| Deze filognostische presentatie is in aanbouw |
Balancerend leiderschap
Tunnelvisie
De filosofie achter boeken van organisatieadviseur Ofman en managementgoeroe Manfred Kets de Vries is dat als je greep krijgt op je eigen capaciteiten en tekortkomingen, je ook greep weet te krijgen op je organisatie. Er achter komen wie je bent, daar draait het om. Mensen worden veel meer door hun gevoelens dan door logica tot actie aangespoord. Je bereikt betere resultaten door op het gevoel in plaats van op de logica te werken.
Het boek 'Balanceren aan de top' van Kets de Vries & Miller stelt als conclusie:
Te vaak ontstaan de problemen in een slecht lopende organisatie doordat de ongrijpbare, wisselvallige en soms zelfs tegenstrijdige balans tussen actie en overweging verloren is gegaan. Vaak raken topmanagers verstrikt in een specifiek draaiboek, een bepaalde zienswijze (groepsdenken) en één manier van handelen, waar ze niet meer uitkomen.
Hun bekrompen visie op de wereld versterkt de wens naar meer van hetzelfde. De enige keuze die zij als praktisch ervaren, zijn de zich herhalende, zinloze, routine-managementtaken die nu bijna een ritueel zijn geworden.
Obsessies voeden de drang om alles onder controle te houden, angst brengt achterdocht voort, dramatisch gedrag leidt tot grootdoenerij. En zo gaat het steeds verder. Het resultaat? Een algehele afstomping van de organisatie.
Het vermogen om kritisch te denken en te overwegen is verdwenen.
Misschien dacht Goethe hieraan toen hij zei: ‘Ken uzelve? Als ik mezelf kende, zou ik op de loop gaan.’
5D maakt voor het 'ken uzelve' gebruik van het Kompaskwadrant. Het draait om de kernkwaliteit, geduldige daadkracht, een weloverwogen actie.
| Kernkwaliteit: | Tunnelvisie, | 5Ddenkraam: | Vier kwadranten: | Ken Wilber | |||
| Actie | één Zienswijze | Samenwerkingskracht | Voedingskracht | Cultureel, Centaur | Sociaal, Systeemtheorie | ||
| 1. Daadkracht >>>> | 3. Drammerigheid | 4. Wij-kant ---- | 2. Zij-kant | 4. Innerlijk/Collectief ---- | 2. Collectief/Uiterlijk | ||
| | | | | | | | | | | | | ||
| 4. Passiviteit <<<< | 2. Geduld | 1. Het-kant ---- | 3. Ik-kant | 1. Individueel/Uiterlijk ---- | 3. Innerlijk/Individueel | ||
| Obsessies | Weloverwogen | Vormkracht | Beeldkracht | Gedragsmatig | Intentioneel |
In het kernkwadrant van Daniel Ofman toont de positieve as 1./2., geduldige daadkracht, de eenheid der tegendelen. Volledige balans duidt op volmaaktheid. De negatieve as 3./4. geeft een conflictueuze breuklijn aan. Door de verticale as, de 3e dimensie ontstaat een ruimtelijk model. Met behulp van het kompaskwadrant laten we zien hoe het mogelijk is ons weer met de natuurlijke kringloop te verbinden. Bij het '’Ken uzelve’’ gaat het om het ik en de ander. Doorzie uw eigen mogelijkheden, beperkingen en grenzen.
Organisatiecultuur
Macrokosmos en Microkosmos
Daniel Ofman bespreekt in zijn boek Bezieling en Kwaliteit in Organisaties in het hoofdstuk 6: Organisatiecultuur het cultuurdiagram van Roger Harrison. Voor het beschrijven van verschillende organisatieculturen onderscheidt Roger Harrison de vier hoofdvormen: taakcultuur, personencultuur, machtscultuur en rolcultuur.
Een organisatie is een verzameling individuen met gemeenschappelijke overtuigingen en opvattingen, met een collectief bewustzijn, ofwel organisatiecultuur.
In het boek Organisatiediagnose en organisatieverandering (p. 66) passen Prof. Vrakking en Dr. Cozijnsen de vier cultuurtypen van Harrison in een matrix toe. In de vier kwadranten kan men een schatting maken van de mate waarin een bepaald cultuurtype zich manifesteert in de betreffende organisatie.
Om cultuurverschillen te duiden gebruikt Geert Hofstede in zijn boek ‘Allemaal andersdenkenden, omgaan met cultuurverschillen’ 5 dimensies.
Twee dimensies van Hofstede komen echter met de twee dimensies van Vrakking en Kozijnsen overeen.
Er wordt van uitgegaan dat de vier hoofdstromen, de vier cultuurtypen van Harrison voor het topkwadrant maar ook maar ook voor de afgeleide kwadranten van toepassing zijn.
| Micro | Macro | |
| Big Five | Hofstede: | Vrakking, Kozijnsen: |
| 1. Emotionele flexibiliteit | Dimensie 1: Onzekerheidsvermijding (van zwak naar sterk) | |
| 2. Zorgvuldigheid | Dimensie 2: Machtafstand (klein) versus machtafstand (groot) | Machtsspreiding (laag) versus |
| machtsspreiding (hoog) | ||
| 3. Vriendelijkheid | Dimensie 3: Collectivisme versus Individualisme | Samenwerking (hoog) versus |
| samenwerking (laag) | ||
| 4. Veerkrachtig | Dimensie 4: Feminiteit versus masculiniteit | |
| 5. Openstaan voor ervaringen | Dimensie 5: Lange-termijn-gerichtheid versus korte-termijn-gerichtheid. |
| Vijf cultuurdimensies | Micro: (Big Five) | Persoonlijkheid | Macro: (vijf cultuurdimensies) | ||
| Actie | één Zienswijze | Taakcultuur | Machtscultuur | ||
| 1. Daadkracht >>>> | 3. Drammerigheid | 1. Veerkrachtig ---- | 3. Zorgvuldigheid | ||
| | | | | | | | | ||
| 4. Passiviteit <<<< | 2. Geduld | 4. Emotionele flexibiliteit - | 2. Vriendelijkheid | ||
| (Onderzoeker) | Rolcultuur | Personencultuur | |||
| Obsessies | Weloverwogen | 5. Openstaan voor ervaringen | (snijpunt 1./2. en 3./4.) | ||
| Prof. Vrakking (x) en | Dr. Cozijnsen | ||||
| Taakcultuur | Machtscultuur | Samenwerking hoog - | Samenwerking hoog | ||
| Effectieve daadkracht | Macht | Machtsspreiding hoog | Machtsspreiding laag | ||
| | | | | | | | | ||
| Machteloosheid - | Visie | Samenwerking laag - | Samenwerking laag | ||
| Rolcultuur | Personencultuur | Machtsspreiding laag | Machtsspreiding hoog | ||
| 2. Zorgvuldigheid | 1. Verantwoordelijk > | 3. Ongeorganiseerd | Machtafstand (klein) > | Machtafstand (nihil) | |
| (Georganiseerde | | | | | | | (Besluitenloosheid) | |
| verantwoordelijkheid) | | | | | | | | | |
| 4. Gedisciplineerd < | 2. Georganiseerd | Totalitaire staat < | Machtafstand (groot) | ||
| (Machteloosheid) | |||||
| 3. Vriendelijkheid | 1. Onafhankelijk > | 3. Op zichzelf gericht | Individualisme > | Solitair | |
| (Onafhankelijke coöperatie) | | | | | | | | | |
| 4. Dominantie < | 2. Coöperatie | Extremisme < | Collectivisme | ||
(x) Prof. Vrakking en Dr. Cozijnsen rubriceren in het boek Organisatiediagnose en organisatieverandering de vier cultuurtypen van Harrison in een matrix op basis van de dimensies samenwerkingsgraad en machtsspreiding (Zorgvuldigheid en Vriendelijkheid).
Het is mogelijk de 5 dimensies van Hofstede met behulp van kompaskwadranten weer te geven. Het maakt zichtbaar wanneer een cultuur in de gevarenzone, in een extreme situatie dreigt terecht te komen.
Zie ook:
Boeken:
- R.P.B.A. Meijer Een Kleine Filosofie van de Vereniging
- Kets de Vries & Miller Balanceren aan de top
- Prof. Vrakking en Dr. Cozijnsen Organisatiediagnose en organisatieverandering
- Geert Hofstede Allemaal andersdenkenden, omgaan met cultuurverschillen
Externe Links
- De Zeven Eigenschappen van Effectief Leiderschap.
- Niels Segaar Goed Bekeken Adviezen over de inrichting en organisatie van de suppoostengroep en de beveiliging bij Naturalis
Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof
Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 521 keer bekeken.
