5. Psychologie

John Kenneth Galbraith: Het enige nut van economische voorspellingen is dat ze astrologie respectabel maken.
Anna Lemkow: boek ‘Het Heelheid Principe’. Hoofdstuk 1, p. 37: Een kaart is, zoals zo mooi gezegd is door Alfred Korzybski, niet het terrein. Maar, zoals E. F. Schumacher opmerkte in A Guide for the Perplexed, een getrouwe en betrouwbare kaart is noodzakelijk.
We hebben grote behoefte aan een betrouwbare kaart van de werkelijkheid.
 

Intelligent Design (Zelforganisatie, Interdisciplinair, Recursie, Bifurcatie, Ontmaskeren)

Willem Otterspeer boek Bolland (p. 561): Er bestaat een grote overeenkomst tussen de opvattingen van Hegel en die van Hofstadter. De ‘strange loops’ van Hofstadter vervullen dezelfde functie als bij Hegel de ‘logische Satz’, die zegt dat het negatieve tegelijk positief is. Voor beide staat de samenhang ervan met het zelfbewustzijn en de vrije wil in het het centrum van hun redenering.

De geest blijft een mysterie (emeritus hoogleraar theoretische natuurkunde Ger Vertogen Volkskrant 25 februari 2012): Geconcludeerd moet worden dat de uitspraak ‘Wij zijn ons brein’ niet wetenschappelijk valt te bewijzen. Het is een geloofsuitspraak, de uitdrukking van een materialistische wereldbeschouwing. Hiervoor geldt dus hetzelfde als voor een religieuze wereldbeschouwing. Kentheoretisch gesproken kunnen wij niet inzien welk van beide van beide wereldbeschouwingen de voorkeur verdient. Ironisch genoeg is dit inzicht van niet-weten ook een kentheoretisch inzicht! Wij zullen nooit het mysterie van de geest oplossen, want wij zijn het mysterie zelf. Geest toont, net als logica.

'We moeten onszelf niet eenvoudiger maken dan wij zijn. Wij zijn vrij' (Jan Drost Volkskrant 1 oktober 2011):
Hersenonderzoekers als Dick Swaab zijn zo populair omdat zij ons bevrijden van onze vrijheid en verantwoordelijkheid. Maar zij vertellen leugens. Wij zijn vrij.
Waarom is een boek als Wij zijn ons brein een bestseller? Waarom krijgt iemand als Dick Swaab zo'n overweldigende ontvangst? Wanneer Swaab (of moet ik zeggen het brein dat wij Swaab noemen?) beweert dat de vrije wil niet bestaat, dan zegt hij met andere woorden dat er geen handelingen zijn, alleen gebeurtenissen. En waar niet gehandeld wordt, daar is geen verantwoordelijkheid, sterker: daar zijn geen mensen. Is dat wat veel mensen graag willen horen? Dat zij er niet zijn?
Politici die ons beloven onze verantwoordelijkheid van ons over te nemen, kunnen steevast rekenen op een aanzienlijke aanhang. Neem Geert Wilders. Welk slaapliedje is het dat hij zingt? Dat alles wat er mis is in ons land, niet onze schuld is. Gaat u maar rustig slapen, u treft geen blaam, het ligt niet aan u, het ligt aan de anderen. Het zondebokmechanisme is waarschijnlijk al zo oud als de mensheid.\\ Anderen de schuld geven is een verkwikkende en zelfreinigende bezigheid, even begrijpelijk en verleidelijk als leugenachtig en verwerpelijk. Wie denkt dat dit afschuiven uitsluitend in de politiek plaatsvindt, heeft het mis. Er zijn mensen die de streken van de politici al te doorzichtig vinden of niet chic. Maar intussen hebben zij nog steeds weinig zin in hun vrijheid, die namelijk paradoxaal en vervelend genoeg de noodzaak tot het maken van keuzen met zich meebrengt. Dus nemen zij maar hun toevlucht tot een ogenschijnlijk nettere oplossing: de wetenschap. U weet wel, die verheven, intellectueel verantwoorde en geheel belangeloze menselijke queeste naar kennis en waarheid. En wie kunnen er moreel puinruimen? De ouders, leerkrachten, rechters, filosofen, en ieder van ons voor zichzelf. En natuurlijk de psychologen. Hoewel. Wat doen al die psychologen eigenlijk met die breinboeken, die zij met stapels tegelijk schijnen te verslinden? Wat hebben zij daar te zoeken? Zijn zij hun cliënten zo zat, zo afgepeigerd van het feit dat mensen gecompliceerde wezens zijn, dat zij hun vermoeide hoofden op de steen der 'objectieve wetenschap' te ruste willen leggen?

'Vrije wil meet je niet met een hersenscan' (Daan Evers en Niels van Miltenburg Volkskrant 15 september 2011)
Swaab mag best meningen geven over dingen die buiten zijn specialisme vallen. Wel is het jammer dat hij zo weinig kritisch is over onderzoek dat met zijn mening overeenstemt. Op Libet en Wegner valt heel wat af te dingen. Ook geldt voor al hun onderzoek dat er eerst filosofische interpretatie nodig is om het belang voor de vraag naar vrije wil te bepalen. Als Swaab het bestaan van de vrije wil weerlegd acht door de wetenschap, dan dringt zich de vraag op: waarvan is precies het bestaan weerlegd, en is dát wat we bedoelen met vrije wil? En dat blijft een filosofische vraag. Dat de vrije wil een illusie is, wordt niet aangetoond door hersenwetenschap.

Cees Dekker kiest voor Darwin èn God (Trouw, 8 december 2008)
Jarenlang gold Cees Dekker, overigens tegen zijn zin, als de Nederlandse ambassadeur van het Intelligent Design. In zijn boek Geleerd en gelovig neemt Cees Dekker afstand van Intelligent Design en onderbouwt hij zijn keuze voor de theorie van ‘theïstische evolutie’, een opvatting waarin God als Schepper en de evolutieleer van Darwin samengaan. De gedachte dat een ontwerp van God aan te tonen is, laat hij hiermee varen. Toch wil de hoogleraar moleculaire biofysica aan de Technische Universiteit Delft hiermee niet zeggen dat de natuur geheel op toeval berust; hij gelooft nog steeds dat God alles in gang heeft gezet en sindsdien bij de schepping betrokken is gebleven.

In het onderzoeksrapport Eenheid in Verscheidenheid ('E i V') wordt de schuldencrisis tegen de achtergrond van de illusiecultuur geplaatst. Relatief staat tegenover absoluut. Het creëren van dichotomieën blijft uiteindelijk allemaal mensenwerk:
- Verkoper en Koper ('aanbodzijde en vraagzijde', 'crediteur- en debiteurlanden')
- Leraar en Leerling ('werkgever en werknemer', principaal-agentproblematiek, ’Heer en Slaaf’)
- Politicals & Professionals (Managementstijl)
- Toezichthouders en Directie
- Man en Vrouw (Anima en Animus)
- Luisteraar en Spreker
- Machthebbers bedrijfsleven en - overheid (amoreel)
- Gewetensvolle – en Gewetenloze machthebbers
- Spiritualiteit en Godsdienstwaanzin
- Neoliberalisme (marktfundamentalisten, superkapitalisme van het geseculariseerde Westen) en IS (moslimfundamentalisten van het geïsmaliseerde Oosten)
- Marktfundamentalisten en Moslimfundamentalisten
- 'Waarnemer en Waargenomene'
Tussen beide partijen zit de stem van het geweten.

'Schuldencrisis in stand gehouden door gedegenereerde democratie' (Marcel van Dam Volkskrant 11 augustus 2011)
Politici die zich tot gevangenen hebben gemaakt van het electoraat worden gemangeld tussen de wens van het electoraat zo min mogelijk belasting te betalen en de wens dat de overheid meer voor hen doet, schrijft Marcel van Dam.
Het meest verontrustende aan de schuldencrisis is dat die is veroorzaakt en in stand wordt gehouden door een degeneratie van de democratie. Die is geen vertolker meer van georganiseerd vertrouwen maar van ongeorganiseerd wantrouwen. Democratie was een competitie tussen verschillende wereldbeschouwingen en is verworden tot een concurrentieslag om de gunst van de kiezer.
Schulden
Vooral in Amerika werd dat 'tekort' gefinancierd door zowel de burger als de staat op te zadelen met hogere schulden. Dat moest een keer fout gaan, zoals we nu merken. Politici die zich tot gevangenen hebben gemaakt van het electoraat worden gemangeld tussen de wens van het electoraat zo min mogelijk belasting te betalen en de wens dat de overheid meer voor hen doet.

Manon Korthals Politiek doet er toe!
Wat doet er meer toe, macht of geld?
Maar waar politici zich dus weer moeten gedragen als verantwoordelijke en vakkundige mensen is het minstens zo belangrijk dat wij als Nederlandse burgers onze verantwoordelijkheid moeten nemen. De meerderheid van de burgers noemt zich tegenwoordig zwevende kiezer en weigert ook maar iets in te leveren dat afdoet aan haar eigen belang. Het gemak waarmee wij kiezers politici dwingen tot het aangaan van breekpunten draagt niet bij aan beter bestuur van ons land, laat staan aan een fatsoenlijke bijdrage aan ingewikkelde kwesties als het oplossen van een wereldwijde crisis.
Kortom, het is duidelijk meer dan ooit blijkt dat politiek er toe doet. Laten politici en de politiek dan ook dit natuurlijk moment gebruiken om orde op zaken te stellen. Want, vrij naar Bill Clinton, it’s politics, stupid!

VS manipuleert Eurocrisis om eigen crash te verbloemen
Grote banken slachtoffers van invoering Eurobligaties
In 2011 wacht Europa nog wel de voortgaande strijd tegen de (hoofdzakelijk Amerikaanse) financiële speculanten, die door te speculeren met de exorbitante rente op de Griekse, Ierse (... etc.) schuldenlast enorme winsten maken. Om Europa daar tegen te beschermen wordt het Europese Financiële Stabilisatie Fonds (EFSF) opgericht, een permanent Europees financieel noodfonds. Ook het recente overleg over de mogelijke invoering van -nog zeer omstreden- 'Eurobligations' (euro-obligaties of E-obligaties) valt binnen dit kader. Hierdoor zullen de speculanten zich volgend jaar gaan realiseren dat de solidariteit in Euroland zich niet tot hen uitstrekt, vooral niet als de pijlen straks ook op Spanje, Italië of België gericht worden.

De moraal van het verhaal is dat ethiek zowel de oorzaak van het probleem als de oplossing ervan laat zien. Het gaat volledig mis, er ontstaat een breuk wanneer extremen van het kapitalisme gaan overheersen, de moraal, de regulerende principes buiten het verkoopverhaal worden gehouden, het gedrag wordt amoreel. Het zijn juist de waarden en normen, die mensen met elkaar verbinden. Of anders gezegd de onzichtbare muren tussen 'Wij en Zij', waardoor we de ander uitsluiten, dienen we af te breken. In plaats van dat een dialoog partijen nader tot elkaar brengt, kunnen de meningen ook verharden en ontstaat er een loopgraven oorlog.

Zowel de programma's van CDA als van PvdA zijn de afgelopen decennia naar rechts opgeschoven. Het neoliberalisme is geen panacee om mismanagement, bestuurlijk wanbeheer te verkleinen. Falende managers worden op vette vertrekbonussen getracteerd. Het heeft eerder de bestuurlijke chaos vergroot. Het gaat er om van de motieven van onze politici, de bestuurlijke elite een helder beeld te krijgen, het zelfbedrog, het egoïsme dat er aan ten grondslag kan liggen te ont-maskeren (ont-sluieren). Wanneer je als land de home market niet op orde hebt mag je niet verwachten dat je op de wereldmarkt meer succes zal hebben.

Bewijs Voor Intelligent Design
Welnu, hoe leg ik nu een verbinding tussen de organische en de anorganische wereld? “Intelligent Design” (“Intelligent Ontwerp”) is evident wanneer we een mechanische machine aan een nader onderzoek onderwerpen. Het concept en het ontwerp die inherent zijn aan een machine, of deze nou eenvoudig is of complex, zijn duidelijk. Of een machine nu van lage of hoge kwaliteit is, zijn ontwerper is zowel noodzakelijk als evident. Informatietheorie stelt dat concept en ontwerp alleen het resultaat kunnen zijn van een brein. Zelfs de lagere kwaliteit van een slecht ontworpen machine kan de noodzakelijkheid van een intelligent ontwerper niet verdoezelen.
Quantummechanica:

Randall Niles Wat Is Er Met Mij Gebeurd - Reflecties op een reis (p. 20):
In het midden van de 18e eeuw maakte David Hume de “machine-analogie” in biologische systemen met succes ongeldig omdat we volgens hem slechts konden raden wat zich afspeelde op het moleculaire niveau. Maar de fenomenale ontdekkingen in de laatste paar decennia hebben eindelijk ondubbelzinnig aangetoond dat levende systemen in feite wel degelijk machines zijn – zelfs tot op het diepste, moleculaire niveau!
Pas in de afgelopen twintig jaar, met de komst van de moleculaire biologische revolutie en met de vooruitgang in de cybernetische- en computertechnologie (informatica), werd het eindelijk mogelijk om Hume’s kritiek te ontkrachten en eindelijk is de analogie tussen organismen en machines overtuigend geworden…in elke richting waarin de biochemicus tuurt, reizend door het bizarre moleculaire labyrinth, ziet hij apparaten en toestellen die herinneren aan onze eigen twintigste eeuwse wereld van geavanceerde technologie.

Een informaticus is een wetenschapper die met behulp van computers (hardware + software) de informatiebehoefte en informatievoorziening optimaal met elkaar verbindt.

Het boek Wat Darwin niet kon weten van Gerrit Teule biedt een uitstekend houvast om zowel de ‘binaire code' van machinetalen als het verschijnsel recursie toe te lichten. Gerrit Teule schrijft (p. 47): Je kunt een computer begrijpen op meer niveaus dan je op één hand kunt tellen.

Om de éne werkelijkheid te begrijpen maakt Gerrit Teule van een complex computersysteem gebruik. In het rapport 'E i V' staat echter niet de computer, maar de samenleving, de organisatiecultuur centraal. Om het fenomeen organisatie(cultuur) en de éne werkelijk te begrijpen wordt in het rapport ‘E i V’ van zeven bewustzijnsniveaus gebruik gemaakt.

Gerrit Teule start in zijn boek Wat Darwin niet kon weten zijn gezichtspunt vanuit de hardware. Het rapport ‘E i V’ vertrekt daarentegen ook vanuit de 'mentale software' (Geert Hofstede), het 5D-concept, namelijk de doelmatige ordening van de informatievoorziening. De verborgen natuurlijke ordening van de chaostheorie staat tegenover de kunstmatige ordening in de informatiesystemen.
Bij een computer gaat het om kunstmatige selectie, bij een mens om natuurlijke selectie. Of met andere woorden kunstmatige selectie doen mensen bewust, de bevruchting, de natuurlijke selectie van eicel en zaadcel vindt daarentegen onbewust plaats. Al is het wel zo dat door kunstmatige inseminatie de mensheid het stokje van de kunstmatige selectie overneemt en vrij recent bij IVF zelfs van de natuurlijke selectie.

Bevruchting is het proces van de samensmelting van twee haploïde gameten, zoals een zaadcel en een eicel, dat leidt tot de vorming van een diploïde zygote en eventueel uiteindelijk de ontwikkeling van een embryo. Hoe dit verloopt wordt onderzocht in de studie van de levenscyclus.

De verbreiding van de boekdrukkunst speelde tijdens de reformatie een belangrijke rol nu maakt internet het voor iedereen op deze wereld mogelijk zich goed te laten informeren. De computer biedt een optie om de kwaliteit van de besluitvorming te verbeteren. Of met andere woorden welke netwerken in de maatschappij, de formele en de informele politieke netwerken laten we prevaleren?

Wanneer belangen synchroon lopen is er geen probleem, maar botsende belangen kunnen een crisis veroorzaken. Het draait in deze wereld primair om hoe maatschappelijke netwerken zich organiseren en minder om computernetwerken.

Ervin Laszlo en Jude Currivan boek KOSMOS een integrale visie op de wereld
Hoofdstuk 4 Akasha en de hele-wereld, Entropie en evolutie (p. 55):
Het is mogelijk ‘bits’ – de fundamentele data-eenheid – op te tellen, te vermenigvuldigen of zelfs te ontkennen zonder er energie voor te gebruiken of de entropie van het universum te vergroten. Er is echter één – nogmaals, één – handeling die warmte genereert en de entropie van het universum doet toenemen: het wissen van informatie.
Alleen deze handeling – in een computergeheugen, een stel menselijke hersenen of het universum in zijn geheel – kost energie. Omkeerbare operaties leiden niet tot toename van de entropie. Onomkeerbare doen dat wel, en uitwissen is onomkeerbaar. Het is misschien pijnlijk, maar verlies is de stuwkracht achter de evolutie.
Het kwantumvacuüm (p.55):
Het voortgaande onderzoek van dit kwantumvacuüm heeft aangetoond dat het de ziedende matrix is van zogeheten virtuele energieën en deeltjes die zo snel in het materiële bestaan verschijnen en er weer uit verdwijnen dat ze geen netto-effect hebben op de totale energie van het universum. Momenteel wint echter het inzicht veld dat de oergrond van het manifeste universum niet eenvoudigweg zo’n primordiaal energieveld is, maar in wezen een volledig geïntegreerd informatieveld: Einsteins kosmische Geest!

Reactie van Jules Ruis naar aanleiding van mijn vraag Is zelfgelijkvormigheid een eigenschap die zelfbewustzijn mogelijk maakt?

Jacques Groenen en Peter Ramaekers ZELFORGANISATIE IN HET BREIN
Ons brein is een van de meest pregnante voorbeelden van een niet-lineair, complex systeem. De chaostheorie is op de werking van ons brein dan ook in veel opzichten toepasbaar.
Hoe het brein met zijn (minstens) 10 tot de macht 11 zenuwcellen en neuronen werkt en wat de relatie tussen dit zeer complexe systeem en het menselijk gedrag is behoort tot de meest urgente vragen in de moderne wetenschap.
In de psychologie worden deze vragen meestal omzeild door het brein op te vatten als een computer waarvan je vervolgens alleen de software hoeft te bepalen en veranderen. Gebleken is echter dat dit niet werkt, en ook geen wezenlijk inzicht oplevert. Op zijn best gezegd is het brein beschrijven als een computer slechts een metafoor.
Topprestaties door bio- en neurofeedback
Door toepassing van gerichte bio- en neurofeedback worden leerprocessen versneld, verdiept en verduurzaamd en het bewustzijn en vaardigheden verruimd. Het is bekend dat mensen slechts ongeveer 10% van hun hersencapaciteit effectief gebruiken, waarvan slechts 1% bewust, er is dus nog voor iedereen een wereld te winnen. Door een topprestatietraining leren mensen:
Burnout, stress en apathie onderkennen en voorkomen
• Het mobiliseren van hun diepste vermogens
• Hun creativiteit vergroten
• Ontwikkelen van zelfvertrouwen
• Hun geheugen sterk verbeteren
• Beter emotioneel welbevinden
• Verrichten van topprestaties zonder noemenswaardige inspanningen
• Dieper ontspannen en beter mediteren
• Beter herinneren en gebruik maken van hun dromen
Emotionele ballast te verwijderen
• Betere concentratie en hogere productiviteit
Ontwikkelen van talenten
• Ontwikkelen van leiderschapskwaliteiten
• Balanceren van linker en rechter hersenhelft
• Coördineren van hart en de 3 breinen (reptielenbrein, limbische systeem en neocortex)
Conclusie
De nieuwe bewustzijntechnologie (Biomedische technologie Biomedical engineering) die subtiele lichaamssignalen meet en weergeeft op een computer maakt het mogelijk om deze voorheen niet gebruikte informatie bewust te gebruiken tijdens intensieve leerprocessen. Op deze manier wordt zelforganisatie van het menselijke bewustzijn op een hoger niveau gestimuleerd en bereikt. Het is een nieuwe revolutionaire stap in het ontstaan van de kennismaatschappij.

De conclusie van Jacques Groenen en Peter Ramaekers toont slechts een kant van de medaille. In het rapport ‘E i V’ worden zeven aggregatieniveaus, bewustzijnstoestanden uitgewerkt. Een computer kan wel het denken, maar niet het voelen, de menselijke emoties (begeerte) simuleren. Of met andere woorden een EEG of fMRI kan wel elektromagnetische spanningen registreren, maar het is de mens die ze moet interpreteren en de cliënt die aan de hand van deze informatie moet leren zijn gedrag aan te passen.

Het Ei van Assagioli is een concept dat van de zeven bewustzijnsniveaus in de esoterie is afgeleid. De oerbron Ain-Soph, het mysterie van het leven creëert het ‘Ik’ (bronbewustzijn, immateriële geest, zie Poortman), het punt van zuiver zelf-bewustzijn dat door Assagioli met het witte verlichte scherm wordt aangeduid. Het is het ego (de werking van de zeven zintuigen, met een verscheidenheid aan aggregatieniveaus), de ziel, de relatie tussen geest en lichaam, die zorgt voor het projecteren van de beelden op dit scherm.
Deze metafoor kan ook worden gebruikt om een PC, die door een gebruiker wordt aangestuurd en door elektriciteit wordt gevoed te beschrijven. Het is de gebruiker, die de interactie tussen software en hardware met behulp van een toetsenboord manipuleert en daarmee de gewenste beelden op het scherm projecteert en daarmee de virtuele ruimte van Cyberspace creëert. De metafoor over de aard van de werkelijkheid, die in een computersysteem in relatie met zijn omgeving (gebruiker, elektriciteit, handleiding) ligt besloten, is de werkelijkheid zelf. De websites, die wereldwijd op miljoenen computersystemen verspreid zitten kunnen overal ter wereld worden geraadpleegd. Als gebruiker van internet maken we als het ware deel uit van een ‘collectief superbrein’.
Microsoft Windows is de naam van de besturingssystemen van Microsoft voor de personal computer.

Een personal computer (hardware) bestaat uit software (met centraal bestanden, database) en de onderdelen invoer- en uitvoerapparaat.

De instructies en mutaties die in een computer plaatsvinden simuleren besluitvormingsprocessen in de buitenwereld. Het zijn de interacties (interface tussen 'hardware en software') van de gebruiker met de computer die maken dat de computer een goede metafoor is voor kunstmatige intelligentie (Artificial intelligence). Een computer kan uitstekend simuleren, maar niet innoveren. Het is het trekkermechanisme, de "nieuwe hersenpaden" - de nieuwe verbindingen (synapsen) in het brein, die daarvoor zorgen. De kunstige matige intelligentie van een computer is een schaduw van de intelligentie van een mens. Een computer is verre van superieur aan wat een mens kan presteren. Bij een computer gaat het om kunstmatige selectie, bij een mens om natuurlijke selectie.

Reineke R. Couperus DE RUIMTELIJKE VERBEELDING VAN CYBERSPACE HET HOE EN WAAROM VAN INTERFACES (p. 11):
Door opkomst van nieuwe media zoals onder andere de telefoon, de radio maar ook door het ontstaan van een multimediale massacultuur verplaatste de aandacht zich naar de invloed van deze media op onze ervaring van de werkelijkheid. De media structureren volgens recente opvattingen onze zintuiglijke ervaringen, zoals ons taalbegrip het verstand structureert.
Onze waarneming van de wereld wordt dus met name bepaald door onze fysieke gesteldheid, onze biologische vorm, maar ook door de manier hoe wij deze waarnemingen cognitief verwerken. Het feit dat we vandaag de dag in onze westerse cultuur de wereld – de ruimte om ons heen - op een bepaalde manier waarnemen, is gebaseerd op historische, biologische en in een later stadium ook culturele factoren. De biologische en historische factoren hadden met name invloed op de manier waarop de menselijke hersenen zich hebben ontwikkeld om gewaarwordingen op bepaalde manieren te (leren) verwerken. In eerste instantie is daarvoor de evolutionaire ontwikkeling van belang die de mens uiteindelijk van de andere primaten heeft onderscheiden.

Omdat de geheugencellen van computers twee waarden kunnen aannemen, is er sprake van binaire voorstelling van de opgeslagen informatie. Elke computer telt volgens het binaire stelsel. Maar er bestaat ook het vijftallig talstelsel van het Oude Rome. Sumerië gebruikte een zestallig stelsel.
Zelfs een zeventallig stelsel bestaat.

De Booleaanse logica vormt de basis van de moderne digitale computerlogica. Booleaanse algebra bestudeert algebraïsche structuren met de logische operatoren AND (en), OR (of) en NOT (niet). Deze operatoren zijn direct gerelateerd aan de begrippen doorsnede, vereniging en complement uit de verzamelingenleer.

Douglas Hofstadter boek Gödel, Escher, Bach:
In Gödel, Escher, Bach onderzoekt Hofstadter de mogelijkheid van kunstmatige intelligentie. Het ambitieuze populair-wetenschappelijke boek gold van meet af aan als een klassieker en werd in 1980 bekroond met de Pulitzer-prijs.

Om de relatie tussen ‘deel’ en ‘geheel’ te verklaren gebruikt Arthur Koestler het concept van holons. In dit verband kan ook verwezen worden naar het boek Gödel, Escher, Bach van Douglas Hofstadter. De Verstrengelde hiërarchie correspondeert met het recursieproces, de Merkwaardige lus en de verklaring voor ‘nieuw opduikende’ verschijnselen in onze hersenen – bijvoorbeeld ideeën, hoop, beelden, analogieën, en tenslotte bewustzijn en vrije wil berusten volgens Douglas Hofstadter – op een soort Merkwaardige lus, een wisselwerking tussen niveaus waarbij het hoogste niveau teruggrijpt naar het laagste en daarop invloed uitoefent, terwijl het tegelijkertijd door het laagste niveau bepaald is. Het zelf ontstaat op het moment waarop het zichzelf kan weerspiegelen.

Jiddu Krishnamurti Het boek van het leven
Er is een andere kunst: de kunst van het leren. Computers kunnen leren; zij kunnen geprogrammeerd worden en zij zullen herhalen wat hun verteld is. Wij ondervinden eerst, verzamelen kennis, slaan die op in de hersenen, dan ontstaan gedachten als herinnering en daarna handeling. En van dat handelen leer je. Op die manier is leren het vergaren van meer kennis. Dit is wat een denkvermogen wat waarneemt en waakzaam is steeds doet, zoals een computer. Ervaring, kennis, herinnering, gedachte, handeling - dat is wat we alsmaar doen, wat leren genoemd wordt - leren door ervaring. Dit is de geschiedenis van de mens - voortdurende uitdaging en de reactie op die uitdaging. En het boek bevat de hele kennis van de mensheid, en dat ben jij.

Binair getalstelsel van Gottfried Wilhelm Leibniz.

De monaden van Leibnitz (psycho-fysisch parallellisme) lijken verdacht veel op de eonische tijdruimten of psychons van John Eccles. Een veelbelovende kandidaat voor het psychon van John Eccles is het majorana fermion - 'Het is half God, half duivel' (Demon est deus inversus) - van Leo Kouwenhoven (interview Elsevier 21/28 december 2013).

In plaats van de mentale eenheid psychon past René Meijer in zijn hiërarchische deeltjestheorie (HDT) de integron toe.

De futuroloog Ray Kurzweil verwacht met computertechnologie de mensheid te kunnen redden. Plato brengt echter al met de dodecaëder, de kwintessens, de zin van het leven, de levenskunst (Friedrich Nietzsche) tot uitdrukking.

De ‘Merkwaardige lus’ is een besturingsmechanisme dat op een niveau en tussen niveaus werkzaam is. De lus kan met de lemniscaat van het kompaskwadrant worden vergeleken. Bij ‘Verstrengelde hiërarchie’ onderscheiden we niveaus als bewust en onbewust, kwantitatieve as en kwalitatieve as, individu en collectief. Op een niveau en tussen niveaus bestaan de spanningsvelden 'eustress of distress'. Bij een koppel kun je spreken over de band die ontstaat, terwijl bij groepen, grotere eenheden er sprake is van een sfeer, het hangt in de lucht, een cultuur. De niveaus zijn onderling verbonden, er vindt een wisselwerking plaats. De partner waarmee je samenleeft, de groep, de cultuur waar je deel van uitmaakt spelen een belangrijke rol bij de keuzes die je bewust of onbewust in het leven maakt. De grote collectieve ziekmaker van deze tijd is stress.

René Meijer beschrijft in zijn boek De Ether Bestaat! de driedeling ‘Feit, Principe en Persoon’. Deze driedeling ligt aan de Indiase filosofie van de zes gezichtspunten (zes Indiase filosofische scholen, darshana’s), de filognostische hermeneutiek ten grondslag. Uiteindelijk gaat het erom deze menselijke zienswijzen te integreren.
De filognosie is hierin te herkennen als een kompaskwadrant dat in alle richtingen de integratie van de eenheid in verscheidenheid vormt op het gebied van de feiten, de principes en de persoon van de menselijke mentaliteiten. Het kompaskwadrant is niet alleen een scheppingsmodel op macrokosmisch niveau, maar ook een pedagogisch denkmodel op microkosmisch niveau. Dit denkmodel kan op het levenspad van de mens een ommekeer teweeg brengen.

William A. Savage Bespiegelingen over licht en duisternis
Wanneer licht in aanraking komt met doorzichtige materie van verschillende dikte – bijvoorbeeld een prisma of een regendruppel – wordt wit licht gedifferentieerd in de bekende kleuren van het spectrum. Het prisma, dat ervoor zorgt dat de gekleurde stralen ontstaan uit de oorspronkelijke straal wit licht, is te vergelijken met een layacentrum. In de theosofische literatuur is een layacentrum een mathematisch nulpunt of enkelvoudig punt, waar energie, levenskracht of stof zich manifesteert op of uitstraalt naar het ene gebied, terwijl het tegelijk uit een ander gebied verdwijnt – zoals een substantie die neerslaat of oplost, overgaat van de ene toestand in een andere. Manifestatie komt voort uit potentialiteit: ongemanifesteerde duisternis.

De Geheime Leer Deel I Stanza 1 De nacht van het heelal (p. 82)
‘Geest en stof, of purusha en prakriti’, zo wordt ons geleerd, ‘zijn slechts de twee oorspronkelijke aspecten van het Ene en Ongeëvenaarde’.
De nous, die de stof beweegt, de levenwekkende ziel, die in ieder atoom zetelt en die in de mens is gemanifesteerd en latent is in de steen, heeft vermogens van verschillende graad. Dit pantheïstische denkbeeld van een algemene geest-ziel die de hele Natuur doordringt, is het oudste van alle filosofische begrippen. Evenmin was de archaeus een ontdekking van Paracelsus of van zijn leerling Van Helmont, want het is weer dezelfde archaeus of ‘vader-ether’ – de gemanifesteerde basis en bron van de ontelbare levensverschijnselen – die wordt gelokaliseerd. De hele reeks van talloze speculaties van deze soort zijn slechts variaties op dit thema, waarvan de grondtoon werd aangeslagen in deze oorspronkelijke openbaring. (Zie Afdeling II, ‘Oorspronkelijke substantie’.)
De Geheime Leer Deel I Stanza 2 Het denkbeeld van differentiatie (p. 86):
(b) De term ‘adem’ van het ene Bestaan wordt door de archaïsche esoterie alleen toegepast op het geestelijke aspect van de kosmogonie; in andere gevallen wordt deze vervangen door de overeenkomstige term op het stoffelijke gebied: beweging. Het ene eeuwige Element, of elementbevattende voertuig, is Ruimte, in elke betekenis zonder dimensie; tegelijk daarmee bestaan eindeloze duur, oer- (en dus onvernietigbare) stof, en bewegingabsolute ‘eeuwigdurende beweging’: de ‘adem’ van het ‘ene’ Element. Zoals wij hebben gezien, kan deze adem nooit ophouden, zelfs niet tijdens de eeuwigheden van pralaya (zie Chaos, Theos, Kosmos in Afdeling II).
De Geheime Leer Deel I Stanza 7 (p. 258/259):
(a) ‘Wanneer de ENE twee wordt, verschijnt het drievoud’: namelijk, wanneer het Ene Eeuwige zijn weerspiegeling laat vallen in het gebied van de manifestatie, dan wordt het ‘water van de Ruimte’ door die weerspiegeling, ‘de straal’, gedifferentieerd; of, in de bewoordingen van het ‘Dodenboek’: ‘De Chaos eindigt door de glans van de straal van het oorspronkelijke licht, dat met behulp van de grote magische kracht van het WOORD van de (centrale) zon alle duisternis verdrijft.’ De Chaos wordt mannelijk-vrouwelijk, het water wordt voortgebracht door het licht, en het ‘drievoudige wezen komt als zijn eerstgeborene tevoorschijn’. ‘Osiris-Ptah (of RA) schept zijn eigen ledematen (zoals Brahma), door de goden te scheppen die zijn bestemd om tijdens de cyclus zijn fasen te verpersoonlijken’ (xvii, 4). De Egyptische Ra, die uit de DIEPTE tevoorschijn komt, is de goddelijke universele ziel in haar gemanifesteerde aspect, en hetzelfde geldt voor Narayana, de purusha, ‘verborgen in akasa en aanwezig in de ether’.
De Geheime Leer Deel I Samenvatting (p. 311):
De geest leeft en leven is geest, en leven en geest (prakriti purusha) (?) brengen alles voort, maar ze zijn in essentie één en niet twee. . . .

De Geheime Leer Deel II hoofdstuk 25 De mysteriën van het zevental
Het zevenvoudige element in de veda’s. Het bevestigt de occulte leer over de zeven bollen en de zeven rassen (690/691):
Alleen die geleerden die de geheime betekenis van de purushasūkta zullen doorgronden (waarin de intuïtie van de moderne oriëntalisten ‘een van de allerlaatste lofzangen van de Rig Veda’ wilde zien), mogen hopen eens te begrijpen hoe harmonisch de leringen ervan zijn en hoe duidelijk ze de esoterische leringen bevestigen. Men moet de daarin aangegeven relaties tussen de (hemelse) mens, ‘purusha’, GEOFFERD voor de voortbrenging van het Heelal en alles daarin (zie Viśvakarman), en de aardse sterfelijke mens (Lofzang X, 20, I, 16) in al de diepzinnigheid van hun metafysische betekenis bestuderen, voordat men de verborgen filosofie van dit vers begrijpt:
691: ‘15. Hij (‘de mens’, purusha, of Viśvakarman) had zeven blokken brandhout en driemaal zeven lagen brandstof om zich heen; toen de goden het offer brachten, bonden zij de mens als slachtoffer’. . . . Dit houdt verband met de drie zevenvoudige oorspronkelijke Rassen, en bewijst de hoge ouderdom van de Veda’s, die waarschijnlijk in deze eerste mondelinge leringen geen ander offer kenden; en ook met de zeven oorspronkelijke groepen van de mensheid, want Viśvakarman stelt de goddelijke mensheid als geheel voor3.
3) Deze archaïsche leer is niet zo heel onwetenschappelijk, want een van de grootste natuuronderzoekers van deze tijd, wijlen professor Agassiz, erkende dat de mens op verschillende geografische plaatsen was ontstaan en hield tot het eind van zijn leven aan deze opvatting vast. De eenheid van de menselijke soort werd door de beroemde professor uit Cambridge (Verenigde Staten) op dezelfde manier aanvaard als door de occultisten – namelijk in de zin van hun essentiële en oorspronkelijke homogeniteit en hun oorsprong uit een en dezelfde bron: d.w.z. Negers, Ariërs, Mongolen, enz. zijn allen op dezelfde manier en uit dezelfde voorouders ontstaan. De laatstgenoemden hadden allen één essentie, maar verschilden omdat ze tot zeven gebieden behoorden die in graad, maar niet in soort verschilden. Dat oorspronkelijke fysieke verschil werd door dat van de latere geografische en klimatologische omstandigheden maar heel weinig meer geaccentueerd. Dit is natuurlijk niet de theorie van Agassiz, maar de esoterische versie. Deze wordt volledig besproken in de ‘Aanhangsels’ (Afdeling III).
De Geheime Leer Deel II hoofdstuk 3 Archaïsche of hedendaagse antropologie? Aanhangsels bij Deel II § 1 (p. 733/734):
Wij wensen op dit moment echter niet de geestelijkheid de handschoen toe te werpen, omdat wij nu alleen met de materialistische wetenschap te maken hebben. De laatstgenoemde antwoordt op onze vraag, in de persoon van haar beste vertegenwoordigers, ‘wij weten het niet’; toch handelt de meerderheid van hen alsof zij de alwetendheid hebben geërfd en alsof zij alles weten.
734: Want dit negatieve antwoord heeft inderdaad de meerderheid van de wetenschappers er niet van weerhouden over die vraag te speculeren, waarbij ieder probeert zijn eigen bijzondere theorie ingang te laten vinden, met uitsluiting van alle andere. Zo vertonen vanaf Maillet in 1748 tot Haeckel in 1870 de theorieën over de oorsprong van de mensheid evenveel verschillen als de persoonlijkheden die deze hebben opgesteld. Buffon, Bory de St. Vincent, Lamarck, E.G. St. Hilaire, Gaudry, Naudin, Wallace, Darwin, Owen, Haeckel, Filippi, Vogt, Huxley, Agassiz, enz., ontwikkelden elk een min of meer wetenschappelijke hypothese over het ontstaan van de mens. De Quatrefages rangschikt ze in twee hoofdgroepen – een die een snelle, en een andere die een heel geleidelijke transmutatie aanneemt; de eerste gelooft dat een nieuw type (de mens) werd voortgebracht door een heel ander wezen, terwijl de laatstgenoemde de evolutie van de mens door toenemende differentiatie verkondigt.
Vreemd genoeg is de meest onwetenschappelijke van alle theorieën over dit onderwerp van de oorsprong van de mens tot dusver afkomstig van de meest wetenschappelijke van deze autoriteiten. Dit is zo duidelijk, dat het uur snel nadert waarop de gangbare leer over de afstamming van de mens van een aapachtig zoogdier, met minder eerbied zal worden beschouwd dan de vorming van Adam uit klei en van Eva uit de rib van Adam. Want:
‘Het is duidelijk, vooral volgens de meest fundamentele beginselen van het darwinisme, dat een georganiseerd wezen niet een afstammeling kan zijn van een ander waarvan de ontwikkeling in tegenovergestelde richting gaat ten opzichte van de zijne. . . . Overeenkomstig deze beginselen kan daarom de mens niet worden beschouwd als de afstammeling van welk aapachtig type ook1.’
740: In ons ras en geslacht is de ene ‘tempel in het Heelal’ in zeldzame gevallen – binnen in ons; maar ons lichaam en ons denkvermogen zijn door zonde en wetenschap te veel verontreinigd geraakt om nu uiterlijk iets beters te zijn dan een tempel van ongerechtigheid en dwaling. En hier moet onze wederzijdse positie – die van het occultisme en van de hedendaagse wetenschap – eens en voor altijd worden vastgesteld.
740/741: Wij theosofen zijn bereid eer te bewijzen aan geleerden zoals wijlen
prof. Balfour Stewart (natuurkunde) , de heren
Crookes (grensvlak natuur- en scheikunde),
Quatrefages (natuurlijke historie),
Wallace (natuurlijke historie, aardrijkskunde, antropologie, biologie, entomologie),
Agassiz (biologie, glaciologie, natuurlijke historie, paleontologie, zoölogie),
Butlerof (scheikunde) en
verschillende anderen, hoewel wij vanuit het standpunt van de esoterische filosofie het niet eens kunnen zijn met alles wat zij zeggen. Maar niets zou ons ertoe kunnen brengen zelfs een schijn van eerbied te tonen voor de opvattingen van andere geleerden, zoals
Haeckel(biologie, biota, filosoof),
Carl Vogt (fysiologie, geologie, zoölogie) of
Ludwig Büchner (filosofie, fysiologie, geneeskunde) in Duitsland, of zelfs voor
Huxley (biologie) en
zijn materialistische medestanders in Engeland – ondanks de ontzaglijke geleerdheid van de eerstgenoemde. Zulke mannen zijn eenvoudig de intellectuele en morele moordenaars van toekomstige generaties; vooral Haeckel, van wie het grove materialisme vaak stijgt tot het toppunt van idiote naïveteiten in zijn redeneringen. Men hoeft slechts zijn Pedigree of Man, and Other Essays (Eng. vertaling van Aveling) te lezen om het verlangen te voelen, in de woorden van Job, dat zijn nagedachtenis op aarde zal vergaan en dat hij ‘geen naam zal hebben in de straten’. Hoor hoe hij het denkbeeld van de oorsprong van de mensheid ‘als een bovennatuurlijk (?) verschijnsel’ bespot, als iets ‘dat niet het gevolg kan zijn van eenvoudige mechanische oorzaken, van fysische en chemische krachten, maar de rechtstreekse tussenkomst van een scheppende persoonlijkheid vereist. . .’
741/742: De geest probeerde tevergeefs zich in zijn volheid in zuiver organische vormen te manifesteren (zoals in Afdeling 1 van dit Deel is uitgelegd), en het vermogen, dat in de vroege mensheid van het derde Ras een natuurlijke eigenschap was geweest, ging nu behoren tot een soort die door de spiritisten en occultisten werd beschouwd als eenvoudig van fenomenale aard, en door de materialisten als wetenschappelijk onmogelijk.
De Geheime Leer Deel II hoofdstuk 4 De duur van de geologische tijdperken, rascyclussen en de oudheid van de mens (p. 800):
Wij kunnen beginnen met de bijbel, het jongste van de heilige geschriften van de wereld. In Prediker, hfst. i, lezen wij deze woorden van de koning-ingewijde: ‘Het ene geslacht gaat en het andere komt, maar de aarde blijft eeuwig bestaan’, en verder: ‘Wat is geweest, is dat wat er zal zijn; en wat is gedaan, is dat wat er zal worden gedaan, en er is niets nieuws onder de zon.’ Het is niet gemakkelijk in deze woorden een verwijzing te zien naar de opeenvolgende rampen, waardoor de mensenrassen worden weggevaagd of, als we verder teruggaan, naar de verschillende veranderingen van de bol tijdens het proces van zijn vorming. Maar indien men ons zegt dat dit alleen betrekking heeft op onze wereld zoals wij die nu zien, zullen we de lezer verwijzen naar het Nieuwe Testament, waar Paulus (Hebreeën i) spreekt over de zoon (de gemanifesteerde kracht) die (door God) is benoemd tot erfgenaam van alle dingen, door wie hij ook de werelden (meervoud) heeft gemaakt3. Deze ‘kracht’ is hokhmah (of chochmah), de wijsheid en het woord.
10) Dit slaat op de logos van elke kosmogonie. Het onbekende licht – waarmee, zoals men zegt, hij gelijktijdig en eeuwig is – wordt weerspiegeld in de ‘eerstgeborene’, de protogonos; en de demiurgos of het universele denkvermogen richt zijn goddelijke gedachte op de Chaos, die onder de vormgevende werkzaamheid van de lagere goden zal worden verdeeld in de zeven oceanen – sapta samudras. Het is purusha, Ahura Mazda, Osiris, enz., en tenslotte de gnostische Christos, die in de kabbala hokhmah of wijsheid, het ‘woord’ is.

====

Samenvatting (Geestelijke gezondheid, Dilemma's, Catharsis)

Prof. Hofstede: De menselijke natuur is wat alle menselijke wezens met elkaar gemeen hebben.
Peter principle: In a hierarchy every employee tends to rise to his level of incompetence.

Zielkunde, Psychologie heeft op de relatie 'psyche' en 'logos', psyche (ziel) en pneuma (geest) betrekking. In essentie draait het om 'Mind over Matter' en dit was bij Pythagoras al bekend. Het ontwikkelingsproces van onze psyche vindt al millennia plaats. Frederik Anseel heeft zeker een punt dat het nut van coaches wetenschappelijk niet is bewezen. Maar voor managers geldt hetzelfde als voor coaches. Richard Engelfriet noemt de manier waarop professionals hun kwaliteiten etaleren 'clichédiarree'. Uiteindelijk gaat het erom dat we onze eigen leraar worden.

Het rapport ‘E i V’ kiest voor de interdisciplinaire aanpak - de middenweg tussen de twee kanten van één medaille Geestkunde en Natuurkunde - de wisselwerking (wederkerigheid) tussen psychologie, sociologie, filosofie en ethiek of de synthese van wetenschap, religie en filosofie en kunst. In het rapport ‘E I V’ staat religie in het bijzonder voor levenskunst, de moraal van het verhaal, te worden ingewijd in de oude mysteriën. Het vakgebied begeleidingskunde houdt de gemoederen al millennia bezig. Het rapport 'E i V' richt zich op de 'wederzijdse verbondenheid' tussen ‘Geestelijk - Psychisch - Stoffelijk’ (Geestkunde - Zielkunde - Natuurkunde). In het rapport 'E i V' heeft het vakgebied begeleidingskunde op de Hoofdroute betrekking.

Een variant op het peterprincipe, het sprookje De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christian Andersen is nog steeds actueel.

Er bestaat maar één pedagogische hoofdroute, maar er zijn vele wegen die naar Rome leiden. Elk mens gaat door een leerproces (internalisering), ervaart in het leven op zijn manier ‘lijden’. Elke levenssituatie is uniek. Met de vier edele waarheden geeft Boeddha een pad naar het beëindigen van het ‘lijden’ aan.

De oplossing van onze problemen ligt eerder in de omgeving waar we deel van uitmaken dan in ons brein. Omgekeerd door onszelf te begrijpen, het Ken uzelve leren we onze wereld, het universum beter te begrijpen.

Een belangrijke conclusie in het onderzoeksrapport ‘E i V’ is: Geest en Lichaam, geesteswetenschappers en natuurwetenschappers zijn gelijkwaardig aan elkaar. Is dat geen open deur? De mens kan polariseren omdat er polariteiten bestaan. In het rapport ‘E i V’ gaat het in het bijzonder om de complementariteit tussen Geest en Lichaam met als schakel de Ziel. De ziel maakt het mogelijk tussen het antropisch principe en het evolutionaire denken een brug te slaan. Het 5D-concept en het Ether-paradigma brengen de ommekeer, de kwintessens tot uitdrukking. Het Ken uzelve leidt er toe dat we op chaos en groupthink grip kunnen krijgen. Het draait dus niet alleen om het darwinisme en de moleculaire biologie maar ook om de evolutie van het bewustzijn.

Neuropsychologie is de psychologie die zich bezighoudt met de functies van het brein en de relatie daarvan met gedrag. Het gedrag van mensen hangt met denken, voelen en willen samen. Het rapport ‘E i V’ is de weerslag van een onderzoek naar de relatie tussen individueel en collectief (sociaal) gedrag.

We zijn allemaal min of meer met de ’fundamentele attributiefout’ behept. Deze houdt in dat als het goed gaat, we denken dat we het aan onszelf te danken hebben. Maar als het slecht met ons gaat, dan wijten we het aan onze omgeving.
Als mensen gedrag van de ander als negatief ervaren, zijn ze geneigd dat negatieve gedrag toe te schrijven aan diens persoonlijkheid. Het wonderlijke is echter dat we positief gedrag van anderen toeschrijven aan omstandigheden. En om het nog wat erger te maken: bij onszelf doen we precies het omgekeerde! Eigen negatief gedrag schrijven we toe aan de omstandigheden, eigen positief gedrag schrijven we toe aan onze persoonlijkheid. We noemen dat verschijnsel de fundamentele attributiefout. Gedrag wordt bepaald door iemands eigenschappen, zo denken we. Over het algemeen is dat echter onjuist. Het meeste gedrag dat we vertonen wordt veroorzaakt door simpele omstandigheden.

Net als 'Evolutionaire kringloop en Bewustzijnsevolutie' ( 'Intelligent Design en Creativethink' ) zijn ’Bewustzijnsevolutie en Darwin's Evolutietheorie' de twee kanten van een medaille.

De neurochirurg Pierre Vinken heeft gelijk wanneer hij stelt: De emoties die wij onbewust aan het hart toekennen - liefde, betrokkenheid, bezieling, intimiteit - zijn nog dezelfde als die van eeuwen geleden. En mijn intuïtie zegt mij dat deze gevoelens van het hart van een hogere orde zijn dan de regels van het verstand. De ziel huist niet in het brein, maar in het hart. Het is dus niet verwonderlijk dat de neurobioloog Dick Swaab haar niet heeft kunnen vinden. Swaab is een ééndimensionale denker die meent de éne werkelijkheid vanuit één discipline te kunnen verklaren. Het rapport ‘E i V’ past daarentegen een interdisciplinaire benadering toe.

De functie van de psyche heeft betrekking op de wederkerigheid tussen complementaire werkwoorden 'Creativiteit en Zelfdestructie' (SCHEPPERS en VERNIETIGERS), ‘Scheppen en Vernietigen’ (Trimurti), 'Verschijnen en Verdwijnen', 'Aantrekken en Afstoten', 'Ontvouwen en Invouwen', ‘Zaaien en Oogsten’, 'Creëren en Nabootsen', 'Geven en Ontvangen', 'Voelen en Denken', 'Vechten en Vluchten', 'Slapen en Waken', 'Luisteren en Spreken', 'Lezen en Schrijven’ en brengt de fractale zelfgelijkvormigheid (‘Entropie en Negentropie’, 'Golven en Velden'), symmetrie op elke schaal tot uitdrukking.

In het rapport ‘E i V’ draait het om de verborgen 5e Dimensie, om de begrippen 'Persoonlijkheid en Individualiteit'. Het biedt een kader om ‘Zo boven, zo beneden’, 'top down en bottom up’ dat al eerder door Paracelsus is onderkent met elkaar te verbinden. Het symbool van de verticale as komt met de draad van Ariadne, met 'De pijl van de tijd bestaat echt' overeen.

Karen Hamaker-Zondag schrijft in PRANA nr. 174 'Zelfrealisatie en verlichting' (augustus/september 2009):
Want alleen een leraar die de innerlijke leerling voedt is in staat om in de leerling buiten hem de innerlijke leraar te doen ontwaken.
Het is dus een proces waarbij je je persoonlijkheid zo ontwikkelt dat de jouw kenmerkende kwaliteiten en talenten tot ontplooiing kunnen komen. Jungs individuatieproces is niet een solitair proces, maar een proces dat alleen kans van slagen heeft wanneer iemand ten volle functioneert in een gemeenschap of sociale groep. Individuatie bestaat dus uit twee met elkaar samenhangende processen:
Een innerlijk proces waarin we de inhouden van ons onbewuste integreren en in een actieve wisselwerking met dat onbewuste staan om zowel de inhouden daarvan bewust te worden als signalen uit de diepte van onze psyche te kunnen ervaren die ons helpen koersen in het leven.
Een uiterlijk proces waarin we een balans moeten vinden tussen wie we zijn en de normen en waarden van de gemeenschap waarin we functioneren. Er is geen vorm van individuatie zonder dat de medemens daarin betrokken is.

De chaostheorie geeft vooralsnog een bruikbaar antwoord op de vraag naar het fundament van normen en waarden.

In de evolutionaire psychologie worden de psychologische aspecten van de menselijke geest en menselijk gedrag vanuit het oogpunt van de evolutietheorie verklaard.

Deze relatie komt in de (organisatie)cultuur tot uitdrukking. Een organisatie is een verzameling individuen met gemeenschappelijke overtuigingen en opvattingen, met een collectief bewustzijn, ofwel organisatiecultuur. Het betekent dat de eigenschappen van de organisatie door die van de individuen die er deel van uitmaken worden bepaald.

Het boek Een scheurtje in de rand van de schepping van Marcelo Gleiser heeft op het fenomeen ‘Monade + Duade’ (twee in een De Geheime Leer Deel I Proloog p. 46) betrekking, het verschijnsel dat Meta-leren, het Ken uzelve mogelijk maakt.

In essentie behandelt het rapport ‘E i V’ het mechanisme ‘en-en’/‘of-of’ (‘God en Darwin’/’God of Darwin’, ’Eenheid’/‘Gebroken symmetrie’, 'Emergentie'/'Decompositie' ('Emergence'/'Quantum decoherence'), ‘Monade’/’Duade’), de twee kanten van een medaille. Het is de ziel (psyche) die de twee kanten van een medaille met elkaar verbindt. Voor 'God en Darwin' kan ook gelezen worden 'Geloof en Rede'. Zowel Mozes Maimonides (1135 – 1204) als Raymond Lull (1232 – 1315) zijn wetenschappers, die zich al intensief hebben toegelegd op het schijnbaar onoplosbare conflict tussen geloof en wetenschappelijke kennis. Mozes Maimonides (BRES nr. 268) in zijn boek Gids der verdoolden en Raymond Lull in zijn hoofdwerk Ars Generale Ultima.

Ook de manifesten van de atheïst Herman Philipse en de theïst Willem Ouweneel op Internet laten zien dat beide partijen diametraal tegenover elkaar staan. Veelzeggend is dat geen van beide al een doorslaggevend bewijs heeft gevonden.

De huidige politieke arena toont een plek waar ethiek ver van politieke idealen is verwijderd. De focus van vernieuwingen ligt te veel op de kwantiteit in plaats van op de kwaliteit. Wantrouwen en angst leiden er toe dat mensen zich terugtrekken in de eigen groep, met uitsluiting van anderen. Bij het Meta-leren (Het Nieuwe Leren) gaat het meer om afleren dan om aanleren. Door ingesleten conditioneringen, gehechtheid, dogma's te laten oplossen is het mogelijk dat we met meer vertrouwen naar de toekomst kijken, we ons meer met het creatieve beginsel verbinden.

Wetenschapsbestuurder Dr. C. (Kees) le Pair (Elsevier 2 augustus 2008):
‘Nederland verbommelt.’ Daarmee bedoelt hij te zeggen dat het praatjesmaken toeneemt, terwijl het slimme Tom Poesdenken achterblijft. Waar is de tijd gebleven dat een Nederlander de krukas uitvond, of ‘de fluit’, het superieure vrachtschip dat Nederland aan de Gouden eeuw hielp? Het slimme, op techniek gerichte onderwijs is verdwenen en komt voorlopig ook niet terug, want minister Plasterk van Onderwijs heeft wel een grote mond , maar krijgt niks voor mekaar.

We leven in een multimediaal tijdperk. Internet en de TV hebben een belangrijk deel van de informatievoorziening van nieuwsbladen overgenomen en mede daardoor zijn kranten marktaandeel aan het verliezen. Met name de zwaar gesubsidieerde publieke omroep is debet aan dit verlies. De informatievoorziening, de interactieve media moeten het wereldbeeld van de mensheid verruimen in plaats van vernauwen.

Reineke R. Couperus DE RUIMTELIJKE VERBEELDING VAN CYBERSPACE HET HOE EN WAAROM VAN INTERFACES (p. 11):
Door opkomst van nieuwe media zoals onder andere de telefoon, de radio maar ook door het ontstaan van een multimediale massacultuur verplaatste de aandacht zich naar de invloed van deze media op onze ervaring van de werkelijkheid. De media structureren volgens recente opvattingen onze zintuiglijke ervaringen, zoals ons taalbegrip het verstand structureert.
Onze waarneming van de wereld wordt dus met name bepaald door onze fysieke gesteldheid, onze biologische vorm, maar ook door de manier hoe wij deze waarnemingen cognitief verwerken.

Zelfexpressie brengt vooral de liefde voor de kennis der zelfverwerkelijking tot uitdrukking. De kwintessens heeft primair op zingeving en ethiek betrekking. In het rapport ‘E i V’ staat tegenover 'Chaos, Gaia en Eros', het Intelligent Design, het 'Goede, Ware en Schone' van Plato.

Tegenover het doel van de zelfverwerkelijking staat amor fati, het 'toeval' dat in de theorie van Darwin zit vervat.

Het is de rede, het denkvermogen dat een mens van een dier onderscheidt. Computers, notebooks, smartphones en iPads spelen in de informatiemaatschappij een cruciale rol. Het is mogelijk met behulp van computers virtual reality, een rollenspel te creëren. De virtuele wereld van een computer kan wel het denken, maar niet het voelen simuleren. Aan de hand van de op het beeldscherm getoonde beelden, de grafische vormgeving kunnen wel sensaties en emoties bij een cliënt worden opgeroepen. Omgekeerd is het wel mogelijk met behulp van scanners beelden, de intensiteit van emoties binair vast te leggen. De elektrische stroompjes tussen zenuwcellen in de hersenen zijn met behulp van een Electro Encefalogram (EEG) zichtbaar te maken. Een deskundige virtual reality techniek kan met een catharsis (reinigen van emoties) worden vergeleken.

De Éne werkelijkheid heeft betrekking op de dynamische wederkerigheid van alles met alles tussen Zo binnen, zo buiten en Zo boven, zo beneden (’Brain & Mind’), die met behulp van de lemniscaat en het Reflexief Bewustzijn tot uitdrukking wordt gebracht. Om de éne werkelijkheid te duiden maakt Ken Wilber van het "Wilber-Combs-rooster" gebruik.

De éne werkelijkheid wordt gesymboliseerd door door de levensboom en de ommekeer, de boom van kennis van goed en kwaad, de bewustzijnsevolutie van de mens. De essentie van het leven draait om de mens als microkosmos met de macrokosmos te verbinden. De opzet van de wetenschap de quantummechanica met de relativiteitstheorie te integreren is een doodlopend spoor. Wel biedt recent wetenschappelijk onderzoek een coherenter beeld op het Akasha-veld. Het meervoudig brein-model van Herrmann, het typologisch model van Jung, het model van leerstijlen van Kolb en de roos van Leary (en wellicht nog andere modellen) lijken ergens allemaal op elkaar. Voor de wetenschap is het thema ‘Wederkerigheid' en 'Synchroniciteit’ een hot item. Er is niets nieuws onder de zon. Wat wel vernieuwt is de tijdgeest. De vorm verandert maar niet de inhoud.

Het Absolute AL overstijgt Ruimte en Tijd, goed en kwaad, de keerzijde van de medaille.

De crux van het rapport ‘E i V’ zit in de relatie tussen essentie (wezen) en existentie (bestaan), tussen het zondebokmechanisme, de Wet van analogie en het marktmechanisme of met andere woorden tussen heer en slaaf (politicals en professionals) respectievelijk tussen verkoper en koper. De waarheid over het zondebokmechanisme leert ons om te kijken vanuit het standpunt van de vervolgden in plaats van dat van de vervolgers.

Uitgangspunt is dat de voortschrijdende 'Creativiteit en Wijsheid' (Danah Zohar: spiritual intelligence) een resultante is van intelligentie, die samenhangt met de stoffelijke evolutie of emotionele intelligentie (EI), verstandelijke evolutie (IQ) en monadische evolutie of sociale intelligentie (SI).
De evolutie (creativiteit en wijsheid) is coherent met materiesymmetrie (disciplines: evolutiepsychologie, culturele psychologie), spiegelsymmetrie (discipline: waarnemer van IQ, intelligentiemeting) en tijdymmetrie, de evolutie van de identiteit (discipline: cultuursociologie).

In het rapport ‘E i V’ wordt met name gebruik gemaakt van de psychologische inzichten van Roberto Assagioli, Richard Bandler (NLP), Eric Berne, David Cooper (psychiatrist), William James (Engelse versie), Stanislav Grof, Carl Jung, Timothy Leary, Abraham Maslow en Carl Rogers.

Het rapport ‘E i V’ biedt een handvat (methodologie), namelijk de ‘bewustzijnsschil’ om aan de unificatietheorie handen en voeten te geven. Of met andere woorden te laten zien hoe de 'Kwantumshift in het wereldbrein' geleidelijk plaatsvindt. Het is net als met Geest en Lichaam, hemel en aarde, Zo boven, Zo beneden, top down en bottom up, deductief en inductief. Het zijn de twee complementaire kanten van een medaille, het is de psyche (ziel), de schakel tussen geest en lichaam waar het in de Kwantumshift, de Unificatietheorie echt om draait.

Dick Swaab, die de geest ziet als het produkt van de honderd miljard hersencellen (neuronen) die we hebben, heeft zeker voor een deel gelijk. De wet van arbeidsvermogen ("Wet van behoud van energie") sluit in zich dat psychische beweging voortgebracht wordt door beweging. Daar psychische beweging slechts beweging is op het psychische gebied, een materieel gebied, heeft de psycholoog, die er niets dan stof in ziet gelijk (De Geheime Leer, Deel III, p. 601).
Wellicht kan de schade in de hersenen die bij Alzheimer patiënten tot geheugenverlies leidt op basis van psychische beweging worden verklaard.

Het kompaskwadrant, biedt net als het enneagram, de psychologie van Carl Jung en van Roberto Assagioli, de I Ching (boek van Rudolf Ritsema, Stephen Karcher) een mogelijkheid om het zelfbewustzijn, de zelfkennis te verruimen en ons weer meer met de hemel te verbinden. Het 5D-concept laat zien dat aan deze modellen hetzelfde balansmechanisme 'Zelfregulering en Creativethink' ten grondslag ligt. Uiteindelijk gaat het er om met behulp van deze methoden een non-lokaal, een niet dualistich bewustzijn te bereiken.

Bij elk conflict kan de vraag worden gesteld in hoeverre speelt de omgeving een rol en anderzijds in welke mate het karakter? Karma onderzoek biedt een interessant kader om deze vraag te beantwoorden. Voor dit type intuïtief onderzoek wordt verwezen naar artikelen van Rinke Visser.

Het experiment van Ivan Pavlov dat bekend staat onder de naam Hond van Pavlov is het bekendste voorbeeld van klassieke conditionering. Het mechanisme achter conditioneringen is bekend, lastiger ligt dit met de remedie om ze weer kwijt te raken. Dit maakt het lastig om de wijsheid in pacht te hebben.

Het continuüm van onbewust onbekwaam naar onbewust bekwaam van de humanistische psychologie Maslow laat zien hoe vaardigheden kunnen worden geoefend. Het gaat er eerst om bewust te worden waarvan je je niet bewust bent. De ingesleten conditioneringen moeten eerst worden herkend. Integratie vindt plaats wanneer op- en ontlading catharsis gelijkmatig gebeurt.

Bhakti yoga: Traditioneel zijn er negen stadia in het proces van bhakti yoga (bhãgavata dharma). Als men een zuivere toegewijde wordt raakt men op het pad van de emancipatie stap voor stap bevrijd van de conditioneringen van de materiële wereld.

Cliënten die hulp vragen mag je niet aan hun lot overlaten, maar ze evenmin de wet voorschrijven. Het is uiteindelijk de persoon zelf die bepaalt of en zo ja, hoe en in welke mate van de adviezen gebruik zal worden gemaakt. Mensen moeten weer gaan geloven in hun eigen kracht. We moeten anderen respecteren, zodat ze hun zelfrespect kunnen herwinnen. Hulpverleners moeten mensen helpen om zichzelf te helpen. Dat is een simpele formule maar een uitermate ingewikkelde opdracht. Professionals die de kunst van het bevorderen van 'zelfredzaamheid' verstaan moeten worden gekoesterd. Het is een permanente balanceeract.

Het psychologische aspect heeft betrekking op de levenscyclus, hoe intelligent (IQ) gaan we met het leven om? Het sociologische aspect behandelt in hoeverre plaatsen we de ander centraal (SI)? Het filosofische aspect belicht de evolutie van de mens op lange termijn, hoe past de mens zich aan de eisen van de natuurlijke omgeving aan (EI)?

De Geheime Leer Deel I, Stanza 6 Vervolg (p. 229):
Om het verschil te kunnen zien en naar waarde te schatten – de reusachtige kloof die de aardse stof scheidt van de fijnere gradaties van bovenzinnelijke stof – zou elke astronoom, elke scheikundige en natuurkundige op zijn minst psychometrist moeten zijn.

Lexicon van Methoden en Techieken van Psychologisch onderzoek.

De lemniscaat, de band van Möbius verbindt de continu met elkaar afwisselende binnen - en buitenkant met elkaar. Een lemniscaat toont de verbinding tussen het geestelijke, het hemelse en het stoffelijke, het aardse. Wat binnen is wordt buiten en omgekeerd. De lemniscaat geeft aan dat we niet in een loop zitten maar met de spirituele energie, de Triade zijn verbonden. Het onmogelijke wordt mogelijk. 5D plaats net als 4D het ken uzelf centraal. Het gaat om de intelligent sturende krachten achter de veranderingsprocessen. Het verticale denken slaat een brug tussen het onbewuste en het bewuste om bestaande denkblokkades en muren af te breken. Hoe de lemniscaat, het archetype, het orakel, Tao precies werkt zal wel altijd een mirakel blijven.

De Heilige Geest wordt binnen het christendom beschouwd als de Geest van God. Samen met God de Vader en de Zoon van God vormt de Heilige Geest de Heilige Drie-eenheid. Jezus was, als tweede persoon in de Heilige Drie-eenheid, zowel volledig mens als volledig goddelijk.

Erik Reijnders Gedragsverandering als betekenisgeving Waar interne communicatie en veranderkunde elkaar ontmoeten
Met enige inspiratie en transpiratie lukt het wel om een fraai veranderplan op papier te krijgen. Maar bij veel veranderingen gaat het vervolgens om ander gedrag van de betrokken spelers. Dat blijkt veel lastiger te zijn. Vanuit het sociaal constructivisme weten we dat gedrag wordt gestuurd door betekenissen die mensen verlenen aan wat er om hen heen gebeurt. Zo ook de betekenis aan een verandering. Betekenis geven blijkt bovendien een verbindende schakel tussen veranderkunde en (interne) communicatie. Hoe geef je precies betekenis aan een ingrijpend fenomeen als ‘verandering’? En wat kun je daarmee als veranderkundige of communicatieprofessional als gedragsverandering je doel is.

In het individuatieproces moeten wij leren de tegenstellingen als eenheid te ervaren. De ontdekkingen in de natuurlijke wereld, de natuurkunde berusten op een overeenstemming van innerlijke beelden en de observaties in de buitenwereld. Binnen en buiten vallen dan samen.

Het ontstaan van spontane zelfordening uit chaos wordt emergentie genoemd.

Pythagoras heeft al onderkend dat: Een huis is meer dan een stapel bakstenen. Een melodie is meer dan een verzameling losse tonen. Een levend wezen is meer dan een verzameling cellen. Een cel is meer dan een verzameling moleculen. Het begrip emergentie verwijst naar het geheel is meer dan de som van de delen.

Het Über-ich, ook het superego genoemd, functioneert in de theorieën van Sigmund Freud als een censurerende kracht t.o.v. het Es.

De interacties tussen 'ego en het Zelf' leiden tot wijsheid. Het ligt dan voor de hand te veronderstellen dat het Zelf links laten liggen in domheid (Vikarma, Lof der zotheid) resulteert. De eerste zes hoofdstukken van de Bhagavad Gîtâ gelden als representatief voor de bezinning op de gevolgen van het baatzuchtig handelen, het karma dat men heeft. De overige twaalf hoofdstukken handelen over de toewijding in bewustzijnsvereniging en de kennis, de wijsheid van de bewustzijnsvereniging die de yoga is.

====

Zie ook:

Boeken:

Externe Links

<< vorige |volgende >>

Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof


Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 keer bekeken.