7.2 Filosofie en Ethiek, 2e Aanzicht

Regelkring

De evolutie van de mensheid (de gemanifesteerde werkelijkheid) op macroschaal, die op de psyche van de anonieme massa berust, creëert op aarde golfbewegingen (bv. biogeochemische cyclus, Conjunctuurgolf, Kondratiev-cyclus). De geschiedschrijving legt de macro evolutie vast. Het boek Mens tussen hemel en aarde van Willem Schulte Nordholt laat het euvel zien dat we nog steeds niet bereid zijn van de geschiedenis te leren. De geschiedenis is de vrucht van de innerlijke wereld.

Top down en Bottom up

John Gray boek Strohonden, gedachten over mensen en andere dieren, (Volkskrant 26 april 2003):
De westerse mens waant zich het middelpunt van de aarde, de meester van het universum dat hij kan beheersen, zowel in politieke als in het persoonlijke leven. Maar op een kwade dag zal hij de bittere waarheid ervaren. Het leven is niet maakbaar, het individu kan zo maar vermalen worden door de krachten van de geschiedenis.
Het boek Strohonden is een frontale aanval op de overmoed van de westerse mens. Eerst beloofde het Christendom ons Verlossing, daarna nam het humanisme de fakkel over. Wetenschappelijke kennis zou de mens vooruitgang en geluk brengen. Maar de mens is slechts een dier als alle andere. Een beetje slimmer misschien, maar uiteindelijk net zo machteloos. Gray ziet politiek als een serie oplossingen voor praktische problemen. Hij heeft zich fel verzet tegen iedere vorm van utopisme.
Het neoliberalisme ontwikkelde zich tot een utopische ideologie, die de vrije markt als universele heilsleer verkondigde. De Amerikaanse neoconservatieven zijn de nieuwe utopisten. Zij geloven dat je van elk land een liberale democratie kunt maken, ongeacht de plaatselijke cultuur en geschiedenis. Etc.

Oost en West

Paul Scheffer, Het land van aankomst, Volkskrant 15 oktober 2007:
De arabist Hans Jansen stelt dat Paul Scheffer de discussie met de islam niet aangaat. Wellicht ontbreekt die gedachtenuitwisseling met mainstream moslims omdat Scheffer nergens in de literatuur die hij heeft doorgewerkt islamitische, gezaghebbende schrijvers heeft kunnen vinden die iets vriendelijks te zeggen hadden over democratie, over mensenrechten, over wetenschap, kortom over onze wereld.
Er is maar een conclusie mogelijk. Hij heeft ze niet kunnen vinden. Scheffer heeft ze niet gevonden omdat de islam onze leefwijze tot in de details veroordeelt. Natuurlijk willen we dat liever niet weten, maar het is onzin om te denken dat de moslims die in Nederland wonen dat niet heel goed weten. Op zondag 7 oktober ging Paul Scheffer met Ruud Lubbers in debat. De ‘worldconnector’ Ruud Lubbers ziet de oplossing vooral in een extra inspanning om de muren te slechten.’Afweren kan niet. We moeten de participatie van de allochtonen vergroten. Onze samenleving staat op een beslissend moment.’

Ian Buruma & Avishai Margalit boek Occidentalism – The West in de Eyes of its Enemies (Volkskrant 10/16 april 2004):
Kenmerkend voor het occidentalisme is voorts de manicheïstische denkwijze, dat wil zeggen, het denken in absolute termen van goed en kwaad, licht en duister. Beide auteurs beschouwen het islamitisch occidentalisme als een zeer serieus te nemen gevaar, waartegen krachtige afweer geboden is, maar waarschuwen tegelijkertijd indringend tegen het verketteren van de Islam en islamitische gelovigen. Door dat wel te doen zouden we in het Westen zelf in de val van het occidentalisme trappen. De auteurs waarschuwen tegen ‘de verleiding om vuur met vuur te bestrijden, het islamisme met onze eigen vormen van intolerantie. We kunnen het ons niet veroorloven onze samenleving af te sluiten bij wijze van verdediging tegen degenen die de hunne hebben afgesloten. Want dan zouden we allemaal occidentalisten worden en zou er niets meer over zijn om te verdedigen.’

Carl Jung en Rudolf Steiner
Barbara Hannah boek Jung zijn leven zijn werk:
147: Een groot cultureel verschil tussen de moslims- en de christelijke wereld drong pas twintig jaar later tot Jung door, toen hij in India de Taj Mahal – gebouwd in 1632 – bezocht. De volmaakste tempel der liefde die ooit was gebouwd. Hij besefde dat de moslimreligie gegrond is op het principe van Eros, d.w.z. het vrouwelijke principe van de relatie, terwijl het christendom en alle andere religies gegrond zijn op het principe van Logos, d.w.z. het mannelijke principe van het onderscheid. Logos en eros zijn intellectueel geformuleerde, intuïtieve equivalenten van de archetypische beelden van Sol en Luna. Mijns inziens is de impressie van deze twee lichtbronnen zo beschrijvend en zo ongeëvenaard grafisch, dat ik hieraan de voorkeur geef boven de prozaïscher begrippen Eros en Logos, hoewel die de psychologische bijzonderheden beter weergeven dan het nogal onbepaalde ‘Sol en Luna’. In het heldere licht van de zon kan alles gezien en onderscheiden worden, en dat de zon daarom een veel lichter bewustzijn vertegenwoordigt, terwijl het zachte licht van de maan de dingen eerder laat versmelten dan van elkaar scheidt: etc.
148: In 1925 beschreef Jung Logos en Eros als goden. Als we geleefd hadden in de tijd van Sophocles, we bewust geweest zouden zijn van ‘de grote god Eros, de god van de verbondenheid’ en van ‘Logos, de god van de vorm’. We mogen dus aannemen, op grond van Jungs ervaring in de Taj Mahal (als de meest volmaakte tempel van de liefde die ooit is gebouwd) dat een ervaring van de god Eros leidde tot de stichting van de moslimreligie, terwijl de god Logos de doorslaggevende kracht was in alle overige religies.
155: Jung beweerde dat de seksualiteit twee kanten had: de voortplanting, die de vleselijke seksualiteit is; maar seksualiteit kan ook worden gebruikt bij wijze van eredienst voor de god Eros, d.w.z. relaties. Dit tweede aspect heeft de kerk als zondig veroordeeld.

Gerhard Wehr boek Carl Gustav Jung zijn leven en werk:
348, Jean Gebser: De mening dat West en Oost tegengesteldheden zouden zijn is onjuist… Oost en West zijn aanvullingen. Vergeleken met het dualistische, splitsende karakter van de tegenstellingen is dat van de aanvulling: van polaire, verenende aard. De tegenstelling is een begrip, de aanvulling een constellatie…Het niet anders dan alleen rationele denken in tegenstellingen leidt tot splijting, en op den duur leidt het tot de dood. Beweegt men zich daarentegen bewust in het polaire spanningsveld van de aanvulling, dan gloort de mogelijkheid van harmonische volledigheid. Dit woord van Jean Gebser is in zijn kern op inzichten van Jung gebaseerd. Dat buitendien andere opmerkelijke overeenkomsten van Rudolf Steiner aantoonbaar zijn, die dit thema lang vóór beiden heeft bewerkt, moet althans worden aangehaald.

Frank Visser:
Ken Wilber heeft enkele jaren biochemie gestudeerd, en lange tijd zag het er ook naar uit dat hij in die richting door zou gaan, en misschien zelfs zou uitblinken. Maar al tijdens zijn eerste studiejaren verdiepte hij zich in de oosterse filosofie en de westerse psychologie, en hij raakte ervan overtuigd dat zijn roeping gelegen was in het samenbrengen van deze twee werelden. Binnen enkele jaren, hij was toen nog pas 23 jaar oud, schreef hij de resultaten van zijn privé-studies op in een boek, The Spectrum of Consciousness, dat het eerste zou blijken te zijn van een imposant oeuvre. Hierin worden de hoofdlijnen uiteengezet van een visie op de mens en de werkelijkheid waarin de inzichten van Oost en West beide tot hun recht komen -- niet alleen die van de spreekwoordelijke Freud en Boeddha, maar ook die van Piaget en Patanjali, Kohlberg en Confucius, Skinner en Shankara, Neumann en Nagarjuna, Bodhidharma en Bowlby, Plato en Padmasambhava -- om slechts enkele illustere namen te noemen. Zijn werk als geheel is gemotiveerd door het streven om te komen tot een "wereldfilosofie". Inclusiviteit is wel de meest kenmerkende eigenschap van Wilbers visie.

Samenvatting

De conclusie van Ruud Lubbers is juist om de participatie van de allochtonen te vergroten, maar liefde kun je niet afdwingen. Om de kloof te overbruggen is een strikter integratiebeleid nodig, maar ook de vraag wat kunnen we van elkaar leren?

Het paradigma van de ‘menselijke veiligheid’ van Ruud Lubbers (Volkskrant 1 november 2007) sluit op 5D aan. Dit paradigma legt de nadruk op de verantwoordelijkheid van ieder mens om te streven naar binding tussen mensen, culturen, volkeren, zelfs economieën en ideeën.

Het is beter om de integratiecyclus van de geschiedenis van Paul Scheffer om te keren en bij de interpretatie in plaats van eerst bij ontkenning door vervreemding te beginnen.

Het Westen moet zich er van bewust worden dat het te sterk op de materiële kant van de werkelijkheid is gefixeerd.

Het creëren van een duurzame samenleving vraagt om een top down en bottom up visie.

Zie ook:

Boeken:

• Gerhard Wehr Carl Gustav Jung zijn leven en werk

Externe Links

• Ken Wilber: de mens en zijn werk
• Ayurveda: 5000 jaar oude holistische geneeskunst

<< vorige || volgende >>

Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 294 keer bekeken.