8.3.1 Normen en Waarden

Amor fati: Liefde voor het lot.
Friedrich Nietzsche: Zuerst das Nöthige – und dies so schön und vollkommen als du kannst! "Liebe das, was nothwendig ist" – amor fati dies wäre meine Moral, thue ihm alles Gute an und hebe es über seine schreckliche Herkunft hinauf zu dir.
Als eerste het nodige - en dit zo mooi en volmaakt als je kunt! "Heb datgene lief, wat noodzakelijk is" - amor fati dat was mijn moraal, doe hem (het Fatum) al het goede aan en verhef het boven zijn verschrikkelijke herkomst naar jezelf.
Heisbourg: Die eenheid in verscheidenheid is geen leugen. Tenminste, wat betreft het gedeelte over de verscheidenheid; het is eerder de verwijzing naar de eenheid die lichtelijk overdreven is.
Arthur Schopenhauer: Alle waarheid doorloopt drie stadia:
allereerst, wordt hij belachelijk gemaakt,
ten tweede wordt hij krachtdadig tegengewerkt,
en ten derde wordt hij geaccepteerd als vanzelfsprekend.
Jan Börger: De Basis van alle cultuur is de ether, d.w.z. de eenheden voor zich gedacht en de eenheden in-een gedacht en dat tegelijkertijd.
Anna Politkovskaja: Jezelf opblazen is een manier om je pijn naar buiten te brengen.
Onno Ruding: Het vlees is nu eenmaal zwak.

Altruïsme en Egoïsme (Zelfregulering, Dilemma's, Dichotomieën, Huwelijksquaterniteit)

Mattheüs 6:25-29,33 Daarom zeg Ik u: Zijt niet bezorgd voor uw leven, wat gij eten, en wat gij drinken zult; noch voor uw lichaam, waarmede gij u kleden zult; is het leven niet meer dan het voedsel, en het lichaam dan de kleding?
Aanziet de vogelen des hemels, dat zij niet zaaien, noch maaien, noch verzamelen in de schuren; en uw hemelse Vader voedt nochtans dezelve; gaat gij dezelve niet zeer veel te boven?
Wie toch van u kan, met bezorgd te zijn, een el tot zijn lengte toedoen?
En wat zijt gij bezorgd voor de kleding? Aanmerkt de leliën des velds, hoe zij wassen; zij arbeiden niet, en spinnen niet;
En Ik zeg u, dat ook Salomo, in al zijn heerlijkheid, niet is bekleed geweest, gelijk een van deze.
Maar zoekt eerst het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u toegeworpen worden.
Emil Cioran: Het is echter een heldere, cionareske paradox dat de mens juist vanwege de wil tot slagen een eindeloze reeks catastrofen achter zich laat: je manifesteren betekent je door een of andere vorm van volmaaktheid laten verblinden. Denken leidt tot niet-handelen. De utopie houdt volkeren jong en vitaal. Wijsheid maakt hem oud en futloos. Dat zag je al bij de Romeinen. Toen ze ten langen leste door contact met de Grieken beschaafd werden, sloeg de vermoeidheid toe en waren ze een gemakkelijke prooi voor de utopisch gedreven barbaren.
Bertolt Brech: Erst kommt das Fressen, dann die Moral.

Evolutiepsychologie
Wederkerig altruïsme, het verschijnsel waarbij men elkaar wederzijds helpt of een gunst verleent, is een veelvuldig onderzocht onderwerp binnen de evolutionaire psychologie. De reciprociteit van "voor wat hoort wat" is "heb uw naaste lief". Rita Smaniotto: Op basis van experimenten, simulatie-onderzoek en een heranalyse van een aantal antropologische studies naar het delen van voedsel in jagers-en verzamelaarsvolkeren concludeert Rita Smaniotto in haar proefschrift dat het "voor wat hoort wat" mechanisme niet zo wijdverspreid is als doorgaans wordt aangenomen. Volgens haar is er in veel gevallen sprake van een alternatief mechanisme, het "heb uw naaste lief" mechanisme. Dit mechanisme is vooral gericht op het welzijn van personen in iemands directe omgeving.

Terezinha Franca Kind De wet van harmonie:
Dientengevolge kunnen wij niet geïsoleerd van andere mensen leven, noch onze ogen sluiten voor wat er wereldwijd gebeurt. Integendeel, het is aan te raden dat wij onze relaties met en sympathie voor anderen uitbreiden en verdiepen. Als wij voor de regeneratie van de mensheid dienen te werken, moeten wij actiever worden in altruïsme. Een ware theosoof is een filantroop. Harmonieus leven impliceert tolerantie en sympathie in onze relaties. Het kan verder gaan tot het omvatten van relaties met alle wezens, het milieu en het hele universum.

Promotie onderzoek Patrice van de Vorst: mijn te onderzoeken stelling is: Er is een biologische of anatomische grondslag voor het ontstaan van het menselijk bewustzijn en de menselijke moraal. Deze komt voort uit de evolutionaire veranderingen in de geslachtsorganen van de soort Homo.

Samen zwijgen (Paul Verhaeghe De Groene Amsterdammer 31 januari 2019 p. 68-69):
Een goede verhouding met jezelf en je eigen lichaam is vereist om intimiteit te ervaren. Maar in deze tijd van perfectiedrang raken mensen van zichzelf vervreemd, analyseert de Vlaamse psychiater Paul Verhaeghe in zijn heldere boek Intimiteit.
Een gebrek aan intimiteit heeft te maken met een complex samenspel van veel factoren, zoals Verhaeghe laat zien. Waarom het er soms wel is óók. Intimiteit verschijnt niet lineair, komt niet alleen maar aan het einde van het verhaal, maar dient zich aan in vele vormen.

VPRO boeken 2 december 2018 NPO1
Carolina lo Galbo spreekt met schrijver en klinisch psycholoog Paul Verhaeghe over zijn nieuwste boek Intimiteit.
Ben je een lichaam of heb je een lichaam? Volgens Paul Verhaeghe berust intimiteit in de eerste plaats op de relatie met jezelf en pas daarna op een relatie met anderen. De verhouding tot ons eigen lichaam legt niet alleen de basis voor intimiteit, maar ook voor onze mentale en lichamelijke gezondheid. Vandaag de dag wordt die verhouding helaas gekenmerkt door schaamte, veroorzaakt door de overtuiging dat we nooit mooi en gezond genoeg zijn.
In Intimiteit laat Verhaeghe zien dat onze tijd dringend behoefte heeft aan een nieuwe vorm van zelfzorg. Een waarin we meer samenvallen met onszelf. Hij rekent af met de klassieke verdeling tussen lichaam en geest zodat we op een andere manier naar het zelf en de wereld kunnen kijken. Met zijn doordachte pleidooi voor intimiteit zet Paul Verhaeghe de lezer aan het denken over zichzelf en over de ander.
In Gevangen in zwart wit denken vertelt Tarawally zijn verhaal: 23 jaar geleden kwam hij als vluchteling uit Sierra Leone naar Nederland. Voor het eerst wordt hij zich ervan bewust hoe zijn huidskleur zijn identiteit bepaalt.
Met humor en kwetsbaarheid beschrijft Babah Tarawally allerlei vormen van zwart-wit denken, zowel van medevluchtelingen als van witte Nederlanders. Hij vertelt hoe hij erin gevangen raakt en hoe hij eruit weet te ontsnappen. Daarvoor hoefde hij zich niet af te zetten tegen ‘de boze witte man’ of zijn huidskleur te ontkennen.

Loonslaaf met een latte (Arthur Eaton De Groene Amsterdammer 1 november 2018 p. 66-68):
Werk is een steeds belangrijkere bron van zingeving, gevat in het neoliberale adagium ‘iedere mens moet het maken’. Gevaarlijk, vinden wetenschappers: als werk onze identiteit zo sterk bepaalt, is ons geestelijk welzijn gemakkelijk aangetast.
‘Ik sprak eens een jongeman’, vertelt de Belgische psychoanalyticus Paul Verhaeghe, ‘die was opgegroeid in de overtuiging dat werken slecht voor je zou zijn. Zijn ouders waren verlate hippies. Dus hij was van school gegaan en had op hun advies een baantje genomen in de ambtenarij.’ Verhaeghe knipoogt. ‘Ze dachten vast: dáár komt van werken toch niet veel terecht. Maar de gemeente had de jongen ingezet op de afdeling afvalverwerking. Hij ontwikkelde een fascinatie voor het milieu. Een oudere collega stimuleerde hem om die interesse te volgen en hij ging studeren naast zijn werk. Zo ontdekte de man dat werk en studie ook leuk kunnen zijn!’
Werk kan een bron van creativiteit zijn, weet Verhaeghe. Hij is naast therapeut ook hoogleraar klinische psychologie in Gent. In zijn laatste boeken – Identiteit (2012) en ''Autoriteit (2015) – onderzoekt hij vanuit psychoanalytisch perspectief hoe de samenleving ons ziek én gezond kan maken. Maar in zijn therapeutische praktijk ziet hij steeds vaker mensen die niet het juiste werk kunnen vinden, of voor wie het leven zinloos is geworden na het verlies van een baan. De gevolgen daarvan kunnen desastreus zijn.
Zijn werk en identiteit altijd zo nauw verbonden geweest? Paul Verhaeghe denkt van niet. ‘Vroeger werd je in een maatschappelijke rol geboren’, zegt hij. ‘Je ouders hadden een beroep of een status die bij je geboorte op jou werd overgedragen. Je kreeg je sociale rol cadeau. Dat had alles te maken met religie. De hiërarchie in de samenleving werd grotendeels gelegitimeerd door de kerk. Met de opkomst van het Verlichtingsideaal en het verlies van de Grote Narratieven kwam daar een nieuwe vorm van religie voor in de plaats: het kapitalisme.’ Dat betekende volgens Verhaeghe meer vrijheid en sociale mobiliteit, maar ook een verlies van zingeving. Tegenwoordig moet de zin van het leven worden gehaald uit aardse zaken als het gezin en het werk. Dat lukt niet altijd. ‘En ondertussen is onze identiteit voor een groot deel afhankelijk geworden van de grillen van de economie.’
In de jaren negentig zie je opnieuw het idee opkomen dat werk creatief zou moeten zijn’, zegt Mould.
Onder het bewind van de “linkse” neoliberalen werden de zogenaamde “creative industries”gepromoot.’ Er werd een leger van jonge creatieve arbeiders uit de grond gestampt.
Maar de gevaarlijkste ontwikkeling van het neoliberalisme heeft zich volgens Verhaeghe voltrokken in de maatschappelijke sfeer van werk en identiteit: de toegenomen nadruk op verloning. ‘Verloning is meetbaar. En in het neoliberalisme is alles meetbaar geworden. Kwantificeerbaar. Vergelijkbaar.’ Daardoor ontstaat volgens Verhaeghe concurrentie tussen mensen waar die eigenlijk niet hoort te zijn. ‘Iedereen is zich voortdurend met elkaar aan het vergelijken: aan elkaar aan het spiegelen.’ Geld is altijd belangrijk geweest, geeft hij toe. Maar zonder zingeving in het werk, door bijvoorbeeld creativiteit, en zonder zingeving buiten het werk, door bijvoorbeeld religie, blijft er maar één vorm van zingeving over in het neoliberalisme: verloning. ‘De verschuiving van “de maakbare mens” naar “iedere mens moet het maken” is de uiterste consequentie van het neoliberalisme. In die tijd leven we nu’, zegt Verhaeghe.

Voorbij het eigen gelijk #10 Babah Tarawally ‘Als ík al beledig…’ (Greta Riemersma De Groene Amsterdammer 15 november 2018 p. 16-19):
Hoe donkerder de huid, hoe lager in rang. Zo heeft Babah Tarawally Nederland leren kennen. Hij werd actief in de antiracismebeweging. Maar ook daar treft hij zwart-witdenken aan.
Hij pleit voor een civil rights movement zoals Martin Luther King die op de been kreeg, waarin zwart en wit samen tegen ongelijkheid ten strijde trekken.
Zijn inspiratiebron is Ubuntu, de Afrikaanse filosofie waarin geen ‘zij’ bestaat, alleen maar ‘wij’. In Sierra Leone kreeg hij het principe van jongs af aan mee. ‘Weet je waarom een los dier altijd wordt aangevallen?’ hield zijn oma hem voor. ‘Omdat het niet bij de kudde wil horen. En weet je waarom een slang dood wordt gemaakt zodra hij uit zijn hol komt? Omdat hij alleen is.’
Tarawally lacht schamper. ‘Alsof dat in zijn voordeel werkt…’ Hij vervolgt: ‘
En na de erkenning moet er verzoening komen, vergeving, dat is de essentie van Ubuntu. En zwarte mensen moeten dan niet terugdoen wat hun is aangedaan.

Wetenschapsfilosofie, deel 4: Thomas Kuhn. De structuur van wetenschappelijke revoluties (Piet Ransijn Civis Mundi Digitaal #72 3 december 2018):
Vroeger bepaalde de Kerk wat acceptabel was, tegenwoordig is dat de wetenschappelijke gemeenschap, hoewel deze meer ruimte biedt voor ‘ketterse’ visies. “Wat betreft vragen over de bouw van het heelal laat men zich tegenwoordig net zo kritiekloos meenemen door het oordeel van wetenschappers als vroeger door het oordeel van bisschoppen en kardinalen” Feyerabend, Erkenntnis für Freie Menschen, p 120.
Tendens tot dogmatisme en groepsconformisme
Uit het werk van Kuhn blijkt dat er met name in de fase van normale wetenschap een tendens tot dogmatisme zou zijn, waar wetenschap niet vrij van is, zoals uit de reactie van Popper blijkt. Een aan dogmatisme grenzend geloof in de wetenschap toont volgens Feyerabend enige overeenstemming met religie als een nieuwe aspirant voor een algemeen geldende waarheid. Het verschil is echter dat er volgens Popper meer ruimte lijkt te zijn voor kritiek en weerlegging. Uiteindelijk telt kritisch onderzoek, niet geloof, hoewel geloof ook bij wetenschap de kop op kan steken. Theorieën worden vaak als een soort geloof beleden. Andere theorieën worden bestreden met ongeloof. Einstein deed er ook aan mee. Hij bestreed de kwantumtheorie, die geen zekerheid bood, maar hooguit aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid. God dobbelt niet, was zijn religieus aandoende bezwaar. Het geeft aan hoezeer wetenschap soms verwant kan zijn met religie.

Faust en het verlangen naar blijvend geluk in de westerse cultuur na de Middeleeuwen (Piet Ransijn Civis Mundi Digitaal #34 december 2015):
Thomas Mann schreef een nogal nihilistische Faustroman die mede op Nietzsche is geïnspireerd, zie Aler noot 2, p 189. Zo zijn er nog veel meer literaire en ander kunstwerken met het Faustmotief, zoals bij Lessing, Paul Valéry [2, p 171], de opera’s van Gounod en Berlioz en Mefistofele van Arrigio Boito, enz.
2) J. Aler, C J Schuurman, H Oldewelt e.a. Vijf eeuwen Faust, Den Haag Servire, 1963, p 21. Aler en Schuurman noemen naast de diverse Faustverhalen, waarvan Goethe’s Faust het hoogtepunt is, onder meer de Egyptische mythe van Osiris, Griekse tragedies en mythen met name van Dionysos, de Divina Commedia van Dante, dat zich eveneens op een steeds hoger plan begeeft en zich verheft tot de onvergankelijke liefde. Over het enigszins verwante verhaal van Parsifal heb ik twee artikelen geschreven in het tijdschrijft Reflectie, 2015, nr 1 en 2 en daarbij verwezen naar Joseph Campbell, Mythen en bewustzijn en De held met de duizend gezichten, waarin we ook het gezicht van Faust kunnen herkennen; Tijn Touber, Verlicht leven: Reis naar het licht in acht mythische stappen; Carl Jung, De mens en zijn symbolen; Erich Neumann, The Origins and History of Consciousness, dat o.m. uitvoerig ingaat op de mythe van Osiris en het proces van individuatie en bewustwording.

Waarom een 'Freriksje' nog te vaak voorkont (Sander van Walsum Volkskrant 4 december 2018 p. 8-9):
De kunst van het tijdig afscheid nemen is moeilijk onder de knie te krijgen. Soms laat het publiek zijn lievelingen niet gaan. Soms miskennen beroemdheden dat ook zij een uiterste houdbaarheidsdatum hebben.
En zo lang je kunt ga je door, is de gangbare opvatting.
Die opvatting komt onder druk te staan naarmate het moeilijker wordt om te bepalen wat ‘de natuurlijke grens’ is van een arbeidzaam leven. Vroeger werd die grens voor de meeste mensen door de dood gemarkeerd, in de verzorgingsstaat door het pensioen. Maar in de vergrijzende zzp-samenleving moeten steeds meer mensen zelf bepalen hoe en wanneer ze stoppen met werken. Daarvoor zijn ze slecht toegerust, zegt arbeidspsycholoog Jaap van den Broek. ‘Ons brein is van nature lui, dus we kunnen ons maar moeilijk losmaken van de zekerheden en de status die het werk ons biedt. Afscheid, zeker van zichtbare en prestigieuze posities, gaat dus vaak gepaard met verwarring. Met het gevoel controle te verliezen.’
Maar zelfs onder optimale verhoudingen op de werkvloer kost het mensen moeite om afscheid te nemen van een positie waaraan zij houvast hebben ontleend, zegt psycholoog René Diekstra. ‘We zijn veel bedrevener in het bereiken van doelen en verwerven van posities dan in het loslaten van dat alles. Op mijn vakgebied is er dan ook veel meer literatuur over hechting dan over onthechting. En dat is eigenaardig, want op ons sterfbed denken we helemaal niet meer over werk en maatschappelijke successen maar over wezenlijker dingen.’
Een slordig eind kan alles wat eraan voorafging verpesten, wist Thomas Mann. ‘
Alleen datgene dat een begin en een einde heeft, is interessant en wekt sympathie.

Gele hesjesprotest (Peter Giesen Volkskrant 4 december 2018 p. 21):
Niettemin zal de president iets moeten doen. Bovenal moet hij afdalen van zijn Olympus om te laten zien dat hij niet ‘de president van de rijken is’ waarvoor de gele hesjes hem houden. Hij zal de gewone Fransman tegemoet moeten komen en de rekening daarvoor bij meer vermogende burgers moeten neerleggen. Alleen een nieuw sociaal pact kan zijn presidentschap redden.

Stekel Reїncarnatietherapie (Olaf Tempelman Volkskrant 4 december 2018 p. 21):
Stel dat wetenschappers binnenkort een reïncarnatiecode in ons erfelijk materiaal kraken. De code van Raspoetin blijkt identiek aan die van Ratelband. De oorsprong van T. Baudet gaat zover terug als Narcissus. Harry Mulisch, 'de Goethe van het Leidseplein', wás de vlakbij het Leidseplein gereïncarneerde Goethe. Reken maar dat reïncarnatietherapie dan een plaatsje krijgt in het CZ-Basispakket. Preventieve reïncarnatietherapie zodat mensen 'minder gevaarlijk' terugkeren, zal ook worden vergoed. Donald Trump, bekend als reïncarnatie van Nero, wordt onder dwang behandeld.

Deze crisis gaat de geschiedenisboeken halen (Laura de Jong interviewt Chazia Mourali Volkskrant 4 december 2018 p. 23):
‘De verhoogde benzineprijzen zijn een aanleiding voor de Franse protesten maar de malaise zit veel dieper’, zegt journalist Chazia Mourali, geboren in Parijs.
Hoe bedoelt u?
Er is een algeheel gevoel van onbehagen, de kloof tussen arm en rijk wordt steeds groter. En dat in een wereld waar we alleen nog maar een economische identiteit hebben. De pikorde van ‘winners en losers’ is groter dan ooit. Waar je vroeger nog gewaardeerd kon worden als mens vanwege wat je sociaal betekende, is je plek in de pikorde nu teruggebracht tot wat je economisch betekent.
Nu heb je daar een winkel van Dior waar ze bontjasjes voor kinderen verkopen voor astronomische bedragen. Ik zei tegen die mevrouw: ‘U vindt het vast niet erg dat ik die niet even zomaar aanschaf?’
Toen zei ze dat vooral Chinezen en Arabieren het kopen. Maar de gewone Fransman wordt hier ook mee geconfronteerd, terwijl hij intussen moet nadenken over de vraag hoe hij moet rondkomen.
‘De Brit Richard Layard, een kritische econoom, heeft hier een boek over geschreven: Waarom zijn we niet gelukkig?
Hij beschrijft hoe we onder invloed van sociale vergelijking en gewenning wel rijker werden, maar niet gelukkiger. Door het internet hebben we eigenlijk allemaal het gevoel dat we arme sloebers zijn omdat we worden geconfronteerd met mensen die puissant rijk zijn. Tegelijk zien we in de media steeds beelden van vluchtelingen en andere migranten die hiernaartoe komen en onze welvaart lijken te bedreigen. Dit speelt zeker mee bij de protesten van de gele hesjes.’
Kan Macron de geest nog in de fles krijgen?
Ik hoop het. Maar zolang de gewone man het gevoel heeft de verhoogde prijs voor de benzine te moeten betalen terwijl de hoge dames en heren in weelde doorleven, blijf je die woede houden.

Slachtofferschap (Daniela Hooghiemstra Volkskrant 4 december 2018 p. 24):
NRC-journalist Marcel Haenen liet in zijn onlangs verschenen biografie De bokser over strafpleiter Max Moszkowicz zien wat vakbekwame verzameling van die feiten kan opleveren. Hij reconstrueerde het leven van de bekende advocaat vóór, tijdens en na de Holocaust. Van zijn geboorte in het Duitse Essen, de vlucht naar Nederland, de deportatie naar Westerbork, Auschwitz, Mauthausen, Melk en Ebensee, tot aan zijn leven als strafpleiter in Maastricht.
Inzicht krijgen in hoe 'gruwel en schoonheid', 'recht en onrecht', 'toeval en noodlot', 'ernst en absurditeit' zich tot elkaar verhouden, vergt afstand, geduld en nieuwsgierigheid. Anders dan bij actiejournalistiek, die één dimensie zoekt, moeten een heleboel bronnen geraadpleegd worden.
Met dezelfde precisie waarmee Haenen het kampverleden ontleedde, beschrijft hij hoe Moszkowicz na de oorlog furore maakte als strafpleiter,
maar er ook op los declareerde, zich zwart liet betalen en bevriend raakte met beroepscriminelen. Hij trouwde met de katholieke vrouw wier familie hem na de oorlog opving, maar verliet haar ook weer voor een andere, joodse vrouw. Zijn zoons mochten (of moesten?) partner van zijn advocatenkantoor worden, maar drie van de vier werden van het tableau geschrapt wegens onethisch gedrag. De familiefirma ging ten onder. Dergelijk onderzoek onthult niet de waarheid, maar biedt wel inzicht in een mensenleven.

Bankiers zeggen het zelf: we zijn grote hebberds (Nanda Troost Volkskrant 11 november 2015 p. 2):
Wie werkt op de beursvloer of bij een bank, wordt meer dan in andere sectoren gedreven door hebzucht. Dat geldt ook voor verkoopmedewerkers en makelaars. Wie minder last van gelddorst heeft, werkt vaak in de zorg, het onderwijs of bij de overheid.
Voor het eerst is ook onderzocht in hoeverre hebzucht mensen motiveert. Daarbij kwamen stellingen aan de orde als 'Ik wil altijd meer', 'zodra ik iets heb verkregen, ga ik nadenken over het volgende wat ik wil' en 'ik kan me niet voorstellen dat ik te veel dingen heb'.
Hebzucht kan lonen, blijkt ook uit het onderzoek. Verkoopmanagers die bovengemiddeld hebzuchtig zijn, verdienen gemiddeld 10 procent meer dan jan modaal in een heel jaar, ongeveer 3.000 euro bruto per jaar.
Volgens het onderzoek is hebzucht 'de ontevredenheid dat men niet genoeg heeft van iets en dat men daar meer van wil hebben'. En: 'Zo bleek uit eerder onderzoek van de Universiteit Tilburg dat hebzuchtige mensen de neiging hebben om meer impulsief te zijn, riskant gedrag te vertonen en minder zelfbeheersing te hebben. Ze lijken ook minder tevreden te zijn met hun leven, hebben een negatiever zelfbeeld en zijn weinig empathisch.'
Toch hoeft hebzucht niet per se negatief te zijn, zegt Jaap van Muijen, hoogleraar psychologie aan Nyenrode. Hij heeft het salarisonderzoek uitgevoerd met Eric Melse van de Hogeschool van Amsterdam. 'Als deze eigenschap productief wordt ingezet, leidt hebzucht tot economische groei en vernieuwing. Maar als hebzucht ontspoort, leidt het tot destructief gedrag.'

Bedanken is de hoogste vorm van denken (David Brooks Volkskrant 30 juli 2015 p. 20):
Het kapitalisme wil dat we mensen beschouwen als wezens die hun eigen belang nastreven en hun eigen nut willen maximaliseren. Mensen met een dankbare aard staan veel meer open voor een geschenkeneconomie, waarin mensen niet alleen maar worden gemotiveerd door eigenbelang maar evenzeer door medeleven. In de geschenkeneconomie gaat het ook om de intentie. Wij zijn mensen dankbaar die proberen iets voor ons te doen, ook al lukt dat niet altijd. In de geschenkeneconomie is verbeeldingsvolle empathie belangrijk. Wij zijn dankbaar omdat iemand heeft laten zien dat hij meer om ons geeft dan we dachten.
Dankbaarheid is ook een maatschappelijk bindmiddel. In de kapitalistische economie moeten schulden worden terugbetaald aan de uitlener, maar wie dank verschuldigd is kan die ook terugbetalen aan een ander, ook al heeft die er geen aanspraak op. Zo veroorzaakt elke gunst een uitdijende kring die mensen samenbrengt in banden van genegenheid.
Dit herinnert ons eraan dat een samenleving niet alleen een op wederzijds voordeel gebaseerd contract is, maar ook een op natuurlijke sympathieën gebaseerde, organische verbinding die niet drijft op eigenbelang, maar op loyaliteit en dienstbaarheid.
Wij leven in een kapitalistische meritocratie die individualisme en nuttigheidsdenken, ambities en trots stimuleert, maar deze samenleving zou uiteenvallen als er niet ook een andere economie was, een waarin geschenken verwachtingen overtreffen en waarin ontoereikendheid wordt erkend en afhankelijkheid gekoesterd. Dankbaarheid is het vermogen om die andere, bijna magische economie te zien en te waarderen. G.K. Chesterton schreef dat 'bedanken de hoogste vorm van denken is en dankbaarheid gelijk staat aan geluk dat dubbel zo groot is omdat het ons verbaast'. Mensen met een dankbare aard beschouwen wel hun inspanningen als groots, maar niet zichzelf. Het leven overtreft niet hun dromen, maar wel op een prettige manier hun verwachtingen.

Rens van Tilburg Treuzelende politici vertragen de trein (Volkskrant 11 februari 2015 p. 26):
De eerste paarse coalities tilde marktwerking en deregulering naar ongekende hoogten. Nederland liep voorop met marktwerking in het openbaar vervoer, de energie-, telecom- en financiële sector. In 1995 werd, tegen het advies van de commissie Verzelfstandiging Spoorwegen in, spoorvervoerder NS afgescheiden van spoorbeheerder ProRail. Zo'n scheiding zou binnenkort verplicht worden in heel Europa, zo was de verwachting. De NS moest naar de beurs en de concurrentie aangaan met buitenlandse vervoerders.
Het vertrouwen dat 'de markt' alles beter en goedkoper zou maken, was eindeloos. Ten grondslag aan dit geloof ligt de notie van de 'survival of the fittest', de samenvatting die de Brit Herbert Spencer muntte van Darwins evolutietheorie. De vrije markt is volgens hem het strijdperk waarop de evolutionaire vooruitgang het hardst gaat, waar soortgenoten elkaar vrijelijk de maat nemen en de zwakke broeders elimineren.
Dit geloof in de zegeningen van de markt is inmiddels flink aangetast door een weerbarstige praktijk. De grootse beloftes uit de paarse jaren zijn veelal niet waargemaakt. De financiële crisis had de laatste twijfelaars moeten overtuigen.
In veel sectoren moet de wissel weer om. Niet omdat concurrentie slecht is, wel omdat je erin kunt doorslaan. Het is zoeken naar de juiste balans tussen concurrentie en samenwerking. Beide hebben zo hun merites, elk tijdvak vereist een eigen mix.
Tegenover Spencers interpretatie van Darwin zette de Russische 'wetenschapper-prins-activist' Peter Kropotkin de notie dat soorten juist succesvol zijn doordat soortgenoten elkaar helpen (Social Darwinism).
Niet de meest egoïstische, maar de meest effectief samenwerkende soorten overleven. Kropotkin kreeg dit idee toen hij in 1882 in het aquarium van Brighton zag hoe verschillende krabben uren bezig waren een ongelukkig op zijn rug terechtgekomen soortgenoot overeind te helpen. Wederzijdse hulp verklaarde volgens Kropotkin het succes van veel soorten: krabben, mieren, bijen, papegaaien, wolven, apen en mensen.

H.P. Blavatsky De sleutel tot de theosofie (p. 251/252):
Aan kinderen moet bovenal zelfvertrouwen worden geleerd, liefde voor alle mensen, altruïsme, onderlinge verdraagzaamheid en in de allereerste plaats zelfstandig en logisch denken. Wij zouden het zuiver mechanische geheugenwerk tot een volstrekt minimum terugbrengen en die tijd besteden aan de ontwikkeling en oefening van de innerlijke zintuigen, vermogens en latente capaciteiten. We zouden ernaar streven ieder kind als een eenheid te behandelen en het zo opvoeden, dat zijn vermogens zich op de meest harmonische en gelijkmatige wijze ontplooien, zodat zijn bijzondere aanleg zich volledig en natuurlijk ontwikkelt. We zouden ons richten op het vormen van vrije mannen en vrouwen, intellectueel vrij, moreel vrij, in alle opzichten onbevooroordeeld en bovenal onbaatzuchtig. En wij geloven dat veel hiervan, zo niet alles, zou kunnen worden bereikt door een juiste en echt theosofische opvoeding.
342: Tetragrammaton: De naam van de godheid in vier letters, in ons schrift IHVH. Het is een kabbalistische term die op een meer materieel vlak overeenstemt met de heilige pythagorische Tetraktys (Deel II, p. 526).
351: De voormalige president Wayland van de Brown Universiteit zei, toen hij schreef over abnormale mentale werkingen zoals bij helderziendheid worden getoond: ”Het komt mij voor dat dit onderwerp een zeer diepgaand en eerlijk onderzoek verdient. Het verdient geenszins te worden bespot, maar vraagt om een diepgaand filosofisch onderzoek.” Sir William Hamilton (12 January 1731 – 6 April 1803), waarschijnlijk de meest scherpzinnige en
ontegenzeglijk de geleerdste van de Engelse metafysici die ooit leefden, heeft minstens dertig jaar geleden gezegd: ”Hoe verbazingwekkend ook, het is nu boven alle redelijke twijfel bewezen, dat er in sommige abnormale toestanden van het zenuwstelsel waarnemingen mogelijk zijn door middel van andere dan de gewone kanalen van de zintuigen.”

William Donald "Bill" Hamilton (1 augustus 1936 - 7 maart 2000 - wellicht familie?) was een Britse bioloog die publiceerde op de gebieden van de zoölogie en de genetica. Hij is beroemd geworden door zijn onderzoek op het gebied van de kin selection (verwantschapsselectie), een onderdeel van de evolutietheorie. Zijn grootste verdienste is het formuleren van Hamilton's Rule (Hamiltons Regel) in 1964 over de mogelijkheid van natuurlijke selectie van altruïstische genen.

Goedkope genade is genade zonder navolging
Bonhoeffer heeft ons gewezen op het gevaar van de ‘goedkope genade’ Goedkope genade is genade zonder navolging, vergeving zonder verootmoediging. Goedkope genade is genade zonder diepgang, genade zonder oproep tot geloof en navolging.
Goedkope genade vindt men vooral in een consumptieve cultuur waar alles aan komt op consumptie Tot de navolging van Jezus behoort ook zelfverloochening. Zelfverloochening is niet hetzelfde als zelfwegcijfering. Het betekent overgave, beschikbaar zijn. Zelfverloochening is wegcijfering van je egoïstische ik.
Goedkope genade is vrijblijvend. Kostbare genade niet Alleen de gelovige gehoorzaamt en alleen de gehoorzame gelooft Bonhoeffer schreef: We gaan een tijd zonder religie tegemoet. Wat bedoelde hij hiermee?

Helen Gething Esoterische leringen in de TS ((Theosofia 105/4, augustus 2004, p. 150/151)
HPB schreef het volgende aan een Christelijk lid dat gekant was tegen de studie van Oosterse religies:
‘Als u een theosoof wilt zijn moet u niet doen wat diegenen om u heen doen die een beroep doen op een God van Waarheid en Liefde en dienaren zijn van de duistere Krachten van Macht, Hebzucht en Geluk.’ (OP, p.5)
‘…Het is alleen esoterische filosofie, de spirituele en psychische vermenging van de mens met de Natuur die, door fundamentele waarheden te openbaren, dat fel begeerde tussenstadium teweeg kan brengen tussen de twee uitersten van menselijk egoisme en goddelijk altruïsme en die uiteindelijk kan leiden tot het verlichten van menselijk lijden…’ (p.6).

Een cyborg (van het Engelse cybernetic organism oftewel cybernetisch organisme) is de fysieke samensmelting van mens en machine. (Zie ook: cybernetica.)
Volgens Miguel Nicolelis (Volkskrant 13 augustus 2011) kun je schoonheid, poёzie, altruïsme, solidariteit of sympathie niet nabootsen (na-apen) in een machine.

Ellen Comhaire Moraliteit tussen vrijheid en determinisme. Een filosofisch onderzoek naar de causaliteit van altruïsme en egoïsme.
De centrale vraag die ik wil onderzoeken, is of altruïsme ooit losstaat van egoïsme. Altruïsme en egoïsme zijn termen die voornamelijk begrepen worden in het kader van motivaties, intenties en doelstellingen. Wat leidt ons in de keuzes die we maken en die uiteindelijk ons gedrag bepalen? Hoe komt het dat we doen wat we doen? Uitgaande van een materialistisch standpunt – met een amorele kosmos – moeten we op zoek gaan naar de manier waarop wij mensen zelf waarden creëren en onderscheiden. Hierbij maak ik een onderscheid tussen de onbewuste (als het ware automatische) en de bewuste mechanismen.
Onbewuste automatismen
In de eerste plaats steunt ons gedrag op disposities - neurale patronen die op een bepaalde stimulus steeds eenzelfde reactie vertonen. Maar elke prikkel die gedurende ons leven tot ons zenuwstelsel doordringt, beïnvloedt onze disposities, waardoor ze kunnen veranderen en zich aanpassen aan de externe omgeving waarin we leven. Wanneer een prikkel binnenkomt in het zenuwstelsel, van buiten het lichaam of van in het lichaam zelf (inclusief de hersenen), wordt een reactie gegenereerd. Het kan zowel een neurale als een chemische reactie zijn, en die brengt op haar beurt opnieuw andere processen op gang wat uiteindelijk tot gedrag kan leiden. Aan welke prikkels (bewust of onbewust) aandacht wordt besteed en hoe ermee omgegaan wordt, hangt opnieuw af van onze aangeboren en individueel ontwikkelde disposities. Zij bepalen hoe belangrijk deze binnengekomen informatie voor ons is of lijkt, voornamelijk op basis van onze emoties.
Bewuste beslissingen
Onze bewuste beslissingen, die voortspruiten uit onze cognitieve vaardigheden, blijven gebaseerd op fundamentele neurale waarderingsmechanismen. We kunnen wel de deductieve vaardigheden gebruiken waarover we beschikken, maar onze emoties helpen steeds om voorkeuren te ordenen. Wanneer we de mogelijke consequenties van onze keuzes overlopen, gaat ons verwachtingssysteem daar op basis van ons emotioneel geheugen een waarde aan toekennen die ervoor zorgt dat enerzijds bepaalde uiterst ongewenste alternatieven onmiddellijk uitgesloten worden en anderzijds dat we bepaalde zaken die geen eenduidige voorspelling mogelijk maken meer bewuste overweging vragen. Het zijn deze evaluaties die samen met andere fundamentele regulatiesystemen (voor overleving) onze verlangens rudimentair zullen richten. De nuances in verlangens en de manier waarop aan deze tegemoet gekomen zal worden, hangen af van de culturele omgeving waarin men opgroeit. Onze sociale omgeving is immers de belangrijkste factor die onze identiteit – ons zelfconcept – zal bepalen. De maatschappij waarin we leven voorziet ons van waarderingskaders die een rol spelen in de overweging van de gevolgen van onze daden.
Op bewust niveau streven we genot na, zonder dat we hoeven te beseffen dat evolutionaire behoeften aan de onbewuste basis liggen. Ook aangeleerde, cultuurspecifieke, contextgebonden factoren en toevallige gebeurtenissen hebben een cruciale invloed in de overwegingen van het individu. Aangezien al deze factoren onze waarderingen (o.a. in de vorm van emoties) en daarmee ons gedrag bepalen via evolutionaire ‘trial and error’ en ontogenetische ‘straf en beloning’, kunnen we concluderen dat ons gedrag altijd een grondslag heeft van eigenbelang. Maar dit betekent niet noodzakelijk dat we bewust dit eigenbelang nastreven! ‘Echt altruïsme’ schuilt namelijk daarin dat de altruïst het verhogen van het welzijn van de andere vooropstelt zonder daarbij eigen voordelen in rekening te brengen op het moment van de beslissing. In een dergelijke definitie staat echt altruïsme lijnrecht tegenover egoïsme – dat dan prioriteit geeft aan het eigen belang (ondanks het mogelijks vertonen van prosociaal gedrag). De ware altruïst bestaat dus: het is die persoon die anderen helpt zonder stil te staan bij zijn eigen winst. Het is hij/zij die ‘het goede’ doet voor de ander omwille van de ander. Zwart-witte benaderingen zijn hier uit den boze en men moet voorzichtig zijn met zijn oordeel wanneer het om de morele waardering van een bepaalde individuele gekozen optie gaat. Ons gedrag blijft immers steeds zeer contextgebonden, waarbij zowel de interne lichaamstoestand als de externe omgevingssituatie zeer grote verschillen kunnen teweegbrengen in de beslissingen die we maken.
Dit artikel is een zeer beknopte samenvatting van mijn eindverhandeling ingediend tot het behalen van de graad Master in Moraalwetenschappen: ‘Moraliteit tussen vrijheid en determinisme. Een filosofisch onderzoek naar de causaliteit van altruïsme en egoïsme.’

Maarten Zweers In "Tristan und Isolde"(5) moet de grootste held van deze "ego-vorming" - Tristan - ontdekken dat de Liefde een kracht is, die nog groter is dan zijn heldendom. De liefde breekt de geslotenheid van het ego - van de "Ring" - open. Van de christelijke boodschap is nog geen sprake, maar de essentie ervan is geboren. Die ervaring maakt de mens rijp voor de boodschap van Johannes de Doper, de wegbereider van de Christus, het centrale thema in "Die Meistersinger " (6). Johannes leerde hoe wij ons sterk geworden ego moeten inzetten voor een groter ideaal, dat het ego en de individuele liefde overstijgt. De ring moet worden opengebroken voor de gemeenschap. Een "gesloten" egocentrische levenshouding moet tot altruïsme geraken. De inspiratie, die tot op heden nog alleen de kunstenaar kenmerkt, is daarbij onontbeerlijk. Daarom is het wezen der kunsten het tweede thema in dit werk. De kunsten worden de inspiratiebron voor mens en maatschappij.
Eerst dan zullen we met Wagners "Parsifal" (7) de christelijke liefde volkomen in praktijk kunnen brengen. Met de verdramatisering van alle uiterlijke, maar vooral van alle innerlijke strijd, die de mens moet leveren om een ware Meester in het leven te worden, sluit Wagner zijn œuvre af. Wat met een "ring van duisternis" begon is tot een "ring van licht" geworden.

Alan Senior Parsifal van Wagner (Deel 1 van 3)
Inleiding
Richard Wagners Parsifal is, sinds de eerste opvoering in juli 1882, aan heel veel (soms zeer spottende) kritiek onderhevig geweest, hoewel de componist het als zijn mooiste schepping beschouwde, naast Die Ring des Nibelungen, en ernaar verwees als een ‘Heilig Drama’. Friedrich Nietzsche noemde het werk ‘christendom gearrangeerd voor Wagnerianen’ (maar hij liet zijn waardering elders blijken, zoals we nog zullen zien). H. P. Blavatsky, die het nooit opgevoerd zou zien, was vernietigend in haar commentaar en noemde het ‘buitengewoon kinderachtig’ (H. P. Blavatsky: Collected Writings, IV, p. 328).
Alan Senior Parsifal van Wagner (Deel 2)
Eerste Bedrijf
Er was iets rampzalig mis gegaan. De wereld leek haar zin te hebben verloren. De Graalkoning, symbool voor de gevestigde orde, was machteloos geworden en het land onvruchtbaar. Een jonge held was echter voorbestemd om de Graal te vinden, maar toen hij hem voorbij zag trekken schonk onze held er geen aandacht aan, omdat hij de aard en het doel ervan niet begreep.
Alan Senior Parsifal van Wagner (Deel 3)

John Algeo Harry Potter en de dugpa
De bodhisattva, wiens essentie wijsheid is, is iemand die liefhebbend is, altruïstisch, vertrouwenwekkend en heel. De dugpa is iemand die zelfzuchtig is, een uitbuiter, angstig en gefragmenteerd. De Harry Potterboeken laten ons zien hoe we een bodhisattva moeten zijn, niet een dugpa – hoe we niet Voldemort moeten zijn, maar Harry Potter.

De Geheime Leer Deel I, INLEIDING (p. 19):
H.P. Blavatsky: De Geheime Leer Deel I, INLEIDING (p. 19):
Het gevaar was, dat leringen zoals die van de planeetketen of de zeven rassen direct een sleutel geven tot de zevenvoudige natuur van de mens, want ieder beginsel staat in verband met een gebied, een planeet en een ras, en de menselijke beginselen staan op elk gebied in verband met zevenvoudige occulte krachten waarvan die van de hogere gebieden een geweldige energie bezitten. Zo geeft iedere zevenvoudige verdeling direct een sleutel tot geweldige occulte krachten, waarvan het misbruik onberekenbaar kwaad voor de mensheid zou veroorzaken. Een sleutel die misschien geen sleutel is voor de huidige generatie – vooral niet voor de westerlingen – die immers worden beschermd, juist door hun blindheid en onwetend materialistisch ongeloof in het occulte; maar een sleutel die niettemin heel reëel zou zijn geweest in de vroege eeuwen van het christelijke tijdperk, voor mensen die ten volle overtuigd waren van de realiteit van het occultisme en die een cyclus van ontaarding ingingen die hen vatbaar maakte voor misbruik van occulte krachten en tovenarij van de ergste soort.
22: Hetzelfde zal worden gezegd van de Geheime Archaïsche Leer, wanneer bewijzen worden gegeven van haar onbetwistbare bestaan en van haar geschriften. Maar het zal eeuwen duren vóór er veel meer van wordt gegeven. Over de sleutels tot de geheimen van de Dierenriem, die bijna voor de wereld verloren zouden zijn, merkte de schrijfster ongeveer tien jaar geleden in ‘Isis Ontsluierd’ op dat ‘de genoemde sleutel zeven keer moet worden omgedraaid vóór het hele stelsel is onthuld. Wij zullen hem maar éénmaal omdraaien en zo de oningewijde één vluchtige blik in het mysterie toestaan. Gelukkig is hij die het geheel begrijpt!’
Hetzelfde kan men zeggen van het hele esoterische stelsel. In ‘ISIS’ werd de sleutel één keer omgedraaid en niet meer. In deze delen wordt veel meer uitgelegd. In die dagen kende de schrijfster de taal waarin het boek werd geschreven nauwelijks en het openbaren van veel waarover nu vrij wordt gesproken, was verboden. In de twintigste eeuw zal mogelijk een beter geïnformeerde en veel geschiktere leerling door de Meesters van Wijsheid worden gezonden om afdoende en onweerlegbare bewijzen te leveren dat er een wetenschap bestaat die men gupta-vidya noemt en dat, evenals de eens geheimzinnige bronnen van de Nijl, de bron van alle nu aan de wereld bekende religies en filosofieën gedurende vele eeuwen was vergeten en voor de mensen verloren, maar tenslotte is gevonden.
25: Beide godsdiensten hebben hun bekeerlingen met het zwaard gemaakt; beide hebben hun kerken gebouwd op ten hemel reikende offeranden van menselijke slachtoffers. Boven de poort van de eerste eeuw van onze jaartelling vlamden als een noodlot de onheilspellende woorden ‘het KARMA VAN ISRAËL’. Boven de ingangen van onze eigen eeuw zal de toekomstige ziener andere woorden kunnen onderscheiden, die verwijzen naar het karma voor een handig samengestelde GESCHIEDENIS, voor opzettelijk verdraaide gebeurtenissen en voor het belasteren van grote figuren door het nageslacht, die onherkenbaar werden verminkt tussen de twee wagens van Jagannatha – kwezelarij en materialisme, waarvan de een te veel aanvaardt en de ander alles ontkent. Wijs is hij die zich aan het gulden midden houdt en die gelooft in de eeuwige rechtvaardigheid van de dingen.
De Geheime Leer Deel I, Stanza 3 Het ontwaken van de kosmos (p. 105/106):
Wij vinden hier de onmiskenbare echo van de archaïsche Geheime Leer, zoals die nu wordt uiteengezet. De laatste plaatst echter niet ‘de vader’ aan het hoofd van de evolutie van het leven – deze komt op de derde plaats en is de ‘zoon van de moeder’– maar de ‘eeuwige en onophoudelijke adem van het AL’. Het mahat (begripsvermogen, universeel denkvermogen, gedachte, enz.) verschijnt als Vishnu voordat het zich manifesteert als Brahma of Siva, zegt de Sankhya Sara (blz. 16); mahat heeft dus verschillende aspecten, evenals de logos. Mahat wordt in de eerste schepping de Heer genoemd en is in die zin het universele kenvermogen of het goddelijke denken; maar ‘het mahat dat het eerst werd voortgebracht, wordt (later) ego-isme genoemd, wanneer het als ‘ik’ wordt geboren, en dat wordt de tweede schepping genoemd’ (Anugita, Hfst. XXVI). En de vertaler (een bekwame en geleerde brahmaan, geen Europese oriëntalist) verklaart in een voetnoot (6), ‘dat wil zeggen, wanneer mahat zich ontwikkelt tot het gevoel van zelfbewustzijn – het ik – dan neemt het de naam Egoïsme aan’. Esoterisch geformuleerd betekent dit: wanneer mahat wordt veranderd in het menselijke manas (of zelfs in dat van de eindige goden) en aham-schap wordt.
H.P. Blavatsky: De Geheime Leer Deel I, hoofdstuk Het vormen van de mens: de denker (p. 269): Nephesh is de ‘adem van (dierlijk) leven’ die Adam, de mens van stof, werd ingeblazen, en is daarom de levensvonk, het bezielende element. Zonder manas, of wat in Lévi’s diagram ten onrechte nephesh wordt genoemd in plaats van manas, ‘de denkende ziel’ of het denkvermogen, is atma-buddhi op dit gebied zonder rede en kan het niet handelen.
De Geheime Leer Deel I, Stanza 12 De ‘vloek’ vanuit een filosofisch gezichtspunt (p. 476):
Een god, die zelfs is beroofd van die hoogste vertroosting van Prometheus, die in zelfopoffering leed
‘Omdat hij de mensen een te warm hart toedroeg . . .’
want de goddelijke titan wordt bewogen door altruïsme, maar de sterfelijke mens telkens weer door zelfzucht en egoïsme.
De Geheime Leer Deel I, hoofdstuk 8 Leven, kracht of zwaartekracht (p. 591):
De ‘leermeester’ zegt: ‘Als men de grote boom volkomen begrijpt, waarvan het niet-waargenomen gedeelte (de occulte natuur, de wortel van alles) de scheut is uit het zaad (Parabrahmam), die het begrijpen (mahat, of de universele, intelligente ziel) als stam heeft; waarvan de takken het grote egoïsme10 zijn, in de holten waarvan de scheuten zijn, namelijk de zintuigen; waarvan de grote (occulte of onzichtbare) elementen de bloemtrossen zijn11, de grove elementen (de grove objectieve stof), de kleinere takken, die altijd bladeren en altijd bloemen hebben . . . de boom die eeuwig is en waarvan het zaad Brahman (de godheid) is; en als men deze boom omhakt met dat voortreffelijke zwaard – de kennis (geheime wijsheid) – dan bereikt men onsterfelijkheid en werpt men geboorte en dood af.’
10) Ahamkāra, veronderstel ik, dat ik-gevoel (of ahamschap) dat tot alle dwalingen leidt.
11) De elementen zijn de vijf tanmātra’s: aarde, water, vuur, lucht en ether, de voortbrengers van de grovere elementen.

De Geheime Leer Deel II, Stanza 10 De geschiedenis van het vierde ras (p. 267):
De Kabbala leert dat trots en arrogantie – de twee voornaamste aanstichters van zelfzucht en egoïsme – de oorzaken zijn die de hemel in mystieke zin hebben beroofd van een derde deel van zijn goddelijke bewoners en in sterrenkundige zin van een derde van de sterren; met andere woorden, van de twee beweringen is de eerste een allegorie en de tweede een feit. De eerstgenoemde is niettemin, zoals is aangetoond, nauw verbonden met de mensheid.
De Geheime Leer Deel II, hoofdstuk De rassen met het 'derde oog' (p. 340):
Wat de beoefenaars van het occultisme echter behoren te weten, is dat HET ‘DERDE OOG’ ONVERBREKELIJK IS VERBONDEN MET KARMA. Deze leer is zo geheimzinnig dat slechts enkelen ervan hebben gehoord.
340/341: Het ‘oog van Siva’ verschrompelde niet volledig vóór het einde van het vierde Ras. Toen de spiritualiteit en alle goddelijke vermogens en eigenschappen van de deva-mens van het derde Ras tot dienaressen waren gemaakt van de pas ontwaakte fysiologische en psychische hartstochten van de stoffelijke mens, in plaats van omgekeerd, verloor het oog zijn vermogens. Maar zo was de wet van de evolutie, en het was strikt genomen geen VAL. De zonde lag niet in het gebruiken van die nieuw-ontwikkelde vermogens, maar in het misbruiken ervan; in het maken van het tabernakel, dat was bestemd om een god te huisvesten, tot de tempel van allerlei geestelijke ongerechtigheid. En als we zeggen ‘zonde’, is dat alleen om iedereen onze bedoeling te laten begrijpen, want de term karma19 zou in dit geval beter zijn.
19) Karma is een woord met veel betekenissen en heeft voor bijna elk van zijn aspecten een speciale term. Het betekent, als synoniem van zonde, het verrichten van de een of andere handeling tot het verkrijgen van een object van werelds, en dus zelfzuchtig verlangen, dat voor iemand anders wel schadelijk moet zijn. Karma is actie, de oorzaak; en karma is ook ‘de wet van de ethische veroorzaking’; het gevolg van een zelfzuchtig verrichte daad, terwijl de grote wet van harmonie op altruïsme berust.
De Geheime Leer Deel II, hoofdstuk 24 Het kruis en het pythagorische tiental (p. 652):
Voor hen bestond het hele metafysische en stoffelijke Heelal in, en kon het worden uitgedrukt en beschreven door, de cijfers van het getal 10, het pythagorische tiental. Dit tiental, dat het Heelal en zijn evolutie uit de stilte en de onbekende diepten van de geestelijke ziel of anima mundi voorstelde, bood de onderzoeker twee kanten of aspecten. Het kon in het begin worden gebruikt voor en toegepast op de macrokosmos en werd dit ook, waarna het afdaalde tot de microkosmos, of de mens. Er waren dus de zuiver intellectuele en metafysische, of de ‘innerlijke wetenschap’ en de even zuiver materialistische of ‘oppervlak-wetenschap’, die beide konden worden verklaard en omvat door het tiental. Kortom, het kon worden bestudeerd uit de algemene begrippen van Plato en volgens de inductieve methode van Aristoteles. De eerstgenoemde ging uit van een veelomvattende goddelijke idee, waarbij de veelheid uit de eenheid voortkwam of de cijfers van het tiental verschenen, maar alleen om tenslotte weer te worden opgenomen en verloren te gaan in de oneindige cirkel. De laatstgenoemde steunde uitsluitend op zintuiglijke waarneming, waarbij het tiental kon worden opgevat, hetzij als de eenheid die zich vermenigvuldigt, hetzij als de stof die zich differentieert, en de studie ervan beperkt bleef tot het platte vlak; tot het kruis, of de zeven die voortkomt uit de tien – of het volmaakte getal, zowel op aarde als in de hemel.
Dit tweevoudige stelsel werd samen met het tiental door Pythagoras uit India meegebracht.
De Geheime Leer Deel II, hoofdstuk 25 De mysteriën van het zevental De tetraktis in verband met de zevenhoek (p. 682):
Hoewel dit ‘enorme aggregaat van verschillende bewustzijnstoestanden’ zelf geheel buiten menselijke beschouwing en berekening valt, is het toch een zevental, in zijn totaliteit geheel samengesteld uit zevenvoudige groepen; eenvoudig omdat ‘het vermogen tot waarneming in zeven verschillende aspecten bestaat, die overeenkomen met de zeven toestanden van de stof’ (ibid), of de zeven eigenschappen of gesteldheden van de stof. En daarom beginnen in de esoterische berekeningen de getallen 1 tot en met 7 met het eerste gemanifesteerde beginsel, dat nummer één is als we van boven af beginnen, en nummer zeven als we van beneden af, of vanaf het laagste beginsel, rekenen.
Het viertal wordt zowel in de Kabbala als door Pythagoras als het volmaaktste of liever als het heilige getal opgevat, omdat het voortkwam uit de een, de eerste gemanifesteerde eenheid, of liever de drie in één. Toch is de laatstgenoemde altijd onpersoonlijk, geslachtloos, onbegrijpelijk geweest, hoewel binnen de mogelijkheden van de hogere mentale waarnemingen.
687: Waarom wordt verder de drie-enige IAO (de mysteriegod) de ‘viervoudige’ genoemd en komen toch de drievoudige en viervoudige symbolen bij de christenen onder één verenigde naam voor – de Jehovah van de zeven letters? Waarom is verder in de Hebreeuwse Shebā de eed (de pythagorische Tetraktis) identiek met het getal 7; of, zoals G. Massey zegt, ‘een eed afleggen was synoniem met ‘in zevenen verdelen’, en de 10, uitgedrukt door de letter yod, was het volledige getal van IAO-SABAOTH, de tienletterige God’? In de Veiling van Lucianus vraagt Pythagoras: ‘Hoe telt u?’ Het antwoord is: ‘Een, twee, drie, vier.’ ‘Ziet u dan’, zegt Pythagoras, ‘dat in wat u opvat als VIER, er tien zijn; een volmaakte driehoek en onze eed (Tetraktis, vier!)’, of zeven. Waarom zegt Proclus in Timaeus, hfst. iii: ‘De vader van de gouden verzen viert de Tetraktis als de bron van de eeuwige natuur?’
Eenvoudig omdat die westerse kabbalisten die de exoterische bewijzen tegen ons aanvoeren, geen idee hebben van de werkelijke esoterische betekenis. Omdat alle oude kosmologieën – de oudste kosmografieën van de oudste twee volkeren van het vijfde Wortelras, de Hindoe-ariërs en de Egyptenaren, en ook de eerste Chinese rassen (de overblijfselen van het vierde of Atlantische Ras) – al hun mysteriën baseerden op het getal 10, waarbij de hogere driehoek stond voor de onzichtbare en metafysische wereld, en de lagere drie en vier, of het zevental, voor het fysieke gebied.

G. de Purucker boek De Hiërarchie van Mededogen (p. 65):
De 'wederkomst' van Christus is eenvoudig een nieuwe manifestatie van de Logos, de Christos. Bhagavad Gita, hoofdstuk 4 sloka's 7 en 8:
(7) O zoon der Veelen, waar en wanneer er ook maar een afname is van de rechtschapenheid en het onrecht overweegt, manifesteer ik mezelf op dat moment. (8) Opdat zij die dorsten naar de waarheid een leven mogen hebben en de onverlaten een halt wordt toegeroepen, verschijn ik generatie na generatie ten tonele met de bedoeling de weg van de menselijke principes van de waarheid, de zuiverheid, de boete en het geweldloze mededogen opnieuw te vestigen.

Onbaatzuchtigheid en diepe ecologie (altruïsme)

Durkheim onderscheidt:
• altruïstische zelfmoorden, te wijten aan een te sterke sociale cohesie (extreme trouw aan de gemeenschap) versus
• egoïstische zelfmoorden, te wijten aan de afbrokkeling van de sociale cohesie.

====

Samenvatting (Religie en wetenschap twee kanten van één medaille, Catharsis)

Ernest Hemingway: It is good to have an end to journey toward; but it is the journey that matters, in the end.
Gabriël van den Brink Het vermogen van politici om publiekelijk in te gaan op morele en sociale vragen, dat ontbreekt totaal.
Sylvana Simons: Iedereen is een stukje van het probleem en iedereen is een stukje van de oplossing. (Nadia Ezzeroilli Volkskrant 23 december 2016 p. 8-9)

Het 5Ddenkraam berust op psychologische, sociologische en filosofische (Delen IV t/m VII) gezichtspunten. Bij dit concept gaat het om de juiste transformatie tussen binnen en buiten en vice versa. De ziel, de schakel tussen geest en lichaam staat daarbij voorop. Bij de individuele kant gaat het om de zelfkennis. De grote leraren van de mensheid, zoals Christus, Boeddha, Plato en Confucius, hebben over ethiek eigenlijk hetzelfde gedacht ‘Alle dingen dan die gij wilt dat u de mensen doen, doet gij hun ook alzo; want dat is de Wet van de Profeten’.

Maarten Zweers: boek Zeven bouwstukken (p. 57): Door de wisselwerking tussen deze twee complementaire principes (Yin en Yang) is er sprake van een periodieke, cyclische beweging van uitademing en inademing, van emanatie en immanatie van het hoogst onkenbare. Een wereld, waarin het hoogst onkenbare zich in een oneindige grote differentiatie ontvouwt. Het hoogst onkenbare splitst zich in het hoogste Yang en het hoogste Yin. Zowel dit hoogste Yang als dit hoogste Yin zijn weer als principes te zien, die zich beide weer splitsen in een Yang en Yin van nog een order lager: De twee wordt tot vier. Zo ontstaat de reeks van het tweetallig stelsel, dat wiskundig weergegeven wordt met: 2 tot macht 0 = 1; 2 tot macht 1 = 2; 2 tot macht 2 = 4; 2 tot macht 3 = 8; 2 tot macht 4 = 16; 2 tot macht 5 = 32; 2 tot macht 6 = 64; 2 tot macht oneindig = de wereld der 10.000 dingen.

Het antropisch principe houdt in dat er bepaalde natuurconstanten zijn, die het ontstaan van complexe elementen, zoals zuurstof, en daardoor ook van levensvormen, mogelijk maken. Het ‘Intelligent Design’ laat zien dat elke medaille twee kanten heeft, een bewuste en een onbewuste, een rationele en een irrationele, een theïstische en een atheïstische, incarnatie en reïncarnatie, regulier en seculier, een mentale en een gevoelsmatige. Het nu, het tijdsaspect van de ‘verborgen dimensie’ scheidt verleden en toekomst, probleem en oplossing.
Deze reciprociteit berust op het Hermetisch Axioma Zo boven, zo beneden; Zo beneden, zo boven of de uiterlijke werkelijkheid is een weerspiegeling van de innerlijke werkelijkheid en vice versa. Filosofisch wordt de ziel bezien als een psyche of spiegel van het zelf bestaande uit rede, geest en verlangens.
Bij de drie guna’s tamas (these) rajas (antithese) en sattva (synthese) draait het om het principe van de ‘eenheid der tegendelen’, het overbruggen van tegenstellingen, het principe van complementariteit dat al door Heraclitus naar voren is gebracht.

De Triade symboliseert de eenheid der tegendelen (de twee in één, Complementariteit).
Atma-Buddhi-Manas (Geest, hogere ongemanifesteerde Zelf) in de mens wordt door de drie Logoi {'Vader, Zoon en Heilige Geest' of 'Brahma, Vishnu en Shiva' (‘Scheppen, Onderhouden en Vernietigen’) of 'Isis, Osirus en Horus'} in de Kosmos weerspiegeld (Weerkaatsing, Toverlantaarn, Tetragrammaton). Alles in het universum ontstaat als gevolg van de interacties van polaire tegenstellingen, de dualiteit in de gemanifesteerde werkelijkheid.

Meditatietechnieken maken het mogelijk probleem en oplossing met elkaar te verbinden, de waarheid dichter te benaderen. Zowel het Hindoeisme, Boeddhisme, Jodendom, Christendom, Islam en Humanisme maken gebruik van meditatie. Er wordt ook wel onderscheid gemaakt tussen mediteren op het horizontale vlak, het mensenrijk en mediteren op het verticale vlak, het kosmische of Goddelijke rijk.

Volgens de esoterie is de relatie tussen Goed en Kwaad, Yin en Yang (Hoofdstuk 3 - Bijlage Tetrade en Hoofdstuk 5.3 thema het Zelf) een kosmisch gegeven. Er mag niet worden verwacht dat een quantumcomputer dit mechanisme zal kraken. Frank Ankersmit heeft gelijk het gaat om de beeldvorming van politici.

Rechterpad of linkerpad is een metafoor, waar kies je voor in het leven, goed of kwaad, deugden of ondeugden, altruisme of egoisme. De zevenvoudige hiërarchie van het bewustzijn (bewustzijnsniveaus, zintuigen, Wilber-Combs-rooster) zijn de schakel (verstrengeling) tussen 'geestkunde en natuurkunde'. Het reflexieve bewustzijn, het samenspel van de linker – en de rechterhersenhelft (linker- en rechterpad, koopman en dominee), is voor het creëren van balans verantwoordelijk. Het 'ieder voor zich', het zogenaamde linkerpad, de schaduwzijde staat voor de 'belangenverstrengeling' (verstrengeling tussen de 1e, 2e en 3e macht en 4e, 5e en 6e macht) op aarde.

Een van de vijf cultuurdimensies, die Geert Hofstede in zijn boek Allemaal andersdenkenden, omgaan met cultuurverschillen bespreekt heeft op de universele normen en waarden (natuurrecht, deugdethiek, natural and legal rights, Weltethos, rechten van de mens), die in alle culturen zijn terug te vinden betrekking. Prof. Hofstede: De menselijke natuur is wat alle menselijke wezens met elkaar gemeen hebben. De kwintessens van het verhaal 'E i V' gaat over de middenweg, de verborgen imaginaire 5e dimensie Axis mundi (five-dimensional space), de zingeving van het leven.

In de menselijke natuur wijst het kwade alleen op de polariteit van stof en geest, een strijd om het bestaan tussen de twee gemanifesteerde beginselen in Ruimte en tijd; deze beginselen zijn uit zichzelf één, omdat ze zijn geworteld in het Absolute. In de Kosmos moet het evenwicht bewaard blijven. De werkingen van de twee tegengestelden brengen harmonie voort, evenals de middelpuntzoekende en middelpuntvliedende krachten, die onderling afhankelijk en voor elkaar noodzakelijk zijn – ‘opdat beide kunnen leven’. Indien de ene wordt tegengehouden, zal de werking van de andere onmiddellijk tot zelfvernietiging leiden.

Een belangrijk deel van de verdeel en heers problemen die we signaleren hebben we door onvoldoende checks & balances (het dialectische model Evenwicht door Tegenwicht) zelf gecreëerd. 'De remedie is tegelijkertijd de kwaal' (geweten, 'Goed en Kwaad', 'Deugd en Ondeugd'). De vraag dringt zich op welke debacles moeten zich voordoen voordat echt actie wordt ondernomen. Het gaat mis, chaos dreigt wanneer voor onnatuurlijke selectie, een gesloten systeem wordt gekozen.

Het maskerkwadrant duidt de keerzijde aan en heeft op de dubbelganger (ferouer, alter-ego) betrekking. Het maskerkwadrant maakt het weloverwogen eigenbelang, het egoïsme zichtbaar en laat zien dat we in een loop (schizofrenie) terecht kunnen komen wanneer we niet meer met onze spirituele bron zijn verbonden.

De mens is op het terrein van 'welvaart' duidelijk inventiever dan op het terrein van 'welzijn'. Er is behoefte aan een nieuw elan, een nieuwe dynamiek, nieuwe visies, een betere kwaliteit vernis. De vicieuze cirkel, de redenering het ligt aan het systeem (Pontius Pilatus-syndroom), de schuld afschuiven doorbreken. Het Pontius Pilatus-syndroom kan met behulp van het maskerkwadrant tot uitdrukking worden gebracht.

Het maskerkwadrant maakt het weloverwogen eigenbelang, het egoïsme zichtbaar en laat zien dat we in een loop (schizofrenie) terecht kunnen komen wanneer we niet meer met onze spirituele bron zijn verbonden.

Bij welvaart ligt te sterk het accent op materiële zaken. Het welzijn blijft daardoor onderbelicht.

Er zijn te veel carrière politici die de zaken simplificeren, niet veel meer doen dan gebakken lucht verkopen. Door de eerder door de overheid gestimuleerde marktwerking valt er nu minder te besturen. Het jojo-effect, de slingerbeweging ontstaat omdat individuen graag bereid zijn het spel mee te spelen. Vaak optimaal inspelen op de mores van de group waartoe zij behoren.

De hamvraag is wanneer een paradigmawisseling in het denken daadwerkelijk op grotere schaal gaat plaatsvinden? Of met andere woorden, de keerzijde van de medaille, de menselijke geest in het medische model een gelijkwaardige plaats gaat innemen.

Door niet de geldpers, maar solidariteit, het herverdelingsvraagstuk ('Happiness Economics') mondiaal centraal te plaatsen is het mogelijk het klimaatvraagstuk en de armoede, de grotere tweedeling niet alleen in Nederland en Europa, maar in de wereld doelmatig aan te pakken.

Een klassieke tegenstelling is dat de liberalen vinden dat de overheid het probleem is en de markt de oplossing en de socialisten vice versa. Door de kredietcrisis is deze controverse opnieuw aangezwendeld. Of zoals de discussie over dit thema tussen Jan Peter Balkenende en Wouter Bos laat zien ligt de oorzaak van de graaicultuur voor de een bij de menselijke hebzucht en voor de ander dat de financiële systemen niet deugen. De een denkt vanuit de markt, het individu, de ander vanuit de overheid het collectief. De waarheid ligt in het midden en heeft op het complementaire 'en-en' denken betrekking.

Het geheel van controlemechanismen, de ingebouwde ‘checks and balances’ in een organisatie, provincie, Nederland dienen ter waarborging van het machtsevenwicht. Het sprookje van Hans Christian Andersen laat zien dat zijn hovelingen juist hielpen om de keizer van nieuwe kleren te voorzien. Is het, om de continuïteit van een organisatie, de BV Nederland te waarborgen, niet beter dat de hofhouding de ministers voor de valkuil van de nieuwe kleren van de keizer tracht te behoeden? De controverse tussen Bas Heijne en Frans Timmermans spreekt boekdelen. Bas Heijne: er is wél publiek dat snakt naar diepte en betekenis.

Het bestuurdersgelul komt in het rapport 'E i V' met de kwalificatie struisvogelpolitiek overeen. Of met andere woorden zoals Peter de Waard het in zijn column Deelt Zuckerberg ook dimes uit? (Volkskrant 4 december 2015 p. 19) stelt:
Nu heeft angst voor de duivel in het hiernamaals plaatsgemaakt voor status in het huidige leven. Eigenlijk is filantropie de ultieme vorm van narcisme.

De reactie van Catherine stemt met die in het onderzoeksrapport 'E i V' overeen: 'We zijn verzeild in fanaat economisch liberalisme dat samenwerkt met de financiële systemen. Die ideologie heeft geen boodschap aan sociale behoeften als hen dat niet uitkomt. Mensen zijn alleen nog het instrument , dat is niet immoreel , maar zelfs amoreel. CU, CDA en SGP deinen oud-Rechts met het liberalisme mee met sociaal verzuild denken. NL is allergisch voor SP-oudLinks en D66 streeft de VVD voorbij in neo-liberalisme. Het ontbreekt nu volledig aan een degelijke sociaal democratische opleving.

Zowel de programma's van CDA als van PvdA zijn de afgelopen decennia naar rechts opgeschoven. Het neoliberalisme is geen panacee om mismanagement, bestuurlijk wanbeheer te verkleinen. Falende managers worden op vette vertrekbonussen getracteerd. Het heeft eerder de bestuurlijke chaos vergroot. Het gaat er om van de motieven van onze politici, de bestuurlijke elite een helder beeld te krijgen, het zelfbedrog, het egoïsme dat er aan ten grondslag kan liggen te ont-maskeren (ont-sluieren).

De beschaving komt alleen een stapje verder wanneer we onze huidige normen en waarden kritisch onder de loep nemen. Of met andere woorden aan het eerdere normen en waarden debat daadwerkelijk invulling geven. In de samenleving geldt steeds vaker, net als in de wetenschappelijke wereld, 'Ieder voor zich en God voor ons allen’. De multicultiproblematiek hangt samen met het ééndimensionale, in plaats van multidisplinaire denken in de wetenschap.

Het zijn de hovelingen die elke vernieuwing tegenhouden. Het gaat er om de rond management by management ('carrièremanagers') opgetrokken hofcultuur te ontmaskeren. Een hofcultuur, koninkrijkjes ontstaan vaak in bureaucratisch geleide organisaties en zijn het gevolg van managers die gespeend zijn van de vierde productiefactor ondernemerschap. Het zijn de onderonsjes van een kleine politieke elite die de zaak verzieken. De verborgen energiebron (oerstof, Akasa, blauwdruk) in de hemel staat tegenover de blauwdruk (verborgen agenda) van de achterkamertjes politiek op aarde. Of met andere woorden hoe richten wij onze levensenergie?

Rens van Tilburg Treuzelende politici vertragen de trein (Volkskrant 11 februari 2015 p. 26):
De eerste paarse coalities tilde marktwerking en deregulering naar ongekende hoogten. Nederland liep voorop met marktwerking in het openbaar vervoer, de energie-, telecom- en financiële sector. In 1995 werd, tegen het advies van de commissie Verzelfstandiging Spoorwegen in, spoorvervoerder NS afgescheiden van spoorbeheerder ProRail. Zo'n scheiding zou binnenkort verplicht worden in heel Europa, zo was de verwachting. De NS moest naar de beurs en de concurrentie aangaan met buitenlandse vervoerders.
Het vertrouwen dat 'de markt' alles beter en goedkoper zou maken, was eindeloos. Ten grondslag aan dit geloof ligt de notie van de 'survival of the fittest', de samenvatting die de Brit Herbert Spencer muntte van Darwins evolutietheorie. De vrije markt is volgens hem het strijdperk waarop de evolutionaire vooruitgang het hardst gaat, waar soortgenoten elkaar vrijelijk de maat nemen en de zwakke broeders elimineren.
Dit geloof in de zegeningen van de markt is inmiddels flink aangetast door een weerbarstige praktijk. De grootse beloftes uit de paarse jaren zijn veelal niet waargemaakt. De financiële crisis had de laatste twijfelaars moeten overtuigen.
In veel sectoren moet de wissel weer om. Niet omdat concurrentie slecht is, wel omdat je erin kunt doorslaan. Het is zoeken naar de juiste balans tussen concurrentie en samenwerking. Beide hebben zo hun merites, elk tijdvak vereist een eigen mix.
Tegenover Spencers interpretatie van Darwin zette de Russische 'wetenschapper-prins-activist' Peter Kropotkin de notie dat soorten juist succesvol zijn doordat soortgenoten elkaar helpen (Social Darwinism).
Niet de meest egoïstische, maar de meest effectief samenwerkende soorten overleven. Kropotkin kreeg dit idee toen hij in 1882 in het aquarium van Brighton zag hoe verschillende krabben uren bezig waren een ongelukkig op zijn rug terechtgekomen soortgenoot overeind te helpen. Wederzijdse hulp verklaarde volgens Kropotkin het succes van veel soorten: krabben, mieren, bijen, papegaaien, wolven, apen en mensen.

Stelling: Is het wetenschappelijk bezien interessant dat door ‘trial and error’ bestuur het wiel steeds opnieuw wordt uitgevonden? Aan de hand van het geweten laten zich herhalende patronen in de geschiedenis wel degelijk verifiëren. De herhalende patronen, de universele patronen, het universele mechanisme ligt vast. Het is zoals het is (antropisch principe), daar kan de wetenschap weinig aan veranderen.

Het interview ‘Tijdgeest is repressie, dat werpt te weinig vruchten af’ in de Volkskrant van 29 oktober 2014 (p. 12-13) laat zien dat er niets nieuws onder de zon is: Strafrecht gaat over vergelding, maar verzoening is ook belangrijk, zegt de hoogste rechter. Terugblik op een carrière: de zaak-Wilders 'was een dieptepunt'.

‘Vergelding en Verzoening’ van Geert Corstens hangt met het ‘Veilig en Verdoemd’ van Amanda Gefter en ‘Compensatie en Vergelding’ in de theosofie samen. Hoe we probleem en oplossing met elkaar verbinden hangt van het patroon van 'Waarden en Normen', het moreel kompas (moraal van het verhaal) in onze samenleving af en vindt zijn grondslag in de evolutionaire psychologie.

In het rapport 'E i V' ligt het accent op het Ken uzelve, daarentegen beoogt de overheid het moreel kompas met behulp van nudging op te krikken of te manipuleren. In de kern gaat het om een cultuuromslag, die het evenwicht, de harmonie herstelt.

Sinds Machiavelli weten we dat voor politicals geldt ‘het doel heiligt de middelen’. Het boek De heerser bevat een leidraad hoe een cultuuromslag op een gewelddadige manier te realiseren. Om een cultuuromslag op een harmonische manier te verwerkelijken gaat het uiteindelijk om een integrale denktrant (de synthese tussen de domeinen van de alfa-, bèta- en gammawetenschappers) die het parochiale denken, de symboolpolitiek van het ’eigen koninkrijkje’, de 'bv Ego' overstijgt. Het probleem daarbij is dat de praktijk leert dat het gedrag van mensen niet gemakkelijk valt te veranderen.

De evolutionaire kringloop wordt aan de hand van het emanationisme en de bewustzijnsevolutie op basis van de dialectische ontwikkelingsgang (these + antithese = synthese) verklaard. De unificatietheorie biedt een kader om de kloof tussen scheppingsleer en bewustzijnsevolutie te dichten. Het morele kompas is een model dat het mogelijk maakt een nieuw paradigma, een allesomvattend perspectief op de éne werkelijkheid te creëren. Om een cultuuromslag te realiseren gaat het uiteindelijk om een integrale denktrant (de synthese tussen de domeinen van de alfa-, béta- en gammawetenschappers) die het parochiale denken, de symboolpolitiek van het ’eigen koninkrijkje’ overstijgt.

Een illustratie van het ‘en-en’/’of-of’ mechanisme is het projectiemechanisme tussen persoonlijkheid nr. 1 en nr. 2. Al vroeg was Carl Jung er van overtuigd dat hij over twee persoonlijkheden beschikte — enerzijds een moderne Zwitserse, op de buitenwereld gerichte persoonlijkheid nr. 1, zoals hij het uitdrukte, en anderzijds persoonlijkheid nr. 2, een op het innerlijk gerichte figuur, in wie zich het verleden van eeuwen representeerde.

In het rapport ‘E i V’ staat niet de discussie ‘Geest of Stof’, 'Aristoteles of Descartes', what’ s in a name centraal, maar de wederkerigheid (reciprociteit) tussen beide, het 'en-en'/'of-of', het 'verdienmodel' mechanisme (Complementariteit/Dichotomieën), de kwintessens. Primair gaat het om de weerspiegeling, de wederkerigheid tussen Geestkunde en Natuurkunde.

De ’Hoofdroute’ heeft betrekking op de Gulden middenweg, de lichtzijde, het Rechterpad op Balancerend leiderschap. Het ‘en-en’/’of-of’ mechanisme geeft ook het RECHTER en het LINKER pad weer.

G. de Purucker boek Bron van het Occultisme - Hoofdstuk Verloren zielen en het pad van de linkerhand (p. 502-9)
Verloren zielen zijn die menselijke entiteiten die, omdat ze in een reeks levens bijna ononderbroken een slecht leven leiden en alle aspiratie naar hun innerlijke god ontbreekt, zo zijn verstrikt in het lagere viertal met zijn sterke en onophoudelijke aantrekking naar de absolute stof, dat de ‘schakel’ of het antahkarana, die de persoonlijke mens met de spirituele mens verbindt, is verbroken, waardoor de spirituele monade is bevrijd en het persoonlijke ego bijna geheel wordt overheerst door de energieën en substanties van de stof. Verloren zielen zijn dus mensen die zijn gescheiden van hun hogere natuur.
De scheidslijn is deze: als we leven en werken voor onszelf, bevinden we ons op het pad van de linkerhand; wanneer we onpersoonlijk voor allen werken, zijn we op het pad van de rechterhand.

Spirituele leiders hebben altijd al geweten dat om maatschappelijke ordening te bereiken het morele kompas centraal dient te staan. Politieke leiders houden zich vooral met koopkrachtplaatjes bezig om chaotisch menselijk gedrag te vermijden. Infotainment, symbolisch beleid heeft het echte politieke debat vervangen. Politici dienen over inhoudelijke keuzen te discussiëren.

Interview Felix Schirmann 'Het kwaad zie je niet op een hersenscan'
De speurtocht naar de biologische wortels van immoreel gedrag is volgens psycholoog Felix Schirmann niet zonder gevaar.
Hersenwetenschappers die goed en kwaad definiëren als doodgewone hersenfuncties, moeten een toontje lager zingen. 'De neurowetenschap begrijpt steeds meer van sensorische en motorische hersenfuncties. Maar het morele brein heeft zich tot nog toe aan niemand geopenbaard.' Dat zegt psycholoog Felix Schirmann (1984), die eind vorige week promoveerde aan de Universiteit van Groningen op het proefschrift The good, the bad and the brain.
De speurtocht naar de fysieke herkomst van moraliteit is volgens Schirmann niet zonder gevaar.
'Als we criminelen gaan zien als willoos werktuig van hun zieke brein, heeft dat consequenties voor hoe we met ze omgaan', zegt Schirmann.

Een belangrijk deel van de verdeel en heers problemen die we signaleren hebben we door onvoldoende checks & balances (het dialectische model Evenwicht door Tegenwicht) zelf gecreëerd. 'De remedie is tegelijkertijd de kwaal' (geweten, 'Goed en Kwaad', 'Deugd en Ondeugd'). De vraag dringt zich op welke debacles moeten zich voordoen voordat echt actie wordt ondernomen. Het gaat mis, chaos dreigt wanneer voor onnatuurlijke selectie, een gesloten systeem wordt gekozen.

De crux van 'Welzijn en Welvaart' (Kwaliteit en Kwantiteit) is hoe richten wij onze levensenergie (levenskracht, oerbron, levensbron, astraallichaam) om de geestelijke gezondheid te bevorderen? Of anders gezegd wat bezielt ons? Of hoe voorkomen we dat onze carrièrepolitici (of banencarroussel, de blinde vlek van Rutte Martin Sommer Volkskrant 4 juni 2016 p. 17) gebakken lucht verkopen, met hun taal luchtkastelen bouwen?

Stelling: Juist door de niet directe beheersbaarheid van de wisselwerking tussen het verticale en horizontale bewustzijn, d.w.z. het bewustzijn van de ether tegenover het bewustzijn van materiële reflexie, komen we tot begrip en uit het begrip komt de mogelijkheid van de beheersing voort. Die beheersing heeft gevolgen. Zo laat b.v. het basismodel van de systeemleer zien dat ook na de secularisatie van de Christelijkheid er in de westerse samenleving nog steeds het principe van ‘Zaaien en Oogsten’, de terugslag geldt: alles heeft een gevolg, of we het nu zonde noemen of karma. En daarbij geldt dat volgens een in de systeemleer bekende regel ‘Garbage in - garbage out’ opgaat dat het voor het verkrijgen van de gewenste uitvoer eerst nodig is de invoer te veranderen. M.a.w. zonder gedragsverandering zullen we geen betere wereld krijgen, zonder een andere geesteshouding zullen we geen gedragsverandering krijgen, en zonder de versluiering van de ziel te zuiveren is er geen heldere geest.

Stelling: Het Akasha-veld vormt de basis voor ‘de integrale theorie van alles’, de unificatietheorie. In het onderzoeksrapport 'E i V' wordt om het ‘allesverbindende informatieveld’ te verklaren het Ether-paradigma gebruikt. Dit rapport wil aantonen dat de holos-beschaving een stapje dichterbij komt door de absolute waarheid (G. de Purucker: Drie stadia van het zien van Waarheid), de éne werkelijkheid als vast referentiepunt te kiezen.

Stelling: In de macrokosmos draait het om de Neer- en Opgaande boog die in De Geheime Leer uitgebreid ter sprake komt, daarentegen in de microkosmos om de weerspiegeling (weerkaatsing), de Neer - en Opwaartse causatie van Douglas Hofstadter en Amit Goswami. Ook wordt de term opwaartse en neerwaartse spiraal gebruikt.

Stelling: Zaken lopen mis wanneer in de politiek de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden. Of met andere woorden daar waar het meeste behoefte aan is wordt in de struisvogelpolitiek het minste aandacht aan besteed.

De rubricering in het onderzoeksrapport ‘E i V’ is op de getallensymboliek van Pythagoras gebaseerd. Het mechanisme achter de 'natuurlijke selectie' wordt door de Heilige tetraktys van Pythagoras weergegeven. De getallen van Pythagoras brengen een relatie, een specifieke categorie van betrekkingen tot uitdrukking. Pythagoras en Aristoteles maakten al van de getallensymboliek gebruik om aan een duurzame samenleving inhoud en vorm te geven. De telling toont een proces, een golfbeweging, het corrigeren van een evenwichtsverstoring. Pythagoras was een cyberneticus. De mens maakt deel uit van auto- en kruiskatalytische systemen (Ervin Laszlo).

De onbalans op aarde wordt verkleind door bewust voor het symbool van de verticale as (Axis mundi, het zevenvoudige pad) door het midden van het Ei van Assagioli, de zelfrealisatie van Maslow te kiezen. Moraliseren is weinig effectief. Om gewenste gedragsverandering te bevorderen is het veel efficiënter de sociale omstandigheden te verbeteren. Ieder mens leert op zijn of haar eigen manier. Leren is een proces dat uiteindelijk leidt tot gedragsverandering. De psycholoog Kolb deed veel onderzoek naar de fasen in het leergedrag van mensen en vond vier fasen. Deze fasen kunnen je inzicht geven in wat nu eigenlijk jouw leerstijl is.

Microkosmos = Macrokosmos duidt op een statische toestand, een evenwichtstoestand van het bewustzijn, een flits van geluk. Het verticale bewustzijn kan voor balans (1 + 1 = 3, 'These + Antithese = Synthese'), maar ook voor onbalans zorgen. De ‘Drie stadia van het zien van Waarheid' tonen hoe de Waarheid kan worden doorgrond. De aarde, de vierheid is uit de drieheid ontstaan. Door het proces op aarde in omgekeerde volgorde te laten verlopen is het mogelijk het onderbewustzijn met de kennis van het hart te beïnvloeden, naar de Monade terug te keren.

Het artikel Geen crisis, maar 'evidence based happiness'? van de klinisch psycholoog Erik Mertens bevat een commentaar op het boek Geluk van Leo Bormans. De drie wegen, die op basis van het boek Het Leven van Quintus Fixlein van Jean Paul (1763 - 1825) worden besproken sluiten in mijn optiek nauw op het thema Neer - Opgaande causatie aan.

Jan Wicherink boek Ontheemde Zielen Ontwaken (p. 73/74):
Wanneer we door het labyrint heen meanderen dan moeten we om beurten linker en rechter bochten maken. Daarbij verplaatsen we ons afwisselend naar binnen en naar buiten totdat we het centrum bereikt hebben. Volgens Daniel Winter, wiens fysica we nog zullen bestuderen in het volgende hoofdstuk, stelt dit labyrint de tweedimensionale symbolische projectie voor van Phi-spiralen die de torus vormen. De torus, zo wordt in zijn etherfysica aangenomen, is het bouwblok van het atoom en dus van de materie. Het labyrint is dan ook volgens Winter een symbolische projectie van de draaiende bochten die de Ph-spiralen van licht volgen op weg naar het centrum van het atoom.

Door het ‘u vraagt, wij draaien’ van het cliëntelisme, de twee handen op een buik politieke spelletjes kan van een gesloten systeem worden gesproken waarvoor de tweede wet van de thermo dynamica geldt en waarop dus de entropie van toepassing is. In een gesloten systeem blijft de kwantiteit, de totale hoeveelheid energie gelijk, maar de kwaliteit van de totale hoeveelheid energie zal na verloop van tijd lager zijn dan ervoor. Het sprookje De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christian Andersen is nog steeds actueel. Maar gelukkig bestaat er ook negentropie.

De getallen 3 (mannelijk) + 4 (vrouwelijk) = 5 (vijfpuntige ster van leven, Prana). Het pentagram met haar twee punten (horens) naar de hemel gericht staat in het occultisme symbool voor de ‘linkerhand’.

Het ‘Pad der Linkerhand’, het ‘ieder voor zich’ laat zien dat de mens door het maken van verkeerde keuzes zelf verantwoordelijk is voor het kwaad. Het collectief onbewuste van Carl Jung geeft de feedback om bij te leren. Er is zeker een overeenkomst tussen Sven Kramer en het neoliberalisme, beide denken voor goud te gaan, maar plotseling staan ze met lege handen. We kennen het resultaat van een proces, maar niet het proces zelf. De processen die onze beslissingen , keuzes en voorkeuren bepalen zijn onbewust.
Het ‘Pad der Rechterhand’ is Amrita-Yâna; dat het Onsterfelijk Voertuig of Pad der Onsterfelijkheid wordt genoemd. Het ene, het eerstgenoemde, is het pad der persoonlijkheid; het andere het laatstgenoemde, is het pad der individualiteit; het ene is het pad der stof, het andere is het pad van de geest; het ene leidt naar beneden; het andere Pad verliest zich in de onuitsprekelijke glorie van het bewuste onsterfelijke in de ‘eeuwigheid’. Dit nu zijn de twee groepen van wezens, die de beide zijden der Natuur vertegenwoordigen, en de conflicten en tegenstellingen van deze beide zijden der Natuur, tezamen met de strijd van wil tegen wil van de scharen wezens in het gemanifesteerde bestaan, veroorzaken het zogenaamde kwaad in de wereld, dat uit de zelfzuchtige werkzaamheid van de lagere of minder ontwikkelde of geëvolueerde wezens ontstaat.

Het is de ziel, de schakel tussen 'Geest en Lichaam', die het probleem van het ego en het hogere Zelf, van involutie en evolutie (emanationisme), de neergaande en opgaande boog (Neer - en Opwaartse causatie) kan oplossen. In essentie draait het om ‘Levensatoom en Atoom’, ‘Geest en Lichaam’, ‘These + Antithese = Synthese', de Kwintessens.

De twee in een brengt de MENS, de synthese, de eenheid die bestaat uit de ziel en de relatie tussen geest en lichaam. Bij de twee in een kan ook aan de kwadranten van Ofman worden gedacht of de definitie van Jan Börger: De Basis van alle cultuur is de ether, d.w.z. de eenheden voor zich gedacht en de eenheden in-een gedacht en dat tegelijkertijd. De geest van de tijd kunnen we beïnvloeden (BOEK VAN HET LEVEN, 'Akasha-kronieken', Noösfeer).

Het 5D-concept laat net als de levensboom en het enneagram zien dat het goede nieuws is dat er een zelfregulerend (zelfgenezend - en zelfreinigend) vermogen in het universum zit ingebakken. Het gaat er om de schijnwaarheden in het leven, de ingebakken clichés te demystificeren.
Het continuüm van onbewust onbekwaam naar onbewust bekwaam van de humanistische psychologie Maslow laat zien hoe vaardigheden kunnen worden geoefend. Het gaat er eerst om bewust te worden waarvan je je niet bewust bent. De opgebouwde conditioneringen, karmische formaties (als de restanten van alles wat we gedacht, gevoeld, gezien en gedaan hebben) moeten eerst worden herkend. Integratie vindt plaats wanneer op- en ontlading catharsis gelijkmatig gebeurt.

Het bewustwordingsproces bestaat uit de uitwisseling tussen het vrouwelijk en het mannelijk, tussen 'Chaos, Gaia en Eros' en het 'Goede, Ware en Schone', tussen materie en geest, tussen lagere en hogere Triade, tussen chaos en harmonie, tussen navel (Epithumia) en hart (Thumos), tussen begin en het einde, tussen Alpha en Omega. Het 'Goede en Ware' zijn net als 'Chaos en Gaia' complementair. De Goddelijke liefde Eros (thumos) zorgt voor het verbinden (religare) terwijl daarentegen de omgekeerde weerkaatsing van Eros (Epithumia) voor het scheiden zorgdraagt. De positieve betekenis van Eros is in de mens de wil van het genie om grootse schilderijen, grootse muziek, dingen die zullen leven en het ras dienen, te scheppen (Blavatsky, Deel III, p. 648). De negatieve betekenis van Eros staat voor wellust, driftleven, epithumia. Alles heeft zijn tegenstelling, begeerte inbegrepen. Eros is in essentie creatief.

Tussen de verkoper en de koper, de aanbodzijde en de vraagzijde zit voor beide partijen de stem van het geweten. Uiteindelijk zijn we het allemaal zelf, die de chaos creëren. Welke leraar laten we prevaleren? Regeert een politicus als goddeloze dwaas of als rechtvaardige wijze that's the question.
Maatschappelijke vraagstukken worden niet met direct betrokkenen besproken maar ondergebracht in commissies, overlegorganen en externe adviesbureaus waarop burgers geen zicht hebben. In plaats van dat politici met een visie komen wordt de verantwoordelijkheid uitbesteed. De onverbeterlijkheid van de mens waar Hegel naar verwijst is niet nieuw.

Het ultieme punt van de vrijheid van meningsuiting staat diametraal tegenover de vrijheid van godsdienst. Fundamentalisten denken zwart/wit, 'of-of'. Alleen het 'en-en' denken biedt voor dit dilemma een uitweg. De crux is dat het voor het oplossen van een dilemma loont om samen te werken (Prisoner's dilemma).

De crisis van de beschaving ligt niet bij de ander, maar bij onszelf.
Gelukkig zijn er steeds meer wetenschappers die de wederkerigheid tussen de twee kanten van één medaille onderkennen. Primair gaat het om het out of the box, het ‘en-en’-denken in correlatie met het binaire ‘of–of’-denken. Het is de imaginaire 5e dimensie die beide met elkaar verbindt. Het gaat er om je door de taal van de verbeelding (verbeeldingskracht, creativethink) te laten leiden.

Vóórkosmische verbeeldingskracht is de wortel van ieder individueel bewustzijn. Verbeeldingskracht, Creativethink (epiginese, ideatie) staat voor individuele en culturele innovatie. Zoekopdracht Google: ‘culturele innovatie’ en u heeft veel treffers.

Het iteratief/recursief proces legt de link naar de chaostheorie, lees systeemtheorie. De zelfgelijkvormigheid wordt door de spiegelsymmetrie (één-op-één relatie bijectie, 'Waarnemer en Waargenomene' zijn één) tot uitdrukking gebracht.
Discipelen van Pythagoras konden het pentagram in één beweging tekenen. Door de gulden snede-verhouding kun je het symbool tot in het oneindige doortrekken.

Alles wat we geven mogen we ook weer ontvangen. De ‘Law of One’ (wet van periodiciteit, Zaaien en Oogsten) heeft op het verschijnsel karma, de 2e grondstelling betrekking. Het gaat in het kwantumvacuüm (bewustzijnsveld) om twee polen (les 3 polariteit), het aardse en het hemelse, om dharma en karma. Door een cultuur van verdieping en verinnerlijking (innerlijk leiderschap) te creëren kan het verstoorde energetische evenwicht worden hersteld. Welke leraar inspireert je het meest of met andere woorden waar steken wij onze energie in?

Het heeft 350 jaar geduurd voordat de Rooms-katholieke Kerk het inzicht van Galileo heeft geaccepteerd dat de aarde om de zon draait. De vraag is of de wetenschappelijke wereld bereid is aan oude gezichtspunten op de éne werkelijkheid, respectievelijk de nieuwe Unificatietheorie, serieus aandacht te geven? De wet van zaaien en oogsten geldt nog steeds.

Bij de natuurwetten, de levensprocessen gaat het om de Weltstoff van Teilhard de Chardin, de geest-substantie svabhavat (Akasha) in de esoterie en om de willekeurige mutatie en natuurlijke selectie. Het is mogelijk geest en materie, de twee kanten van een medaille met behulp van het Ether-paradigma te verbinden. We verwaarlozen de immateriële kant van de medaille in de mate waarin we ons met de materiële kant bezig houden. Dit wordt door de wetmatigheid van zaaien en oogsten tot uidrukking gebracht. De chaostheorie, de zelfgelijkvormigheid (de dialectiek, de wereld van de bipolariteit) en het onzegbare van communicatie staan centraal. Het gaat om het aan Hermes Trismegistus toegeschreven inzicht “Zo boven, zo beneden”; “Zo beneden, zo boven.” Waandenkbeelden blijven bestaan zolang de geesteswetenschappers en de natuurwetenschappers los van elkaar blijven functioneren. Voor wat betreft ruimte en tijd kan er maar een waarheid zijn, die voor beide domeinen van de éne werkelijkheid moet gelden.

Banken hebben de risicobeheersing - de ideale combinatie wel de inkomsten en niet de lasten - prima op orde. Het depositogarantiestelsel, de hypotheekrenteaftrek, aflossingsvrije hypotheek, beleggingshypotheek, securitisatie en de nationale hypotheek garantie voor woningen staan borg voor het afdekken van de risico’s van banken. De woningmarkt is nu volledig uit balans. Het fenomeen moral hazard spreekt voor zich. Hoe naïef kan de overheid, lees de politiek zijn?

Banken zijn daarmee geen haar beter dan de overheden die steeds meer geld lenen om populariteitsverlies te voorkomen, terwijl ze weten dat de rekening bij toekomstige generaties komt. In de woorden van de econoom Paul Krugman is moral hazard ‘iedere gebeurtenis waarbij iemand een risico neemt, terwijl iemand anders opdraait voor de kosten als het misgaat’ (Peter de Waard Volkskrant 13 maart 2012). Letterlijk vertaald betekent moral hazard: morele waaghalserij.

Jules Muis – (30-9-2008) Ja, dank je, dat is een nuttige historische verruiming van het begrip moral hazard. Ik wacht nog met spanning op een proefschrift van een voldoende geestelijk luie aspirerende assistent hoogleraar die moral hazard, de kredietcrisis, Adam, Eva, en de prijs van appels correleert.
Het onderzoeksrapport ‘E i V’ laat zien dat de kredietcrisis met behulp van het projectiemechanisme, het spiegelneuron kan worden verklaard.

Wanneer Europa met het Europese Stabiliteitsmechanisme (ESM) een deel van de risicobeheersing van banken overneemt bevat de slogan ‘dat het systeem het privatiseren van winsten en het collectiviseren van risico’s bevordert’ zeker een grond van waarheid.

Het Oude Testament spreekt van het Gouden kalf en het Nieuwe testament van dat Niemand twee heren kan dienen: Jullie kunnen niet God dienen én de mammon. Ook nu gaat het nog steeds om een medaille met twee kanten, Goed en Kwaad (zie ook Demon est deus inversus en klippoth).

De verborgen 5e Dimensie komt in de vierde Anti-Dühring wet naar voren.
Jasper Schaaf geeft in zijn boek Boeddhisme en betrokkenheid (p. 53) een vierde Anti-Dühring wet, de 'wet' van de Spirale Form der Entwicklung, oftewel de spiraalvorm van de ontwikkeling. Wanneer door tegenspraak iets nieuws ontstaat is er sprake van een ontwikkeling, één met een richting.
Zo kan bijvoorbeeld in de economie een spiraalvormige keten van interacties gedurende langere tijd de richting bepalen naar hoogconjunctuur of naar crisis. Geen eeuwige richting, wel een van langere duur.

De hamvraag is of de nauwere verwevenheid van de publieke met de private sector de kwaliteit van de samenleving echt verbeterd? Het rapport ‘E i V’ verdedigd de stelling dat dit niet het geval is. Door de verzelfstanding van de wooncorporaties, de zorg en het onderwijs heeft de overheid het stuur uit handen gegeven en zet zichzelf daardoor buitenspel. Den Haag heeft simpelweg de macht niet meer om werkelijke problemen op te lossen en beperkt zich nu tot symboolpolitiek. De door de overheid gestimuleerde marktwerking heeft een averechts effect, de valkuil van de schijnmarkt opgeleverd. Met het simplistische denken van politici als Geert Wilders los je de complexe vraagstukken die politici de afgelopen decennia mede hebben gecreëerd niet op.

De geschiedenis leert dat de verbeeldingskracht (ideatie), de complexiteit van de menselijke geest zich niet zo gemakkelijk laat beheersen. Door socialisten werd er vroeger op gewezen dat de directeur het volk arm en de pastoor ze dom hield. Nu is er ondanks de welvaart zelfs een grotere tweedeling tussen arm en rijk ontstaan. Het impliceert dat we, mede als gevolg van het uitbesteden van de moraal aan de markt, de lat lager hebben gelegd. De kredietcrisis laat zien dat de bestuurders te veel met het bemachtigen van bonussen in de weer zijn geweest en dat ze daardoor onvoldoende tijd hebben overgehouden om echt op het winkeltje te passen. Nu zorgen het onderwijs en de teloorgang van de media (Volkskrant 13 december 2008) er voor om de domheid van het volk te bevorderen en de toezichthouders, die zich met gebakken lucht bezig houden voor het eerste. Door een gebrek aan een consistent en gedeeld waardepatroon is de afstand tussen ideaal (Goede, Ware en Schone) en gesignaleerde werkelijkheid duidelijk toegenomen. De symptomen van ressentiment in de maatschappij zeggen iets over het psychosociale klimaat van deze tijd. Draait het niet juist om de discipline moraliteit? De dubbele moraal maakt het lastig om de veelheid van culturen met universele waarden te verbinden. Waarom laten we het gebeuren dat de schijnwereld in het multiculturele Nederland toeneemt?

Met het adagium ‘u vraagt, wij draaien’ van veel politici – met als gevolg de Nederland breed ingevoerde marktwerking in de collectieve sector – heeft men het paard achter de wagen gespannen. Het opportunistische ééndimensionale marktdenken staat diametraal tegenover het innovatieve interdisciplinaire denken. De afgelopen jaren komt steeds duidelijker naar voren dat de marktwerking in de collectieve sector daardoor niet een sector is geworden die zichzelf reguleert.

De innerlijke harmonie is verbroken omdat we hebben gegeten van de boom der kennis van goed en kwaad. De mens wordt zich van zijn morele autonomie, van waarden en normen bewust. Intrinsieke ethiek berust op de emanatie van Goed en Kwaad.

In Tenach is de boom een symbool van het leven. Volgens het scheppingsverhaal plantte God twee bomen in het paradijs; de boom van kennis en de levensboom', ets chajiem.

De Geheime Leer Deel II, Edens slangen en draken (p. 244):
Deze boom wordt overdag geopenbaard en is ’s nachts verborgen, namelijk geopenbaard aan een verlicht denkvermogen en verborgen voor de onwetendheid, die nacht is. (Zie Zohar, I, 172, a en b.) ‘De boom van kennis van goed en kwaad groeit uit de wortels van de boom van het leven.’ (Toel.)
De Geheime Leer Deel II, Hoofdstuk 18 Over de mythe van gevallen engelen (p. 552):
De Kabbala van Simeon Ben Iochai is de ziel en essentie van de allegorie ervan, zoals de latere christelijke Kabbala de ‘zwaar gesluierde’ mozaïsche Pentateuch is. En deze zegt (in het Agrippa-handschrift):
‘De wijsheid van de Kabbala berust op de wetenschap van het evenwicht en de harmonie.’
‘Krachten die zich manifesteren zonder eerst in evenwicht te zijn gebracht, vergaan in de ruimte’ (‘in evenwicht gebracht’ betekent gedifferentieerd).

De kernvraag is waarom Nederland zo op het aanstellen van een begrotingscommissaris tamboereert. Eerder heeft Onno Ruding gesignaleerd: Het vlees is nu eenmaal zwak (interview Volkskrant). Onno Ruding vond in 2008 dat om een volgende kredietcrisis te vermijden banken onder meer het bonussysteem dienen aan te pakken.

'Tussenformatie wordt visieloos sprokkelen' (interview met Bas Jacobs Volkskrant 3 maart 2012)
Hoe is Nederland eigenlijk in de situatie terechtgekomen dat al die hervormingen nodig zijn?
Door een denkfout van deze regering. Namelijk dat de eurocrisis het gevolg is van de opgelopen staatsschulden, van overheidsfinanciën die niet op orde zijn. Maar de eurocrisis is in eerste instantie een bankprobleem dat is uitgelopen op een betalingsbelanscrisis bij de perifere landen. De banken hebben veel te veel riskant geleend aan landen zoals Griekenland. En ze hebben er terecht op gegokt dat de Europese belastingbetaler die landen zouden redden, terwijl in het euroverdrag expliciet staat dat we dat niet zouden doen. Daardoor zijn de eurolanden gegijzeld door de banken en kunnen de Europese begrotingsregels niet werken.

Authenticiteit, integriteit betekent dat je in je leven doet waar je voor staat: “practice what you preach”.

Politici gebruiken de oxymoron om het onverenigbare, het 'of-of' denken - de kool en de geit sparen - dichter bij elkaar te brengen. Primair draait het om emanationisme (dharma, tao, wederhelft), het 'en-en', het complementaire open systeem denken dat ook in het Westen toepassing vindt.

Mr H.A.J. Leeuwens (destijds directeur Van Ede & Partners) in Intermagazine november 1986: ‘Als het slecht gaat willen de 'politici' elkaar niet beschuldigen en dan treedt de mythe van het onschuldige lam in werking. Politieke dieren zitten in een netwerk van corruptie. Juist de enige die niet corrupt is wordt opgeofferd.

Bij het ontstaan van chaos kunnen erfelijke, psychologische en sociologische factoren een rol spelen. Voor het oplossen van complexe vraagstukken gaat het om de verscheidenheid aan factoren te ontwarren. Het onderkennen van het universele patroon dat in de schepping zit verborgen.
Evolutie loopt met het neutraliseren van het kwaad in de pas.

Jan Wicherink, boek Ontheemde Zielen Ontwaken, bespreekt in hoofdstuk 5 de Platonische lichamen en de Levensboom:
57: In het Westen werd de kennis van de Heilige Geometrie bewaard in gnostische kringen, geheime genootschappen en de vrijmetselarij.
63: De vijf Platonische lichamen, genoemd naar de Griekse filosoof Plato, werden 350 jaar v.Chr. voor het eerst door Plato in zijn boek Timaeus beschreven.
Alle vormen hebben een tegenhanger, een tegengestelde vorm die grecreëerd kan worden uit de ander. De kubus bijvoorbeeld heeft de octaëder als tegenhanger. Etc. Met andere woorden de Platonische lichamen zijn extreem symmetrisch.
64: De Levensboom is het mystieke symbool dat gebruikt wordt in de joodse Kabbala. De Levensboom wordt meerdere keren in de Bijbel genoemd als de boom die naast de boom van de kennis van goed en kwaad staat in de Hof van Eden.

De geschiedenis leert dat de oplossing van de Unificatietheorie, het levensmysterie al millennia bekend is. Het hangt er alleen maar vanaf hoe je het probleem formuleert. Hoe selectief zijn we als waarnemer? Gerrit Teule verklaart Waarneming creëert deeltje in zijn boek Ethiek, schoonheid en eonen (p. 181).

De moraal van het verhaal is dat ethiek zowel de oorzaak van het probleem als de oplossing ervan laat zien. Het gaat volledig mis, er ontstaat een breuk wanneer extremen van het kapitalisme gaan overheersen, de moraal, de regulerende principes buiten het verkoopverhaal worden gehouden, het gedrag wordt amoreel. In plaats van dat een dialoog twee partijen nader tot elkaar brengt, kunnen de meningen ook verharden en ontstaat er een loopgraven oorlog.

De paradox is dat in Nedeland op het individuele vlak het opleidingsniveau gemiddeld is toegenomen, maar op het collectieve vlak lijkt het dat de dwaasheid in gelijke mate is toegenomen.

Dankzij het dualisme, de complementariteit op aarde kunnen wij de eenheid in de hemel ervaren. Het is de in het universum ingebakken dualiteit (dichotomieën) die persoonlijke groei mogelijk maakt.

'Gek dat de aanstichter de broekriem niet hoeft aan te halen' (Ronald Plasterk Volkskrant 18 oktober 2011)
Met zeven maatregelen zou de financiële sector stabiel kunnen worden gemaakt.
Paul Kalma schrijft in zijn boek Makke schapen over volgzame burgers en vluchtige politie dat Bos van de bezuinigingen tot de belastingpolitiek, van de aanpak van de financiële sector tot de marktwerking in de semipublieke sector – hardnekkig bleef aanleunen tegen het gevestigd, neoliberale beleid (Volkskrant 25 februari 2012).
Marcel van Dam schrijft in zijn column ‘1991 – 2007’ in de Volkskrant van 18 oktober 2007: Tot mijn verdriet zag ik vanaf de jaren tachtig mijn partij wegzinken in een moeras van beginselloosheid. Onder Kok ging de PvdA door de knieën, onder Bos door zijn rug.

'De politiek geeft de economie uit handen' (interview Anet Bleich met Paul Kalma Volkskrant 3 maart 2012)
Wat Kalma de eertijds grote volkspartijen PvdA en CDA uit het politieke midden verwijt, is dat ze ‘hebben meegebogen met de transformatie van de sociale markteconomie tot een ongeremd fiancieel kapitalisme.'
Hij ziet het als een soort terug naar af.
Het politieke midden heeft zich door een overspannen marktdenken laten inpalmen.
En zo komt Kalma op wat hem nog het meest van alles hoog zit: de verbestuurlijking van partijen als PvdA en CDA die in het verleden in ‘rivaliserend bondgenootschap’ de steunpilaren van de gemengde economische orde waren. Maar die nu in zichzelf gekeerd zijn, hun achterban niet meer weten te inspireren en de grote sociaal-economische uitdagingen onbesproken laten.
Als de politiek haar invloed op de economie min of meer bewust uit handen geeft, dan treden andere tegenstellingen op de voorgrond.

Onder het mom van marktwerking is er in de collectieve sector (tegenover de collectieve sector staat de particuliere sector) een graaicultuur ontstaan die zijn weerga niet kent. De verhouding tussen prestatie en beloning is volledig zoek. In plaats van het neoliberale gedachtengoed te bestrijden wordt met name door de PvdA het spel 'links lullen en rechts vullen' enthousiast meegespeeld. Door de politieke machtsspelletjes met rechts mee te spelen is het tegenwicht naar extreem rechts verloren gegaan. Door de graaicultuur bij de grote banken is de kredietcrisis ontstaan.

Pontius Pilatus kan als de uitvinder van de dubbele moraal worden gezien.
Door aan het kruis te sterven neemt de Zoon voor de zonden van de mensheid de schuld op zich.
Jezus ('hij die bevrijdt') wordt Zondebok: Op de verlosser, de wereldverbeteraar wordt de schuld afgeschoven. Pilatus waste zijn handen, 'in onschuld'.
Pontius Pilatus-syndroom, 'Wat wil het volk?' slaat op schuld afschuiven.

Een probleem kun je alleen effectief oplossen door oorzaak en gevolg duidelijk met elkaar te verbinden en niet door wat in de politiek vaak gebeurt de kool en de geit te sparen. Topbestuurders vinden dat kritiek op hun functioneren het vertrouwen in het systeem negatief beïnvloedt. De kredietcrisis leert dat de bomen niet tot in de hemel groeien. Er is een schijnwelvaart gecreëerd, die laat zien dat we te lang boven onze stand hebben geleefd. Door krediet in het systeem te pompen is een implosie door de overheid afgewend. De crisis kan alleen worden opgelost door weer meer waarde aan het systeem toe te voegen. Is het niet juist zo dat de te lang volgehouden struisvogelpolitiek de problemen extra heeft versterkt?

Het korte termijn denken prevaleert bij politici en bedrijven. Bij marktdenken gaat het niet om collectieve, maar om deeloplossingen. Het op de korte termijn gefixeerde marktdenken bevordert de graaicultuur. Het wordt tijd om het dilemma markt versus moraal te doorbreken. Er is niets nieuws onder de zon. Door alle eeuwen heeft de ontkenning van de waarheid tot lijden en dood geleid. Het zijn in hoofdzaak de onschuldigen die van menselijk falen de prijs betalen. Zaken lopen mis wanneer in de politiek de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden. Of met andere woorden daar waar het meeste behoefte aan is wordt in de struisvogelpolitiek het minste aandacht aan besteed.

Heilige boeken als de Bijbel, de Koran of de Talmoet zijn het probleem niet. Het zijn de onbenullen die de boeken als stok gebruiken om de hond te slaan. Geert Wilders en Martin Bosma stellen in hun column Islam is het probleem, niet de moslims (Volkskrant 22 maart 2008): Wij zijn ervan overtuigd dat de bovenonsgestelden wel degelijk aanvoelen dat er iets fundamenteel mis is met de islam. Dat deze zogenaamde godsdienst een bedreiging is. Maar politiek-correcte groepsdwang of ontkenning van de werkelijkheid verhindert hen het beestje bij de naam te noemen. Tot slot: Het gevecht voor de vrijheid is nog maar net begonnen.

Het rapport 'E i V' beoogt door een tipje van de sluier, van de éne, onveranderlijke werkelijkheid, op te lichten aan het creëren van een duurzame samenleving en zonniger toekomst bij te dragen. De scheppingskracht zit in onszelf. Er geldt nog steeds verbeter de wereld begin bij jezelf. Het is wel degelijk mogelijk het lot enigszins in eigen hand te nemen, door je met de juiste dingen bezig te houden die goed bij je kwaliteiten aansluiten.

Het onbehagen in de maatschappij groeit omdat de verwachtingen toenemen en de collectieve prestaties daarbij achterblijven. Of met andere woorden het onbehagen bij de burger vloeit voort uit het individuele proces van normophoging waaraan een ander moet voldoen (balk en splinter).

Uit het onderzoek is als belangrijkste conclusie naar voren gekomen dat het nuttig is om management by trial and error door management by learning te vervangen. Om het Ether-paradigma te kunnen onderbouwen is er de afgelopen millennia ruimschoots voldoende geëxperimenteerd.
De conclusie berust op het feit dat de supersymmetrie in het universum zowel voor de materiële wereld als voor de immateriële wereld geldt. De gemanifesteerde Tetrade geeft inhoud aan de vorm van de ongemanifesteerde Triade. Het is godsonmogelijk dat er inhoud bestaat zonder vorm. Het is niet nodig nog meer leergeld te investeren.

Het is wenselijk een nieuw beeld te vormen van wat we verstaan onder vooruitgang en het civilisatieproces, de kwaliteit, de waarden en normen van het bestaan. De Nobelprijswinnaar V.S. Naipaul stelt in zijn roman Magic Seeds opnieuw aan de orde: het verval van beschavingen die kennelijk aan het einde van hun levenscyclus zijn gekomen (bv. Wim Bossema Volkskrant 4 september 2004).

De vraag blijft wat de juiste waarden zijn wanneer de door de Socialistische Partij gesignaleerde tweedeling in de maatschappij toeneemt. Er is behoefte aan een breed gedragen eenduidig waardensysteem. De esoterie kent de dualiteit van loka’s en tala’s. Alleen de Godheid, de absolute volmaaktheid, de Monade is niet polair. Alle fundamentele polariteiten hebben de eigenschap dat zij niet op zichzelf kunnen bestaan, maar alleen tegelijkertijd met elkaar, zoals de twéé kanten van een medaille. De volksmond zegt terecht ‘alles heeft twee kanten’ en de waarheid ligt in het midden.

Grote leraren zijn ’leiders’ die de mens in het centrum plaatsen, de dubbelzinnigheden, dubbele agenda’s doorzien en ontmaskeren. De geschiedenis leert dat grote leiders en denkers naar eenheid streven. Het zijn evenwichtskunstenaars, die de Gulden middenweg bewandelen en contrasterende eigenschappen verenigen. Grote leiders kijken naar een verschijnsel van verschillende kanten, denken grenzeloos, multidimensionaal en interdisciplinair en willen dingen aan de mensen geven die nopen tot nadenken.

Separation of powers, Montesquieu's tripartite system & Checks and balances. Het dilemma is dat het alleen top down, met democratische middelen, nog niet zo eenvoudig is discriminatie en de schending van individuele vrijheden tegen te gaan.

Het is beter om de integratiecyclus van de geschiedenis van Paul Scheffer om te keren en bij de interpretatie in plaats van eerst bij ontkenning door vervreemding te beginnen.

Het paradigma van de ‘menselijke veiligheid’ van Ruud Lubbers (Volkskrant 1 november 2007) sluit op 5D aan. Dit paradigma legt de nadruk op de verantwoordelijkheid van ieder mens om te streven naar binding tussen mensen, culturen, volkeren, zelfs economieën en ideeën.

De conclusie van Ruud Lubbers is juist om de participatie van de allochtonen te vergroten, maar liefde kun je niet afdwingen. Om de kloof te overbruggen is een strikter integratiebeleid nodig, maar ook de vraag wat kunnen we van elkaar leren?

De machtsevenwicht-diplomatie is de koers kwijt. In de politiek is de feedback te veel op opportunistische korte termijn belangen gericht. Het zijn mensen die aan de ’eeuwige wederkeer’ op basis van het kwalitatieve en/of kwantitatieve feedforward-feedback-mechanisme sturing geven. De scheiding der machten wordt door al de nevenfuncties van de bovenlaag bedreigd. Het 5Ddenkraam legt de nadruk op feedforward besturing. Het is effectiever te voorkomen dan te genezen. Of met andere woorden tegenover de dynamiek in de samenleving op aarde staat de kosmische dynamiek in het universum. Houden we ons bezig met creëren of nabootsen dat’s the question. Kiezen we voor de 'bv Ego' of het koninkrijk in de hemel, het hemelse rijk?

====

Zie ook:

Boeken:

Externe Links

<< vorige || volgende >>

Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof