlijkheid van de natuurwetten, waarop het materialisme zo sterk aandringt; maar die eenheid berust op de onscheidbaarheid van geest en stof, en als de twee zouden worden gescheiden, zou de hele Kosmos terugvallen tot chaos en niet-zijn. Het is daarom volstrekt onjuist, en slechts een bewijs te meer van de grote verwaandheid van onze tijd, om (zoals de wetenschappers) te beweren dat alle grote geologische veranderingen en omwentelingen werden teweeggebracht door gewone en bekende natuurkrachten. Want deze krachten waren alleen maar de werktuigen en laatste hulpmiddelen voor het bereiken van bepaalde doeleinden; zij werken periodiek en schijnbaar mechanisch door middel van een innerlijke impuls die is vermengd met hun stoffelijke natuur, maar daar toch buiten staat. Elke belangrijke werking van de Natuur heeft een doel; deze werkingen zijn alle cyclisch en periodiek. Maar omdat spirituele krachten gewoonlijk worden verward met zuiver fysieke, wordt het bestaan van de eerstgenoemde door de wetenschap ontkend en die krachten blijven daardoor aan haar onbekend, omdat ze niet zijn onderzocht.

Aristoteles, leerling van Plato heeft beschreven dat het er in het leven om gaat het juiste midden te vinden tussen twee extremen. Het menselijk verstand begrijpt de dingen slechts door contrast. In alles ligt het tegendeel besloten. Kortom, het dualisme is een kunstmatig door het denken aangebrachte scheiding, die in feite niet bestaat. De ‘Gulden middenweg’, is een bewustwordingsproces, dat er van uitgaat dat de waarheid in het midden ligt.
Jan Wicherink boek Ontheemde Zielen Ontwaken:
77: In de Griekse oudheid geloofden Griekse wetenschappers en filosofen dat de natuur vier elementen telde: aarde, water, vuur en lucht. De atomen, zo geloofde men, waren de bouwblokken van deze vier elementen van het universum. Aristoteles voegde er een vijfde element aan toe, de ether en hij postuleerde dat de planeten en de sterren gemaakt waren van deze ether.
28: De attractoren van de chaostheorie zetten het hele idee van oorzaak en gevolg op hun kop. Causaliteit is gebaseerd op de idee dat voor ieder effect een oorzaak moet bestaan in de tijd die voorafgaat aan het effect. In de chaostheorie is de attractor echter de oorzaak, de ongeziene kracht in de natuur die het effect, de gebeurtenissen uit zowel het verleden als uit het heden naar zich toe trekt. De attractoren in chaostheorie vormen de kracht die de Griekse filosoof Aristoteles entelechie (doelgerichtheid) noemde, het doel dat de gebeurtenissen naar zich toe trekt.

3e Dimensie (Verticale as)

Het 3e Beginsel van de esoterie gaat over de leer van de hiërarchieën. Namelijk over de fundamentele gelijkheid van alle Zielen met de Universele Ziel, die zelf weer een aspect is van de Onbekende Wortel; en de verplichte pelgrimstocht voor elke Ziel – een vonk van eerstgenoemde – door de Kringloop van Incarnatie in overeenstemming met de Cyclische en Karmische wet, gedurende het gehele tijdperk. In de esoterie wordt van zeven bewustzijnsniveaus, zeven beginselen uitgegaan. Een doorsnede die daarvan is afgeleid geeft Roberto Assagioli in zijn boek Psychosynthese. De oerbron creëert het ‘Ik’ (bronbewustzijn, Zelf-eon, immateriële ziel), de voorwaarde voor het zelfbewustzijn dat door het witte verlichte scherm kan worden geïllustreerd. Het is het ego (de werking van de zeven zintuigen, met een verscheidenheid aan aggregatieniveaus), de relatie tussen geest en lichaam, die zorgt voor het projecteren van de beelden op het scherm.

De ziel (psyche) is de schakel tussen geest en lichaam. Plato wees er al op, dat tijd niet bestaat in de onstoffelijke wereld, dat het lichaam slechts de drager is van de ziel, dat er aan bewustzijn geen begin en geen eind is. Met behulp van de Lemniscaat (Hermeneutische cirkel) is het mogelijk de relatie, de weerspiegeling, de transformatie tussen de diagonaal ‘God - Geest - Zoon’ en de diagonaal ‘Geest - Ziel - Lichaam’ uit te beelden.

In het kernkwadrant van Daniel Ofman toont de positieve as 1./2., geduldige daadkracht, de eenheid der tegendelen. Volledige balans duidt op volmaaktheid. De negatieve as 3./4. geeft een conflictueuze breuklijn aan. Door de verticale as, de 3e dimensie ontstaat een ruimtelijk model. Met behulp van het kompaskwadrant laten we zien hoe het mogelijk is ons weer met de natuurlijke kringloop te verbinden. Bij het '’Ken uzelve’’ gaat het om het ik en de ander. Doorzie uw eigen mogelijkheden, beperkingen en grenzen.

Daniel Ofman gebruikt in zijn boek Bezieling en Kwaliteit in Organisaties het kernkwadrant om aan het begrip organisatiecultuur meer handen en voeten te geven. Daniel Ofman, oprichter van Kern Konsult, laat in het kernkwadrant slechts een kant van de medaille zien. In het 4Ddenkraam van Kern Konsult, de creatielemniscaat wordt echter wel beide kanten van de medaille getoond. Ofman laat in zijn boek zien hoe de creatielemniscaat, de vier perspectieven beeldkracht, samenwerkingskracht, vormkracht en voedingskracht met elkaar verbindt. Een plaatje van de creatielemniscaat wordt getoond, wanneer we op zijn website kiezen voor Wat we doen. Ken Wilber laat met zijn vier kwadranten ook beide kanten zien. Dit model illustreert de binnenkant versus de buitenkant van zowel het individu als het collectief.

Terence McKenna: "De verbeeldingskracht appelleert aan een Goddelijke Vonk in de mens. Het is absoluut verwarrend te proberen de verbeeldingskracht te beschouwen als een noodzakelijke kwantiteit in de biologie. Het is een uitstraling die van boven komt - letterlijk een afdaling van de wereldziel in ieder van ons."

In het boek Nulpunt Revolutie van Benjamin Adamah worden de begrippen horizontaal - en verticaal bewustzijn gebruikt. Het kompaskwadrant toont het horizontale bewustzijn, de wisselwerking tussen Yin en Yang (Nulpunt Revolutie p. 122). Dus de relatie die de positieve en de negatieve as laat zien. Het verticale bewustzijn, de synthese, vindt op de verticale as (de middenzuil in de levensboom) door het centrum plaats, dus zachtheid versus sereniteit, juiste waarde toekenning versus spirituele waardigheid. Het kompaskwadrant is een eenvoudig hulpmiddel om het complexe denksysteem van Hegel te doorgronden. De publicatie De waarheid opnieuw gedefinieerd laat zien hoe het Reflexief Bewustzijn werkt. Het Ether-paradigma vormt de grondslag ervan.

In het kader van het verticaal bewustzijn is met name het boek Over de wil van Roberto Assagioli interessant. Roberto Assagioli laat zien dat het syntheseproces kan worden uitgevoerd omdat het een wezenlijk kenmerk van wijsheid is ‘met tegenstellingen te kunnen spelen’, in staat te zijn de interactie van lijnrecht tegenover elkaar staande krachten en functies te reguleren, en aldus een dynamisch evenwicht en een synthese tot stand te brengen zonder zich te redden met compromissen, maar veeleer door regulering vanuit een hoger niveau.

Het verticale bewustzijn wordt in kaart gebracht. De horizontale lijn in het driehoekige diagram van Roberto Assagioli brengt de negatieve as, het ‘of-of’ van het kernkwadrant tot uitdrukking. Dit is bij onjuiste waardetoekenning het geval. Synthese vindt op de positieve as plaats. Volledige synthese (Bevrijding) drukt volmaaktheid uit. De verticale lijn door het centrum toont hoe tegenstellingen kunnen worden verkleind.

Het verticale bewustzijn, de Derde weg, Hindoeïsme: Derde oog, Gnostiek: Christusbewustzijn, Teilhard de Chardin: ‘Punt Omega’, Esoterie: Christos-geest toont hoe het mogelijk is de Triade, de Drie-eenheid, die twee tegendelen met elkaar verbindt (positieve as) de hemel te bereiken. We leven hier echter op de onvolmaakte aarde, de wereld van de tegenstellingen (negatieve as). Maar wat we onderscheiden kunnen we ook weer verbinden. We kunnen intuïtief wel flitsen van het volmaakte ervaren. Door aan te geven wat de verschillende levensbeschouwingen in de kern gemeenschappelijk hebben is het wellicht mogelijk aan de onderlinge consensus een steentje bij te dragen.

Eed van de pythagoreeërs: Voorwaar, bij de Tetraktys die aan onze Ziel de bron verschafte, die de wortels der immer vloeiende natuur bevat.

Door het verbreken van de eenheid, de Monade ontstaat de polariteit, een spanning. In het kernkwadrant wordt de wederzijdse interactie tussen de negatieve - en de positieve as in kaart gebracht. De negatieve as illustreert het probleem en de positieve as de oplossing. Op de positieve as is sprake van twee tegendelen, die elkaar volledig kunnen aanvullen. De negatieve as toont de beide vervormingen van de polen van de positieve as. De basis van het dualisme kan het beste aan de hand van het Yang/Yin-symbool worden verklaard. Het Yang/Yin-symbool toont twee tegengestelde, maar ook elkaar aanvullende krachten, de centrifugale en de centripetale, de afstoting en de aantrekking. Het Yang/Yin-symbool brengt de plus-min-spanning tussen twee polen in de schepping tot uitdrukking.

Op de negatieve as tonen de twee polen tegenstellingen, die tot extreme eigenschappen kunnen uitgroeien. De tegenstellingen in de ruimtelijke, aardse, materiële wereld (Materialisme) laten oorzaak en gevolg, actie en reactie zien. Het goede als het kwade zijn a priori gegeven. In aanleg is het aardse bewustzijn manicheïstisch. De verticale as kan met de middenzuil, de schakel 'Malkuth en Kether' van de levensboom worden vergeleken. De middenzuil verbindt de oerenergie (pleroma, Sjechinah, de bron van Ether), de wereld van de Geest met de stoffelijke aarde, de mens. De schakel creëert het innerlijke evenwicht.

H.P. Blavatsky: De Geheime Leer Deel II (p. 575), hoofdstuk 19 Is pleroma de legerstede van Satan?
De ware en onbuigzame kabbalisten erkennen dus dat het uit een oogpunt van wetenschap en filosofie voldoende is dat de niet-ingewijden weten dat het grote magische agens, dat door de volgelingen van de markies De St. Martin – de martinisten – het astrale licht wordt genoemd, door de middeleeuwse kabbalisten en alchemisten de siderische maagd en het mysterium magnum, en dat bij de occultisten uit het oosten aether, de weerspiegeling van akâsa heet – door de kerk Lucifer wordt genoemd. Dat de Latijnse scholastici erin zijn geslaagd de universele ziel en het pleroma – voertuig van het licht en verzamelplaats van alle vormen, een kracht die door het gehele Heelal is verspreid met haar directe en indirecte gevolgen – om te zetten in satan en zijn werken, is voor niemand iets nieuws. Maar nu zijn ze bereid aan de bovengenoemde niet-ingewijden zelfs de geheimen mee te delen waarop door Eliphas Lévi zonder voldoende toelichting wordt gezinspeeld; want zijn gedragslijn van versluierde onthullingen kon slechts leiden tot verder bijgeloof en misverstand.

De verticale as van het kompaskwadrant staat voor het verticale bewustzijn. Het slaat op het bewustwordingsproces, de synergie die tot stand komt door de wisselwerking tussen chakra’s. De chakra`s vormen de verbindingsschakels tussen de ons omringende energie en de energiebanen in ons lichaam. Voor het bereiken van evenwicht speelt de 6e chakra, het beheerscentrum van de hypothalamus en de hypofyse een belangrijke rol: Je bewustzijn is een spiegel voor het Goddelijk Zijn.

Het basisprincipe van het kernkwadrant is, these (positieve as, +/+) + antithese (negatieve as, -/-) = synthese. In het 5D-concept wordt ook voor beide assen van een plus-min-spanning uitgegaan. De positieve as brengt opnieuw het principe van these (kernkwaliteit/+) + antithese (uitdaging/-) in beeld. De positieve as van het kernkwadrant illustreert de synthese, het 1 + 1 = 3, de Triade. Deze situatie doet zich voor wanneer de positieve - en de negatieve as elkaar overlappen.

Voor het weergeven van de aardse werkelijkheid wordt de kubus van Freek van Leeuwen gebruikt. In dit kader kan ook verwezen worden naar de doorsnede die Kirsten van Dijkhuizen- van Calck, (zoeken: Titel 'Sefer Jetsirah' auteur: Dijkhuizen) in het boek van de schepping Sefer Yetsirah (hoofdstuk 1:13) geeft. In het snijpunt van de drie assen, de alles samenvattende 9, het nulpunt (tzimtzum) vindt de synthese plaats (zie ook Sefer_Yetzirah (Sefer Yetzirah, Kabbalah).

De drie assen worden voor het weergeven van drie aanzichten gebruikt. De esoterische website bevat een grote verscheidenheid aan kubusdoorsneden. Het centrum, dat geest en materie, de kwalitatieve - en de kwantitatieve as (immateriële - en de materiële as, geestelijke - en zintuiglijke wereld) verbindt kan met Akasha, Ether, Z.P.F. of nulpuntveld worden aangeduid.

De drie dimensies maken het mogelijk om het bewustzijn eindeloos te verruimen en te vernieuwen. Welke dimensie laten we in het leven een centrale rol spelen? De singulariteit van het oneindige bewustzijn is een inzicht dat op een andere manier de samenhang en de totaliteit weergeeft.

4e Dimensie

De tijden veranderen, de 4e dimensie zorgt voor de levenscycli, de op - en neergaande lijn, de golfbewegingen (Ofman, p. 89). Wanneer de diepte van een dal is bereikt komt er altijd een keerpunt. De diagonaal 'Ruimte - Materie', de materiële as en de tijd-as symboliseren het vierdimensionaal ruimtetijd continuüm, de eeuwige oneindigheid, de Tetrade (Tetraktys). De verticale as kan ook worden gebruikt om de tijd-as, de 4e dimensie weer te geven.

De verticale as gaat door het snijpunt van de materiële - en de immateriële as. De verticale as stelt als het ware de verbinding voor tussen de ‘aardse’ materiële as en de ‘hemelse’ immateriële as. Het verticale bewustzijn laat zien dat er een weg is om de afstand tussen de onvolmaaktheid op aarde en de volmaaktheid in de hemel te verkleinen.

De verticale as laat dan de route zien die moet worden afgelegd om de discrepantie te overbruggen, die er bestaat tussen de huidige, onvolmaakte situatie en de gewenste situatie. Bij volledige balans is de discrepantie verdwenen. De verticale as staat dan symbool voor hoe de synthese, de volmaakte eenheid op de positieve as kan worden bereikt.

Tussen de twee zijden van een medaille bestaat een polaire spanning. Het nu markeert verleden en toekomst, het eeuwige dilemma van ons bestaan en onze kennis. Tijd is een voorwaarde voor bewustzijn, de wisselwerking tussen geest en materie. De geestelijke wereld maakt het mogelijk tegenstellingen te verbinden. De immateriële as toont de eenheid der tegendelen, de integratie, de Triade (these + antithese = synthese of het 1 + 1 = 3).

De verticale as als tijd-as gebruikt heeft drie opties +/- (integratie), +/+ en -/- (desintegratie). Ilya Prigogine: De tijdstroom geeft het verschil aan tussen de rol van het verleden en die van de toekomst. Boek Order out of Chaos: We kunnen het oude a priori onderscheid tussen wetenschappelijke en ethische waarden niet langer accepteren…. Tegenwoordig weten we dat tijd een constructie is en daarom een ethische verantwoordelijkheid met zich draagt…. Als gevolg daarvan is de individuele activiteit niet tot betekenisloosheid gedoemd.

Om de werking van de 5e dimensie te verklaren wordt van de systeemleer gebruik gemaakt. De 4e dimensie tijd maakt feedback en feedforward besturing mogelijk. We leven echter in het nu (De Geheime Leer deel I, p. 67). Het nu staat tussen verleden en toekomst. Feedback schakelt terug naar het verleden en feedforward speelt in op de toekomst. Om uit ervaring te kunnen leren is terugkoppeling nodig. Feedforward besturing staat voor meta-besturing. Zelfbewustzijn, reflectie is mogelijk omdat we vanuit een hoger abstractieniveau, het zogenaamde helicopterview ons innerlijk en de buitenwereld kunnen waarnemen. Zelfbewustzijn berust op het inzicht te beseffen dat beelden slechts ideeën zijn die zich in elkaar spiegelen en in feite een eenheid vormen. 5D maakt van het open systeemdenken gebruik dat alles met elkaar samenhangt en elkaar beïnvloedt.

Blavatsky De Geheime Leer Deel I, Stanza 3 Het ontwaken van de kosmos, p. 97:
(a) Het gebruik van meetkundige figuren en de veel voorkomende verwijzingen ernaar in alle oude geschriften (zie de Purana’s, Egyptische papyri, het ‘Dodenboek’ en zelfs de Bijbel) moet worden verklaard. In het ‘Boek van Dzyan’, evenals in de Kabbala, zijn er twee soorten getallen die men kan bestuderen – de cijfers, vaak eenvoudige sluiers, en de heilige getallen, waarvan de waarden alle door inwijding aan de occultisten bekend zijn. De eerstgenoemde zijn alleen maar gebruikelijke tekens, de laatstgenoemde zijn de basissymbolen van alles. Dat wil zeggen, de eerste soort is zuiver materieel, de andere zuiver metafysisch; zij verhouden zich tot elkaar als stof tot geest – de tegenpolen van de ENE substantie.

5e Dimensie (Kwintessens)

Het bewustwordingsproces bestaat uit de uitwisseling tussen materie en geest, tussen lagere en hogere Triade, tussen chaos en harmonie, tussen navel (Epithumia) en hart (Thumos), tussen het vrouwelijk en het mannelijk (4. Veerkrachtig), tussen 'Chaos, Gaia en Eros' en het 'Goede, Ware en Schone', tussen begin en het einde, tussen Alpha en Omega.
De Goddelijke liefde (het Schone), Eros (thumos) zorgt voor het verbinden terwijl daarentegen de omgekeerde weerkaatsing van Eros (Epithumia) voor het scheiden zorgdraagt. De negatieve betekenis van Eros staat voor wellust, driftleven, epithumia.

Het klassieke vijfde element van de ether (Akasha) wordt door het snijpunt (leegte, tzimtzum) van de drie assen gesymboliseerd. Dit snijpunt wordt ook door de verticale as (Axis mundi, caduceus), de middenzuil van de levensboom tot uitdrukking gebracht.

De Axis mundi (11e dimensie) is een mooi voorbeeld van de in – en uitspiralende torsiegolf in een vortexvorm.
De torus wordt als een multidimensionale vortex opgevat. De lemniscaat illustreert de draaikolk stuctuur van de vortex. Het Reflexief Bewustzijn brengt als ware verschillende aggregatieniveaus van Ether, van statisch tot zeer dynamisch tot uitdrukking. De lemniscaat, de eeuwige wederkeer, symboliseert de wisselwerking, de reflectie tussen de macrokosmos en microkosmos.

De diagonaal Vuur (Tetraëder (blauwdruk) met 4 gelijke vlakken) versus Water (Icosaëder met 20 gelijke vlakken) staat voor de Macrokosmos en Microkosmos. Vuur en Water samen hebben 24 vlakken, het dubbele van Ether.

Boek Nulpunt Revolutie van Benjamin Adamah (p. 113): Het getal nul fungeert hier als een logische dialectische scheidingswand.
Nul is de tzimtzum van Luria. In nul heeft de drie-eenheid van energie, bewustzijn en leven haar allerhoogste ‘voltage’. In het bovenstaande model is nul op te vatten als een zwart gat/oerknal-correlaat dat de ‘pomp' (tzimtzum) of het ‘hart’ (tzimtzum) vormt van de scheppingsgolf en ether of akasha in beweging zet.
Nul is vanuit een dynamisch perspectief een omslagpunt waar Dat wat geen buiten kent (positief iets; + 1) voorkomt uit de dimensieomslag van Dat wat geen binnen kent (negatief iets; - 1).

Aan de hand het driehoekige diagram van Assagioli is het mogelijk te laten zien hoe de 5e dimensie in het kwadrant zit verborgen.

Het 5e element Ether verenigt, integreert de vier elementen van het ruimtetijd continuüm. Aan de ‘vierdimensionale’ kubus wordt een 5e element, toegevoegd. Het 5e element sluit de eeuwige kringloop, maakt de cirkel rond. Ether biedt de grondslag voor het bewustzijn.

In plaats van positieve en negatieve as wordt bij het kompaskwadrant gesproken van de kwalitatieve - en de kwantitatieve as (immateriële en materiële as). Het kompaskwadrant gebruikt i.p.v. ‘>’ of '<' een streepje (‘-‘).

Het transformatieproces, het 5D-mechanisme wordt door de lemniscaat gesymboliseerd. Het creërend vermogen berust op dynamische, universele krachten. Universele krachten zorgen voor balans. De lemniscaat, de band van Möbius verbindt de continu met elkaar afwisselende binnen - en buitenkant met elkaar. Wat binnen is wordt buiten en omgekeerd. De lemniscaat geeft aan dat we niet in een loop (Schizofrenie) zitten maar met de spirituele energie, de Triade zijn verbonden. Het onmogelijke wordt mogelijk. Bij de lemniscaatmethode staat een transparante wijze van besluitvorming centraal.

Deze illustratie toont een 19de eeuwse poging om de kosmogonie te visualiseren die in de Prosa Edda is beschreven:

De 5e dimensie geeft een idee hoe de innerlijke en de uiterlijke wereld met elkaar zijn verbonden.
H.P. Blavatsky: De Geheime Leer Deel II, p. 46:
De grenzeloze en oneindige EENHEID bleef bij elk volk een maagdelijk verboden terrein, onbetreden door het denken van de mens, onberoerd door vruchteloze speculaties. De enige verwijzing ernaar was de vereenvoudigde voorstelling van haar eigenschap van uitzetting en samentrekking, van haar periodieke expansie of verwijding en contractie. In het Heelal met al zijn onberekenbaar vele myriaden van stelsels en werelden, die in de eeuwigheid verdwijnen en weer verschijnen, moesten de vermenselijkte machten of goden, hun zielen, tegelijk met hun lichamen uit het gezicht verdwijnen: ‘De adem die terugkeert in de eeuwige schoot, die ze uitademt en inademt’, zegt onze catechismus.
In iedere kosmogonie is er achter en boven de scheppende godheid een hogere godheid, een ontwerper, een architect, van wie de schepper slechts de uitvoerder is. En nog hoger, boven en rondom, op innerlijke en uiterlijke gebieden, is er het ONKENBARE en het onbekende, de bron en oorzaak van al deze emanaties . . .

De Bhagavadgita – het lied van de heer – is een tweegesprek tussen Arjuna, degene die de oorlog moet aanvoeren en winnen voor de Pandava’s, en zijn wagenmenner, de god Krishna. Allegorisch gaat het om de innerlijke strijd die ieder mens moet voeren tegen zijn lagere zelf. Krishna geeft daarin onderricht over verschillende facetten van het pad van yoga, het pad dat de innerlijke mens is voorbestemd te gaan en dat leidt tot vereniging met het goddelijke dat zijn essentie is.
Vervolgens vraagt Arjuna aan Krishna hem het Brahman, dat het hoogste object van kennis is, te verklaren. Krishna antwoordt door middel van een vertelling over een leraar en een jonge brahmaanse leerling. De leraar vertelt de jongen:
Wij beschouwen slechts kennis als het allerhoogste, en het afstand doen van wereldse genoegens als de beste ascese. En hij die op volkomen heldere wijze begrijpt wat het ware object van kennis is, dat onweerlegbaar is – het zelf dat in alle wezens verblijft, . . . is het hoogste respect waardig. De geleerde die het tegelijkertijd bestaan van het Brahman en zowel de manifestaties daarvan als de scheiding ertussen, en aldus het ene en het vele kan begrijpen, is van elke ellende verlost. Iemand die niets verlangt en geen egoïsme meer kent, komt in aanmerking voor eenwording met het Brahman, zelfs terwijl hij nog in deze wereld vertoeft. Degene die de waarheid kent betreffende de eigenschappen van de natuur, die de totstandkoming van alle wezens begrijpt, die geen enkel onderscheid kent tussen wat van mij en wat van jou is, die volkomen vrij is van egoïsme, is bevrijd.

Het pedagogische denkmodel geeft niet een correct plaatje van de éne werkelijkheid, de absolute waarheid maar beoogt wel, door de hoofdroute aan te geven en de verborgen 5e Dimensie, de kwintessens te belichten, een tipje van de sluier op te lichten. Een kaart is, zoals zo mooi gezegd is door Alfred Korzybski, niet het terrein. What's in a name? De éne werkelijkheid verandert niet door er andere etiketten op te plakken.
Synthese ontstaat door these + antithese. Net als de drie-eenheid kunnen tijd, ruimte en materie wel onderscheiden, maar niet gescheiden worden.
Om de werkelijkheid te duiden biedt de chaostheorie een interessant perspectief. Ook fractals vertonen drie eigenschappen tegelijkertijd: iteratie, gebroken dimensie en zelfgelijkvormigheid.

Er wordt van uitgegaan dat het 1e, 2e en 3e grondbeginsel met gebroken dimensie, zelfgelijkvormigheid en iteratie, de drie eigenschappen van fractals correleren.

Een aanzet wordt gegeven om de link die er tussen het enneagram en de levensboom bestaat te belichten. Geleidelijk is er echter op basis van het kernkwadrant een nieuwe doorsnede, het kompaskwadrant ontstaan.

Bij het kernkwadrant, de levensboom, het enneagram en Transactionele Analyse staat het thema Ken Uzelve centraal. Het artikel Kernkwadrant, enneagram en TA van Henk Trimp geeft fraaie plaatjes van het kernkwadrant. Het artikel legt een link tussen het kernkwadrant, het enneagram en concepten uit de TA.

De definitie Kompaskwadrant stelt het chaospunt aan de orde. De voor het denkmodel gebruikte wiskunde is eenvoudig. Er behoeft slechts tot tien te worden geteld.

Pythagoras

De mystieke tienheid [van Pythagoras] (1 + 2 + 3 + 4 = 10) is een wijze om het denkbeeld van de emanatie (Reflexief Bewustzijn) in het heelal weer te geven.

Om de waarheid te achterhalen is er volgens Pyhagoras geen zware wiskundige basis nodig.
Om de verborgen dimensies weer te geven is de gebruikte wiskunde eenvoudiger dan bij de snaartheorie.
Er behoeft slechts tot tien te worden geteld:

Madame Blavatsky over de studie van de Theosofie:
Wat je ook in De Geheime Leer wilt bestuderen , houd steeds de volgende denkbeelden voor ogen, die de basis moeten zijn van je ideeën-vorming:
(a) DE FUNDAMENTELE EENHEID VAN ALLE BESTAAN. Deze eenheid is iets heel anders dan de gebruikelijke opvatting van eenheid - bijvoorbeeld wanneer we spreken van een natie of leger als een eenheid, of dat de ene planeet verbonden is met een andere door middel van magnetische krachten en dergelijke. Zo is de leer niet. Zij zegt dat het bestaan één is, niet een verzameling van zaken die met elkaar verbonden zijn. Fundamenteel is er één Zijn. Het Zijn heeft twee aspecten, positief en negatief. Het positieve is Geest of Bewustzijn. Het negatieve is Substantie, het subject van bewustzijn. Dit Zijn is het Absolute in zijn allereerste manifestatie. Omdat het absoluut is, is er niets buiten. Het is Al-Zijn. Het is ondeelbaar, anders zou het niet absoluut zijn. Als er een deel van afgescheiden zou kunnen worden, zou het overblijvende deel niet meer absoluut zijn, omdat er direct sprake zou zijn van een vergelijking tussen het overblijvende en het afgescheiden deel. Vergelijking is onverenigbaar met enig idee van absoluutheid. Daarom is het duidelijk dat dit fundamentele ene Bestaan of absolute Zijn, de Realiteit moet zijn in elke vorm die er is. Ik zei dat, hoewel het voor mij duidelijk was, ik niet dacht dat velen in de loges dit zouden begrijpen. "Theosofie", zei zij, "is voor hen die kunnen denken, of voor hen die zich tot denken kunnen brengen, niet voor mentale luilakken." H.P.B. is de laatste tijd erg mild geworden. "Stomkop" placht zij de doorsnee student te noemen.
Ze zegt:
Het atoom, de mens, de god zijn ieder afzonderlijk, zowel als gezamelijk, in de grond der zaak absoluut Zijn; dat is hun werkelijke individualiteit. Het is dit idee dat we altijd in ons achterhoofd moeten houden, om de basis te vormen voor elk begrip dat voorkomt uit de studie van De Geheime Leer. Op het moment dat je dit idee loslaat (en dat gaat erg makkelijk als je bezig bent met een van de vele ingewikkelde aspecten van de esoterische filosofie) komt het idee op van de afgescheidenheid en verliest de studie haar waarde.
(b) Het tweede denkbeeld dat vastgehouden moet worden is: ER BESTAAT GEEN LEVENLOZE MATERIE. Elk afzonderlijk atoom is levend. Dat kan niet anders, daar elk atoom in zichzelf fundamenteel absoluut Zijn is. Daarom is er niet zoiets als "ruimten" van ether of Akasha, of hoe je het ook noemen wilt, waarin engelen en elementalen ronddartelen als forellen in het water. Dat is een gebruikelijke voorstelling. Het juiste denkbeeld toont dat ieder atoom van de materie, op welk gebied dan ook, in zichzelf een leven is.
(c) Het derde denkbeeld dat vastgehouden moet worden is: DE MENS IS DE MICROCOSMOS. Aangezien hij dat is, bestaan alle hiërarchieën des hemels in hem. Maar in waarheid is er noch macrocosmos noch microcosmos, maar één Bestaan. Groot en klein bestaan alleen maar zo als voorstellingen van een beperkt bewustzijn.
(d) Het vierde en laatste basis-idee dat je moet vasthouden is dat wat uitgedrukt wordt in het grote Hermetische axioma. Het somt alle anderen op en vat ze samen:
Zo binnen, zo buiten
zo groot, zo klein
zo boven, zo beneden
er is slechts één Leven en Wet
en de besturende Kracht is één
Er is geen binnen, geen buiten
geen groot, geen klein
geen hoog, geen laag
in het goddelijk bestel

Zie ook

• Filognosie
• Ether
• Ether-paradigma
• Gnosis

Boeken:

• René Meijer De Ether Bestaat
• Godbijeen Een Lied van Geluk - Een moderne Gîtâ -
• Voor het begrip Sjechinah wordt naar het boek Kabbalah van Charles Poncé verwezen.
• Benjamin Adamah Nulpunt Revolutie

Externe Links

• Voor een beschrijving van de begrippen tzimtzum, verticaal - en horizontaal bewustzijn wordt verwezen naar het boek Nulpunt Revolutie en de website van Benjamin Adamah.
• Wim van den Dungen) Levensboom (Sepher Yetzirah)
• Wim van den Dungen Over zeven manieren van heilige minne.
• Wim van den Dungen Kennis & Minne-Mystiek
• Devorah Aard en oorsprong van het kabbalisme
• In de publicaties van Wim de Lobel staat de hegeliaanse filosofie centraal.
• Alan Woods & Ted Grant De rede in opstand: marxistische filosofie en moderne wetenschappen
• 4. Kwaliteitskundig kader en de Deming-cirkel Plan - Do - Check - Act
• Levensfilosofie
• Rathenau Instituut: Het instituut houdt zich bezig met vraagstukken op het snijvlak van wetenschap, technologie en samenleving.
• Het benoemen van de chaos Of de oorsprong van een illusoire werkelijkheid
• Spiritualia via bewustwording op weg naar een wij-cultuur. Over zwarte gaten en wat Dies meer zei.
• Pythagorisme en het Gnosticisme De Historische Bronnen van het Esoterisme. Hier krijgen we ook te maken met Joodse invloeden. Een boek daterend uit deze periode is de Sepher Yetzirah (Boek van de Schepping). De Sepher Yetzirah staat bol van de getallenmystiek en is een syncretisch gevolg tussen het Joods esoterisme en de gedachten van de Neo-Pythagoreeërs.
• De Gulden Verzen van Pythagoras
• Pythagoreeërs
• Oude Grieken: het wankelend wereldbeeld van de Pythagoreeërs
• Het geheim van Yin en Yang
• Hologram
• Vier Kwadranten Ken Wilber
• Ken Wilber ZONDER GRENZEN
• Ken Wilber Exporing theories of everything
• Roos van Leary
• Filognostische Tabel van Gerelateerde Drie- en Viervoudige Werkelijkheden.
• G.H.E.Russelman: Samenvatting van het artikel Mathematisch-fysisch denken als vorm van spiritualiteit
• Philip Van Loocke: Een onderzoek naar de waarde van de natuurfilosofie van Ilya Prigogine en de draagwijdte ervan binnen de discussie rond de pijl van de tijd en het determinisme
• J. van Rijckenborgh De diepere oorzaken van goed en kwaad
• De engelachtige doctor over de taal der engelen

Deze pagina werd sedert 22 febr. 2008 489 keer bekeken.