1.6 Zondebokmechanisme en het Maskerkwadrant

Kishore Mahbubani: We zien nu dat de onzichtbare hand van de markt in balans moet worden gehouden door de zichtbare hand van goed overheidsbestuur (Volkskrant 11 oktober 2008).
Peter Robertson: Ja, maar een andere onzichtbare hand dan die van Adam Smith. Het moeten mensen van vlees en bloed zijn die met gezond verstand het voorbeeld geven (NRC 27 december 2008).
Robert B. Cialdini: We zijn zodanig geïndoctrineerd door
het dogma van de schaarste dat we er niet
voor terugdeinzen er nog wat extra
aan toe te voegen ...

Zondebokmechanisme en Authentiek leiderschap (Morele kompas, 'Vrijheid en Onvrijheid')

Matteüs 7: En wat ziet gij den splinter, die in het oog uws broeders is, maar den balk, die in uw oog is, merkt gij niet?
Maak u niets wijs: God laat niet met zich spotten. Wat een mens zaait zal hij ook oogsten. Wie zaait op de akker van zijn zondige natuur, zal van die natuur verderf oogsten; wie zaait op de akker van de Geest, zal van de Geest eeuwig leven oogsten. (Galaten 6:7-8 WV ’95)

H.P. Blavatsky Isis ontsluierd Een sleutel tot de mysteries van oude en moderne wetenschap en religie
Hoofdstuk 3 Blinde leiders van de blinde (p. 143):
Het martelaarschap of de verbanning van iemand die iets nieuws wil invoeren, is maar al te vaak de prijs die voor wetenschappelijke vooruitgang wordt betaald. De hervormer van het laboratorium moet de vesting van gewoonte en vooroordeel als het ware met de bajonet veroveren. Zelden wordt zelfs een achterdeurtje door een bevriende hand opengelaten.

In VPRO Boeken 13 september 2015 praten Oek de Jong en Jaap Goedegebuure over de brieven van Frans Kellendonk, één van de meest getalenteerde en spraakmakende auteurs, die zij dit jaar, 25 jaar na de dood van de schrijver, bezorgden. Mooi moment om stil te staan bij leven en werk van de schrijver die als geen ander de problemen van zijn tijd, onze tijd, onder woorden probeerde te brengen.
Zoals Bas Heijne ooit treffend opmerkte: Kellendonk begreep als geen ander dat het een misverstand is te denken dat met het verdwijnen van het geloof de vragen die het geloof stelt ook verdwenen zijn.
Een gesprek over gemeenschap, geloof, de noodzaak van grote woorden.
Frans Kellendonk en de anderen
Eerder werd in een speciale uitzending van de VPRO aandacht besteed aan Frans Kellendonk en zijn teksten. Wat hebben deze nog te zeggen en hoe leeft de schrijver voort in het huidige literaire landschap? Er wordt gebruik gemaakt van zeldzame opnamen uit het archief, waar jonge schrijvers zich in briefvorm richten tot de schrijver. Dirigent en pianist Ed Spanjaard, een van de beste vrienden van Kellendonk, is te gast.

Roderick Nieuwenhuis Terugkijken: Arnon Grunberg & Niña Weijers over Frans Kellendonk
Een kleine vijfentwintig jaar na zijn dood leeft hij weer: Frans Kellendonk. Onder andere Arnon Grunberg en Niña Weijers gingen woensdagavond 2 mei 2015 in De Balie in Amsterdam in gesprek over de auteur, van wie recent een brievenbundel is verschenen.

Op vrijdag 9 mei 1986 verscheen de roman Mystiek lichaam van Frans Kellendonk (1951-1990). Het is geen roman met een verhaaltje dat zich even in drie regels laat navertellen. Het boek is een drieluik, bestaande uit de relazen van drie leden van de familie Gijselhart. In het eerste deel verheugt vader Gijselhart zich over de terugkeer van zijn dochter Magda, door hem Prul genoemd.
Nuis zette in zijn nogal slap beargumenteerde betoog de toon voor een koor van nazingers die allemaal om het hardst begonnen te roepen dat Mystiek lichaam een antisemitische en homohaat uitdragende roman was.
Het is zonder meer waar dat er in de roman bepaalde uitspraken door de hoofdpersonen worden gedaan die je als haatdragend kunt beschouwen. Maar Kellendonks gevoel voor ironie is superieur: het is vanaf het begin van de roman duidelijk hoe de karakters, die messcherp en zonder mededogen door de schrijver worden neergezet, beheerst worden door hun eigen frustraties en obsessies, ze zijn niet tot enig nuttig zelfinzicht in staat: ze kunnen niet anders dan hun tragisch lot buiten zichzelf zoeken.
Wat altijd zo jammer is aan buitenliteraire kritiek is dat de criticus dikwijls zo vergenoegd is met zijn eigen gelijk, dat hij prompt vergeet zijn vaak toch niet geringe literaire kennis toe te passen. Je hoeft maar een beetje thuis te zijn in de geschiedenis en beeldvorming van joden, homo’s en vrouwen om je te realiseren dat Kellendonk juist de vinger op allerlei gevoelige plekken legt; hij durft de haat bij de wortels aan te pakken.
Kellendonk pakt stilistisch stevig uit om zijn verhaal te vertellen. Zijn stijl is barok en melodisch. Die muzikaliteit komt vooral naar voren in de interpunctieloze monologen die de schrijver in Pruls mond legt. Ze rebbelt maar door, maar je mist de interpunctie geen moment, door de feilloze ritmiek die in de zinnen besloten ligt.
Mystiek lichaam is een boek dat je, via het verstand, in de kern van je ziel raakt. Het boek bezit een universele zeggingskracht. In tijden waarin het weer rommelt en knaagt wat betreft onze ideeën over beschaving en medemenselijkheid, is Mystiek lichaam verplichte kost.

Frans Kellendonk Frans Kellendonk (Ariejan Korteweg Volkskrant 23 oktober 1998):
'Kellendonk was niet altijd tevreden over zijn eindes. Maar over 'het hoogliedje op de dood' waarmee Mystiek lichaam afsluit, was hij zeer content. 'Tot mijn vlees bruidswit is zal ik je werk doen, in de zekerheid dat ik door jou zal worden opgeheven en over de drempel gedragen, onsterfelijke dood.''Je hebt de neiging zijn oeuvre vanuit het laatste boek te interpreteren, maar dat heeft iets lukraaks', zegt Matsier.En Otten: 'Hij is als prins gestorven, zonder tijd om koning te worden.'

Coen Peppelenbos Je meten met de rest van de wereld
‘Zojuist je baksteen door mijn ruit gekregen. Ik was natuurlijk gewaarschuwd.’ Met deze woorden reageert Frans Kellendonk (1951-1990) op de recensie van zijn roman Mystiek lichaam door criticus Aad Nuis in de Volkskrant op 16 mei 1986. De auteur reageert op dezelfde dag dat het stuk van Nuis onder de tendentieuze titel ‘Onmiskenbaar antisemitisme in sluiers van ironie’ in het ochtendblad staat. Carel Peeters kwam, na een eerste positieve bespreking in Vrij Nederland een week later met een negatief getoonzet vervolg. De literaire rel duurde die maandenlang zou voort.
In De brieven, het door Oek de Jong en Jaap Goedegebuure samengestelde prachtige brievenboek van Frans Kellendonk, werkt de affaire rondom Mystiek lichaam als een climax waarvan je weet dat die gaat komen. Kellendonk had in de vorm van een groteske een boek geschreven waarin een commentaar op de werkelijkheid gegeven werd door de narcistische kunstwereld te beschrijven, door de homoseksuele klatergoudwereld van de jaren tachtig te schetsen en daarin de opkomst van die enge vierletterige ziekte een plaats te geven. Daarnaast was het een ideeënboek over vriendschap en liefde, een boek over het gezin en het geloof als basis voor een samenleving. Mystiek lichaam is een boek dat na bijna dertig jaar nog steeds staat als een huis. En juist dat boek werd gereduceerd tot een moreel oordeel over antisemitisme. Het is nog altijd een schandvlek in de vaderlandse kritiek.

Jos Klink Enkele achtergronden van de zwakke theoretische traditie van de geestes- en maatschappijwetenschappen in Nederland (Civis Mundi 21 maart 2014):
Nationale- versus internationale oriëntatie Alleen al de geesteswetenschappen vormen een containerbegrip, met grote verschillen tussen de deeldisciplines. Zo is bijvoorbeeld de filosofie een vakgebied dat zich eenvoudiger over lands- en taalgrenzen beweegt dan de letterkunde, die gebonden is aan één bepaald taalgebied of zich op het grensgebied van twee gebieden bevindt. Bij de positie van de letterkunde wil ik wat uitgebreider stilstaan. De drang tot internationalisering van een discipline die intrinsiek beperkt is tot één of een beperkt aantal taalgebieden zet de wetenschappelijke betekenis en bovenal het nut ervan onder druk. Dat was althans de bevinding van de betreurde schrijver en letterkundige Frans Kellendonk toen hij medio jaren tachtig in een van zijn essays een weinig positief beeld schetste van de anglistiek in Nederland[12] - een vakgebied dat hij als doctor in de Engelse taal en letterkunde, universitair docent en vertaler van nabij kende en volgde. De letterkundige tak van de anglistiek weet zich geen raad met de grenspositie die het inneemt tussen het Engelse en het Nederlandse taalgebied, aldus Kellendonk. Dit wordt vooral veroorzaakt door het succes van de natuurwetenschappen, dat een paradigma lijkt te zijn geworden voor alle andere wetenschappen:
‘Wie zich bezighoudt met, zeg, de thermodynamica kan overal op aarde zijn onderzoek verrichten, (…..), en de uitkomsten zullen in Tasmanië niet minder belangwekkend zijn dan in Finland. Maar voor een literatuurwetenschapper maakt het nogal wat uit of de literatuur die hij bestudeert geschreven is in zijn moedertaal of in een vreemde taal, en of hij haar bestudeert op buitenlandse of op eigen bodem’, zo vervolgt
Kellendonk[13]. Een geesteswetenschapper - zo kunnen we parafraseren - hanteert een benadering die wijzigt naar gelang de culturele context waarin hij werkt. Het ideaal van een internationale anglistiek is naar de mening van Kellendonk dan ook een dwaallicht, waarbij men ook nog eens lijkt te vergeten dat men verantwoording schuldig is aan de cultuur die haar voorziet van studenten, faciliteiten en salarissen: de Nederlandse cultuur[14].
Kortom, de (wetenschappelijke) betekenis en bovenal het nut van een deel van de geesteswetenschappen komt onder druk te staan zodra men een internationalisering nastreeft waartoe het in het geheel niet bedoeld, laat staan geschikt is, zo luidt mijn conclusie. Ook in de maatschappijwetenschappen doet zich dit verschijnsel voor: zelfs in de op het eerste gezicht internationaal georiënteerde economische wetenschap is een dochterwetenschap als de bedrijfseconomie uiteindelijk sterk nationaal gevormd en georiënteerd[15].
[11] Veel opvattingen die niet passen binnen het moderne economische denken worden doelbewust ‘vergeten’ of genegeerd. Een verbluffend inzicht in dezen geeft de Amerikaanse econoom en journalist John Cassidy in zijn boek: How Markets Fail. The Logic of Economic Calamities. 2010.
[12] Frans Kellendonk, Nederengels. De anglistiek in Nederland, in: De veren van de zwaan. 1987. Blz.120-133.
[13]
Kellendonk, op.cit. pag. 129.
[14]
Kellendonk, op cit. pag. 133.
[15] Zie voor de specifieke eigen ontwikkeling van de Nederlandse bedrijfseconomie:
J. Muysken en H. Schreuder, Economische wetenschappen: Eenheid in verscheidenheid? 1985.

Frans Kellendonk Beeld en gelijkenis (p. 77/78):
God is bezig door mij Zichzelf te scheppen. Daarom ben ik zowel vrij als onvrij en daarom mag ik, die immers gemaakt ben naar Zijn beeld en gelijkenis, Hem gerust een beetje vermenselijken. Tot nog toe heeft Hij zich het volledigst, maar nog steeds niet volmaakt, uitgedrukt in Jezus van Nazareth, met wie ik inmiddels veel beter kan meevoelen dan in mijn gezonde kinderjaren. Jezus is het thema van de schepping, de meest wezenlijke mens. Hij is te kort geschoten en wij schieten nog veel schromelijker te kort, want we leven in een onaf kunstwerk, waarin alles streeft naar uitdrukking, maar niets vooralsnog uitdrukking is.

Het zondebokmechanisme van R. Girard laat zien dat macht (en alle macht gaat gepaard met geweld) idolen nodig heeft om zich in een samenleving te kunnen handhaven. Het is dus oppassen met idolen, want door ze te vereren, vallen er vroeg of laat onschuldige slachtoffers. Tenzij men van het onschuldige slachtoffer een idool maakt. Dit idool humaniseert de macht die zich voorheen achter autoritaire en gewelddadige goden schuilhield. Volgens F. Kellendonk heeft Jezus zichzelf uit vrije wil opgeofferd om het zondebokmechanisme aan het licht te brengen.

Peter Abelards idee was dat Jezus werd gekruisigd om in het hart van de mens medelijden te wekken voor het lijden in het leven en zo de mens af te leiden van een blinde jacht op aardse goederen. Door dit medelijden met Christus wenden we ons tot hem, en wordt hij onze Verlosser. Het is het lijden dat menselijkheid wekt in het hart van de mens. Jezus dood aan het kruis is een daad van verzoening met de mensheid. Ik wens voor jullie het beste - daarom ga ik deze weg.

Dubbele moraal verwijst naar het feit dat veel mensen, bewust of onbewust, met twee maten meten, wat zich soms uit in selectieve verontwaardiging.

Bij Pontius Pilatus is ook van een dubbele moraal sprake.
Door aan het kruis te sterven neemt de Zoon voor de zonden van de mensheid de schuld op zich.
Jezus wordt Zondebok: Op de verlosser, de wereldverbeteraar wordt de schuld afgeschoven. Uiteindelijk geeft Pilatus toe aan de wens van het volk en 'wast zijn handen in onschuld' (Matt. 27:24).
Pontius Pilatus-syndroom, 'Wat wil het volk?' slaat op schuld afschuiven.

De “De Bijbel is een schatkist”. De Bijbel toont de herhalende patronen van het leerproces van de mensheid op aarde. De afgelopen decennia hebben te veel politici zich met het doorschuiven van problemen bezig gehouden. Dit doorschuiven werkt contraproductief. Jeroen Dijsselbloem heeft het fundamentalisme van het VVD-foefje van Frank de Grave en Eric Wiebes overgenomen. Jeroen Dijsselbloem is deel van het probleem geworden. Voor aanvullend commentaar zie ook Rutger Bregman, Dick Pels, Noortje Blokhuis en Ted van Hees (Laura de Jong en Hans Wansink Volkskrant 22 maart 2017 p. 25).

Oude Testament (Kernkwadrant): Nieuwe Testament: Nietzsche:
  Verlossing Pontius Pilatus(Maskerkwadrant):
Wijze --->GoddelozeGod ----Heilige geestHeer --->Heerser(smoraal)
||||||
Dwaas <---RechtvaardigeSatan ----ZoonVijand <---Slaaf (slavenmoraal)
  ZondebokVerlosserSlachtoffer

Pontius Pilatus-syndroom:
"Wat ik geschreven heb, heb ik geschreven" zei Pontius Pilatus volgens Johannes 19:22 toen hem werd voorgesteld het opschrift op het kruis te veranderen. Deze uitspraak typeert een probleem van veel schrijvers: Ze voelen een soort innerlijke weerstand tegen veranderingen. Ze kunnen niet genoeg afstand nemen van hun eigen tekst. Daardoor komen ze moeilijk op alternatieven voor woordkeus en zinsbouw die de tekst misschien verbeteren. Dit wordt het Pontius Pilatus-syndroom genoemd.

De mystieke paradox is dat het Lam Gods, het ongemanifesteerde Zelf, draagt of wegneemt de zonden van de wereld. Iets dat onbeweeglijk weerloos is, zelfs niet eens aanwezig, heeft tóch rechtstreeks invloed op wat is. Maar: wanneer het geëist wordt, ontstaat verdrukking. En doet Het zijn mond niet open: wanneer jij het enneagram wil doorgronden, is en blijft het onbegrijpelijk. Zo blijft het hek van het mystieke domein gesloten.

Kardinaal Hong Kong: Kruisweg op Goede Vrijdag in Rome in teken Chinese katholieken
VATICAANSTAD (RKnieuws.net) - Paus Benedictus XVI heeft de traditionele Kruisweg op Goede Vrijdag in Rome in het teken geplaatst van de Chinese katholieken. De meditaties voor deze Kruisweg zijn geschreven door Joseph Zen Ze-Kiun, kardinaal van Hong Kong.
De meditaties van Zen zijn al gepubliceerd. Kardinaal Zen, sleutelfiguur van de katholieke Kerk in Azië en referentiefiguur voor alle Chinese katholieken, handelt in de meditaties over "de levende martelaren van de 21ste eeuw".
Volgens kardinaal Zen is Pontius Pilatus het beeld van allen die hun autoriteit gebruiken als machtsinstrument en zich niet om de gerechtigheid bekommeren.
De brochure met de Kruiswegmeditaties, die door het Vaticaan werd uitgegeven, is geïllustreerd met Chinese prenten. Christus en de verschillende personen die in het Passieverhaal voorkomen worden voorgesteld met Aziatische tekens.
Tijdens de Kruisweg zal een Chinese het Kruis overhandigen aan de paus, die de drie laatste staties van de Kruisweg te voet zal afleggen.

Therapie (Arnon Grunberg Volkskrant 7 maart 2017):
Claus Hecking interviewde voor interviewde voor Der Spiegel Paul Wilders. (Ik baseer me op de Engelse vertaling van dat interview, dat online te vinden is.) Paul noemt zijn broer 'paranoïde', maar hij stelt ook dat achter de provocaties van zijn broer 'honger naar macht' schuilgaat. Volgens hem was Geert in de jaren tachtig niet xenofoob, maar gefascineerd door 'de strijd om macht en invloed'.
Paranoia en machtswellust gaan uitstekend samen.
Ontroerend wordt het als Paul zijn broer ongelukkig noemt en zegt dat het ongeluk van Geert hem eveneens ongelukkig maakt.
Na het lezen van de analyse van Paul Wilders bekroop me het gevoel dat politiek voor Geert Wilders self-medication is. Self-medication betekent het op eigen initiatief gebruiken van pillen, drugs of alcohol om symptomen van een ziekte te verminderen.
Als de therapie van één individu een land in het ongeluk dreigt te storten, wordt het tijd voor een alternatieve therapie.

De zaak Spijkers illustreert het zondebokmechanisme. Andere voorbeelden van whistleblowers:
George Galloway, Labour-parlementariër, is op 23 oktober 2003 uit de partij gezet vanwege zijn uitgesproken standpunten over de oorlog tegen Irak (Volkskrant 24 oktober 2003).
Volkskrant 26 april, 2004: Het Witte Huis heeft aanvankelijk veel energie gestoken in karaktermoord op klokkenluider Richard Clarke. Hij was ‘een leugenaar’, ‘een opportunist’, en bovendien ‘een profiteur’.
De negen door Alberto Gonzales om ‘politieke redenen’ ontslagen federale aanklagers.

Zie ook: Scapegoat, Whipping boy.

Gezondheidseconoom en jurist Wim Orbons Slechte rechters moet je kunnen ontslaan (Volkskrant 14 april 2010):
Rechtspreken is mensenwerk, dus daar worden wel eens fouten gemaakt. Dat maakt het noodzakelijk de kwaliteit in de gaten te houden.
Veroordelingen in de Puttense Moordzaak, de Schiedammer Parkmoord (in beide gevallen moord en de verkeerde dader) en de eerdere veroordeling van Lucia de B. (geen moord, maar wel een ‘dader’) kennen nog een ander probleem: de procedure van herzieningsverzoeken bij de Hoge Raad. Die procedure is ongelukkig. Scoringsdrift, tunnelvisie en soms arrogantie hebben intrede gedaan in de rechtszaal, maar ook paranoia en visioenen.
Maar gelukkig is de weg naar de waarheid uiteindelijk toch gevonden.

De rechtelijke macht dient in plaats van vooroordelen te bevestigen, vooroordelen te bestrijden. Het maskeren van de ondeskundigheid van een groep medici, leden van het OM, politiemensen, deskundigen en rechters heeft tot een collectieve psychose geleid. De vraag kan worden gesteld in hoeverre bij deze gerechtelijke dwalingen betrokkenen, die met hun waandenkbeelden van destijds onjuiste verklaringen hebben afgelegd, van een 'zondebokmechanisme' sprake is geweest. Het 'zondebokmechanisme' fungeert dan als containerbegrip voor scoringsdrift, tunnelvisie, arrogantie, paranoia en visioenen.

Ajax, stop dat geteisem nou eens (Joachim Florus, Volkskrant 16 april 2010)
Twee weken geleden, in de thuiswedstrijd tegen Groningen, na het bekend worden van de beslissing van de Rotterdamse burgemeester, rolde het ‘Aboutaleb, joden komen er aan’ onophoudelijk van de Ultra-tribunes en afgelopen zondag, in de tweede helft tegen VVV, was het weer raak.
En de voorspreker herinnerde zich bovendien een leuk liedje: ‘Als de lente komt dan stuur ik jou bommen op Rotterdam’.
Of durf je het niet aan, Martin Jol, om zondag in de wedstrijd tegen Heracles bij de eerste gelegenheid, bij het eerste ‘ludieke’ spreekkoor, de patjepeeërs de oren te wassen en je spelers van het veld te halen?
Je directeur, Rik van den Boog, zal je gedrag zeker afkeuren. Die maakt zich in zo’n geval alleen bezorgd over eventuele boetes, zoals hij regelmatig schrijft. Maar wees ervan verzekerd dat je de eeuwige dankbaarheid van een overgrote meerderheid van het stadion verdient.
Inderdaad, van de ‘echte supporters’. Die houden van Ajax, die Feyenoord zien als tegenstander, en niet als vijand. Laat eens zien dat je voor die liefhebbers kiest, Ajax-leiding!

Om situaties binnen bedrijven te verbeteren is veelal een cultuuromslag nodig. Het gaat er om de nadruk op thumos te leggen, te leren het juiste politieke spel te spelen.
Er is op een hoger bewustzijnsniveau altijd een derde punt.
Sinds Machiavelli weten we dat voor politicals geldt ‘het doel heiligt de middelen’.
Als het slecht gaat willen de 'politici' elkaar niet beschuldigen en dan treedt de mythe van het onschuldige lam in werking. Politieke dieren zitten in een netwerk van corruptie. Juist diegene die niet corrupt zijn worden vaak opgeofferd.

Jan Wibbelink Het unieke van de kruiswegwandeling
De kruisweg, de lijdensweg die Christus is gegaan op de laatste dag van zijn leven is tevens de uitbeelding van het leven van mens en kosmos. De kruisiging maakt deel uit van de grote kosmische opoffering, zoals die in alle grote mysteries worden vermeld. Al de grote goddiensten hebben verklaard dat het heelal door een daad van opoffering begint. Zie o.a. Openbaring 13:8 ”het lam dat geslacht is bij de grondlegging der wereld”. De kosmische Godheid beperkt zichzelf, en maakt daardoor de openbaring mogelijk, opdat andere levens uit Hem geboren kunnen worden en zelfbewustzijn krijgen. Dit is de kruisiging in de stof. Daar is zo'n enorme liefde waar wij geen voorstelling van kunnen maken.
Het is haast onbegrijpelijk dat wij dit niet hebben gezien. En nog niet zien, hoe geweldig mooi en groots God ons de weg door het leven wil laten gaan, van verrassing tot verrassing, zodat je er steeds meer door gegrepen wordt en gelukkig wordt. Daarom heeft Hij ons de Thora gegeven waarin Hij door tekens en wonderen laat zien wat de zin van ons bestaan is. Miljoenen hebben de bijbel bestudeerd en nooit het wonder ontdekt. Het klopt niet met hun wetmatigheid. Thora is er vanwege de vreugde. Thora is helemaal geen wet. Het is onderwijs, het leren van het leven. Het laat zien op welk een majestueuze wijze God de kosmos leidt. Talloze schitterende wijsheden worden ons daarin aangereikt. Door je hiermee bezig te houden, hierin te studeren, krijg je een ervaring van een spirituele verbinding. Als we ons b.v. met de oeroude tekst over de genade bezighouden, verbinden we ons met dat specifieke aspekt van dat licht dat genade uitdrukt en wat daardoor in ons leven komt. Als we het Licht bestuderen, worden we zelf het Licht.
Het woord letter komt van “teken, symbool”. Een symbool is ook een energieveld, een ritmische trilling. In tekens, symbolen ligt een kosmische kracht. Ze hebben ons iets te zeggen. Hun namen en vormen brengen ons tot het wezen van het goddelijke. “ In den beginne was het woord, en het woord was bij God en het woord was God. Alle dingen zijn door het woord geworden” (Johannes 1:1)
Wanneer je de spirituele bron in je raakt, (het koninkrijk der hemelen is in u), in meditatie of gebed, vindt een transformatie plaats. Ons innerlijk, ons ‘ik’, en het diepst innerlijke geestelijke betekenis van iets zowel mens als wereld is nl. nooit in werkelijke manifestatie, maar behoort tot een andere dimensie. De rabbijnen noemen het Yechidah, de Goddelijke Vonk, de Egyptenaren noemen het Sha, de Hindoes noemen het de Duizendbladige Lotus.
Concentratie, meditatie en verbeelding zijn krachten van ons universeel denkvermogen.Visualisatie is een aspect van de verbeelding. Het Hoger Bewustzijn is nooit psychisch, maar altijd intuïtief. Nu bestaat er een bepaalde emotionele concentratie en exaltatie, die de hogere bewustzijnsfasen openstelt. Om dit te bereiken worden de kruiswegstaties gebruikt. Maar onze hersenen,die het instrument van het menselijk denkvermogen zijn, kunnen deze geweldige energie niet lang ervaren, maar in de korte ogenblikken dat het duurt,vindt een verandering in het temperament plaats, ontvangt het denkvermogen zelf nieuwe concepten en ondergaat een verruiming die nooit helemaal terug gaat. Men behoudt een blijvende verruiming van de personaliteit (”Gods heerlijkheid als in een spiegel aanschouwend worden wij veranderd van Glorie tot Glorie in hetzelfde beeld”). Extase werkt als een bliksemschicht in het bewustzijn. Hierdoor springt men over het dode punt van het bewustzijn heen, en ontwaakt tot een Hoger Leven. Met behulp van de kabbalistische Boom des Levens kan men veilig met deze energieën werken.

George Eman Vaillant Categorization of defence mechanisms:
• Level I - pathological defences (psychotic denial, delusional projection)
• Level II - immature defences (fantasy, projection, passive aggression, acting out)
• Level III - neurotic defences (intellectualization, reaction formation, dissociation, displacement, repression)
• Level IV - mature defences (humour, sublimation, suppression, altruism, anticipation)

De Geheime Leer Deel I, hoofdstuk 11 Demon est deus inversus (p. 451/452):
Omdat wij de oorsprong van het denkbeeld tot het allereerste begin van het menselijke denkvermogen moeten naspeuren, is het slechts eerlijk daarbij zelfs de spreekwoordelijke duivel het zijne te geven. De oudheid kende geen afzonderlijke, door en door slechte ‘god van het kwaad’. Het heidense denken stelde goed en kwaad voor als tweelingbroers, geboren uit dezelfde moeder – de Natuur; zodra dat denken ophield archaïsch te zijn, werd wijsheid ook filosofie. In het begin waren de symbolen van goed en kwaad niets anders dan abstracties, licht en duisternis; toen koos men hun zinnebeelden uit de natuurlijkste en steeds terugkerende periodieke kosmische verschijnselen – de dag en de nacht, of de zon en de maan. Vervolgens gaf men ze weer door de menigten van de zonne- en maangoden, en werd de draak van de duisternis gesteld tegenover de draak van het licht (zie Stanza’s V en VII van Deel I). De menigte van satan is een zoon van god, en dat geldt ook voor de menigte van de B’ni Alhim, de kinderen van god die kwamen ‘om voor de heer, hun vader, te verschijnen’ (zie Job, ii). ‘De zonen van god’ werden pas ‘gevallen engelen’ nadat zij bemerkten dat de dochters van de mensen mooi waren (Genesis, vi). In de Indiase filosofie behoren de Sura’s tot de eerste en stralendste goden en worden pas Asura’s wanneer de brahmaanse fantasie hen heeft onttroond. Satan heeft nooit een antropomorfe, geïndividualiseerde vorm aangenomen, voordat de mens ‘één levende persoonlijke god’ had geschapen; en toen nog slechts als noodzaak. Men had behoefte aan camouflage, een zondebok om de wreedheid, de flaters en de overduidelijke onrechtvaardigheid te verklaren, die werd bedreven door hem, aan wie men absolute volmaaktheid, barmhartigheid en goedheid toeschreef. Dit was het eerste karmische gevolg van het verlaten van een filosofisch en logisch pantheïsme, om als steun voor de luie mens ‘een barmhartige vader in de hemel’ in te voeren, van wie de daden als natura naturans, de ‘bevallige maar steenkoude moeder’, elke dag en elk uur de veronderstelling tegenspreken. Dit leidde tot de oertweelingen, Osiris-Typhon, Ormazd-Ahriman en tenslotte Kaïn-Abel en al die andere tegenstellingen.

Onder het mom van marktwerking is er in de collectieve sector een graaicultuur ontstaan die zijn weerga niet kent. De verhouding tussen prestatie en beloning is volledig zoek. In plaats van het immorele neoliberale gedachtengoed te bestrijden wordt met name door de PvdA het spel 'links lullen en rechts vullen' enthousiast meegespeeld. Vroeger werd er door socialisten op gewezen dat de directeur houdt het volk arm en de pastoor houdt ze dom. Nu houdt de PvdA onder leiding van Jeroen Dijsselbloem het volk arm en de mediastrategie, lees vertrossing van John de Mol houdt het volk dom. Door de politieke machtsspelletjes met rechts mee te spelen is het tegenwicht naar extreem rechts verloren gegaan. De handelsgeest van het Gouden kalf werd de norm van de gehele, op het maken van winst gerichte samenleving.

====

Marktmechanisme (Links en Rechts, Winst of Verlies, Idealisme en Materialisme, Ethiek)

Johannes 2: En Hij zeide tot hen, die de duiven verkochten: Neemt deze dingen van hier weg; maakt niet het huis Mijns Vaders tot een huis van koophandel (vers 16).
Ronald Coase,Stelling: Particuliere economische deelnemers kunnen het probleem van externe effecten onderling oplossen. Hoe de verdeling van de rechten ook is, de partijen kunnen altijd een overeenkomst bereiken waarbij het resultaat voor iedereen beter is.
Aandeelhouders 2013: Minder provisie of omzet gedreven werkzaamheden. Men is voorzichtig geworden om voor het snelle geld te gaan. maar dit betekent nog niet dat de 'aard van het beestje' al echt is veranderd.
De paradox is dat men de kost gaat voor de baat uit van Titus Maccius Plautus (254-184 v.Chr.) volledig voor de new economy - zeepbel(casino)kapitalisme - het 'Angelsaksische model' live now pay later heeft ingeruild.
Stelling: Door het neoliberalisme, het monetaire medicijn, de eurostabiliteitscultuur van vrijwel onbeperkt scheppen van geld, het wanbeleid van macro-economen wordt het echte ondernemerschap in de micro-economie vernietigd.

Armpjedrukken (Bert Wagendorp Volkskrant 11 november 2017 p. 3):
Is de overheid een servicebureau voor multinationals of staat het belang van de burgers voorop? Zijn de belangen van die twee tegenstrijdig, of is steun aan de een ook gunstig voor de ander?
Hoekstra (voorheen Shell) zei dat de bedrijven 'heel koud en klinisch naar het fiscale beleid' kijken. Ongeveer even koud en klinisch als de calculerende burger. Hoekstra's aangetrouwde SP-nicht Renske Leijten: 'Willen we überhaupt wel bedrijven die zo opereren?'
Dat was een principiële vraag in een debat dat raakt aan de fundamenten van de Nederlandse democratie. Wie heeft het hier eigenlijk voor het zeggen? Waar ligt de macht? Is het kleine Nederland nog wel opgewassen tegen het armpjedrukken van Shells en Unilevers?
Jesse Klaver denkt van niet, vandaar zijn brief.

Chaos, lawaai en drama (Hans Wansink Volkskrant 11 november 2017 Sir Edmund p. 33):
Chaos, lawaai en drama: dat is wat Europa te wachten staat volgens Luuk van Middelaar. De politiek filosoof is een scherpzinnige gids in de Brusselse jungle.
'De metamorfose van de EU'
De eurocrisis, de oorlog in Oekraïne, de vluchtelingenstroom en de Brexit maakten korte metten met de gedepolitiseerde regelfabriek Europa. Gedaan was het ook met de natte droom van de bureaucraten in Brussel en de europarlementariërs in Straatsburg: die ene Europese regering over die 'steeds hechtere unie' - die 'Brusselse teleologie' is voorgoed 'in de crisisgolven verdwenen', constateert Van Middelaar met enige opluchting.
Al improviserend moesten de regeringsleiders harde keuzen maken: tussen solidariteit en verantwoordelijkheid in de eurocrisis en tussen gastvrijheid en veiligheid in de vluchtelingencrisis. Het vrije verkeer van personen in de Unie, een steunpilaar van de interne markt, blijkt opeens geen vanzelfsprekendheid meer.
In de eurocrisis waren de politieke leiders 'overdonderd door de voorstelling waarin ze terechtkwamen', schrijft Van Middelaar in De nieuwe politiek van Europa. Ze hadden niet in de gaten dat ze behalve voor hun thuispubliek 'ook speelden voor een geheel nieuwe Europese openbaarheid, die juist in en met die gebeurtenissen ontstond'. Eindelijk stroomde een omvangrijk en bont publiek toe dat een stem in de gang van zaken opeiste.
Ontwaken van de oppositie
Van Middelaar moet niets hebben van het 'kapotmaken' van de EU door politieke vandalen als Marine Le Pen en Geert Wilders, en geeft daarvoor overtuigende argumenten. Maar hij houdt de rest van zijn publiek wel een spiegel voor.
'Oppositie, tegenspraak en dissensus kunnen Europa opnieuw de dynamiek geven waarzonder de gebeurtenissenpolitiek zich niet verder kan ontplooien', schijft hij.
Hij attendeert ons erop dat die 'dissensus' zich niet zozeer manifesteert in strijd tussen politieke stromingen, als wel in strijd tussen naties met verschillende belangen en prioriteiten.
Het zijn vooral 'de grote monden van het moment': Tsipras en Varoufakis in de eurocrisis en Viktor Orbán in de vluchtelingencrisis, die de harde politieke keuzes voor het Europese publiek zichtbaar maken. 'Ze doorbreken de moedeloos makende logica van de depolitisering.' Chaos, lawaai en drama: dat is wat Europa te wachten staat. En Van Middelaar ontpopt zich als de scherpzinnige gids in de Brusselse jungle.

Nadert het fiscale paradijs aan de Noordzee zijn einde? (Robert Giebels en Koen Haegens Volkskrant 8 november 2017 p. 8-9):
De Paradise Papers zetten opnieuw de schijnwerpers op de Nederlandse spilfunctie bij belastingontwijking. Rutte III wil daar met een nieuwe belasting wat aan doen, maar het is onzeker of dat genoeg zal zijn.
Aanscherpen
Komt daarmee een einde aan de spilfunctie die Nederland vervult bij belastingontwijking? De meningen blijken verdeeld. Alles hangt af van de concrete uitwerking van de spierballenteksten in het regeerakkoord. 'Mits goed vormgegeven, kan Nederland met deze bronbelasting een belangrijk signaal afgeven aan andere landen: wij nemen dit probleem serieus', zegt Marlies de Ruiter. De tax partner bij belastingadviseur EY kent beide kanten van het debat. Tot vorig jaar was zij een van de drijvende krachten bij de Oeso achter het actieplan om belastingontwijking te stoppen.
Jan Vleggeert, universitair hoofddocent internationaal belastingrecht aan de Universiteit Leiden, is sceptischer. 'Als de nieuwe bronbelasting alleen voor geldstromen naar belastingparadijzen geldt, is het makkelijk te omzeilen. Zet er als multinational een extra vennootschap tussen, bijvoorbeeld in Luxemburg, en je hoeft alsnog geen belasting te betalen over rente en royalty's.' Gelukkig is er een alternatief. 'Voer een bronbelasting van bijvoorbeeld 15 procent in op alle rente en royalty's die de verschillende onderdelen van een concern aan elkaar betalen', stelt Vleggeert voor. 'Regel dat die bronbelasting alleen wordt geheven als de ontvanger van de rente en royalty's laag wordt belast. En doe dat dan het liefst met alle Europese lidstaten tegelijkertijd.'
Fiscaal niemandsland
Zou de nieuwe regering zich beperken tot een
bronbelasting light, dan heeft dat in elk geval voor Nike waarschijnlijk weinig gevolgen. Sinds 2014 gooit de sportschoenenfabrikant het over een andere boeg, meldt Trouw in een reconstructie. De winst wordt niet langer doorgesluisd naar Bermuda of een ander paradijs, maar in een Nederlandse 'commanditaire vennootschap' (CV) gestopt.
Het effect is hetzelfde: de miljarden staan onbereikbaar voor de fiscus. Dat komt doordat de Nederlandse belastingdienst zo'n CV beschouwt als een buitenlandse entiteit. Maar elders, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, gaat de fiscus er juist van uit dat Nederland hier belasting over heft. Een fiscaal niemandsland dus.
Onder zware druk van Europa gaat Nederland hier in 2020 mee stoppen - een tegenlobby van oud-PvdA-minister Dijsselbloem ten spijt. Of daarmee ook het belastingparadijs aan de Noordzee zal verdwijnen? De Nike-geschiedenis doet vermoeden dat er best weleens een nieuwe maas in de wet aan het licht kan komen. Voordat die gedicht is, is Nederland zo weer tien jaar verder.

De hamvraag is dan natuurlijk hoe weet Jeroen Dijsselbloem zo zeker dat de geldpers wel en FTT om het rondpompen van geld fiscaal te belasten niet een antwoord op de financiële crisis is? Coen Teulings heeft inmiddels (2 december 2016) zijn oude standpunt herzien. Met de blinde vlek waarmee Jeroen Dijsselbloem c.s. de PvdA naar de afgrond heeft geleid beoogt hij nu het Europese Stabiliteitsmechanisme te 'redden'. Jeroen Dijsselbloem committeert zich aan het grootkapitaal, hij verstopt zich niet achter Duitsland maar is bezig Schauble rechts in te halen.

Spannen Paradise Papers het paard achter de wagen? (Peter de Waard Volkskrant 7 november 2017 p. 29):
Nu zijn er de Paradise Papers, waarin de namen worden genoemd van koningin Elizabeth, Bono, Madonna en de entourage van president Trump. Ook ditmaal hoeft niemand bevreesd te zijn. Het is voor hotemetoten veel riskanter de hand op de knie van een journaliste te leggen dan de fiscus een loer te draaien. Zelden is na een schandaal het paard zo ver achter de wagen gespannen als na de publicatie van de Panama Papers.
In plaats van dat na de Panama Papers de mazen in de belastingwetten mondiaal werden dichtgespijkerd, is er een internationale race ontstaan om de grote multinationals en rijke particulieren nog meer in de watten te leggen. Ieder land wil nu belastingparadijs zijn.
In Nederland wordt de dividendbelasting afgeschaft en de vennootschapsbelasting verlaagd, net als het tarief voor de hoogste schijf voor de inkomstenbelasting. Hetzelfde is gebeurd of gaat gebeuren in veel andere landen.
Het volk wil best een aantal individuen aan de hoogste boom zien hangen, maar niet dat het systeem verandert: een mondiale regeling van één vennootschapstarief.
Dan staat ineens de soevereiniteit op het spel. Dan luistert het volk liever naar de populisten die America First]]' roepen en vinden dat elk land zijn eigen boontjes moet doppen. En zo kunnen multinationals en multimiljonairs de landen tegen elkaar blijven uitspelen. Met één drukknop kunnen ze legaal vermogens verplaatsen naar gebieden waar de belastingen maar enkele promillen zijn of helemaal niets.
Om daaraan iets te veranderen helpen tientallen miljoenen documenten niet.
Alleen politieke wil en actie.

Paradijs (Sheila Sitalsing Volkskrant 6 november 2017 p. 2):
Vroeger, niet eens zo lang geleden, was het assisteren van bedrijven, popsterren en andere vermogende partijen bij het ontwijken van de belastingautoriteiten een respectabele betrekking. Het heette belastingplanning, er kwamen dingen bij kijken als de double Irish with a Dutch sandwich, het stuwde grondstofarme Caribische eilandjes op in de vaart der volkeren, en er kraaide geen haan naar. Nette, rechtse bladen en kranten schreven erover als een handig, nuttig instrument. Bij linkse kranten konden ze niet rekenen - daar hadden ze geen idéé.
Gaandeweg groeide de weerstand. Overheden begonnen zich af te vragen of ze de belastinginkomsten nog wel op peil konden houden wanneer alle grote vermogens en bedrijfswinsten via een trustkantoor naar Bermuda waren verhuisd. Kleinverdieners begonnen zich af te vragen of zij nog de enigen zijn die meebetalen aan de samenleving. Politici gingen zich namens de kleine man druk maken over elites die eenzijdig het sociaal contract hadden opgezegd: wel profiteren van de publieke voorzieningen in Nederland, niet naar draagkracht meebetalen aan de instandhouding ervan.
Weer staan klinkende namen met belastingallergie in de krant, in al hun naakte gierigheid. Weer is er verbijstering. Weer blijken er stiekeme financiële banden te zijn tussen onwaarschijnlijke partijen. Weer blijkt dat er een groep geprivilegieerden is die meent verheven te zijn boven de geest van de wet.
In vroeger eeuwen wilde het volk weleens oprukken naar het paleis om het hoofd van de monarch te eisen. Voor het afhakken van hoofden zijn wij, de kleine mensen, tegenwoordig te beschaafd. Nu hoeven alleen de belastingontwijkers nog beschaafd te worden.

Kabinet gaat ruim 4000 belastingdeals onderzoeken (Michaël Niewold 8 november 2017):
Er moet nog dit jaar onderzoek gedaan worden naar ruim 4000 deals die de Belastingdienst sloot met buitenlandse bedrijven. Dat heeft staatssecretaris Menno Snel (Financiën) besloten in reactie op de onthullingen uit de Paradise Papers. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Snel (D66) dat hij de Kamer begin volgend jaar op de hoogte stelt van de stand van zaken.

Europa en tax rulings
Na onthullingen door LuxLeaksxxx roept het Europees Parlement in februari 2015 een speciale onderzoekscommissie, TAXE Commissie, in het leven om de bijzondere belastingafspraken van verschillende lidstaten te onderzoeken. LuxLeaks is een internationaal collectief van onderzoeksjournalisten en publiceerde wereldwijd artikelen over rulings die de Luxemburgse overheid had afgesloten met cliënten van PwC. De documenten waren gelekt door een voormalig medewerker bij PwC. De TAXE Commissie stelt vast dat lidstaten onvoldoende informatie leveren en multinationals niet komen opdagen bij hoorzittingen.xxxi
In december 2015 krijgt TAXE 2 Commissie een nieuw mandaat om verder onderzoek te doen naar schadelijke belastingregimes van lidstaten en derde landenxxxii.
De onderzoeken naar staatssteun door de Europese Commissie en LuxLeaks brengen grote onrust teweeg. In november 2015 besluiten EU-landen om vanaf januari 2017 tax rulings automatisch met elkaar uit te wisselen. Ook hier weer: deze tax rulings worden niet openbaar gemaakt, en zijn dus niet inzichtelijk voor derde landen en Europese burgers.

Dividenddouceurtje van kabinet 'Shell I' (Robert Giebels, Frank Hendrickx Volkskrant 10 november 2017 p. 4-5):
'Ik ben stuk gelobbyd', bekende CDA-leider Sybrand Buma donderdag onomwonden.
'Natuurlijk hebben grote bedrijven en hun belangenbehartigers aan de bel getrokken over afschaffing van de dividendbelasting. Zo werkt volgens Buma elke branche die iets gedaan wil krijgen, van het onderwijsveld tot de klimaatlobby. 'Maar de suggestie dat we zijn gechanteerd is kinderachtig. Het gaat erom of we onze eigen afweging hebben gemaakt. Het antwoord is: ja.'
Aanleiding is een bericht van de NOS dat grote bedrijven zoals de Brits-Nederlandse multinationals Shell en Unilever druk zouden hebben uitgeoefend door te hinten op een vertrek uit Nederland.
Shell lobbyde er openlijk voor, net zoals VNO-NCW dat al jaren doet. De werkgeversorganisatie stelt een 'substantiële verlaging' voor en 'uiteindelijk afschaffing'.
De coalitie lijkt ondanks alle kritiek niet van plan om de maatregel nu terug te draaien. 'We gaan dit gewoon doen', zei Dijkhoff donderdag. Ook Buma en Alexander Pechtold blijven vastbesloten. De oppositie spreekt honend over het kabinet 'Shell I': wel geld voor de multinationals, niet voor de 'normale Nederlander'. Wel 1,4 miljard voor aandeelhouders, vatte SP-Kamerlid Renske Leijten samen, niet voor 'stakende leraren, voedselbanken en 400 duizend kinderen die in armoede opgroeien'.

Koen Byttebier is advocaat en gewoon hoogleraar monetair en financieel recht, alsook handels-, vennootschaps- en insolventierecht aan de Vrije Universiteit Brussel. Voor Byttebier is het welletjes geweest met het huidige financiële systeem. Als resultaat van twee decennia denkwerk en onderwijs, komt hij tot de conclusie dat het tijd is voor een daadwerkelijke maatschappelijke verandering, gesteund op een resoluut altruïsme als alternatief voor de heersende waarden van hebzucht en egoïsme.
Nooit eerder kwam een oproep tot radicale hervorming van ons geldwezen uit deze onverwachte juridische hoek.

Koen Byttebier Nu het gouden kalf verdronken is. Van als hoeksteen ...
Al ruim dertig jaar bepaalt het neoliberale gedachtegoed wereldwijd de sociaaleconomische ordening. Tal van sociale correctiemechanismen die in de loop van de vorige eeuw moeizaam waren bereikt om de blinde toepassing van de vrije marktmechanismen toch enigszins te temperen, gingen daarbij op de schop. Het proces van almaar toenemende liberalisering van de wereldeconomie heeft geleid tot nefaste gevolgen voor de mensheid en onze planeet. Staten, ondernemingen en particulieren blijven hun toevlucht zoeken in systemen van schuldfinanciering, gebaseerd op de neoliberale mythe dat problemen niet aangepakt dienen te worden. ‘De onzichtbare hand die de vrije marktwerking aanstuurt, zal ze immers ooit wel vanzelf oplossen’. Het is stilaan overduidelijk dat het neoliberale gedachtegoed heeft gefaald en bovenal vorm heeft gegeven aan een manifest onrechtvaardige wereld. Toch blijven tal van landen en supranationale organisaties, zoals het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Unie, zonder noemenswaardig debat het pad van het neoliberalisme volgen.
Waarom blijft de wereldeconomie, zelfs na de zware financiële crisis van 2008, overgeleverd aan de neoliberale waanzin? En wat is een mogelijk alternatief?

J.P. Boer Sturende belastingheffer een monster? Juridische kanttekeningen bij fiscaal instrumentalisme en ‘tax nudging’
Hoofdstuk 5 Conlusies en vervolgonderzoek
Belastingheffing van multinationals
De maatschappelijke discussie ten aanzien van belastingontwijking door multinationals valt sinds enige tijd niet meer weg te denken uit het publieke debat. Waar het gedrag van multinationals in een veranderende samenleving onder het vergrootglas wordt gelegd, dient te worden onderkend dat ook aan het optreden van de sturende overheid normeringen te stellen zijn. Kritiek op belastingontwijking wordt – al dan niet terecht – gepareerd met de opmerking dat uitsluitend gebruik is gemaakt van de fiscale mogelijkheden die de wetgever doelbewust in het leven heeft geroepen ter bevordering van het vestigingsklimaat. Het gezegde ‘wie bananen verkoopt, krijgt apen als klant’ brengt mee dat niet alleen het fiscale optreden van multinationals ter discussie dient te staan, maar omgekeerd ook dient te worden nagedacht over normeringen die aan het sturende optreden van de belastingheffer dienen te worden gesteld.

Nieren van Hoekstra worden geproefd (Robert Giebels Volkskrant 8 november 2017 p. 6-7):
Een kwetsbaar debuut voor oud-senator, schrijver van het CDA-program en ex-McKinseypartner Wopke Hoekstra. Geconfronteerd met een Financiënminister zonder ervaring zal de oppositie de hard- en inschikkelijkheid van de 42-jarige noviet op een paar vlakken keuren. Uit Hoekstra's Startnota blijkt dat hij aan het eind van de rit 14 miljard meer heeft uitgegeven dan er aan belastingen is binnengekomen.
Nu de economie groeit en een bezuiniging van 50 miljard is afgerond, zal deze week geen politieke partij op de rem staan bij Hoekstra's spending spree. Dat doet de belangrijkste kabinetsadviseur wel. De minister van Financiën is veel te optimistisch over de economische groei, schrijft de Raad van State over de Startnota van Hoekstra. Bovendien, zo stelt de bezorgde Raad, hanteert Rutte III een 'leef nu, betaal later-beleid', want als de kabinetsperiode er in 2021 opzit, volgt een lastenverzwaring 'oplopend tot circa 7 miljard euro op lange termijn'. Een opmerking waar de oppositie vermoedelijk wél raad mee weet.

Financiële warwinkel ligt op straat (Peter van Ammelrooy Volkskrant 6 november 2017 p. 3):
Na de 'Panama Papers' van vorig jaar zijn er nu de 'Paradise Papers', waarin allerlei verborgen details van financiële relaties worden onthuld. Vooral de omgeving van Trump komt extra in het licht te staan.
De onthullingen over de banden tussen de Amerikaanse regering van president Trump en de kring rondom de Russische president Poetin volgen kort na de arrestatie van drie campagnemedewerkers van Trump wegens vermeende bemoeienis van Moskou met de presidentsverkiezingen in de VS. De documenten bieden volgens het ICIJ ook opnieuw aanwijzingen voor banden tussen Rusland en Trumps schoonzoon Jared Kushner.
Navigator
Het is niet de eerste keer dat Ross (79) onder vuur ligt over zijn mogelijke banden met Rusland. Bij zijn benoeming tot minister van economische zaken moest Ross daarover al kritische vragen beantwoorden in het Amerikaanse Congres. Het belang in Navigator, waar Ross in het verleden zelfs bestuursvoorzitter was, kwam toen niet ter sprake. Het Congres hield uiteindelijk zijn benoeming tot minister niet tegen. De vraag zal nu worden of Ross niet meer openheid van zaken had moeten geven over de link tussen Navigator en het Russische Sibur.

Zijn we weer terug in 2007? (Jochem van Staalduine Volkskrant 6 november 2017 p. 8-9):
De rode draad in dit alles?
Het zou niet de eerste keer zijn dat de bankenlobby haar zin krijgt. Na de grote beurskrach van 1929 voerde het Amerikaanse Congres in 1933 de Glass-Steagall-wet in om een nieuwe crisis te voorkomen. Bezemer: 'Na een intense lobby van de financiële sector werd die wet in 1999 opgeheven. President Bill Clinton verklaarde in het openbaar: "The Glass-Steagall-Act is niet meer relevant. Daarna begon de krediethausse pas echt, waarna we in 2008 weer werden opgeschrikt door een crisis.' In de Verenigde Staten zijn over het afschaffen van de Glass-Steagall bepalingen twijfels gerezen. De Verenigde Staten hebben toen voor de Volcker rule gekozen. In de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 hebben zowel Donald Trump als Bernie Sanders gezegd de door Glass-Steagall gewenste splitsing van de activiteiten weer te willen invoeren.
Volgens critici, onder wie de centrale-bankpresidenten van Duitsland en Nederland, legt juist dat extreem goedkope geld de basis voor een nieuwe crisis, omdat beleggers in hun wanhopige jacht naar rendement weer onverantwoorde risico's nemen. Zoals Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff in 2011 in hun invloedrijke historische overzicht This Time is Different al betoogden, lijkt elke crisis op het eerste gezicht uniek, maar zijn de onderliggende oorzaken altijd hetzelfde. Direct na een crisis likt iedereen even zijn wonden, maar al snel steekt politiek en financieel opportunisme de kop weer op en begint de boom-bust-cyclus opnieuw.

De kredietcrisis markeert een breuk in het traditionele marktdenken van Adam Smith.

Waarom de kredietcrisis nooit meer opgelost wordt
Totale instorting financieel systeem ondanks reddingsplannen onvermijdelijk Krediet=Schuld.
De kredietcrisis is dus een schuldencrisis. Maar die is niet uitsluitend ontstaan doordat de banken leningen hebben verstrekt aan onvermogende hypotheekgevers met inzakkende huizen als onderpand, zoals de media ons willen doen geloven.
De kiem van de huidige crisis werd gelegd in 1999, toen onder de regering Clinton de sinds de beurscrash van 1929 bestaande strikte scheiding tussen commerciële banken en investeringsbanken werd opgeheven.
Juist deze vorm uiterst speculatieve derivatenhandel die tot dan toe illegaal was, nam sinds die tijd een enorme vlucht. Combinaties van leningen, schulden en hypotheken werden als effecten'pakketten' verhandelbaar gemaakt en aan beleggers verkocht. Hierdoor kon men het eigen financiële risico verminderen.

De huidige obsessie met concurrentiekracht is een doodlopende weg en de discussie over alternatieven voor “Lissabon” is daarom van cruciaal belang. Hoe zou de EU i.p.v. de neerwaartse spiraal van beleidsconcurrentie alleen maar te versterken bij kunnen dragen aan een opwaartse spiraal richting mondiale duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid? Dat lijkt mij een inspirerende uitdaging voor de workshops vandaag.

'Een nieuwe Pieter Lieftinck, dat is wat Europa nodig heeft' (Bernard van Praag Volkskrant 21 oktober 2011)
Om het bankenstelsel te stabiliseren, zouden de Europese leiders terug moeten grijpen naar na-oorlogse instrumenten.
Het lijkt het de hoogste tijd om te komen tot een structurele hervorming van de financiële wereld, voordat we inderdaad terechtkomen in een toestand van revolutie waarbij onvermijdelijk veel kapot zou worden gemaakt. Het is de vraag of de Europese politici de urgentie van deze situatie voldoende onderkennen. Het is niet langer een tijd voor pappen en nathouden. We komen er niet door steeds grotere garanties te geven en reservefondsen op te tuigen zonder dat we de wortels van het kwaad zelf aanpakken.
Wat wij nodig hebben, is een nieuwe Pieter Lieftinck (Nederlands minister van Financiën van 1945 tot '52). Iemand die de situatie analyseert en bereid is om onorthodoxe middelen toe te passen. De Europese leiders dienen zich los te maken van de conventionele denkschema's. Ze moeten het geldverkeer tijdelijk reguleren en tevens op langere termijn op Europees niveau een Glass-Steagall-achtige structuur bindend opleggen aan de Europese banken.

Een whodunit over uw salaris (Jonathan Witteman Volkskrant 4 november 2017 p. 14-15):
Al vier decennia liggen de lonen van Nederlanders op een gelijk niveau. Wel economische groei, maar geen salarisverhoging. Wie of wat heeft daarin de hand gehad?\\ Het ene na het andere instituut roerde afgelopen tijd de trom over de kwakkelende inkomens: het IMF, De Nederlandsche Bank, het Centraal Planbureau, allemaal vinden ze dat het tijd is voor loonsverhogingen. Ook premier Rutte is om, en zelfs werkgeversbaas Hans de Boer kan tegenwoordig leven met loonstijgingen van 'zo'n procent of 3'. Toch zijn dergelijke loonstijgingen nog in geen velden of wegen te bekennen. Hoe kan dat? De Volkskrant zet de hoofdverdachten in deze whodunit op een rij.
1. De grote uitvindingen zijn gedaan
2. Krapte is een fabeltje
3. De factor arbeid is geen machtsfactor meer

Ferdinand Grapperhaus (Frans Zoer Volkskrant 6 november 2017 p. 19):
In het artikel over Ferdinand Grapperhaus noteert Jan Tromp een citaat van hem uit september 2015: 'Opvang in de regio is geen optie meer. Wat dan wel? ... bij ons thuis is plaats.' Warme woorden van welkom, ter illustratie van zijn typering als een 'wezenlijk barmhartige jongen'.
Een studiegenoot meent dat Grapperhaus zijn overtuigingen niet wil verloochenen. Mijn vraag: wat doet hij dan in dit kabinet, op deze post? Waarom heeft hij dan getekend voor een asielbeleid waarin 'opvang in de regio' juist tot uitgangspunt is verheven?

Een wezenlijk barmhartige jongen Jan Tromp Volkskrant 4 november 2017 Zaterdag p. 8-10):
'CDA'er, maar van een totaal ander slag dan de grijze figuren van het midden'
Een vechter met een angstaanjagende energie, zeggen vrienden over Ferdinand Grapperhaus. Een scherp criticus van de huidige politiek, die hij opportunisme verwijt. Wat kunnen we van deze sociaal bewogen patriciër verwachten nu hij minister van Justitie en Veiligheid is?
In december 2016 publiceerde hij in Het Financieele Dagblad een open brief, gericht aan minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem. Deze had kort daarvoor de opkomst van het populisme toegeschreven aan de bankencrisis.
Grapperhaus schrijft: 'Excellentie, ik ben het niet met U eens. Het populisme is opgekomen, omdat er al twee decennia een maatschappelijke onthechting gaande is. De onderste laag van de samenleving, vijftien procent van onze bevolking, is als enige, sinds 2005, stil blijven staan in een tijd van welvaartstoename en megagrote technologische vooruitgang.'
Er is een tweede groep bij gekomen, vervolgde Grapperhaus zijn brief aan Dijsselbloem, een groep mensen die het Sociaal en Cultureel Planbureau de Onzeker Werkenden noemt. 'Het zijn mensen wier baan op de tocht staat of die net werkeloos of arbeidsongeschikt zijn geworden, en geen vooruitzichten hebben in de door uw kabinet zo vrolijk geformuleerde participatiemaatschappij. Een aanzienlijk deel van deze twee groepen behoort tot de Nederlanders die op de rand van of in armoede leven, met kinderen die geen sportclubje of Playstation hebben.'
Gereformeerde mannenbroeders
In zijn onlangs verschenen boek Rafels aan de rechtsstaat wendt Grapperhaus zich tot een andere evangelieschrijver. Uit Marcus 10-25:
Het is gemakkelijker voor een kameel om door het oog van een naald te gaan dan voor een rijke om het koninkrijk van God binnen te gaan. Marcus 10-31: Maar vele eersten zullen de laatsten zijn, en velen, die de laatsten zijn, de eersten.
Grapperhaus haalt Thorbecke aan die waarschuwde 'dat wanneer de kloof tussen arm en rijk te groot werd wetgeving nog slechts de betekenis van ironie zou hebben'. Hij concludeert: 'Een rechtsstaat die zo is ingericht dat daarin ongelijkheid en zelfs toename van ongelijkheid wordt toegestaan, is op zijn minst gerafeld.'

'Onze samenleving raakt ontwricht' (Laura de Jong interviewt hoogleraar Ferdinand Grapperhaus Volkskrant 4 maart 2017 p. 24-25):
Onze samenleving wordt steeds ongelijker, stelt Ferdinand Grapperhaus, hoogleraar arbeidsrecht in Maastricht, hoogste baas van advocatenkantoor Allen & Overy en columnist van Het Financieele Dagblad, in zijn nieuwe boek Rafels aan de rechtsstaat.
Er zijn toch geen rechtelozen in de Nederlandse samenleving?
'
Nee dat niet, maar onze van oudsher goed gehechte samenleving begint ontwricht te raken. In mijn optiek is een rechtsstaat een samenleving waarin de overheid zorgt dat iedereen op een rechtvaardige manier aan die samenleving kan deelnemen: gelijkheid, vrijheid en rechtvaardigheid. Ik constateer nu dat gelijkwaardigheid en toegang tot gelijke kansen niet meer vanzelfsprekend zijn. Er zijn in onze samenleving twee groepen die er de afgelopen tien jaar niet op vooruit zijn gegaan in inkomen, steeds meer in de hoek zitten waar de klappen vallen, en weinig kansen hebben.'

Pech voor Europa: 'Het is eten of gegeten worden' (Hans Moleman Volkskrant 1 oktober 2004):
De concurrentie is moordend. Het is eten of gegeten worden.' Dat elders ter wereld steeds minder fabrieken overblijven door de opmars van China is volgens hem onvermijdelijk. 'Daar kun je wel sentimenteel over gaan doen, maar dat helpt niets'.Het uitgestrekte Jindingcomplex bestaat uit een reeks in fris wit en blauw uitgevoerde moderne fabriekshallen. De fabrieksstraten zijn omlijst met keurig onderhouden groenstroken. Een wandeling door de opslaghal leert dat nieuwe orders uit Duitsland, Denemarken, Spanje, Frankrijk en Italië klaar zijn om de scheepscontainer in te gaan. Boven in het hoofdgebouw is een indrukwekkend grote zaal waar het kader van de communistische partij kan vergaderen. Jinding heeft, een beetje als vroeger toen het nog van de staat was, op allerlei terreinen een sociale functie in het dorp. Dat wordt nu uit de winst betaald. Het is de droom van de Chinese regering, die nog met veel te veel staatsbedrijven zit die niet willen deugen.

Reddingsboei voor Brits staal (Peter de Waard Volkskrant 23 april 2016 p. 33):
De Britse overheid is bereid veel geld te steken in het redden van het verliesgevende Tata Steel. Het gaat daarbij vooral om het bedrijf in Port Talbot in Wales - het grootste hoogovens- en staalbedrijf van het land - dat te koop is gezet door de Indiase eigenaar die ook het voormalige Hoogovens in IJmuiden bezit.
Er zal hoe dan ook naast hulp van de staat een enorm bedrag aan particulier geld nodig zijn om het bedrijf levensvatbaar te maken. Er is inmiddels een groep van investeerders gevormd - onder wie een aantal belangrijke ict-ondernemers uit Wales - die bereid zouden zijn geld in een redding van Port Talbot te steken.
Tata lijdt nu in Groot-Brittannië per dag een miljoen pond (1,25 miljoen euro) verlies. Naast herfinanciering zal een ingrijpende kostenbesparing nodig zijn om het laatste restant van wat eens het machtige British Steel was overeind te houden.

Powerhouse China (Heleen Mees Volkskrant 20 april 2016 p. 26):
In 2004 waarschuwde Nobelprijswinnaar Paul Samuelson al dat westerse economieën de grote verliezers van de mondialisering zouden worden als China erin zou slagen de innovatiekloof met het Westen te dichten. De zorgen van Samuelson werden destijds weggewuifd. Jagdish Bhagwati en anderen betoogden dat het ridicuul was om te denken dat China in staat zou zijn de kennisachterstand in te halen. Maar om de innovatie-kloof te dichten, hoeft China niet het algemene kennisniveau te verhogen, het hoeft slechts het kennisniveau aan de top te verhogen.
Het is volgens diezelfde logica dat China in 2012 op de Olympische Spelen in Londen goud in de categorie 100 meter vrije slag wist te behalen ondanks het feit dat de meeste Chinezen nog steeds zwembanden nodig hebben als ze een duik gaan nemen. Het is ook geen toeval dat China en de Verenigde Staten tijdens de Olympische Spelen vaak strijden wie de meeste medailles weet te behalen.
Als de VS en Europa er niet in slagen het defaitisme het hoofd te bieden en het vizier naar buiten te richten, zal China die innovatiekloof binnen een mum van tijd hebben overbrugd.

Blijf dumpen Chinese producten voorkomen (Agnes Jongerius, Europarlementariër voor de PvdA Volkskrant 13 april 2016):
De Europese Unie moet, evenals de VS en India, weigeren om China te erkennen als markteconomie. Anders zal China ons uit de markt prijzen.
Staalindustrie Tata maakte onlangs bekend, dat ze haar activiteiten in Groot-Brittannië zal staken. Een bericht dat bij tienduizenden Britse huishoudens als een bom insloeg. De Indiase eigenaar van ook de hoogovens in IJmuiden draaide in de verouderde Britse fabrieken miljoenen ponden verlies. De hoop om daar ooit winstgevend te worden, is verdwenen.
Oneigenlijke concurrentie
Ook voor Nederland zijn dan de risico's levensgroot. Denk alleen al aan de fietsenfabrieken in Friesland en de producenten van auto-onderdelen in Limburg.
Laten we dus nu in actie komen. Juist tijdens het Nederlands voorzitterschap kunnen we een belangrijke rol spelen in het proces. China mag onder geen beding de status markteconomie krijgen.
Zolang het speelveld met China ongelijk en oneerlijk blijft, moeten wij onze anti-dumping maatregelen juist verbeteren en moderniseren. Europa mag zich niet neerleggen bij oneigenlijke concurrentie en moet juist strijden voor eerlijke handel.

EU: China dupeert Europese staalmarkt (Jonathan Witteman Volkskrant 16 januari 2013):
China verstrekt illegale subsidies aan zijn staalindustrie en ondermijnt daarmee de concurrentiepositie van Europese staalproducenten.
Begin vorig jaar zei het 'intens ontstemde' China nog dat het aangekondigde onderzoek naar het subsidiëren van de Chinese staalindustrie een oplossing van de eurocrisis in de weg stond. Daarmee wekte China de suggestie dat het zou kunnen stoppen met het opkopen van Europese staatsobligaties als de EU haar handelsdreigementen zou doorzetten. In september, voorafgaand aan de achtste EU-China Business Summit, een zakelijke topconferentie tussen beide landen, kwamen de Chinese en EU-leiders nog overeen geen protectionische maatregelen op te leggen aan elkaar.

G20: renteverlaging en geldpers zijn als oppeppers uitgewerkt (Peter de Waard Volkskrant 28 februari 2016 p. 21):
Het probleem is dat er geen overeenstemming is over er dan wat wel moet worden gedaan als het monetaire wapen niet meer werkt. De regering-Obama wil de overheidsuitgaven opvoeren, maar krijgt daarvoor geen steun van de Republikeinen. De Britse minister van Financiën Osborne wil juist verder bezuinigen. En de Duitsers zijn ervan overtuigd dat budgettaire stimulering de crisis juist zal verergeren, omdat daardoor de al hoge schulden nog verder toenemen. Alleen China is bereid het tekort weer op te voeren. Voor hervormingen (lees: flexibeler arbeidsmarkten en lagere pensioenen) is al helemaal weinig steun.
De G20 verklaarde verder dat een Brexit (het uittreden van Groot-Brittannië uit de Europese Unie) een schok zou kunnen zijn voor de wereldeconomie.

Eten of gegeten worden in de telecom en 7 andere dingen die je moet weten (Arne Petimezas 14 februari 2015 ):
- Volgens de financieel topman Dennis Okhuijsen van telecombedrijf Altice zijn er over 5 tot 10 jaar tijd nog maar een handjevol spelers op de Europese kabelmarkt overgebleven. Okhuijsen zei tegen het Financieele Dagblad dat uit de consolidatieslag er 3 of 4 telecomreuzen tevoorschijn komen. En natuurlijk is Altice niet de prooi, maar de grote jongen die de andere spelers inlijft en een van de kolossen is die overblijft.
- KPN-topman Eelco Blok deed vanochtend ook zijn duit in het zakje en gaf ook vergezichten over de Europese telecommarkt. Blok zei tegen De Telegraaf dat de komende 1 tot 2 jaar in teken zal staan van overnames van telecombedrijven binnen de landgrenzen van EU-lidstaten. En al over 3 tot 5 jaar zal de consolidatieslag Europees gaan, aldus Blok.
- ArcelorMittal rekent op een zwaar 2015, en dat komt vooral door de mijnbouwtak die een blok aan het been is van de staalreus. ArcelorMittal denkt dat het bedrijfsresultaat (ebitda) dit jaar daalt naar 6,5 tot 7 miljard dollar nadat deze in 2014 juist steeg naar 7,2 miljard dollar van 6,9 miljard dollar. ArcelorMittal behoort tot de grootste ijzerertsproducenten ter wereld en wordt daarom hardt geraakt door de halvering van de prijs van ijzererts afgelopen jaar. De crash in de prijs van ijzererts dreunt flink door in de bottom line van ArcelorMittal, want het verdere herstel van de staalmarkt wordt teniet gedaan.

Familiebedrijven: eten of gegeten worden (Katinka Jongkind 24 maart 2016):
Ten slotte speelt schaalvergroting een rol. Veel familiebedrijven moeten tegenwoordig ook in de nichemarkten concurreren met de grotere jongens. Dus moeten ze groeien om te overleven. Het is eten of gegeten worden. Een strategie gericht op overnames ligt dan ook voor de hand.

In het programma Buitenhof 6 maart 2016 vond een stevig debat plaats tussen Thierry Baudet en Rob Riemen over het Oekraïne-referendum van 6 april. Door Rob Riemen wordt onvoldoende onderkend dat niet Brussel maar het grootkapitaal voor een belangrijk deel de touwtjes in handen heeft. Het probleem is dat te veel politici een heilig geloof hebben in het neoliberalisme. Voor het grootkapitaal is de regel van de wet belangrijker dan de geest van de wet.

De dubbele moraal viert hoogtij in het Westen. Zowel in Londen als op de Zuidas in Amsterdam zijn de miljarden van de olichargen in het Oosten van harte welkom.

Kleptocraat voelt zich thuis in 'Moskou aan de Theems' (Patrick van IJzendoorn Volkskrant 7 maart 2016 p. 14-15):
Een rondje door Londen met corruptiebestrijder Borisovitsj laat zien hoe dubieuze Russen de duurste huizen in de stad bezitten. 'Niemand stelt hier vragen.'
Het mekka van Russisch geld
Londen is het mekka van Russisch geld, zegt Borisovitsj. 'Nergens is onroerend goed beter beschermd dan hier en niemand stelt vragen bij aankopen.' Zelf heeft Borisovitsj vanaf 1997 in de City gewerkt, waar hij menig oligarch heeft meegemaakt. De schimmige wereld ging hem tegenstaan. 'Bij Merrill Lynch werkte een jurist die ooit een transactie van Roman Abramovitsj tegenhield totdat helder was waar dat geld vandaan kwam. Dat zou de norm moeten zijn, besefte ik toen.'
In 2007 keerde Borisovitsj terug naar Moskou waar hij de hervormer en Poetin-criticus Aleksej Navalny steunde.
Op de hoek ligt Eaton Square, het pleintje waaraan koningin Wilhelmina woonde tijdens de oorlog. Het kwam bekend te staan als 'Het rode plein' toen de eerste oligarchen er neerstreken, aangevoerd door wijlen Boris Berezowsky. 'Die panden zijn nu te krap voor de rijke Russen', zegt Borisovitsj, terwijl hij via Belgrave Square, waar aluminimumkoning Oleg Deripaska woont, naar het bewaakte miljardairslaantje achter Kensington Palace koerst. 'Hier zijn Len Blavatnik en Roman Abramovitsj buren. Kijk, deze enorme villa's passen beter bij hun status.
Wat Borisovitsj ergert is dat zijn landgenoten die over de ruggen van de gewone Russen rijk zijn geworden, geen strobreed in de weg wordt gelegd door de Britse autoriteiten, hoe slecht de Brits-Russische relatie ook heet te zijn. Om dat aan te tonen, laat hij de tour eindigen op Whitehall, waar de overheidsdepartementen staan en de premier resideert. Op Horse Guards Avenue wijst hij op een elegant appartement. 'Dat is voor 11 miljoen pond gekocht door Igor Shuvalov, de op vier na belangrijkste politicus onder Poetin. Hij heeft een fraai uitzicht over de Theems, nietwaar?'

Een Brexit kan Europa weer socialer maken (Thomas von der Dunk Volkskrant 7 maart 2016 p. 18):
Oneerlijke concurrentie
De Britten werpen voortdurend twee belangrijke belemmeringen op voor een socialere koers, die de Europese burgers voor Europa terug zou kunnen winnen: zij zijn tegen zowel fiscale als sociale verplichtingen voor hun eigen land. Op de open markt die Europa intussen is, leidt dat tot oneerlijke fiscale en sociale concurrentie - belastingparadijzen en lage lonen aan gene zijde van de Noordzee - die de beschaafdere Europese landen vervolgens tot meegaan in een race to the bottom dwingt.
Inderdaad: onder leiding van de VVD, die - tegen de wens van de meerderheid van de bevolking - een zelfde afbraakkoers voorstaat, is Nederland de grootste fan van de Britten, en met onze eigen belastingparadijzen ook een partner in crime. Ontegenzeggelijk zal Rutte met de val van Cameron een belangrijke bondgenoot verliezen, en daardoor Nederland ook met een Brexit fors aan invloed inboeten.
Maar met de stugge vrijemarkt-koers die Den Haag nog steeds vaart, is dat geenszins een ramp. Integendeel.
De Europese bevolking is het neoliberale gedachtengoed meer dan beu, getuige de electorale opstanden van Frankrijk (Le Pen) tot Spanje (Podemos). Als het neoliberalisme een doodsklap krijgt, zou zo'n tijdelijk verlies aan Nederlandse invloed met het oog op een socialer - en dus stabieler - Europa wel eens een grote zegen kunnen zijn.

Van Baalen ligt gevoelig op het Binnenhof
Hans van Baalen. Ineens stond ie daar, op een podium in Kiev. Naast Europese VVD66 lijsttrekker Guy Verhofstadt, te maaien met dat knuistje naar Maidan. Omhoog bij de jouwe, Vladimir!, schreeuwde zijn hitserige toneelspel, De Oekraïners zijn rijpe oogst voor onze Europese Unie! Sja. Wat moet je daar nou van denken?
Verhofstadt en Van Baalen bewijzen in Kiev het gelijk van Moskou (Robbert de Witt Elsevier 22 feb 2014):
Rusland zegt al weken dat Oekraïne wordt opgehitst door Europa. Uitgerekend twee liberale europarlementariërs toonden op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev het gelijk van Rusland.
Visumplicht afschaffen?
Guy Verhofstadt en Hans van Baalen schreeuwden donderdag de betogers op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev toe dat Europa hen niet in de steek zal laten. Verhofstadt hield de betogers voor dat hun land financiële hulp moet krijgen en dat de visumplicht moet worden afgeschaft. Nou, daar zullen de meeste EU-burgers heel anders over denken.

Van Baalen: volk in Oekraïne zal zegevieren (Volkskrant 21 februari 2014):
'Dictators zullen uiteindelijk nooit winnen. Het volk zal zegevieren.' Dat zei VVD-Europarlementariër Hans van Baalen donderdagavond tijdens zijn bliksembezoek aan Oekraïne.
Samen met enkele andere liberale afgevaardigden uit het EU-parlement, onder wie de Belg Guy Verhofstadt, was hij in het centrum van Kiev, waar tegenstanders van de regering al maanden demonstreren. Daar sprak Van Baalen onder anderen met leden van de oppositie.
De liberale delegatie wilde de vreedzame oppositie op het Maidan-plein een hart onder de riem steken en verder bemiddelen tussen gematigde leden van de Partij van de Regio's van president Viktor Janoekovitsj en de oppositie.

Criminele EU politici en de (olie) maffia olichargen van de Oekraine:
Arno Wellens is onderzoekjournalist bij 925.nl. Dit tweede deel verteld hij over het corrupte handelen van bankiers en politici in de landen van het Oostblok waar de Europese politici zaken mee doen. Grootschalige corruptie en fraude op kosten van de Europese burgers en met medeweten van onze politici. Ook hier speelt Nederland/Dijsselbloem weer een cruciale rol door met fiscale constructies willens en wetens de witwas carrousel te faciliteren.
Associatieverdrag met de Oekraïne, helpt de corrupte elite het land leeg te roven. Nederland helpt daarbij crimineel geld op een nog makkelijker manier in Europa te witwassen. De burgers worden er niets beter van. Er worden in het verdrag geen mensenrechten, productie van synthetische drugs, wapenhandel of belastingontwijking aangepakt. Het enige wat concreet is geregeld is, dat de brievenbus vennootschappen niet mogen worden aangepakt.

Een klassieke tegenstelling is dat de liberalen vinden dat de overheid het probleem is en de markt de oplossing en de socialisten vice versa. Door de kredietcrisis is deze controverse opnieuw aangezwendeld. Of zoals de discussie over dit thema tussen Jan Peter Balkenende en Wouter Bos laat zien ligt de oorzaak van de graaicultuur voor de een bij de menselijke hebzucht en voor de ander dat de financiële systemen niet deugen. De een denkt vanuit de markt, het individu, de ander vanuit de overheid het collectief. De waarheid ligt in het midden en heeft op het complementaire 'en-en' denken betrekking.

Balkenende gaat ‘liever niet in’ op oorzaken van verkiezingsnederlaag (Volkskrant 29 december 2010)
De vraag waarom hij niet de regie nam op spannende momenten, wordt niet gesteld. Oud-bewindslieden van de partijen met wie het CDA regeerde, wijzen vaak op dit manco. Het lag aan de anderen: de LPF, D66 en de PvdA. Balkenende geeft nog een fijn inkijkje hoe het regeren met VVD en PvdA ging. Bij de VVD was een deal een deal. Kijk, als je nu eens wist hoe vaak bewindslieden langs de PvdA-fractie moesten. Dan moest Donner met mevrouw Hamer praten, dan moest Klink weer langs. Dat maakt het leven wel lastiger.
Het selling point voor de VVD is het economisme dat Jesse Klaver bestrijdt.

Arnold Heertje 'Domheid en arrogantie hebben de Partij van de Arbeid genekt' (Volkskrant 26 maart 2014):
De PvdA is door intellectueel en karakterologisch falen aan de verkeerde kant van de geschiedenis beland, schrijft Arnold Heertje. 'De bureaucratische aanpak van de werkloosheid door PvdA-bestuurders op nationaal en lokaal niveau is hiervan een zwaarwegend negatief gevolg.'
Sinds de oprichting in 1946 heeft de Partij van de Arbeid zich nog een halve eeuw gekoesterd in de schaduw van een maatschappelijke dynamiek die wortelt in het laatste kwart van de 19de en de eerste helft van de vorige eeuw. In zijn beruchte Den Uyl-lezing van 12 december 1995 rekende Wim Kok af met de ideologische veren van de sociaal-democratie en, naar achteraf blijkt, ook met de intellectuele veren van de eens zo kleurrijke beweging. Beide afrekeningen waren Kok op het lijf geschreven.
De bureaucratische aanpak van de werkloosheid door PvdA-bestuurders op nationaal en lokaal niveau is hiervan een zwaarwegend negatief gevolg. De geschapen onvrede vertaalt zich destructief in de aanhang van de PVV en constructief in de aanhang van de SP en D66, samen bijna de helft van het electoraat. Voor de Partij van de Arbeid niet langer een wenkend perspectief.

De hamvraag is dan natuurlijk hoe weet Jeroen Dijsselbloem zo zeker dat de geldpers wel en FTT om het rondpompen van geld fiscaal te belasten niet een antwoord op de financiële crisis is? Coen Teulings heeft inmiddels (2 december 2016) zijn oude standpunt herzien. Met de blinde vlek waarmee Jeroen Dijsselbloem c.s. de PvdA naar de afgrond heeft geleid beoogt hij nu het Europese Stabiliteitsmechanisme te 'redden'. Jeroen Dijsselbloem committeert zich aan het grootkapitaal, hij verstopt zich niet achter Duitsland maar is bezig Schauble rechts in te halen.

Jeroen Dijsselbloem heeft gelijk dat met zijn vertrek uit de tweede kamer meer vernieuwing, lees het stoppen van het marktfundamentalisme wenselijk is. Wellicht dat er nu met het motto van het kabinet-DenUyl (1973 – 1977), spreiding van ’Geld, Kennis en Macht’ een begin wordt gemaakt met een paradigmawisseling richting Gulden Middenweg.

Klavers ideeën zijn niet onzinnig (B. Nooteboom Volkskrant 15 september 2015 p. 20):
De ideeën van Jesse Klaver zijn wellicht ondoordacht, maar niet onzinnig. Economen moeten openstaan voor de hervorming van hun discipline.
In zijn column van 12 september hakt Frank Kalshoven stevig in op de ideeën van Jesse Klaver. Die zouden ondoordacht en onzinnig zijn. Ondoordacht zijn ze misschien, maar onzinnig allerminst. Zijn intuïties zijn goed. Het zou beter zijn om te helpen die nader vorm te geven dan ze dogmatisch af te wijzen. Economen mogen wel wat bescheiden zijn na hun falen ten aanzien van de financiële crises.
Ik dien hier Kalshoven van repliek op de punten die hij bespreekt.
Ten eerste de 'systemen' die volgens Klaver individuen vermorzelen. Een complexe samenleving als de onze kan niet zonder systemen, stelt Kalshoven terecht, maar dat neemt niet weg dat ze regelmatig ontsporen. Neem de kwestie van de financiële instellingen.
Luyendijk doet het voorkomen alsof de problemen de schuld zijn van individuele bankiers, maar onderschat daardoor het probleem. Vele bankiers zien heel goed dat wat gebeurt niet goed is voor de samenleving, maar zij kunnen het zich alleen permitteren hun gedrag te veranderen als de anderen dat ook doen. Zij zitten in een zogenaamd prisoners dilemma. Als zij niet meedoen aan het spel van winst maken waarbij het risico op de samenleving wordt afgewenteld, dan worden ze aan de kant gezet door aandeelhouders of wordt de bank overgenomen door partijen die de kansen op winst wel pakken. De regering zit ook in een prisoners dilemma: als Nederland als enig land de bankiers hard aanpakt dan verhuizen die naar Londen. Dat alles is een pervers systeemeffect. Etc.
Horizontale controle
Er is een vorm van beperkte controle die maximale ruimte laat voor vertrouwen. Die heet horizontale controle, en is enige tijd geleden ingevoerd door het Ministerie van Financiën. Tot opluchting van velen.
Kortom, laten we als economen niet de huidige kritiek blind afwijzen en goede intuïties verwerpen omdat zij nog geen handen en voeten hebben, maar een handreiking geven om uit de voeten te kunnen. En daarmee de economische wetenschap omvormen. Redden, misschien.

Jesse Klaver krijgt na de zegetocht de kritiek (Remco Meijer Volkskrant 14 september 2015 p. 10):
Jesse Klaver houdt een goed humeur. Vrijdag verscheen zijn boek De mythe van het economisme. De publiciteit loopt geweldig, de tweede druk is opgelegd. Maar nu komt ook de kritiek. 'Inhoudelijk zo mager als een fotomodel', schreef Frank Kalshoven zaterdag. 'Daar kon ik wel om lachen', zegt Klaver goedgemutst. Etc.
Ter discussie staat ook dat Klavers boek voor een belangrijk deel gaat over zijn jeugd in Roosendaal. 'Dat vind ik nou net het goede deel van het boek', zegt Harbers plagerig. 'Ik herkende daar veel in. Maar ik heb daarna een heel andere afslag genomen.'
Rutger Bregman vindt het onnodig. 'Ik ben zelf opgegroeid in Zoetermeer, daar val ik toch ook niemand mee lastig?' Klaver: 'Het is relevant waar ik vandaan kom, want dan begrijp je beter de waarden waarvoor ik sta.'
Bregman vat de opgeruimde stemming van de middag samen. 'Ik ga blij weg. Met Jesse Klaver durf je op feestjes weer te zeggen: ja, ik ben links.'

In Buitenhof 13 september 2015 gaat Jesse Klaver in debat met econoom Bas Jacobs. Jacobs pleit in zijn boek de Prijs van gelijkheid niet zozeer voor minder economisme, maar juist voor béter economisch beleid.
Weg met kosten-baten analyses, sommige dingen zijn niet in geld uit te drukken, aldus GroenLinks leider Jesse Klaver, die deze week het politieke debat domineert met zijn boek de Mythe van het economisme. Om een einde te maken aan ongelijkheid hebben we idealen nodig en geen rekensommen, vindt Klaver.

Sol niet langer met openbaar vervoer (Hans Wansink Volkskrant van 29 oktober 2015 p. 21):
Het spoorwegnet is te belangrijk om als speelplaats voor marktexperimenten gebruikt te worden. Het enige goede dat we aan het Fyradebacle hebben overgehouden is een uitstekend rapport van de parlementaire enquêtecommissie onder leiding van CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. De conclusies en aanbevelingen zijn hard en duidelijk geformuleerd en de onderbouwing, gelardeerd met getuigenissen van een lange stoet betrokkenen, is uitputtend. Prima leesvoer voor de winteravonden.
Minister Melanie Schultz van Haegen gaat hier zeker niet vrijuit. Het vertrouwen van het parlement en het publiek in het openbaar vervoer kan het best worden hersteld als de minister van Infrastructuur zelf het spoordossier ter hand gaat nemen. Een nieuwe staatssecretaris moet niet nog een keer worden overladen met explosief politiek materiaal.
Het rapport van de enquêtecommissie verwijt niet alleen de verantwoordelijke bewindslieden dat ze de zaken uit de hand hebben laten lopen. Ook de volksvertegenwoordigers zelf hebben het erbij laten zitten: wel blaffen maar niet bijten, in de woorden van Van Toorenburg c.s.
Voor de NS zelf reserveert de commissie de term 'wanprestatie'. Het spoorbedrijf heeft een scheve schaats gereden om concurrenten op de spoormarkt bij voorbaat uit te schakelen.
Dat experiment met marktwerking is grotendeels mislukt. De exploitatie van de stations was wel succesvol en op regionaal niveau hebben concurrenten - overigens meestal dochterondernemingen van buitenlandse staatsbedrijven - bewezen adequaat openbaar vervoer te kunnen leveren.
Maar voor het hoofdnet van intercity's en hogesnelheidslijnen geldt dat de exploitatie en het onderhoud daarvan weer in één hand moeten komen te liggen - die van de NS als zelfstandige bestuursorganisatie.
Het openbaar vervoer is geen speeltuin voor experimenten met marktwerking, maar een vitale publieke dienst die moet worden geborgd door de overheid. Dat is de belangrijkste les die uit het Fyradebacle valt te leren.

Is ABN Amro geen volksaandeel? (Peter de Waard Volkskrant van 28 oktober 2015 p. 29):
ABN Amro blijft ten slotte een systeembank.
Dat was op het hoogtepunt van het uit Groot-Brittanië overgewaaide volkskapitalisme. Propagandist was ex-vakbondsman Wim Kok, die in het laatste kabinet Lubbersminister van Financiën was geworden. Als het volk nu maar aandelen en een eigen woning kocht, zou iedereen vanzelf door de waardestijgingen rijk en gelukkig worden.
Nederland zou hetzelfde doen: thatcherisme in een socialistisch keurslijf, hoewel onduidelijk was wat dat keurslijf dan zou zijn. Het maakte de weg vrij voor het eerste paarse kabinet, waarin Gerrit Zalm de gelegenheid kreeg het Nederlandse tafelzilver van de hand te doen om de staatsschuld te verlagen. Zo lang het goed ging met de economie, de woningmarkt en de beurs zou iedereen hosanna roepen. Nederland ging met guldentekens in de ogen massaal in aandelen, verkaste naar steeds duurdere woningen, kocht woekerpolissen en waagde zich zelfs aan de hoogst speculatieve opties. Totdat het een grote zeepbel bleek te zijn.
In 2001 werd de internetbubbel (internetzeepbel) al doorgeprikt. Zes jaar later ging met de kredietcrisis de hele beurs en de woningmarkt onderuit. Het volkskapitalisme stierf een stille dood. De babyboomers kunnen nog even teren op de winsten uit het verleden op hun woningen en pensioenvermogens. De nieuwe generatie zal in veel gevallen weer moeten huren. De hipsters van nu hebben de aandelenportefeuille niet meer als belangrijk gespreksonderwerp, zoals dat het geval was met de yuppies van toen. Zij praten over de deeleconomie.
De beursgang van ABN Amro, die sinds gisteren weer een stap dichterbij is gekomen, zal geen volksfeest worden. Integendeel: niet de kleine man maar de grote beleggers worden op dit moment door het bankenconsortium gepaaid.
Voor het volk resteren alleen de kosten.

Vergeefs bouwen op de bank (Thomas von der Dunk Volkskrant 20 april 2008):
Ooit onderscheidde het Europese model zich in dat opzicht positief van het Angelsaksische: tegenover de op hoge kortetermijnswinsten gerichte casinomentaliteit van de beurs ginds stond de op duurzame lange-termijnsinvestering gerichte degelijkheid van de bank hier. Die was minder innovatief en oogstrelend dan de wereld van Las Vegas, maar wel een garantie voor stabiliteit en grotere stressbestendigheid. Dat de inwoners van het Europese continent overwegend gelukkiger zijn dan van het Amerikaanse, en de levenskwaliteit bij ons hoger is, hangt daarmee samen.
Met de opmars van de neoliberale dwaalleer is de leugen van de zelfregulering op de troon geheven en de aandeelhouder heilig verklaard. Optieregelingen en verkoopprovisies moesten tot maximale productievergroting aanmoedigen, en dus stimuleren het onderste uit de kan te halen - en dat leidt tot de huidige praktijken. Burgers krijgen ondeugdelijke en ondoorzichtige producten aangesmeerd, die vaak door een gerenommeerde instelling zijn goedgekeurd. Denk aan de zegen die ABN-AMRO gaf aan de geflopte luchtbel (internetzeepbel) van Verdonks boezemvriendin Nina Brink.

Hoe is het mogelijk dat Wim Kok (Joris Luyendijk) over zijn nieuwe boek Dit kan niet waar zijn zich door de heersende elite heeft laten inpakken?
Hoe is het mogelijk dat het vraagstuk van het zeepbel(casino)kapitalisme door bewindspersonen, die verantwoordelijk zijn voor de politieke keuzes die er worden gemaakt niet is onderkend? Het probleem met de internetzeepbel World Online van Nina Brink is dat de huid al wordt verkocht voordat de beer geschoten is. Is het niet juist zo dat de te lang volgehouden struisvogelpolitiek de problemen extra heeft versterkt?
De antropoloog Peter van der Werff laat zien op welke vooronderstellingen de denkwereld van de economen is gebaseerd.

'Tussenformatie wordt visieloos sprokkelen' (interview met Bas Jacobs Volkskrant 3 maart 2012)
Hoe is Nederland eigenlijk in de situatie terechtgekomen dat al die hervormingen nodig zijn?
Door een denkfout van deze regering. Namelijk dat de eurocrisis het gevolg is van de opgelopen staatsschulden, van overheidsfinanciën die niet op orde zijn. Maar de eurocrisis is in eerste instantie een bankprobleem dat is uitgelopen op een betalingsbelanscrisis bij de perifere landen. De banken hebben veel te veel riskant geleend aan landen zoals Griekenland. En ze hebben er terecht op gegokt dat de Europese belastingbetaler die landen zouden redden, terwijl in het euroverdrag expliciet staat dat we dat niet zouden doen. Daardoor zijn de eurolanden gegijzeld door de banken en kunnen de Europese begrotingsregels niet werken.

Privatiseringsverdriet (Karen Zandbergen Trouw 8 juli 2014):
Met nog twee dagen parlementaire enquête te gaan, ligt de wereld van de woningbouwcorporaties uitgekleed op straat. Senator Roel Kuiper onderzocht en beschreef hoe het algemeen belang uit beeld verdween met de privatisering van allerlei overheidsorganisaties.
Wilden we echt dat driekwart van onze elektriciteitsbedrijven verkocht werd aan het buitenland? Wilden we echt dat een solide postbezorging afzakte naar een matige kwaliteit? Willen we echt dat bestuurders van verzelfstandigde overheidsdiensten en woningbouwcorporaties zich 'marktconform' laten uitbetalen in astronomische bedragen, terwijl ze nog altijd een publiek belang dienen?' Roel Kuiper gaat nog een tijdje door met het opwerpen van retorische vragen in zijn boek 'De terugkeer van het algemeen belang' dat dit jaar uitkwam. Privatiseringsverdriet, noemt hij het beeld dat uit die vragen opdoemt.
Overheidspragmatiek
We gaan terug naar de jaren tachtig, naar de kabinetten Lubbers. "De overheidsfinanciën waren uit het lood geslagen, de werkloosheid hoog", vertelt Kuiper. Politiek Den Haag voelde zich gedwongen om in te grijpen. PTT, Hoogovens, DSM, van alles werd verzelfstandigd en geprivatiseerd.
Zonder idee erachter. "Het was vooral overheidspragmatiek."
Aan de andere kant van de Noordzee ging het een versnellinkje hoger én bevlogener, onder leiding van Margaret Thatcher. "Zo ideologisch als in Engeland is het hier nooit geweest", vertelt Kuiper. "Engeland was een voorbeeld. Daar heerste het paradigma van de vrije markt. Maar hier ging alles veel pragmatischer. We zijn een coalitieland, daarin wordt eerder op de rem getrapt."
Er was nauwelijks discussie over het waarom van het privatiseren. Geen bevlogen ideologisch debat zoals bij de buren onder Thatcher. Het ging om financiële en bestuurlijke ruimte voor de overheid. Om besparen en om versimpelen.
Hausse
Over de toekomst is Kuiper tweeledig.
Hij ziet een positieve omslag in het denken, maar vreest ook dat het project van de Europese markt dwingend blijft. "Sir Francis Cockfield, een onversneden Thatcher-adept heeft in 1985 het Witboek Interne Markt geschreven. Dat was volgens hem geen plan, maar een filosofie. De filosofie van de vrije markt. Nationale overheden moesten hierin geen belemmering zijn en de sociale paragraaf ontbrak opvallend genoeg. Nog altijd leeft in Brussel het idee dat we de NS zouden moeten privatiseren."
Hier ziet de senator het grootste gevaar. Dat overheden de greep op de eigen sectoren kwijt raken omdat ze zich committeren aan Europese afspraken.
Publieke belang
Maar hij ziet ook een grote omslag in het denken.
"Politici moeten grip hebben op diensten die in het publieke belang worden uitgevoerd. Er komt nu een brede bezinning op gang over wat in het nationaal belang is en wat niet. Daar was het eerste kabinet van Rutte al mee bezig. Bestuursorganen zijn geen vrijplaatsen voor riskant gedrag en moeten weer aanvoelen als overheidsdiensten."
Het laatste kabinet heeft er zelfs een ministeriële commissie voor ingesteld, die het publieke belang in de gaten moet houden. Onder voorzitterschap van minister Henk Kamp van economische zaken.
Dit kabinet, met Stef Blok als minister van Rijksdienst, heeft als doelstelling om zelfstandige bestuursorganen, als maar enigszins kan, terug te brengen naar het moederdepartement.
Kuiper ziet een groot verschil met twintig en tien jaar geleden. "De toenmalige minister van financiën Zalm wilde Schiphol nog privatiseren. Drinkwater is ter discussie geweest. Daar is met succes een petitie over ingediend. Inmiddels is het bewustzijn scherper. Zo heeft het kabinet duidelijk gemaakt nooit de haven van Rotterdam te zullen verkopen."
In zijn boek constateert hij dat de overheid niet langer de hoeder van het publiek belang was, maar de beschermer van private belangen is geworden in de verwachting dat dat goed zou zijn voor de publieke zaak.
"In een wereld van deelbelangen is de vraag naar het algemeen belang in nevelen gehuld. Er is weer behoefte aan een politiek gedefinieerd idee van het algemeen belang. Als de politiek er is om de boel bij elkaar te houden en vertrouwen terug wil winnen, dan ligt hier een belangrijke opgave."

Roel Kuiper boek De terugkeer van het algemeen belang
In dit boek geeft Eerste Kamerlid Roel Kuiper een beeld van de gevolgen van de privatiseringspolitiek van de afgelopen dertig jaar, onder meer voor de NS, de KPN en de energiesector. Bedrijven werden verkocht, marktwerking toegelaten en overheidsdiensten op afstand gezet. De politiek verloor veel zeggenschap en burgers raakten gedesoriënteerd.
Wat waren de cruciale momenten in het proces van privatiseren en het verzelfstandigen van overheidstaken? Wat waren de bepalende motieven? Wat waren de gevolgen voor de burger? Welke rol speelde Europa in het beleid van de verschillende kabinetten? En hoe ging het parlement om met de golf van wetsvoorstellen op dit terrein? Veranderde de politiek zelf niet van karakter?
Op deze en andere vragen geeft Roel Kuiper, zich baserend op diverse onderzoeken, in dit fascinerende boek een helder antwoord. Kuiper pleit in het slothoofdstuk voor een terugkeer van het algemeen belang en doet voorstellen hoe deze terugkeer te realiseren.

Links en rechts staan in de politieke besluitvorming als gelijkwaardig tegenover elkaar. Voor het introduceren van de marktwerking door de overheid hielden de socialistische krachten (these) en rechtse, liberale krachten (antithese) elkaar aardig in evenwicht. Het is aannemelijk dat de liberalisering van de financiële markten, lees deregulering en de hypothese van de great moderation ('grote matiging') de ernst van de kredietcrisis hebben versterkt. De klassieke controverse tussen John Maynard Keynes en Milton Friedman moet daardoor in een ander perspectief worden geplaatst. Door de introductie van de marktwerking heeft het corrigerende mechanisme van het keynesianisme sterk aan kracht ingeboet. Of met andere woorden nu de wal het schip heeft gekeerd zal het herstel middels het keynesianisme moeizamer verlopen.

Geert Mak (Volkskrant 20 november 2004):
‘Omdat de mentaliteit van topmanagers en topbestuurders langzaam maar zeker die van de hele samenleving wordt.’ Door zijn positie zet de manager de toon, stelt Mak. Hij bepaalt de richting die de samenleving opgaat. ‘En dat is nu totaal de verkeerde kant uit.’ Mentaliteit is volgens Mak allesbepalend.
‘Kijk naar de topambtenaren op het ministerie van Onderwijs. Daar is geen enkel besef meer van good-taxpayers’ money. Het is als in de nadagen van de Gouden Eeuw: de staatskas is een ruif waar je uit eet. Wie kan, die graait.’
Dat betekent dat in de mores van deze beroepsgroep het
algemeen belang ondergeschikt is aan het particuliere. Al individualiserend, emanciperend, calculerend en concurerend, is de sociale verantwoordelijkheid afgeschaft. Dat wat nuttig is, mag best oneerlijk zijn. Uiteindelijk ondermijnt dat een samenleving. Sociale ethiek is niet veilig te stellen met een wettekst of instituut, verantwoordelijkheid moet worden aangeleerd, overgedragen.
Pieter Tordoir onderschrijft Maks vergelijking met het verval in de 18de eeuw, en hij verwijst naar de Amerikaanse econoom Mancur Olson. In
The Rise and Decline of Nations beschrijft die hoe een succesvolle natie haast wetmatig zijn aandacht richt op behoud van het verworvene, totdat de stabiliteit blijkt te zijn omgeslagen in rigiditeit en neergang onvermijdelijk is.
Op dat omslagpunt in de cyclus van welvaart en achteruitgang, verandert volgens Tordoir ook de moraal: die gaat richting decadentie. Zelfzucht en gemakzucht zetten de neergang in. Als de mentaliteit aan de top inderdaad tekenend is voor een onvermijdelijke cyclische ontwikkeling, dan zou de stagnatie van de economie meer zijn dan een conjunctureel dipje. In het gunstigste geval maken economie en samenleving een pas op de plaats en sturen ze zichzelf bij. Het ongunstige scenario voert verder.
Er is een slecht voorteken: een korte termijn-perspectief in combinatie met een roofzuchtige elite die zich tegoed doet aan de staatskas, zijn twee kenmerken die in het geheel niet horen bij een hoogontwikkelde samenleving. Dat zijn patronen die typerend zijn voor ontwikkelingslanden Geert Mak: ‘Ik snap eigenlijk niet waarom er nog geen opstand is uitgebroken. Tegen die managerskaste groeit een enorme haat.’

Banken hebben de risicobeheersing - de ideale combinatie wel de inkomsten en niet de lasten - prima op orde. Het depositogarantiestelsel, de hypotheekrenteaftrek, aflossingsvrije hypotheek, beleggingshypotheek, securitisatie en de nationale hypotheek garantie voor woningen staan borg voor het afdekken van de ondernemersrisico’s van banken. De woningmarkt is nu volledig uit balans. Het fenomeen moral hazard spreekt voor zich. Hoe naïef kan de overheid, lees de politiek zijn?

Illustratief is dat de internationale bancaire sector collectief heeft gefaald en zich desalniettemin op riante bonussen trakteert. De elite is te veel met het bemachtigen van bonussen in de weer geweest en heeft daardoor onvoldoende tijd overgehouden om op de continuïteit van de organisatie te letten, dus echt op het winkeltje te passen. Er is een new boys network ontstaan dat elkaar op een profijtelijke manier de bal toespeelt. Degenen die verantwoordelijk zijn voor de kredietcrisis laten zich extra belonen, terwijl de werknemers het gelag mogen betalen. De vraag is natuurlijk of een bonus, op deze manier van risicospreiding (risicobeheersing), op zijn plaats is? Door onverantwoordelijk gedrag ook nog eens extra te belonen is de arrogantie van de macht grenzeloos.

'Verhofstadts bevliegingen kunnen wij missen als kiespijn' (Bolkestein Volkskrant 1 september 2011)
Verhofstadt keert zich tegen het idee van de natiestaat. 'Wij hebben moeite om dat los te laten. Dát is ons probleem. Wij hebben moeite ons een post-nationaal Europa voor te stellen.' Hier spreekt de Belgische politicus. Nergens in Europa wordt het idee van een Europese federatie aangehangen behalve in België. Dit komt omdat de Belgen die federatie zien als een oplossing voor hun communautaire problemen. Maar dat is zij niet.
Gemeenschappelijk uitgegeven euro-obligaties zouden onherroepelijk leiden tot een duurdere euro, tot concurrentieverlies en dus tot lagere economische groei. Willen wij dat?
De voormalige thesaurier-generaal en monetaire econoom Pieter Korteweg heeft berekend dat op een Nederlandse staatsschuld van 440 miljard euro de extra rentelasten 9 miljard per jaar zouden bedragen.
Luilekkerland
Dan de tweede reden. Die is in feite nog belangrijker dan de eerste. De euro heeft de tekortlanden in staat gesteld door een kunstmatig lage rente op te grote voet te leven. Zij bevonden zich in een luilekkerland. De euro-obligaties zullen hetzelfde doen. De tekortlanden zullen zich kunnen verschuilen in de anonimiteit van de Europese schuldenberg. Zij zullen worden afgeschermd van de markt. Dat zou hun verantwoordelijkheid verminderen terwijl die nu juist zou moeten worden verhoogd.
Hilhorst's column heeft als titel: 'Een stem die ontbreekt in Nederland'. Gelukkig maar. Hij noemt Verhofstadt een 'bevlogen Europese idealist'. Maar zulke bevliegingen kunnen wij missen als kiespijn.

'Ik zou ook graag op Guy Verhofstadt stemmen' (Marcel van Dam Volkskrant 1 september 2011)
Ik heb zondagavond met heel veel instemming geluisterd en gekeken naar Guy Verhofstadt, de vorige ( liberale) minister-president van België en met veel instemming de column daarover van Pieter Hilhorst gelezen. Verhofstadt is het prototype van een ongemakkelijke denker. Hij weet dat het bereiken en het behouden van welzijn, welvaart en rechtvaardigheid van dat soort denken afhankelijk is en dat het noodzakelijk is dit zo indringend en zo vaak mogelijk aan de kiezer voor te houden. Om te voorkomen dat die te makkelijk achter de makkelijke riedels van politici als Wilders aanlopen.
Marcel van Dam:Ik zou ook graag op Guy Verhofstadt stemmen’ (1 september 2011)
Frits kent zijn cijfers en gegevens dus niet en kletst gewoon uit zijn nek. Het wordt tijd dat Frits gewoon met pensioen gaat, hij heeft met zijn ‘tovernaarsleerling’ al genoeg schade toegebracht aan Nederland en zou zich wat mij betreft gewoon de rest van zijn leven in afzondering moeten gaan zitten schamen.

Tweedeling Europa versterkt door rente (Pieter Klok Volkskrant 5 juli 2010)
Door de lage rente wordt de steun aan Griekenland steeds lucratiever. Griekenland betaalt Nederland 5 procent rente op de leningen van 5,7 miljard met een looptijd van drie jaar. Nederland zelf betaalt voor leningen met dezelfde looptijd straks nog maar 0,9 procent rente. Winst per jaar: 234 miljoen euro.

'Een stem die ontbreekt in Nederland' (Pieter Hilhorst Volkskrant 30 augustus 2011)
Wie drie uur naar Verhofstadt heeft geluisterd, kan maar één ding constateren: zo'n stem ontbreekt in Nederland. Een bevlogen Europese idealist. Door Verhofstadt werd duidelijk gemaakt hoe alle Nederlandse politieke partijen opereren in de schaduw van de PVV. De populistische agenda bepaalt de contouren van het debat. Europa wordt vijandig bekeken en het nationale belang staat voorop. De afkeer van de Zuid-Europese spilzucht wordt breed uitgedragen.
Nostalgiepolitiek
Verhofstadt stelt dat dit aanschurken tegen de populisten averechts werkt. Mensen stemmen niet op het slappe aftreksel, maar op het origineel. Hij zet liever frontaal de tegenaanval in. Mensen maken hem graag uit voor wereldvreemde kosmopoliet, maar het is veel naïever om te denken dat het mogelijk is om miljoenen moslims weg te sturen uit Europa, om terug te keren naar de dorpsgemeenschap rond de kerk of om oude grenzen en oude munten in hun oude glorie te herstellen. Zo'n nostalgiepolitiek is duur en maakt Europa machteloos. In een geglobaliseerde economie kunnen landen alleen door samenwerking greep krijgen op de economische ontwikkelingen.

Het gaat er niet om de complexiteit van organisaties te vergroten, maar om ze te verkleinen.
Het is nuttig meer bewust te worden van de achtergronden van noodzakelijke lange termijn veranderingen en niet alleen ad hoc korte termijn vraagstukken op te lossen. De begripsverwarring ontstaat hoofdzakelijk doordat we ons met halve waarheden bezig houden. Binnen de traditionele hiërarchische structuren zijn de huidige complexe vraagstukken niet meer op te lossen. In plaats van dat we de systemen steeds complexer en ondoorzichtiger - Too big to fail - maken moeten we terug naar wat al in 1973 door de econoom E.F. Schumacher: in zijn boek Small Is Beautiful, het spreiden van risico's is aangegeven.

'Lidstaten EU moeten soeverein blijven' Marcel van Hamersveld (Volkskrant 8 juli 2011)
Is dat de kant die we op willen in Europa? Die van een nieuwe dictatuur? Dan is het hoog tijd de feiten onder ogen te zien en ons te realiseren dat de oplossing niet ligt in meer, maar juist in minder Brussel, in minder bureaucratie en niet in meer bevoegdheden afstaan. Om de vrijheid in Europa voor de komende generaties veilig te stellen, is het hoogst noodzakelijk de soevereiniteit van natiestaten niet alleen te handhaven, maar ook te versterken. Hoog tijd daarom dat Europese burgers - en niet alleen de Griekse - hun stem laten horen en gehoord worden. Economische samenwerking, ja graag. De vorming van een VSE, nee, dank u beleefd.

'Soevereine staat volkomen uit de tijd' Pepijn Corduwener (Volkskrant 12 juli 2011)
Staatssoevereiniteit is niet meer te verdedigen, het verlies ervan is de andere kant van de medaille van globalisering en daarmee van economische groei. Staten kunnen anno 2011 dus niet meer soeverein zijn, en de relatie tussen democratie en staatssoevereiniteit moet daardoor inderdaad opnieuw worden gedefinieerd. Een zekere opkomst van een Europese dictatuur betekent dit echter, gelukkig, niet.

Marcel van Hamersveld en Pepijn Corduwener verwoorden twee standpunten die haaks op elkaar staan. Het gaat er primair om de systemen minder complex, dus minder bureaucratisch en juist transparanter te maken.

Door Nout Wellink c.s. wordt van de hindsigt-bias (ik-wist-het-aldoor-al-afwijking) gesproken (Roel Janssen boek Wellink aan het woord, recensie in de Volkskrant 9 juli 2011). Men spreekt ervan wanneer mensen met de kennis van nu een voorval uit het verleden achteraf voorspelbaar en evident vinden.

Nout Wellink: ‘We dachten allemaal in hetzelfde stramien en handelden daarom procyclisch. Hier raak je aan een diepe karakteristiek van de mens. Kuddegedrag zit in de menselijke natuur.’

Het geheime stabilisatiefonds achter de Federal Reserve.
Het Amerikaanse Exchange Stabilization Fund (ESF) probeert zoveel mogelijk op de achtergrond te blijven en er is dan ook zeer weinig over bekend.
Ontdek hoe dit Stabilisatiefonds vrijwel alle financiële instellingen aanstuurt, zoals de Wereldbank, de Federal Reserve, het IMF, maar ook bijvoorbeeld de CIA en haar goudvoorraad voornamelijk investeert in de zogeheten black budget operations en propaganda.
Officieel gezien is het Exchange Stabilization Fund een reservefonds van het Amerikaanse ministerie van Financiën. Het ESF stelt de Amerikaanse regering in staat om wisselkoersen te beïnvloeden zonder de binnenlandse geldvoorraad te veranderen.
In oktober 2009 beschikte het ESF over een vermogen van $105 miljard, waaronder $58,1 miljard aan zogenoemde Special Drawing Rights (SDR), een onvoorwaardelijke kredietmogelijkheid bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Europese denktank: VS manipuleert Eurocrisis om eigen crash te verbloemen
Grote banken slachtoffers van invoering Eurobligaties
In 2011 wacht Europa nog wel de voortgaande strijd tegen de (hoofdzakelijk Amerikaanse) financiële speculanten, die door te speculeren met de exorbitante rente op de Griekse, Ierse (... etc.) schuldenlast enorme winsten maken. Om Europa daar tegen te beschermen wordt het Europese Financiële Stabilisatie Fonds (EFSF) opgericht, een permanent Europees financieel noodfonds. Ook het recente overleg over de mogelijke invoering van -nog zeer omstreden- 'Eurobligations' (euro-obligaties of E-obligaties) valt binnen dit kader. Hierdoor zullen de speculanten zich volgend jaar gaan realiseren dat de solidariteit in Euroland zich niet tot hen uitstrekt, vooral niet als de pijlen straks ook op Spanje, Italië of België gericht worden.

Ilya Prigogine heeft het probleem al gesignaleerd waar bestuurders mee te maken krijgen:
'Het belangrijkste is dat we de strikte scheiding tussen twee culturen kunnen overstijgen. De geschiedenis van de westerse filosofie is een ongelukkige geschiedenis die alleen maar tot dualisme of monisme heeft geleid. In navolging van Spinoza zei Einstein ooit tegen De Gaulle dat we marionetten zijn zonder dit zelf te beseffen. Dat is wel een heel raar beeld. Het past perfect bij de eeuwenoude retoriek die wil dat de menselijke geschiedenis contingent en de natuurlijke gedetermineerd is. Hoe kan dit gecombineerd worden? Wij handelen in de natuur. Als wij contingent zijn, is de natuur het dus ook, want wij zijn een deel van de natuur.'

Maar eerder heeft Hans Christian Andersen het thema al in zijn het sprookje De nieuwe kleren van de keizer vertolkt.
"Maar hij heeft niets aan!" zei een klein kind.
"Ach heer, de waarheid moet je uit een kindermond horen," zei de vader en de één fluisterde tegen de ander wat het kind zei.
"Hij heeft niets aan," zegt een klein kind, "hij heeft niets aan!"
"Maar hij heeft helemaal niets aan," riep tenslotte het hele volk. En de keizer kromp inéén, want hij vond dat ze gelijk hadden, maar hij dacht: "Ik moet het maar tot het eind volhouden." En de kamerheren liepen de sleep te dragen die er helemaal niet was.

Interview: Historicus Simon Schama prijst solidariteitsbesef van banken in Republiek der Nederlanden
'17de-eeuws Holland, zo moet het' (Robert Giebels Volkskrant 2 juli 2011)
Schama trekt een voor Nederlanders aantrekkelijke conclusie over de financiële crisis: 'Als de wereld het Nederland van de Gouden Eeuw als voorbeeld had gehad, waren we nu beter af geweest.'
Dus we leren het nooit?
'De geschiedenis herhaalt zich, maar nooit exact hetzelfde. Geschiedenis is in contact komen met mensen die al lang dood zijn. Bijvoorbeeld 17de-eeuwse Hollanders. Die tonen dat het wel degelijk mogelijk is om tegelijk welvarend én menselijk én sociaal genereus te zijn.'
Wat zouden de bankiers van nu zich daarvan aan moeten trekken?
'Zij zeggen nu, na de crisis, dat wij burgers het niet allebei kunnen hebben: óf de bank loopt geen enkel risico, óf de bank leent geld uit. De banken willen dat we kiezen. Maar het voorbeeld van Nederland in de Gouden Eeuw laat zien dat de banken onzin uitkramen. Ik heb het ook net tegen die bankiers gezegd: geschiedenis moet geen entertainment zijn, het moet irriteren en je wakker houden.'

Arie Elshout Systeemcrisis
Wanneer een oplossing voor een crisis onvindbaar lijkt, dan vinden Europese regeringsleiders toch altijd wel een uitweg. Of deze ervaringsregel uit de Europese politiek opnieuw opgaat, wordt vandaag duidelijk wanneer de financiële markten opengaan.

Economie is een sociale wetenschap (Nederland) of een gedragswetenschap (Vlaanderen) die zich bezighoudt met de voortbrenging en verdeling van schaarse goederen en diensten.
De kredietcrisis leert dat de modellen van het CPB geen rekening houden dat een mens meer is dan een koel en calculerend wezen, maar zich vooral door emoties en angsten laat leiden.

Sander Boon: Oud-premier Wim Kok stelde een aantal jaren geleden dat we met z’n allen dansen op een vulkaan. Vooral de laatste tijd krijgt hij opvallend veel bijval. Paul Volcker, oud centrale bankpresident en voorganger van Alan Greenspan, waarschuwde bijvoorbeeld dat onder de schijnbare rust aan de oppervlakte van de economie er gevaarlijker omstandigheden liggen dan hij ooit had meegemaakt. Onze grote welvaart maskeert dat de economische en financiële instabiliteit in de wereld de laatste jaren sterk is toegenomen.

De moraal van het verhaal is dat ethiek zowel de oorzaak van het probleem als de oplossing ervan laat zien. Het gaat volledig mis, er ontstaat een breuk wanneer extremen van het kapitalisme gaan overheersen, de moraal, de regulerende principes buiten het verkoopverhaal worden gehouden, het gedrag wordt amoreel. In plaats van dat een dialoog twee partijen nader tot elkaar brengt, kunnen de meningen ook verharden en ontstaat er een loopgraven oorlog.

Zowel de programma's van CDA als van PvdA zijn de afgelopen decennia naar rechts opgeschoven. Het neoliberalisme is geen panacee om mismanagement, bestuurlijk wanbeheer te verkleinen. Falende managers worden op vette vertrekbonussen getracteerd. Het heeft eerder de bestuurlijke chaos vergroot. Het gaat er om van de motieven van onze politici, de bestuurlijke elite een helder beeld te krijgen, het zelfbedrog, het egoïsme dat er aan ten grondslag kan liggen te ont-maskeren (ont-sluieren). Wanneer je als land de home market niet op orde hebt mag je niet verwachten dat je als gidsland op de wereldmarkt meer succes zal hebben. Biologen hebben zeker gelijk wanneer ze culturen vergelijken met plantaardige organismen, die opbloeien, rijpen, verwelken en tenslotte afsterven. De fase waarin Nederland zich bevindt begint al duidelijk minder fris te ruiken.

Weg bij de bonuscultuur van banken (interview Pieter Klok, Xander van Uffelen Volkskrant 4 januari 2010):
Kilian Wawoe is ervan overtuigd dat je bonussen moet verbieden. Wawoe constateerde na onderzoek dat de bonussen vaak onjuiste prikkels geven. Het idee is dat bonussen medewerkers aanzetten tot steeds betere prestaties, maar in de praktijk wordt vaak het omgekeerde bereikt.
Een door bonussen opgejaagde handelaar maakt wellicht op korte termijn meer winst, maar gaat op lange termijn veel meer risico’s aan.
Het ministerie van Financiën heeft de wens uit de sector om zichzelf te reguleren te snel overgenomen.
Hij wil met zijn bevindingen buiten de bank proberen een nieuw beloningsmodel te ontwikkelen.
Mensen zijn nu eenmaal niet gemaakt voor zelfkritiek, bankiers ook niet.
Zijn kritiek is vooral gericht op de commissie-Maas en op de onmacht om de banken een cultuuromslag te laten maken.

In een gezond bedrijf wordt het management dat verantwoordelijk is voor het ontstaan van problemen ontslagen. De schaduwzijde van de bonussencultuur zorgt er voor dat men elkaar gaat indekken. De egospelletjes optimaal meespeelt. Zaken worden onder de pet gehouden. De bonussencultuur of met andere woorden de doofpotcultuur berust op het sentiment “Voor wat hoort wat” (do-ut-des). Wanneer het marktmechanisme niet tijdig corrigeert kan een in wezen gezond bedrijf in een zwak bedrijf veranderen.

De vertrouwens vraag is gesteld (Paul Scheffer Volkskrant 3 april 2010):
De bekende socioloog Manuel Castells beschrijft het conflict dat de democratie zwaar onder druk zet: 'Tegenover elkaar staan een kosmopolitische elite, die in dagelijkse verbinding staat met de gehele wereld, en een tribalisme van lokale gemeenschappen die zich terugtrekken in hun eigen ruimte als een laatste verweer tegen de macrokrachten die buiten hun greep hun leven bepalen.'

Tussen de verkoper en de koper, de aanbodzijde en de vraagzijde zit voor beide partijen de stem van het geweten. Uiteindelijk zijn we het allemaal zelf, die de chaos creëren. Welke leraar laten we prevaleren?

Uit het advies ‘Nu niet morrelen aan de renteaftrek’ (Volkskrant 26 maart 2010), het dilemma waar de Nederlandsche Bank mee worstelt, blijkt dat het voor de politiek niet langer mogelijk is de ‘Kool en de Geit’ te sparen.

De crux van het rapport ‘E i V’ zit in de relatie tussen essentie (wezen) en existentie (bestaan), tussen het zondebokmechanisme (Shooting the messenger), de Wet van analogie en het marktmechanisme of met andere woorden tussen heer en slaaf (politicals en professionals) respectievelijk tussen verkoper en koper. De waarheid over het zondebokmechanisme leert ons om te kijken vanuit het standpunt van de vervolgden in plaats van dat van de vervolgers.

Jan Marijnissen In gesprek met Marcel van Dam
Idealiseer je het verleden niet te veel?
‘Nee, zeker niet. Maar ik wil terug naar de empathie die elk mens aangeboren is. We hebben in onze hersenen spiegelneuronen die ervoor zorgen dat als jij begint te lachen ik dat ongemerkt ook ga doen. De mensen waarover ik het heb, zien we niet meer, en daarom is ook de empathie verdwenen. Het gaat mij dus niet om ‘vroeger was het beter’, ik wil dat we die empathie weer een kans geven, op een hedendaagse manier.
De politiek is onder invloed van het neoliberalisme en de commercialisering overgestapt van een aanbodsysteem naar een vraaggestuurd systeem. Daarmee is ook het opvoedend karakter en het gezag van de politiek verdwenen. Er zijn geen politici meer die de mensen durven uit te leggen hoe het zit. Het is nu teveel ‘u vraagt, wij draaien’.

Aan elke crisis liggen tegenstellingen, zoals bijvoorbeeld tussen 'Politicals en Professionals', ten grondslag. Door de nauwe 'verstrengeling' tussen de 'eerste, tweede en derde macht' en de 'vierde, vijfde en zesde macht' verloopt de weg naar verbetering nu relatief langzaam omdat de brokkenpiloten elkaar de hand boven het hoofd houden en geen contact meer hebben met de werkvloer. Het zelfreinigend vermogen is verloren gegaan. De brokkenpiloten die de poblemen hebben gecreëerd moeten zich nu als een ware Baron von Munchhausen aan hun eigen haren uit het moeras trekken. Met de door de overheid geïntroduceerde marktwerking dreigt de cash cow Nederland volledig te worden uitgemolken.

Een probleem kun je alleen effectief oplossen door oorzaak en gevolg duidelijk met elkaar te verbinden en niet door wat in de politiek vaak gebeurt de kool en de geit te sparen. Topbestuurders vinden dat kritiek op hun functioneren het vertrouwen in het systeem negatief beïnvloedt. De kredietcrisis leert dat de bomen niet tot in de hemel groeien. Er is een schijnwelvaart gecreëerd, die laat zien dat we te lang boven onze stand hebben geleefd. Door krediet in het systeem te pompen is een implosie door de overheid afgewend. De crisis kan alleen worden opgelost door weer meer waarde aan het systeem toe te voegen. Is het niet juist zo dat de te lang volgehouden struisvogelpolitiek de problemen extra heeft versterkt?

Het korte termijn denken prevaleert bij politici en bedrijven. Bij marktdenken gaat het niet om collectieve, maar om deeloplossingen. Het op de korte termijn gefixeerde marktdenken bevordert de graaicultuur. Het wordt tijd om het dilemma markt versus moraal te doorbreken. Er is niets nieuws onder de zon. Door alle eeuwen heeft de ontkenning van de waarheid tot lijden en dood geleid. Het zijn in hoofdzaak de onschuldigen die van menselijk falen de prijs betalen. Zaken lopen mis wanneer in de politiek de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden. Of met andere woorden daar waar het meeste behoefte aan is wordt in de struisvogelpolitiek het minste aandacht aan besteed.

Econoom Jan Pen (Volkskrant 24 december 2009): ‘Mijn opinie is minder stellig. Ik formuleer het allemaal niet zo hard meer. Ik heb wel een harde stem als het moet.’
Hij schraapt zijn keel en declameert de eerste twee strofen van Die grenadiere van Heinrich Heine.
‘Dan blijkt het grote verschil: de een wil naar zijn vrouw en zijn kind, de ander niet. Die wil soldaat blijven.'
‘Het is het meest pacifistische gedicht dat ik ken.’
Tiesse (zijn zoon): ‘Maar die ene wil blijven vechten voor de keizer.’
Jan: ‘Ja, ja, ja, het gaat om het verschil tussen die twee.’ Er valt een stilte. Niet voor het eerst, maar deze duurt langer.
Uiteindelijk zegt Jan: ‘ik herken er een ideaal in. Het ideaal van het pacifisme. Nou, hup, het is mooi geweest.’

John Kenneth Galbraith: Niet de markt (die heb je in elk economisch systeem) maar de corporaties, de grote bedrijfsconglomeraten, vormen de kern van het hedendaagse kapitalistische systeem en daarbinnen zijn het niet langer ondernemers of aandeelhouders die de dienst uit maken maar managers die gemakkelijker risico nemen. Dat vrije bedrijfsleven heeft de cultuur van een bureaucratie gekregen. Overheidsbureaucraten en bedrijfsbureaucraten wisselen van plek, van ministerspost naar bedrijfsleven en vice versa, één grote incestueuze club.
Galbright’s sociale ideeën waren binnen de economische wetenschap passé. Het kapitalisme heeft gezegevierd over het communisme; de mondialisering betekent dat iedereen op aarde weldra onder het kapitalisme zal leven. Een van de kritische economen die het stokje van Galbraith hebben overgenomen is Joseph Stiglitz. Vanaf de jaren negentig ontmaskert deze oud-Wereldbankeconoom de illusies van de neoliberale economen, die hij de ‘marktfundamentalisten’ noemt. Het goede nieuws volgens Stiglitz is dat ‘iedereen in de wereld nu zal beamen dat het marktfundamentalisme ten einde is’. Want: ‘nu zien we de meest marktgerichte instelling in de meest marktgerichte economie naar de overheid hollen voor hulp.’ De succesvolle Aziatische landen zullen blij zijn dat ze een sterke overheidsinvloed hebben gehouden, meent Stiglitz.

'Val aan, overheid, val aan!' (Interview met Joseph Stiglitz Volkskrant 6 februari 2010).
U hebt de kredietcrisis een morele crisis genoemd. Waarom?
Het uitbuiten van mensen aan de onderkant, door een sector die een sleutelrol vervult in de sociaal-economie heb ik ervaren als exemplarisch voor de morele kloof tussen dit soort ondernemingen en de Amerikaanse bevolking.
Wat mij voor ogen staat, is het herstel van evenwicht tussen markt, staat en burgermaatschappij. Die verhouding ligt nu zwaar uit het lood. We betalen er een hoge prijs voor.
Dat belooft een vreselijk gevecht.
Het wordt een politieke strijd die onvermijdelijk is. Er komt een gevecht op twee niveaus. De bevoorrechte groepen zullen hun positie met hand en tand verdedigen. Belangrijker is de ideologische strijd. Die gaat inderdaad over de vraag of we echt vinden dat de beste regering die regering is die het minste regeert.

Op de vrije markt regeren vraag en aanbod, koper en verkoper. Het regelmechanisme (regelkring, levenscyclus) van het kernkwadrant kan ook worden gebruikt om de vrijemarktgedachte, het marktmechanisme tot uitdrukking te brengen.

Kwantiteit--->KwantumVerkoper--->DaderWelvaart--->Onvolmaaktheid
| || |
Exuberatie<---KwaliteitSlachtoffer<---Koper‘Volmaaktheid’<---Welzijn

Het kapitalistische marktmodel zorgt voor materiële welvaart op de korte termijn, daarentegen zijn het de collectieve voorzieningen van de overheid die met name voor het immateriële welzijn van de burger op langere termijn een rol spelen. De welvaart is zeker toegenomen, maar het gevoelen van maatschappelijk welzijn is in dezelfde mate afgenomen.

Een belangrijk artikel van Amartya Sen is Rational Fools, a critique of the behavioral foundations of economic theory. Hierin beschrijft hij een kritiek op de rationele keuzetheorie. Individuen handelen niet alleen op basis van rationele keuze, maar ook op basis van moraliteit.

Wat laten we regeren, gaan we uit van het 'en-en'/'of-of'-denken?
Welzijn en welvaart zijn bipolaire, complementaire eigenschappen op de kwalitatieve as. Eenzijdige aandacht voor welvaart, leidt tot ongebreideld materialisme, consumentisme (ongebreidelde behoeftebevrediging, overconsumptie) en de daarmee samenhangende milieuvraagstukken (materiële werkelijkheid). De optimale situatie ontstaat wanneer aan welvaart en welzijn in gelijke mate aandacht wordt besteed. Volmaaktheid is tussen aanhalingstekens geplaatst daar het een utopie, een illusie betreft. Het ultieme is voor mensen niet blijvend weggelegd (Bonhoeffer).

In de geglobaliseerde politieke werkelijkheid blijft een ‘vijand’, het normen en waarden mechanisme, op de loer liggen. Op de vrije markt regeren vraag en aanbod, koper en verkoper. Wanneer er knollen voor citroenen worden verkocht, het vertrouwen wordt beschaamd spreken we van slachtoffer en dader. Het gaat volledig mis, er ontstaat een breuk wanneer extremen van het kapitalisme gaan overheersen, de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden, het gedrag wordt amoreel. De beide uiterste kwantum en exuberatie liggen op de kwantitatieve as. De synthese ligt in het centrum, op het snijpunt van de kwalitatieve en kwantitatieve as.

Een omslagpunt wordt bereikt wanneer het verdienen van geld als enig motief overblijft. Het loopt uiteindelijk helemaal mis wanneer er gebakken lucht wordt verkocht. De handelsgeest wordt dan echt amoreel.

Om te zorgen voor een goede kwaliteit/prijs-verhouding van geleverde producten en diensten had de overheid van oorsprong een duidelijke invloed op terreinen als volksgezondheid, transport, energievoorziening en onderwijs. Door wetgeving en regulering zorgde de overheid aanvankelijk voor een goede balans tussen vraag- en aanbodzijde. Een terugtredende overheid en de privatiseringen, met een alles moet anders op het marktdenken gebaseerd geloof (ziektekosten, gemeentefusies, kiesstelsel, onderwijshervormingen) heeft tot gevolg dat de balans verstoord raakt. Aan de kant van de aanbodzijde opereren in toenemende mate dominante marktpartijen (verzekeringsmaatschappijen, bankwereld, energieleveranciers, uitgeverijen van schoolboeken). De Nederlandse politiek is in de ban van het Angelsaksische, business driven wereldmodel.

Mensen obsessief stimuleren door alleen een worst voor te houden leidt uiteindelijk tot een grote eenheidsworst. Het is nog niet zo lang geleden dat nonnen alleen voor hun zielenheil in de gezondheidszorg werkten. Klanten die zich geen dure aanvullende verzekeringen kunnen veroorloven dreigen op termijn juist overgeleverd te worden aan een communistische zorgwinkel die uiteindelijk alleen eenheidsworst in de aanbieding heeft.

De kredietcrisis is mede een gevolg doordat de afgelopen decennia het publieke en het private domein volledig met elkaar verweven zijn geraakt. Om welvaart te creëren werkt de onzichtbare hand van Adam Smith in het private domein goed, echter voor het creëren van welzijn in het publieke domein slecht. De grote verwarring ontstaat wanneer onder het etiket van het algemeen publieke belang zaken worden verkocht die op het private eigenbelang betrekking hebben. Het publieke domein werd zo aan het private domein verkwanseld. De wolf in schaapskleren bestaat nog steeds. Er blijven handige kooplieden die knollen voor citroenen verkopen. Het gegoochel met financiële constructies mist elk houvast met de reële wereld. In de financiële sector is naar voren gekomen dat de managers de deugdelijkheid van hun producten zelf niet meer begrepen. Incompetentie wordt dan beloond. Eigenbelang versus algemeen belang zal altijd een dilemma blijven. Duidelijk is naar voren gekomen dat de fixatie op kortetermijnwinst ten koste gaat van continuïteit op langere termijn. Aan het publieke domein en met name aan het welzijn (Goede, Ware en Schone) dient weer een sleutelrol te worden toegekend.

De door de overheid heilig verklaarde markteconomie, de vermarkting van openbare diensten met het rampzalige onderwijsbeleid van de afgelopen decennia tot gevolg is een groter probleem dan de enkele fundamentalisten. De Bijlmerramp laat zien, hoe knap we ons zelf ook vinden, dat risico's niet geheel zijn uit te sluiten.

Volgens een schatting van de FNV uit 2005 overlijden in Nederland ieder jaar 2500 mensen door ongelukken op de werkvloer of aan werk gerelateerde aandoeningen.

Slechts langzaam dringt het tot politici door dat om orde te scheppen in het economische verkeer, het prijsmechanisme, de onzichtbare hand van Adam Smith in het publieke domein niet goed werkt. Is dit echter geen open deur, het vrij internationaal handelsverkeer versus centraal geleide economieën, individuele sturing versus centrale sturing? Dat de elite er beter van wordt wil nog niet zeggen dat het goed is voor het volk. Wat het individu voor zichzelf aantrekkelijk vindt behoeft nog niet goed te zijn voor het collectief.
Uiteindelijk draait het om energiemanagement, dus om de vraag hoe gebruiken we onze energie? Het is mogelijk om orde te scheppen in de chaos.
De kern van het probleem heeft een sociaal-psychologische dimensie en heeft met ons ego te maken.

De afgelopen decennia heeft bij productontwikkeling het accent gelegen op het optimaliseren van waarden en functies (Waarde-analyse). Er komt een omslagpunt in de trend om de levenscyclus van producten steeds korter te maken. De komende decennia zal de aandacht meer en meer naar duurzaamheid (Cradle to Cradle) verschuiven.

Het drie dichotomieën-model van de marketing is een door Shelby D. Hunt geïntroduceerd classificatiesysteem van de marketing[1].

====

Samenvatting (Perceptie, Wederkerigheid tussen 'Individu en Collectief', Maskerkwadrant)

Emil Cioran: Het is echter een heldere, cionareske paradox dat de mens juist vanwege de wil tot slagen een eindeloze reeks catastrofen achter zich laat: je manifesteren betekent je door een of andere vorm van volmaaktheid laten verblinden. Denken leidt tot niet-handelen. De utopie houdt volkeren jong en vitaal. Wijsheid maakt hem oud en futloos. Dat zag je al bij de Romeinen. Toen ze ten langen leste door contact met de Grieken beschaafd werden, sloeg de vermoeidheid toe en waren ze een gemakkelijke prooi voor de utopisch gedreven barbaren.
Nietzsche: Jede Gemeinschaft macht, irgendwie, irgendwo, irgendwann - »gemein«.
H.J. Witteveen: Het gaat er dus om de spiegel van ons bewustzijn om te draaien: van buiten naar binnen, zodat wij bewust kunnen worden van ons ware wezen dat een uitstraling is van het Goddelijke licht dat door de hele schepping schijnt (PRANA december 2008/januari 2009).

In het rapport Eenheid in Verscheidenheid worden de contouren geschetst hoe 'probleem en oplossing' van de culturele evolutie (cultuuroverdracht) met elkaar samenhangen. De oplossing van het ééndimensionale marktdenken ‘u vraagt, wij draaien’ heeft een psychologische (Deel IV), een sociologische (Deel V) en een filosofische (Deel VI en VII) dimensie.

In de zeventiger jaren was iedereen verbaasd over de economische groeispurt van Japan. De top van het Nederlandse bedrijfsleven toog naar Japan om dit eens haarfijn uit te zoeken. Uit onderzoek is toen gebleken dat de belangrijkste factor de 'optimale' samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven was. Deze toverformule, het 'en-en' van 'Politiek en Bedrijfsleven' is sindsdien door de overheid volledig overgenomen. Maar ook onder aanvoering van de Amerikaanse president Ronald Reagan en de Britse premier Margaret Thatcher begon begin jaren tachtig het dereguleren van de financiële markten. De markt als doel op zichzelf verklaren staat lijnrecht tegenover de entelechie van Aristoteles. De Bhagavad Gita leert al dat tat tvam asi het uiteindelijke doel van elk mens is, dus uit te vinden wie hij werkelijk is.

In de geglobaliseerde politieke werkelijkheid blijft een ‘vijand’, het normen en waarden mechanisme, op de loer liggen. Op de vrije markt regeren vraag en aanbod, koper en verkoper. Wanneer er knollen voor citroenen worden verkocht, het vertrouwen wordt beschaamd spreken we van slachtoffer en dader. Het gaat volledig mis, er ontstaat een breuk wanneer extremen van het kapitalisme gaan overheersen, de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden, het gedrag wordt amoreel.De geschiedenis leert dat personen als Socrates en Jezus Christus, die aan de kant van het volk staan, juist het slachtoffer worden van een politieke moord. Als het slecht gaat zoeken de ‘daders’ een ‘zondebok’. Om zelf buiten schot te blijven treedt het oeroude zondebokmechanisme in werking. Juist diegenen die niet corrupt zijn worden opgeofferd.

Om het eigen falen, tekortkomingen te camoufleren maakt het Westen van het oeroude zondebokmechanisme gebruik. De self-medication van Geert Wilders waar Arnon Grunberg over schrijft (Volkskrant 7 maart 2017) heeft op het zondebokmechanisme betrekking. Om zijn incompetentie als politicus te camoufleren past hij het zondebokmechanisme toe.

Om de door Ervin Laszlo gesignaleerde vraagstukken adequaat op te lossen is een bewustzijnsverandering nodig. Bewustzijnsverandering begint bij jezelf, het ken uzelve en is onlosmakelijk verbonden met dat van andere mensen en de éne werkelijkheid. Op deze wijze vindt uiteindelijk een collectieve bewustzijnsverandering, een cultuuromslag plaats. De Moraal van het verhaal is dat de oplossing zowel bij een individu als het collectief, ik en de ander ligt. De waarheid ligt nog steeds in het midden, lees de middenweg.

De dubbele moraal is zowel bij de overheid als het individu eerder regel, dan uitzondering geworden. De economische groei stagneert omdat de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden. Zowel de collectieve staatsschuld als de individuele, de particuliere schulden zijn in Nederland moeilijk te beheersen (risicobeheersing). In het jaar 2000 was de staatsschuld 225 miljard en is in 2015 458 miljard, dus meer dan verdubbeld. Het roept de vraag op hoe lang kan de overheid nog met vrijwel gratis geld de staatsschuld financieren? In het kader van risicobeheersing dient wel degelijk met het sprookje van het gratis geld scheppen (ex nihilo) rekening te worden gehouden.

Het zijn juist de waarden en normen, die mensen met elkaar verbinden. Of anders gezegd de onzichtbare muren tussen 'Wij en Zij', waardoor we de ander uitsluiten, dienen we af te breken.

Het menselijk tekort hangt net als het democratisch tekort slechts met een contrast in ons denken samen, zoals 'Theïst en Atheïst', 'Altruïsme en Egoïsme', 'Goed en Kwaad' en 'Fysica en metafysica'. In het rapport ‘E i V’ staat niet de discussie ‘Geest of Stof’, 'Aristoteles of Descartes', what’s in a name centraal, maar de wederkerigheid (reciprociteit) tussen beide, het 'en-en'/'of-of' mechanisme (Dichotomieën, lees Complementariteit), de kwintessens. Er bestaat niet alleen de absolute ruimtetijd, maar ook de relatieve ruimtetijd.

Essentie of ziel (Jim van der Heijden GAMMA december 2013 p. 33):
Het wezenlijke van ons dat niet stoffelijk is, niet tot het blok-universum behoort maar dat bezoekt, kennen we onder vele benamingen. Die worden niet eenduidig gebruikt en kunnen daarom aanleiding vormen voor onbegrip en verwarring. Plato's verdeling in twee zijnssferen, die van het stoffelijke lichaam (dat zich in het blok-universum bevindt) en die van de onstoffelijke ziel (die tot de vijfde dimensie behoort), is nog altijd van toepassing.

Augustine of Hippo wrote that God is outside of time — that time exists only within the created universe. Thomas Aquinas took the same view, and many theologians agree. On this view, God would perceive something like a block universe, while time might appear differently to the finite beings contained within it.[22]

Een gemeenschappelijk verhaal, de co-evolutie rust op twee pijlers, namelijk hoe creëer je meerwaarde (toegevoegde waarde) en hoe beoog je de grote verscheidenheid aan inzichten met elkaar te verenigen. Hoe de grote verscheidenheid aan inzichten met elkaar samenhangen wordt door de Kwintessens tot uitdrukking gebracht. Het verschijnsel Synchroniciteit hangt met de doelgerichtheid in de natuur, met de ‘natuurlijke selectie’, het zo boven zo beneden; zo binnen zo buiten samen. In de macrowereld heeft de co-evolutie (coevolution), de ‘Gaia hypothese’ op de twee pijlers Anthropogenesis (hominisatie) en Cosmogenesis betrekking. Via de ommekeer (paradigmawisseling), menselijke individualiteit is het mogelijk ons met de natuurlijke kringloop (flow), te verbinden. We zijn medescheppers van iedere situatie die in ons leven ontstaat. Ieder initiatief, elk mens kan door het vlindereffect de zelfordening positief beïnvloeden. Alle keuzes en initiatieven van individuen vormen samen een kritieke massa die een doorbraak kan realiseren. De chaostheorie leert dat alles met elkaar verbonden is en de onderzoeker niet af te scheiden is van het onderzoek. Alleen door dat wat is te accepteren komt de evolutie een stapje verder.

Het tegenbegrip (tegendeel, evenwaardig), dat Martin Drenthen in zijn dissertatie aanhaalt illustreert de supersymmetrie in het universum. Het maakt het mogelijk dat we elke 'split second' in ons leven van koers kunnen veranderen, een paradigmawisseling kunnen doorvoeren. Dit was bij de oude filosofen Socrates en zijn leerling Plato al bekend. Uiteindelijk draait het om hoe richten we onze levensenergie? De crux van 'Welzijn en Welvaart' (Kwaliteit en Kwantiteit) is hoe richten wij onze levensenergie om de geestelijke gezondheid te bevorderen? Of anders gezegd wat bezielt ons? Of hoe voorkomen we dat onze carrièrepolitici gebakken lucht verkopen, een retorisch foefje hanteren en met hun retoriek luchtkastelen, torens van Babel bouwen?

Het fragment Ik heb een droom – Van duurzaamheid tot zingeving: De natuur als onze leerschool uit het boek van Paul de Blot in GAMMADELTA oktober 2017 toont de essentie, de kwintessens van het rapport 'E i V'.

In de Bhagavad Gita van Vyasa is de god Krishna, de wagenmenner. Op aarde onderscheidt Plato daarentegen de weerspiegeling, drie aspecten van de menselijke ziel die hij vergelijkt met een wagenmenner achter een tweespan. Hoofd, Hart en Onderbuik: Er moet hier onderscheid worden gemaakt tussen wat van het hoofd is (ratio, cultuur), wat van het hart is (gevoelens, intuïtie) en wat van de buik is (begeerten, verlangens, het primitieve beest). De hamvraag is nu laten onze politieke leiders hun onderbuikgevoelens door thumos of epithumia regeren? Het epithumia en thumos van Plato kunnen met de Latijnse termen pathos (in zijn negatieve betekenis woede, haat, vrees, afkeer, medelijden) en ethos worden vergeleken.

Het rapport 'E i V' gaat er vanuit dat wanneer je 'Iemand kunt raken in het hoofd, in het hart' (Hoofd, Hart en Onderbuik) het voor mensen op aarde wel degelijk iets uitmaakt.
Hoofd, Hart en Onderbuik: Er moet hier onderscheid worden gemaakt tussen wat van het hoofd is (ratio, cultuur), wat van het hart is (gevoelens, intuïtie) en wat van de buik is (begeerten, verlangens, het primitieve beest). Theu Boermans is in zijn
valkuil, het te veel van het goede terechtgekomen. Hij hanteert de stelregel wie zonder zonde is werpen de eerste steen. We zijn echter allemaal acteurs en spelen bewust of onbewust onze rollen op aarde. Het levenstoneel op aarde staat vast, maar desondanks heeft de mens de vrijheid om naar eigen individuele wensen en verlangens aan het wereldtoneel deel te nemen.

Een grote miskleun van Bill Clinton is het niet meer relevant verklaren van de Glass-Steagall wet. Om de splitsing tussen retail- en zakenbanken opnieuw in te voeren is vermoedelijk voor Donald Trump van de 'fact-free-politics' niet meer dan verkiezingsretoriek. De praktijk is echter dat Trump de regelgeving voor Wall Street wil versoepelen (Volkskrant 14 november 2017p. 29). De beursen nemen daar alvast een voorschot op (Feest op de beurzen Wilco Dekker Volkskrant 8 november 2017 p. 31). Of met andere woorden de mensheid bestaat uit goede en minder goede acteurs in een groot rollenspel. Er is wereldwijd behoefte het spel beter te leren spelen en broederschap te bevorderen. Hoe richten wij onze levensenergie (levenskracht, oerbron, levensbron, astraallichaam)? We zijn het in eerste instantie zelf om de in het universum aanwezige vrije energie (ether, antahkarana) vorm en inhoud te geven. Het spreekt voor zich dat dit een zeer heikel punt is voor de wetenschap.

Er zijn te weinig managers die echt de moed hebben hun nek uit te steken, de waarheid te zeggen. De illusiecultuur, het opportunisme in de politiek viert hoogtij. De financiële sector heeft zich zodanig opgeblazen, dat een totale schijnmarkt is gecreëerd. De pensioengelden verdwijnen uiteindelijk rechtstreeks in de zakken van de speculanten. Er is een negatieve meerwaarde ontstaan. Het heeft een collectieve welvaartsvermindering tot gevolg. Het is wenselijk dat zowel op micro als op macroschaal in de wereld situaties verbeteren. Maar het schiet niet op wanneer de leiders die echt invloed kunnen uitoefenen voor gebakken lucht gaan.

Het armpjedrukken waar Bert Wagendorp op wijst is niet nieuw en sluit aan op in hoeverre geldt de 'fact-free-politics' ook voor Nederland? Hoekstra (voorheen Shell) zei dat de bedrijven 'heel koud en klinisch naar het fiscale beleid' kijken. Helaas is het Herman Wijffels c.s. nog niet gelukt om het machtsevenwicht in de financiële sector op basis van 'Evenwicht door Tegenwicht' (checks and balances) te herstellen. Wellicht dat de resultaten van het onderzoek naar de ruim 4000 deals die de Belastingdienst sloot met buitenlandse bedrijven dat eind 2017 van start is gegaan een ommekeer in het denken te weeg brengt. We staan nog maar aan het begin van een ontwikkeling en het kost veel moeite om wat Herman Wijffels noemt de 'oude financiële software' te updaten. Wij vinden dat we op korte termijn moeten toewerken naar een nieuw financieel curriculum. Het is een gezamenlijke opgave van de hogere onderwijsinstellingen, de bancaire sector én het bedrijfsleven om de veranderende behoeften in de praktijk te vertalen naar veranderingen in de opleidingen. Dit geldt voor het opleiden van toekomstige financiële experts, en voor het bijscholen van de huidige. Wij nodigen het onderwijsveld en de duurzame bedrijvensector uit om deze handschoen samen met ons op te pakken. (Richard Kooloos, hoofd Duurzame Ontwikkeling ABN AMRO & Bas Rüter, directeur Duurzaamheid, Rabobank) - Volkskrant 24 november 2014 p. 22.

Hotemetoten of Alleen de hotemetoten snappen het nog niet (Frank Kalshoven Volkskrant 15 oktober 2016 p. 31):
Als het niet vanwege de reacties was, zou er weinig reden zijn aandacht te besteden aan het jongste rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), Samenleving en financiële sector in evenwicht. Dat rapport staat namelijk vol verstandige dingen, en er was deze week, ook in de Volkskrant, ruim aandacht voor. Maar de voorganger van de bouwers in Nederland, Maxime Verhagen, de minister van Financiën, Jeroen Dijsselbloem, en de voorganger van de ondernemerslobby Hans de Boer reageerden onafhankelijk van elkaar in kloeke bewoordingen negatief over de aanbevelingen. En dan is een stukje ter zake toch wel nuttig.
Kernboodschap: Jongens (in casu Maxime, Jeroen en Hans), haal dat pak boter van je hoofd.
Zegt de Eurogroep-voorzitter en minister van Financiën Dijsselbloem: 'Ik ben er niet voor dat de kapitaalratio voor alle Europese banken omhoog moet.' Lekker dan Jeroen. Zit je in een positie waarin je het verschil kan maken, verdedig je het verkeerde standpunt.
Nee, met dat rapport van de WRR is helemaal niets mis. Mijn vermoeden is dat wij burgers inmiddels best snappen dat de hypotheekrenteaftrek gaat verdwijnen (en dat dat goed is), dat we onszelf minder afhankelijk moeten maken van pensioenfondsen (idem), dat we als ondernemers meer eigen vermogen moeten willen hebben (idem), en dat financiële instellingen opnieuw naar de hondenschool moeten.

Jeroen Dijsselbloem heeft dat pak boter nog steeds op zijn hoofd. Jeroen Dijsselbloem heeft gelijk dat met zijn vertrek uit de tweede kamer meer vernieuwing, 'Evenwicht door Tegenwicht', lees het stoppen van het marktfundamentalisme wenselijk is. Wellicht dat er nu met het motto van het kabinet-DenUyl (1973 – 1977), spreiding van ’Geld, Kennis en Macht’ een begin wordt gemaakt met een paradigmawisseling richting Gulden Middenweg, lees begeleidingskunde.

Leiders, die zich met hart en ziel voor de mensheid hebben ingezet, zijn Mahatma Gandhi, Martin Luther King, Olaf Palma, Anwar Sadat, Itzhak Rabin en Daphne Caruana Galizia. Het zijn ‘wereldverbeteraars’ en wellicht op hun manier ‘klokkenluiders’, die op imposante wijze de andere kant van een zaak lieten zien. Het maakt deze personen tot een natuurlijke vijand van ééndimensionale denkers en dogmatici. Je behoeft geen econoom te zijn om te kunnen constateren dat de liberalisering van de financiële sector, het zeepbel(casino)kapitalisme geen gezond fundament heeft. Het creatieve boekhouden is topsport geworden.

Wellicht dat dit onderzoek aan het fenomeen annihilatie, Scheppen en Vernietigen, meer duidelijkheid verschaft? Uiteindelijk gaat het er om het inzicht Ripples in Spacetime van bétawetenschappers met die van alfawetenschappers, zoals het inzicht The Point of View of the Universe van Peter Singer c.s. te verbinden.

Onze intuïtie maakt het mogelijk de kloof tussen hebben we De Hele Olifant in Beeld van Amanda Gefter, Trudy Dehue en Marja de Vries met de olifantspaadjes van onze carrièrepolici te overbruggen.

Thomas Frank wordt geïnterviewd in (Buitenhof (30 april 2017). Thomas Frank signaleert dat de Democratic Party in verval is. De kern van het probleem is dat zij fouten niet bij zichzelf zoeken, maar eerder aan de Russen toeschrijven. In de hele wereld weten de sociaal-democratische partijen niet meer wat hun bestaansrecht is. De opinie van Thomas Frank sluit op het boek Shattered inside Hillary Clinton's Doomed Campaign (Stieven Ramdharie Volkskrant 15 april 2017) van de twee Witte Huis-correspondenten Jonathan Allen (Politico) en Amie Parnes (The Hill) aan.

Hillary Clinton heeft met haar uitspraak 'Ik ben de laatste tussen jullie en de apocalyps.' (Mark Leibovich interviewt Hillary Clinton Volkskrant 16 oktober 2016) in zoverre gelijk dat door Trump c.s. de chaos in de wereld wordt versterkt. Het verkiezingsteam van Donald Trump heeft alles uit de kast gehaald om de publieke opinie te manipuleren. Net als George Bush schiet hij daarmee in eigen voet. Sheila Sitalsing heeft gelijk de oppertrol in het Witte Huis heeft de weg gewezen. Het oude vraagstuk dat Jan Zijderveld aanhaalt dat de taart alleen eerlijker kan worden verdeeld wanneer de economie groeit is een gotspe. Globalisering van kapitaalmarkten heeft niet geleid tot een verbetering van de risicodiversificatie van kapitaalverschaffers (L. Bovenberg en C.N. Teulings hebben met hun CPB Discussion Paper Rhineland exit ongelijk gekregen).

Het beleid van Georg W. Bush is gebaseerd op het principe van voor-ons-of-tegen-ons. De regering Bush verdeelt de wereld in vrienden en mensen die geen vrienden zijn van Amerika, de cultuur van ‘wie niet voor ons is, is tegen ons’. Door een conflict al vanuit de zwart-wit, 'of-of' optiek te benaderen kom je niet dichter bij een oplossing. Te vaak hoor je de doctrine ‘Wat goed is voor Amerika is goed voor de rest van de wereld’. Amerika is bevangen door de ‘as van het kwaad’ en schiet daarmee in de eigen voet. Machteloosheid komt naar voren door de angst voor het gevaar van massavernietigingswapens in Irak, die achteraf nog steeds niet zijn gevonden. Opnieuw blijkt dat de angst voor gevaar gevaarlijker is dan het gevaar zelf.

Zorg eerst dat het geld de leerling bereikt (Presley Bergen Volkskrant 4 januari 2010)
Het staat vast dat van de ruim 30 miljard, meer dan de helft niet ten goede komt aan het primaire proces. Het is de overheid die uiteindelijk verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het onderwijs. Zij weigert echter scholen te dwingen financieel transparant te zijn en daarmee schiet zij in eigen voet.
Presley Bergen laat zien hoe sterk de afgelopen vijftien jaar de bureaucratie in het onderwijs is toegenomen.

Creativethink maakt het mogelijk de ongeordendheid van een systeem, de entropie te verminderen. Creativethink (Zelfgenezend vermogen), geestelijke ordening staat tegenover chaos. Creativethink, leren in het kader van de geestelijke wereld, stelt zich open voor nieuwe ervaringen, voor creativiteit. Er wordt niet op oude patronen, conditioneringen en groupthink voortgeborduurd. Creatieve evolutie (creativethink) brengt de natuurlijke -, de beheers - en de vernietigende kringloop tot uitdrukking. Het darwinistisch evolutionisme is met deze kringloop verbonden. Het is mogelijk het verleden van twee kanten te belichten. De geschiedschrijving toont de geestelijke kant van de medaille en het darwinisme verklaart het aardwetenschappelijk archief.

Fractale zelfgelijkvormigheid (‘Entropie en Negentropie’), symmetrie op elke schaal heeft op complementaire werkwoorden ‘Scheppen en Vernietigen’ (Trimurti), 'Vernieuwing en Vernietiging', 'Zaaien en Oogsten' betrekking. Het betekent dat we met de in het universum verborgen 5e Dimensie, de Triade terdege rekening dienen te houden.

Kim Putters, Inge Mutsaers en Stan van Pelt volgen het inzicht in het onderzoeksrapport 'E i V', namelijk de wederkerigheid tussen micro en macro, dat we in onze eigen bubbel, lees referentiekader leven. Door grip te krijgen op onze eigen bubbel, kunnen we meehelpen een ongezonde bubbel in de financiële sector te laten verdwijnen. Of met andere woorden datgene waartegen we vechten definieert ons even duidelijk als datgene waarvoor we ons inzetten. Platland ontstaat wanneer politici de verborgen 5e Dimensie buiten hun referentiekader plaatsen, we door marionetten van het systeem worden geregeerd.

De metafoor ‘Veilig en Verdoemd’ (p. 324, 326, 337, 425, 481, 482) in het boek van Amanda Gefter is analoog aan ‘Verlossing en Verdoemenis’ in de esoterie en Genadeleer en Erfzondeleer in het christendom. Het belicht de in het universum verborgen 5e Dimensie. De eindconclusie van Amanda Gefter is dat we allen in ons eigen referentiekader leven en daardoor komt opnieuw de discussie centraal te staan vanuit welk referentiekader wordt beoogd Probleem en Oplossing ('Zaaien en Oogsten') met elkaar te verbinden. Wat Amanda Gefter zegt sluit aan op wat Jiddu Krishnamurti over waarnemer van het waargenomene al eerder naar voren heeft gebracht. De verborgen 5e Dimensie, de 5 bij 5 matrix biedt net als het 7 schillenmodel, de boodschap van authentiek leiderschap, het antwoord op De trap naar terreur van Fathali M. Moghaddam.

De oefening disidentificatie wordt in het boek Psychosynthese van Assagioli toegelicht (p. 132):
De eerste stap is om met overtuiging vast te stellen en zich bewust te worden van het feit: ‘Ik heb een lichaam, maar ik bén niet mijn lichaam’.
De tweede stap gaat over het besef: ‘Ik heb een gevoelsleven, maar ik ben niet mijn emoties of mijn gevoelens’.
De derde stap bestaat erin dat we gaan beseffen: Ik heb een intellect, maar ik bén niet dat intellect’.

Deze techniek van Assagioli laat zien dat gedachten en gevoelen verschijnen en verdwijnen, slechts een levensyclus van micro(nano)seconden hebben.
Karel Scholten Verslag van de lezing over psychosynthese.

Primair gaat het om het innerlijke zelf, het metafysisch idealisme van Hegel, Kant en Plato, dat sterk verwant is aan Innerlichkeit in het Duits. Bij Spinoza zijn God en Natuur twee kanten van dezelfde medaille. Het is de ‘intersubjectieve’ relatie van Jurgen Habermas die beide verbindt.

Het draait wel degelijk om de economie (Heleen Mees Volkskrant 29 juni 2016 p. 26):
De Brexit kon gebeuren doordat de winnaars van globalisering in Groot-Brittannië, zeg maar de bankiers, systematisch hebben geweigerd de verliezers van globalisering, de arbeidersklasse, te compenseren. Sterker nog, de rekening van de wanprestaties van de financiële sector is voor een groot deel bij de arbeidersklasse neergelegd. Vindt u het gek dat die nu in opstand is gekomen?
Volgens de voormalige Amerikaanse minister van Financiën en CEO van Goldman Sachs, Henry Paulson, moeten we internationale handel omarmen omdat dankzij de naoorlogse handel het gemiddelde huishoudensinkomen in de VS met 10.000 dollar per jaar is gestegen. Paulson vergeet er echter bij te vertellen dat het inkomen van het gemiddelde huishouden in de VS, het mediane huishoudensinkomen, sinds 2000 juist met 10 procent is gedaald. Het verschil tussen de twee wordt verklaard doordat voornamelijk de elite, en dan met name de top 0,1 procent, haar inkomen en vermogen flink zag stijgen. Paulson zou dat moeten weten - hij behoort namelijk tot die top 0,1 procent met een geschat netto vermogen van 700 miljoen dollar.

De huidige wetenschap gaat uit van een mensbeeld dat op reductionisme en materialisme is gebaseerd. Door deze eenzijdige benadering worden de problemen eerder groter dan kleiner. Een completer zicht op de werkelijkheid ontstaat door een holistische visie en een spirituele dimensie aan het plaatje toe te voegen.

Politici in het Westen hebben het paard achter de wagen gespannen door de verantwoordelijkheid voor het rentmeesterschap aan het grootkapitaal over te dragen. Het probleem is nu dat door het gebrek aan tegenwicht het grootkapitaal in zijn eigen spelletjes, lees sprookjes is gaan geloven en geleidelijk het casinokapitalisme is ontstaan.

Hoe we de balans kunnen herstellen, hoe we ons kunnen verlossen van onze bubbel is al millennia bekend. Hoe is het mogelijk dat politici in hun bubbel blijven geloven?

De kern van het probleem is dat politici hun verantwoordelijkheden, lees de centrale regering, de nutsfuncties aan het marktmechanisme hebben uitbesteed. Door de eenzijdige focus van de politiek op welvaart, het marktmechanisme komt het psychisch welzijn van de bevolking in de verdrukking. De opkomst van het populisme kan niet los worden gezien van het neoliberale fundamentalisme. Uiteindelijk draait het om in welk denkraam wordt een oplossing gezocht. Problemen waar Den Haag geen raad mee weet worden nu naar Brussel of naar de gemeenten doorgeschoven. Door de sterke monetaire sturing vanuit Brussel dreigt een vorm van staatskapitalisme.

ASML-topman Peter Wennink vraagt 10 miljard aan het nieuwe kabinet. Dit staat in schril contrast met de wereldwijde belastinglobby van de Silicon Valley Tax Directors Group (SVTDG). De utopie van de vrije markt volgens Hans Achterhuis, de illusie van de vrije markt economie staat tegenover het staatskapitalisme van Mark Rutte. De self-fulfilling prophecy van Peter Wennink geldt in het bijzonder voor VVD gelovigen.
Een schuivende tolerantiegrens (door Marcel ten Hooven Trouw 20 februari 2006):
De VVD discussieert opnieuw over de grenzen van vrijheid. In het recente verleden bleek dat de liberalen - als het ging om vrijheid van vereniging, onderwijs of godsdienst - aan niet-gelovigen meer ruimte gunnen dan aan gelovigen.

Met het adagium ‘u vraagt, wij draaien’ (lobbyisten) van veel politici – met als gevolg de Nederland breed ingevoerde marktwerking – heeft men het paard achter de wagen gespannen. Het opportunistische ééndimensionale marktdenken staat diametraal tegenover het innovatieve interdisciplinaire denken, het zogenaamde 'cyclische denken', het evolutionaire denken en - voelen. Het interview van Marc Peeperkorn met Varoufakis (Volkskrant Magazine 24 december 2015) illustreert dat de marges flinterdun zijn. Of zoals Tsipras het uitdrukt: 'een goede academicus maakt nog geen goede politicus. Door het professionele lobbycircuit van het ‘old boys netwerk’ blijven de grote vissen buiten schot.

Ik maak me zorgen over het korte termijn winstbejag dat hier en daar overheerst. Een gebrek aan ethisch en moreel handelen is mede oorzaak geweest van de economische crisis (Van der Hoeven Volkskrant 28 oktober 2009)
Haar opmerkingen zijn de werkgevers Bernard Wientjes, Loek Hermans en Albert Jan Maat in het verkeerde keelgat geschoten.
Van der Hoeven gaat met de onderwijswereld overleggen over cursussen ethiek bij managementopleidingen (Volkskrant 30 oktober 2009).
Door haar vrijwel kritiekloze en kleurloze politieke opstelling etaleert Van der Hoeven zich op ethisch terrein als een lege huls. Dit in tegenstelling tot wat je van een CDA politicus in het kader van het rentmeesterschap zou mogen verwachten. Of met andere woorden wat is precies de toegevoegde waarde van deze minister? Verdient Maria van der Hoeven het voordeel van de twijfel of moet Van der Hoeven zelf voor haar falende overheidsbeleid verantwoordelijkheid nemen? Inmiddels is bekend dat ze de eer aan zichzelf houdt.

Door de secularisatie en de daarmee samenhangende ontzuiling zijn de verticale bindingen tussen de maatschappelijke lagen voor een belangrijk deel verloren gegaan. Naast het thema vierde macht verdient ook het fenomeen organisatiecultuur meer wetenschappelijke aandacht. Het universele mechanisme, het universele en eeuwige perpetuum mobile (projectiemechanisme van Carl Jung) dat Marjan Slob in haar column Vergeven bespreekt geldt ook voor de financiële sector. Arnon Grunberg heeft gelijk trauma's verdwijnen niet door vergelding, maar het verdwijnen berust op Wederkerigheid, de Gulden Regel Wat gij wilt dat u geschiedt doe dat de ander.

Voor 'Winst en Verlies' geldt de spreuk van Titus Maccius Plautus (254-184 v.Chr.) dat de kost gaat voor de baat uit. Voor een gezonde boekhouding dienen inkomsten en schulden in balans te zijn.
In hoeverre is het slim geweest het de kost gaat voor de baat uit volledig voor de new economy het 'Angelsaksische model' live now pay later in te ruilen?

Volgens een in de systeemleer bekende regel ‘Garbage in - garbage out’, voor de secularisatie ‘Zaaien en Oogsten’, is het voor het verkrijgen van de gewenste uitvoer nodig eerst de invoer te veranderen.

De kredietcrisis wordt tegen de achtergrond van de illusiecultuur geplaatst. Relatief staat tegenover absoluut. Uiteindelijk blijft het allemaal mensenwerk. Er is een duidelijk gebrek aan politici die een toekomstgerichte visie uitdragen en daaraan ook daadwerkelijk invulling willen geven.

Meditatie, stilte stelt ons in staat dichter bij de eigen kern te komen, te her-inneren. Het onderbewustzijn geeft op onze vragen antwoord. Het Ken uzelve is de sleutel tot ons hart.

Geert Mak College tour 14 oktober 2016):
Het nieuwste boek van schrijver Geert Mak voert momenteel de boeken bestseller top-60 aan. ‘De levens van Jan Six’, over een 17e-eeuwse patriciër en kunstverzamelaar volgt op een reeks bestsellers over de geschiedenissen van Nederland, Europa en zijn geliefde Amerika.
Mak wil met zijn boeken de geschiedenis verbinden met de leefwereld van nu. Zo volgt hij voor zijn boek ‘Reizen zonder John’ het voetspoor van John Steinbeck. Steinbeck beschreef in 1960 in de klassieker ‘Reizen met Charley’ zijn tocht door Amerika. Mak maakt in 2010 dezelfde tocht precies vijftig jaar later.

Willem Mastenbroek Grenzen aan beter organiseren, Zelforganisatie en besturing als civilisatieprocessen:
En er is nog meer: Geert Mak ziet bepaalde uitwassen. Mak is historisch goed onderlegd en zijn feitenkennis in combinatie met enige journalistieke flair brengt hem tot de volgende diagnose (Mak, 2004): “We hebben nu te maken met een ‘new boys netwerk’. Het ‘old boys netwerk’ is aan het uiteenvallen. In dit netwerk ging misschien van alles mis maar exorbitante zelfverrijking uit de bedrijfskas was volstrekt not done. Niemand wilde doorgaan voor een graaiende parvenu”. Dat is volgens Mak snel aan het veranderen; hij schrijft: “Er is de afgelopen decennia binnen sommige leidinggevende kringen in de private en semi-publieke sector een mentaliteit ontstaan die sterk doet lijken aan de regenteske uitwassen van de achttiende eeuw. De beloning staat in geen enkele verhouding meer tot de feitelijke werkzaamheden en de bereikte resultaten. Falen wordt zelden of nooit meer gestraft. Met marktwerking heeft dit alle niets meer van doen. Bijna dagelijks maken de kranten melding van bestuurders die ondanks hun evidente mislukking wegkomen met handen vol goud.”
Waar gaat dit heen? Mak stelt: “We zien, voor onze ogen, zich een historische cultuurbreuk voltrekken, een ‘high trust society’ die in snel tempo bezig is te veranderen in een ‘low trust society’.

Filmmakers Jean-Pierre en Luc Dardenne: Religie als instituut is voor ons niet belangrijk, maar de tien geboden en de bergrede zijn bronnen van inspiratie. Religie is ook diepe, gedeelde cultuur.

De diepe, gedeelde cultuur van religie heeft op de Kwintessens, de verborgen vijfde dimensie betrekking. Jacques Monash heeft gelijk de achterkamertjes politiek, aan de poppenkast van 'Matchfixing' moet een einde komen. Het sluit bij de opinie ,,Maar ik ben er zeker van dat mijn verhaal straks het mainstream-verhaal wordt." van de Haagse PvdA-wethouder Rabin Baldewsingh aan. Het 5Ddenkraam, de verborgen 5e dimensie heeft op de levenskunst, de zingeving van het leven betrekking. Voor de mens is de eigen evolutie geen blind proces zonder enige bedoeling. Door de vergaande individualisering komen de mensen wel steeds losser van de zingeving, het Goede, Ware en Schone van Plato en de van oudsher stabiele sociale netwerken in de maatschappij te staan. Een levenskunstenaar beoogt het goede, ware en schone van Plato in zijn leven te incorporeren.

Haagse wethouder haalt uit naar premier (Lex De Jonge en Niels Klaassen AD 20 juni 2015):
De Haagse PvdA-wethouder Rabin Baldewsingh haalt hard uit naar premier Mark Rutte en partijgenoot Ahmed Aboutaleb, burgemeester van Rotterdam. In een interview met deze krant hekelt hij hun uitspraken over migranten en jihadisten. 'Die stevige taal is populair, maar brengt ons helemaal nergens.'
Ook partijgenoot en Rotterdams burgemeester Ahmed Aboutaleb krijgt ervan langs voor zijn 'rot op'-opmerking over jihadisten. ,,Dat helpt helemaal niks. Dat brengt ons nergens.''
De integratievisie van PvdA'er Baldewsingh wijkt af van die van zijn partijtop. En gaat ook in tegen jarenlang gevoerd beleid. Volgens de bestuurder van Surinaamse afkomst is er niks mis met segregatie, met wijken waarin specifieke migrantengroepen 'samenklonteren'. ,,Zolang er bruggen tussen deze eilanden staan en zolang groepen elkaar treffen op werk en feestjes is er niks aan de hand.
Als wethouder Baldewingh met deze visie alleen staat, 'so be it', zegt hij ook. ,,Maar ik ben er zeker van dat mijn verhaal straks het mainstream-verhaal wordt."

'Dikke Ik'-debat: hoe geloofwaardig is Rutte?(Ariejan Korteweg Volkskant 24 september 2015):
Het 'Grote Dikke Ik' regeert te vaak in Nederland, vindt minister-president Mark Rutte. Waar denkt hij dan aan?
Aan bestuurders van met belastinggeld gesteunde of gefinancierde instellingen die 'dikke bonussen' in de wacht slepen, zoals onlangs in de top van ABN Amro. 'Ik erger me er kapot aan als ze dan zeggen dat het nodig is, omdat ze in het buitenland zoveel geld kunnen verdienen. Dan denk ik: ga dan, toedeledoki. Ik wil de beste mensen voor het onderwijs, de zorg, de corporaties en de banken. Maar ze moeten zich wel realiseren dat wij hun salarissen met z'n allen moeten opbrengen.'

De oplossing van het vraagstuk waar politici mee worstelen is al bekend, namelijk de Nulde wet van de thermodynamica, de chaostheorie 'Entropy en Negentropy' (Zero-point energy). Varoufakis heeft gelijk om het geblunder van de Europese troika (EU, ECB, IMF) te verhullen hebben politici de ‘dag des oordeels’ uitgesteld.

De crux van het rapport ‘E i V’ zit in de relatie tussen essentie (wezen) en existentie (bestaan), tussen het zondebokmechanisme (Shooting the messenger), de Wet van analogie en het marktmechanisme of met andere woorden tussen heer en slaaf (politicals en professionals) respectievelijk tussen verkoper en koper. De waarheid over het zondebokmechanisme leert ons om te kijken vanuit het standpunt van de vervolgden in plaats van dat van de vervolgers.

In essentie behandelt het rapport ‘E i V’ het mechanisme ‘en-en’/‘of-of’ (‘God en Darwin’/’God of Darwin’, ’Eenheid’/‘Gebroken symmetrie’, 'Emergentie'/'Decompositie' ('Emergence'/'Quantum decoherence'), ‘Monade’/’Duade’), de twee kanten van een medaille. Het is de ziel (psyche) die de twee kanten van een medaille met elkaar verbindt. Voor 'God en Darwin' kan ook gelezen worden 'Geloof en Rede'. Zowel Mozes Maimonides (1135 – 1204) als Raymond Lull (1232 – 1315) zijn wetenschappers, die zich al intensief hebben toegelegd op het schijnbaar onoplosbare conflict tussen geloof en wetenschappelijke kennis. Mozes Maimonides (BRES nr. 268 juni/juli 2011) in zijn boek Gids der verdoolden en Raymond Lull in zijn hoofdwerk Ars Generale Ultima.

De hamvraag blijft wat is de oerbron van deze beweging of trilling? Het gaat wel degelijk om de ‘muziek der sferen’, de in de levende natuur aanwezige informatieoverdracht ('verstrengeling', 'in-formatie', psi-vermogens). In de materiële werkelijkheid lijkt alles non-lokaalbuiten ruimte en tijd – samen te hangen en elkaar wederkerig te 'in-formeren'. De getallen van Pythagoras beelden een harmonische relatie, een specifieke categorie van betrekkingen uit waarbij het geheel meer is dan de som van de delen. Goddelijke ordening op basis van het fenomeen 'Emergentie (definities van emergentie) en Decompositie'. Pythagoras geloofde in zielsverhuizing (reïncarnatie), hij was een cyberneticus (neurofeedback).

Uitgangspunt is dat de drie eigenschappen van fractals - iteratie (Recursie), zelfgelijkvormigheid (Wederkerigheid) en gebroken dimensie ('Hemel en Aarde', 'Macrokosmos en Microkosmos') – met de 1e, 2e en 3e grondstelling (1e, 2e en 3e wijsheidssleutel, 1e, 2e en 3e Logos) van de theosofie correleren.

Om de ‘theorie van alles’, het hermetisch axioma, de verbindende patronen (merkwaardige lus) van de Kosmos te verklaren past Ken Wilber de filosofie van Arthur Koestler toe. Arthur Koestler bedacht de term ‘holon’ voor een entiteit die een geheel is en tegelijkertijd een deel van een ander geheel ('Monade + Duade').

Wat (volwassenheid) en Hoe (middenweg) op aarde
De grondslag voor de reciprociteit tussen het
'Wat en Hoe' en 'Hoe en Wat' is de Eeuwige wederkeer van Nietszche.

Waar gaan we voor? De constatering van Pierre Vinken dat de evolutie in tegengestelde richting verloopt wordt in het rapport 'E i V' echter met degeneratie aangeduid. De vraag komt op of bij Pierre Vinken van een universele geest sprake is. In hoeverre zijn denken en voelen, theorie en praktijk, de beide hersenhelften bij Pierre Vinken echt in balans?
Het gaat om de reciprociteit (zie gegeneraliseerde 'reciprociteit' van Robert Putnam) tussen beide kanten van de medaille.
Paul Frentrop portretteert Pierre Vinken als een opportunistische korte termijn denker, die niet in goed rentmeesterschap gelooft.

Het zondebokmechanisme laat zien dat Jezus ('hij die bevrijdt') een verlicht persoon was, die de egospelletjes van de elite door had.
De dubbele moraal is zowel bij de overheid als het individu eerder regel, dan uitzondering geworden.

Het gaat er niet om de boodschapper te bestrijden, maar het onderliggende probleem. Het lijdensverhaal kan vanuit twee perspectieven worden geïnterpreteerd. De christelijke identiteit wordt door de zelfopofferende liefde van Jezus Christus bepaald. Hij wilde het nieuwe leven, zoals God dat bedoeld heeft, mogelijk maken en was bereid daarvoor zijn leven te geven. Dat is het hart van wat christenen geloven. Het andere perspectief belicht het zondebokmechanisme.

In tegenstelling tot het zondebokmechanisme heeft don't shoot the piano player een positieve connotatie.

Je wordt afgeserveerd, soms letterlijk, het oeroude zondebokmechanisme treedt in werking wanneer je het spel volgens de machthebbers niet op de juiste wijze meespeelt. Net als elke organisatie is ook de overheid een afspiegeling van de maatschappij. De dubbele moraal is een andere manier om het spel van de 'dubbele’, de verborgen agenda tot uitdrukking te brengen. Jeroen Dijsselbloem heeft de opkomst van het populisme aan de bankencrisis toegeschreven. Dit hangt met de twee contrasten in het denken, Altruïsme en Egoïsme samen. Volgens Ferdinand Grapperhaus is dit niet zo. Maar populisme kan worden gezien als uit de hand gelopen, de extreme vorm van onbehagen (onvrede). Door krediet in het systeem te pompen is een implosie door de overheid afgewend, met als gevolg een explosie van schulden. De schuldencrisis kan alleen worden opgelost door weer meerwaarde aan het systeem toe te voegen. Is het juist niet zo dat de te lang volgehouden struisvogelpolitiek de toename van ongelijkheid, de tweedeling in de samenleving extra heeft versterkt?

De paradox is dat na de grote beurskrach van 1929 voerde het Amerikaanse Congres in 1933 de Glass-Steagall-wet in om een nieuwe crisis te voorkomen, deze wet werd in 1999 na een intense lobby van de financiële sector weer opgeheven. Veelzeggend is dat Bernard van Praag in 2011 voorstelt op langere termijn op Europees niveau een Glass-Steagall-achtige structuur aan de Europese banken bindend op te leggen. De belangenverstrengeling tussen politici en bedrijfsleven en door mismanagement met de mantel der liefde te bedekken heeft tot gevolg gehad dat zowel bij toezichthouders, CEO's en politici nu het vermogen ontbreekt om meerwaarde te creëren. De paradox is dat in plaats van politici en het bedrijfsleven systemen steeds complexer maken dient volgens E.F. Schumacher om het spreiden van risico's te bevorderen Small Is Beautiful centraal te staan.

Het gaat er dus niet om de complexiteit van organisaties te vergroten, maar om ze te verkleinen.
Het is nuttig meer bewust te worden van de achtergronden van noodzakelijke lange termijn veranderingen en niet alleen ad hoc korte termijn vraagstukken op te lossen. De begripsverwarring ontstaat hoofdzakelijk doordat we ons met halve waarheden bezig houden. Binnen de traditionele hiërarchische structuren zijn de huidige complexe vraagstukken niet meer op te lossen. In plaats van dat we de systemen steeds complexer en ondoorzichtiger - Too big to fail - maken moeten we terug naar wat al in 1973 door de econoom E.F. Schumacher in zijn boek Small Is Beautiful, het spreiden van risico's is aangegeven.

De paranoia, oftewel de marktfundamentalisten in het Westen kunnen met de moslimfundamentalisten in het Oosten worden vergeleken. Deze 'scoringsdrift', deze mentaliteit heeft dezelfde wortels Demon est deus inversus (Hogere – en Lagere Tetraktis). Fundamentalisme is op haar beurt weer een reactie op het secularisme en is vermoedelijk op dezelfde onderbuikgevoelens, epithumia van Plato gebaseerd. Maar gelukkig bestaat er ook thumos.

De Belastingdienst: een loyale marionet in handen van de politiek (Robert Giebels Alexander Leeuw. WOB-onderzoek: Marlies de Brouwer Volkskrant 24 augustus 2017):
Veel problemen bij de Belastingdienst zijn terug te voeren op de grillen van de politiek. 'Den Haag' verzint allerlei fiscale maatregelen waarvan de dienst maar moet uitzoeken hoe ze die uitvoert. Is er een oplossing?
Vereenvoudiging blijft uit
Op de werkvloer van de Belastingdienst klinkt gemor over de politiek 'die van alles en nog wat bij ons over de schutting gooit', zo schrijven belastingambtenaren op de Beeldkrant, de interne website van de Belastingdienst. 'En onze top durft geen nee te zeggen.'

Jeroen Dijsselbloem is in het voetspoor, de Derde Weg van Wouter Bos getreden. De Derde Weg , die door de PvdA werd aangehangen staat tegenover de Derde Weg, lees de Gulden regel van Karin Armstrong. Het brengt de controverse tussen Jeroen Dijsselbloem en Ferdinand Grapperhaus tot uitdrukking. Het rentmeesterschap uit de Bijbel biedt houvast voor een duurzame samenleving.

In 1987 signaleerde ik binnen Hoogovens dat ik een manager van de automatiseringsafdeling niet op enige substantiële informatica-kennis kon betrappen. Hij had wel kennis over de inhoud van de gereedschapskist, maar heeft het gereedschap zelf nooit leren gebruiken om als projectleider een informatiesysteem te bouwen. Bij een werkbespreking was zijn enige inbreng dat hij een kopje koffie voor je haalde. Voor zijn toegevoegde waarde, het over de schutting gooien van automatiseringsprojecten werd hij wel zeer riant beloond. Binnen de automatiseringsafdeling was het over de schutting werpen een gevleugelde uitspraak.

Het verschijnsel dat Jeroen Dijsselbloem in het eindrapport Commissie Parlementair Onderzoek Onderwijsvernieuwingen signaleert namelijk dat de verantwoordelijke bewindslieden een tunnelvisie (groupthink) vertoonden is niet nieuw. Een tunnelvisie komt duidelijk met een conditionering of blinde vlek, het Pontius Pilatus-syndroom overeen. Het zijn vaak de onbewuste patronen die ons leven sturen.

Jeroen Dijsselbloem, president van de Eurogroep wekt in Nederland de indruk dat hij met de Big Bazooka de economie, de banken heeft gered, een probleem heeft opgelost, maar in Brussel is nog niet het begin van een oplossing in zicht. Het onderzoeksrapport 'E i V' toont aan dat juist het tegendeel het geval is. De Big Bazooka is slechts een losse flodder, die de economie heeft opgeblazen.

Bijgeloof, met name groupthink en zelfmisleiding duiden op een verkeerd gebruik van de hersenfunctie. Groupthink is een vervorming van Creativethink. Er is geen bereidheid over de eigen schaduw heen te springen, het navelstaren komt centraal te staan.

Leven we naar de geest van de wet of zoeken we de mazen van de wet op, zodat we de wet aan onze laars kunnen lappen?
Huub Willems, voorzitter van de Ondernemingskamer zegt in een interview (Volkskrant 23 juni 2009): ‘Nee als je het dichttimmert met regels, ontneem je bestuurders hun moreel besef. Je moet ze meer aanspreken op fatsoenlijk gedrag, op hun verantwoordelijkheid.’ ‘In de discussie tussen Bos en Balkenende over de vraag of de kredietcrisis nu door mensen of door het systeem is veroorzaakt, geef ik Balkenende gelijk. Het gaat er veel meer om hoe mensen met elkaar omgaan, of ze hun rug recht houden bijvoorbeeld. Je kunt elk systeem bedenken dat je wilt. Met goede mensen werkt het goed en anders werkt het niet.’

De middelmatigheid regeert. De zesjescultuur in Nederland is een afspiegeling van het regeringsbeleid. Je krijgt het management dat je verdient.
Wat betreft Structure follows Strategy van Alfred Chandler draait het in het rapport 'E i V' om de verborgen 5e dimensie Axis mundi.
Het rapport 'E i V' baseert de strategie op een pedagogisch leerproces, de status quo van de alfa-, béta- en gammawetenschappen in het Westen en de zes darshana’s in het Oosten. Om de continuïteit van organisaties te waarborgen het principe 'Structure follows Strategy' toepassen. De organisatiestructuur wordt in met name bureaucratische organisaties te vaak een doel op zichzelf. De bekende 4e macht kan gewenste veranderingen tegenhouden. In bureaucratische organisaties staat veelal niet de klant, waar het feitelijk om moet draaien, maar het bouwen van koninkrijkjes, de symboolpolitiek van het ’eigen koninkrijkje’, de 'bv Ego' centraal. Om het circuit van grijze muizen managers te doorbreken de projectorganisatie centraal plaatsen.

De bankencrisis is een gevolg dat er te lang op de pof is geleefd. Het is interessant om te zien dat het instrument van de ingenieuze hefboomwerking dat de slagkracht, de geldschepping van banken enorm heeft vergroot uit de kast wordt gehaald om het probleem op te lossen. China kan niet worden verweten dat ze daar niet intrappen. Ze kopen liever de krenten uit de pap dan dat ze hun geld in de bazooka, het nieuwe noodfonds - de inversie van de slagkracht van de banken - investeren. De vraag is nu hoeveel Diederik Stapel’s er in de financiële wereld rondlopen die probleem en oplossing met elkaar verwarren? De bazooka is niet meer dan een losse flodder.
De oplossing van de eurocrisis hangt samen met het evenwicht tussen import en export van de individuele landen (Henk Brouwer en Henk Folmer in ‘O & D’ Volkskrant 11 november 2011) of met andere woorden met de bekende macro-economische kringloop van François Quesnay. Wereldwijd is de invoer van alle landen gelijk aan de uitvoer van allen, 'Invoer + Uitvoer' = 0. Het exportoverschot van het ene land hangt met de schuldenberg van een ander land samen.

Aan elke crisis liggen tegenstellingen, zoals bijvoorbeeld tussen 'Politicals & Professionals', ten grondslag. De weg naar verbetering verloopt nu relatief langzaam omdat de brokkenpiloten elkaar de hand boven het hoofd houden en geen contact meer hebben met de werkvloer. De brokkenpiloten die de problemen hebben gecreëerd moeten zich nu als een ware Baron von Munchhausen aan hun eigen haren uit het moeras trekken. Door de deregulering, het privatiseren van het onderwijs, de wooncorporaties en de zorg heeft de overheid het stuur uit handen gegeven en dreigt de cash cow Nederland volledig te worden uitgemolken. Het zelfreinigend vermogen van de democratie gaat daardoor verloren.

De geschiedenis leert dat de verbeeldingskracht (ideatie), de complexiteit van de menselijke geest zich niet zo gemakkelijk laat beheersen. Door socialisten werd er vroeger op gewezen dat de directeur het volk arm en de pastoor ze dom hield. Nu is er ondanks de welvaart zelfs een grotere tweedeling tussen arm en rijk ontstaan. Het impliceert dat we, mede als gevolg van het uitbesteden van de moraal aan de markt, de lat lager hebben gelegd. De kredietcrisis laat zien dat de bestuurders te veel met het bemachtigen van bonussen in de weer zijn geweest en dat ze daardoor onvoldoende tijd hebben overgehouden om echt op het winkeltje te passen. Nu zorgen het onderwijs en de teloorgang van de media (Volkskrant 13 december 2008) er voor om de domheid van het volk te bevorderen en de toezichthouders, die zich met gebakken lucht bezig houden voor het eerste. Door een gebrek aan een consistent en gedeeld waardepatroon is de afstand tussen ideaal (Goede, Ware en Schone) en gesignaleerde werkelijkheid duidelijk toegenomen. De symptomen van ressentiment in de maatschappij zeggen iets over het psychosociale klimaat van deze tijd. Draait het niet juist om de discipline moraliteit? De dubbele moraal maakt het lastig om de veelheid van culturen met universele waarden te verbinden. Waarom laten we het gebeuren dat de schijnwereld in het multiculturele Nederland toeneemt?

Net als eerder de problematiek in het onderwijs hebben de problemen in de financiële wereld alles te maken met groupthink, de organisatiecultuur. Een tunnelvisie brengt het ééndimensionale denken tot uitdrukking. Het is gespeend van elke creativiteit.
Sander Boon schreef hierover in de Volkskrant van 29 november 2008 een aardige column ‘Terug bij af: de geldpers draait weer. Te veel toezichthouders houden zich met gebakken lucht bezig. Het is een open deur om te stellen dat het innovatieve boekhouden van de banken geen meerwaarde heeft opgeleverd. Creativethink heeft ook een keerzijde. De banken hebben jarenlang Sinterklaas gespeeld met het op het Angelsaksische populaire adagium live now pay later. De kredietcrisis is ontstaan doordat er jarenlang met het innovatieve instrument om geld uit geld te maken te veel geld in omloop is gebracht.

Schumpeter houdt technische innovatie voor de enige werkelijke bron van economische groei. Succesvolle innovatie verschaft tijdelijke marktmacht, die de winsten en marktaandelen van op voorgaande technieken gevestigde bedrijven aantast. In een nooit-eindigend proces van opkomst en ondergang worden oude bedrijven vernietigd door nieuwe. Daar technische innovatie volgens Schumpeter de enige manier is waardoor de welvaart kan toenemen, ziet hij niets in maatregelen waarbij ongericht geld in de economie wordt gepompt om groei te bevorderen.

Plato heeft al onderkend dat nous, de relatie tussen ‘Thumos en Epithumia’, het bekende Lichaam-geestprobleem, één medaille met twee kanten is.

De ontologie, de zijnsleer die Amanda Gefter is haar boek aanstipt is een filosofisch vraagstuk dat de gemoederen al millennia bezig houdt. Sinds Plato, Aristoteles en bijvoorbeeld Martin Heidegger, die zich heeft verdiept in de ontische versus ontologische benadering van de tijd. Essential ontological dichotomies include:
• universals and particulars
• substance and accident
• abstract and concrete objects
• essence and existence
• determinism and indeterminism.

In plaats van dat we in het leven onze eigen weg, de middenweg, de route van balancerend leiderschap kiezen prefereren we veelal het kuddegedrag (Groupthink). Bij nabootsend gedrag kiezen we voor de bekende weg, de opvattingen van de kudde.

Net als 'Geest en Lichaam' zijn 'Moraal en Cultuur', de grote Wet ('Law of one') van de Gulden regel, de moraal van het verhaal onlosmakelijk met elkaar verbonden.

In het rapport ‘E i V’ draait het om het gulden midden van Aristoteles, de relatie tussen Kwantiteit en Kwaliteit, Welvaart en Welzijn. Het rapport ‘E i V’ verdedigt de stelling dat de vooruitgang alleen een stapje verder komt wanneer door de wetenschap aan de relatie tussen het CPB van het Ministerie van Economische Zaken en van het SCP Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport meer aandacht wordt besteed.

Het boek Schuldgevoel van Coen Simon is een helder geschreven boek dat het Markt- en Zondebokmechanisme opnieuw uitwerkt.

Het aantrekken en afstoten (positief: Versieren, negatief: Zondebokmechanisme) op aarde hangt mystiek met de aantrekking en afstoting in het universum samen. Door de eeuwen heen zijn het geestelijke leiders en filosofen, in het bijzonder de mystici die voor het menselijk tekort oplossingen aanreiken. Waarop stel je in de maatschappij prijs altruïsme of egoïsme? Hoe een permanente structurele cultuurverandering te bewerkstelligen? Het ligt dan voor de hand dat in de 21e eeuw spiritualiteit en politiek weer met elkaar worden verbonden.

De medaille met twéé kanten, heeft een keerzijde, de dubbelganger (ferouer, alter-ego, maskerkwadrant). Het maskerkwadrant maakt het weloverwogen eigenbelang, het egoïsme zichtbaar en laat zien dat we in een loop (schizofrenie) terecht kunnen komen wanneer we niet meer met onze spirituele bron zijn verbonden. Helaas laten we ons in de politiek veelal door het maskerkwadrant regeren.

De grote collectieve ziekmaker van deze tijd is werkstress, psycho sociale arbeidsbelasting. Bij het toenemen van spanningen (stress en angst) in de wereld wordt aan risicobeheersing (stress management) en de mate van maakbaarheid van een wereldwijde samenleving meer aandacht besteed. Maar om spanningen te verminderen heeft de evolutie de mens gelukkig ook van de eigenschappen geweten, zelfbeheersing (innerlijke harmonie leidt tot uiterlijke harmonie), mededogen en empathie voorzien.

Moet je bijna dood zijn geweest om die levenslessen te leren? Nee, meent Van Lommel, die zelf nooit een bijna-doodervaring heeft gehad. Zelf heeft hij dankzij zijn onderzoek zoveel waardevolle lessen geleerd, dat hij in 1992 zijn carrière als cardioloog heeft beëindigd om zich volledig te kunnen wijden aan verder onderzoek en nieuwe publicaties en lezingen over dit onderwerp. ‘Door ermee bezig te zijn en ervoor open te staan, is mijn leven veranderd’, zegt Van Lommel. ‘Ik zie nu in dat alles voortkomt uit bewustzijn. Ik begrijp beter dat je je eigen realiteit creëert op basis van het bewustzijn dat je hebt en de intentie van waaruit je leeft. Ik begrijp dat bewustzijn de basis is van leven, en dat het in het leven vooral gaat om compassie, empathie en liefde.’
Christian Keysers laat ons in Het empathische brein aan de hand van levendige en persoonlijke beschrijvingen van experimenten zien waarom we niet alleen individuen zijn, maar vooral ook sociale wezens. Het is de schakel tussen 'Geest en Lichaam' (psychomaterie), die het probleem van het ego en het hogere Zelf, van involutie en evolutie (emanationisme), de neergaande en opgaande boog (Neer - en Opwaartse causatie) kan oplossen. In essentie draait het om ‘Levensatoom en Atoom’, ‘Geest en Lichaam’, ‘These + Antithese = Synthese', de Kwintessens.

De basis voor het rapport ‘E i V’ is in 1993/1994 gelegd tijdens het door Hoogovens aangeboden traject Ondernemen met talenten bij het outplacementbureau Van Ede & Partners onder leiding van Hans Leeuwens. Het boek Oosterse wijsheid en westerse renaissance dat Hans Leeuwens heeft vertaald en van commentaar heeft voorzien reikt de oplossing aan voor het probleem waar ik bij Hoogovens tegen aan ben gelopen. Hans Leeuwens spreekt in dit boek de verwachting uit dat in de 21ste eeuw, een paradigmawisseling plaats vindt, namelijk de Westerse Renaissance onderbouwd door Oosterse wijsheid. Of met andere woorden mijn werkervaring staat symbool voor een groter verhaal, namelijk hoe de levensbeschouwing, het moreel kompas tussen professionals & politicals in Nederland en Europa, maar ook tussen Oost en West zich doet gelden.

H.P. Blavatsky Isis ontsluierd Een sleutel tot de mysteries van oude en moderne wetenschap en religie
Hoofdstuk 3 Blinde leiders van de blinde (p. 143):
Het martelaarschap of de verbanning van iemand die iets nieuws wil invoeren, is maar al te vaak de prijs die voor wetenschappelijke vooruitgang wordt betaald. De hervormer van het laboratorium moet de vesting van gewoonte en vooroordeel als het ware met de bajonet veroveren. Zelden wordt zelfs een achterdeurtje door een bevriende hand opengelaten.

De FORUM pagina van de Volkskrant van 15 oktober 2009 gaat hoofdzakelijk over DSB. Het toont in een nutshell de situatie in Nederland. Met name de cartoon van Jos Collignon zegt meer dan duizend woorden.
Marcel van Dam geeft in zijn column DE DEPLORABELE STAAT aardig weer hoe Nederland er voor staat. Al ben ik het niet helemaal met hem eens wat hij tot slot schrijft: Dat een gemankeerde Nederlandse Ralph Nader zo’n bank de nek om kon draaien, zou ons allemaal dodelijk ongerust moeten maken.
Max Pam schrijft in zijn column: De enige die zich buiten de groep van de rivaliserende redders heeft opgesteld, is Pieter Lakeman. Vermoedelijk is hij ook de enige die consequent de waarheid heeft gesproken en binnen het Nederlandse poldermodel is het dan ook volkomen logisch dat juist hij van velen de schuld krijgt van het debacle.
Pieter Lakeman wordt nu als zondebok weggezet. Het is het bekende verhaal. Diegene die niet corrupt is wordt als schuldige aangewezen.

Paus Benedictus XVI heeft dan ook gelijk om te waarschuwen voor ’de dictatuur van het relativisme’, zegt Girard in een recent interview met Global Viewpoint-redacteur Nathan Gardels. „Paradoxaal genoeg zijn wij zo etnocentrisch geworden in ons relativisme dat we het goed vinden dat anderen – maar niet wijzelf – denken dat de eigen religie superieur is. (…) Maar in al mijn werk probeer ik te laten zien dat het christendom superieur is en niet weer een andere mythologie.” Joseph Vogl Het spook van het kapitaal
In het laatste hoofdstuk van Het spook van het kapitaal fileert Vogl de economische wetenschap en haar oikodicee genadeloos. De economische wetenschap is een wetenschap die achter het scherm van haar eigen wetenschappelijkheid een normatief kader oplegt aan die economische werkelijkheid. Ze is met andere woorden performatief van aard. De politieke economie heeft zelf de gegevenheden geschapen waarvan ze de wetenschap claimt te zijn. Het produceert de werkelijkheid die het analyseert en doet die werkelijkheid als norm gelden.
Maar de praktijk ziet er volgens Vogl helemaal anders uit. Economische keuzes en oordelen zijn nooit rationele keuzes of kennisoordelen, maar in de eerste plaats esthetische oordelen. Financiële markten bijvoorbeeld zijn bovenal gebaseerd op conventies die zelf geen verdere grond hebben. Het is doxa en geen epistèmè. Vandaar ook dat de schijnbaar rationele besluitvorming van marktactoren in de praktijk leidt tot systematische dwaasheid.

Een cyborg (van het Engelse cybernetic organism oftewel cybernetisch organisme) is de fysieke samensmelting van mens en machine. (Zie ook: cybernetica.)
Volgens Miguel Nicolelis (Volkskrant 13 augustus 2011) kun je schoonheid, poёzie, altruïsme, solidariteit of sympathie niet nabootsen (na-apen) in een machine.

Het vraagstuk dat aan de orde wordt gesteld, de relatie tussen 'werkgever en werknemer', kan met de principaal-agentproblematiek, met wederkerigheid (enantiodromie volgens Carl Jung) worden vergeleken, een situatie waarin van asymmetrische informatie sprake is. Het zal duidelijk zijn dat ik in mijn waardering voor de kwaliteiten van mijn chef tekort ben geschoten. Uiteindelijk draait het om vanuit welk perspectief of perceptie naar de éne werkelijkheid wordt gekeken.

De in Nederland kamerbreed ingevoerde marktwerking of met andere woorden mensen obsessief stimuleren door alleen een worst voor te houden heeft de utopie van een risicoloze maatschappij (risicobeheersing) eerder vergroot dan verkleint. Het heil van de door politici aangestuurde marktwerking blijkt op illusies te berusten.

De corrigerende werking van de overheid, in de rol van 'dominee', is door de kamerbreed ingevoerde marktwerking door diezelfde overheid, in de rol van 'koopman', voor een belangrijk deel verloren gegaan. Of met andere woorden de individuele 'u vraagt, wij draaien' belangen prevaleren boven de collectieve belangen. Door essentiële voorzieningen als zorg, onderwijs en nutsbedrijven in handen te geven van de markt is een verloedering van de moraal opgetreden. Het geloof van de overheid in het zelfcorrigerende vermogen van de markt is duidelijk tanende. Herman Tjeenk Willink (jaarverslag april 2009) vindt dat in 'de democratische driehoek staat, markt en burger’ de verhoudingen uit het lood hangen. De afgelopen jaren was er te veel markt en te weinig staat en heeft de burgersamenleving te weinig tegenwicht kunnen bieden aan de dominantie van de markt. Het is aannemelijk dat de liberalisering van de financiële markten de ernst van de schuldencrisis hebben versterkt. Uit de reactie van Herman Tjeenk Willink blijkt dat de overheid zich wel met feedbackbesturing bezig houdt, maar te weinig met feedforward. Goed bestuur, een betrouwbare overheid die de belangen van haar bevolking behartigt raakt ondergesneeuwd.

Bij een eenmanszaak is er sprake van een echt ondernemersrisico. In de door de overheid gefinancierde publieke sector is er van echt ondernemersrisico voor 0,0% sprake. Bij het groter en bureaucratischer worden van door politici aangestuurde organisaties neemt ook de kans toe dat mismanagement met de mantel der liefde wordt bedekt. De vuile was wordt niet buiten gehangen. Dit geldt zowel in de private als de publieke sector. Met marktwerking wordt het probleem van groupthink onvoldoende opgelost. De marktwerking van dienen en verdienen leidt tot succes wanneer ook aan de moraal van het verhaal aandacht wordt besteed.

Een kleine cyclus speelt zich binnen het kernkwadrant af en een grote cyclus binnen het maskerkwadrant. Uitgangspunt is dat een conjunctuurcyclus zich binnen de marges van het ‘kernkwadrant’ beweegt, daarentegen een grote schommeling zoals de kredietcrisis speelt zich binnen het ‘maskerkwadrant’ af. Het marktmechanisme faalt wanneer de individuele verantwoordelijkheid, de ethische drijfveren van zowel verkopers als kopers, van zowel overheid als burgers uit beeld verdwijnt. In hoeverre is de overheid zowel de oorzaak als de oplossing van het probleem? Een ding is zeker de overheid is te veel gefocussed op de korte in plaats van op de lange termijn. In hoeverre zijn we bereid van de ervaringen uit het verleden te leren?

Een variant op het peterprincipe, het sprookje De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christian Andersen is nog steeds actueel.

Stelling: Alleen een interdisciplinaire grensoverschrijdende benadering, een integrale denktrant, de synthese van de alfa-, béta- en gammawetenschappen, het onderkennen van de twee kanten van één medaille brengt de Theorie van alles een stapje verder.

Veel geld is geïnvesteerd om het Higgsdeeltje te vinden. Waarom wordt er aan vredesvraagstukken en vermindering van ressentiment nauwelijks aandacht besteed? Er is behoefte aan een nieuw gezichtspunt op het morele kompas (balk en splinter).

Of kan alleen kunst ons nog redden?
John Algeo Kunst, Kandinsky en Zelftransformatie
Wassily Kandinsky, een van de grootste kunstenaars van de twintigste eeuw, staat bekend als de vader van de moderne abstracte kunst. Sommige kunstcritici denken dat abstracte kunst niets voorstelt, omdat het niet figuratief weergeeft, – het niets afbeeldt – maar alleen een kwestie is van techniek: met lijn, kleur en vorm. Maar zo dacht Kandinsky er niet over. Hij stelde dat abstracte kunst meer de innerlijke kant van de werkelijkheid voorstelt dan de uiterlijke vorm, het esoterische meer dan het exoterische. En hij vond ook dat, omdat abstracte kunst gaat over de innerlijke kant, het een middel kan zijn tot zelftransformatie. Met dit idee over de bedoeling van kunst, is het geen verrassing dat Kandinsky diepgaand beïnvloed werd door theosofie.

Het rapport ‘E i V’ kiest voor de interdisciplinaire aanpak - de middenweg tussen de twee kanten van één medaille Geestkunde en Natuurkunde - de wisselwerking (wederkerigheid) tussen psychologie, sociologie, filosofie en ethiek of de synthese van wetenschap, religie en filosofie en kunst. In het rapport ‘E I V’ staat religie in het bijzonder voor levenskunst , de moraal van het verhaal, te worden ingewijd in de oude mysteriën.

In het rapport ‘E i V’ draait het om de drie krachten 'Übermensch, Wil tot macht en Eeuwige wederkeer', die in het boek Also sprach Zarathustra tot uitdrukking worden gebracht. Ressentiment is een oorspronkelijk uit het Frans afkomstige term die gebruikt wordt in de psychologie en filosofie. In de filosofie werd de term geïntroduceerd door de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche (1844-1900). In de reactie van de filosoof Max Scheler (1874-1928) op het werk van Nietzsche speelt de notie van ressentiment een centrale rol.

J.Krishnamurti: "De maatschappij is niet anders dan jij - jij bent de maatschappij. De maatschappelijke structuur is de structuur van jouzelf. Dus als je begint jezelf te begrijpen, dan begin je de maatschappij te begrijpen waar je in leeft. Die twee zijn niet elkaars tegengestelde. Voor een religieus mens gaat het er dus om een nieuwe manier van leven te ontdekken, van in deze wereld te leven, en een transformatie teweeg te brengen in de maatschappij waarin hij leeft. Want door zichzelf te veranderen verandert hij de maatschappij" (Bombay, 10 februari 1965)

Het boek Een scheurtje in de rand van de schepping van Marcelo Gleiser heeft op het fenomeen ‘Monade + Duade’ betrekking, het verschijnsel dat Meta-leren mogelijk maakt.

In zijn boek WDNKW (p. 299) geeft Gerrit Teule in één tekening zelfgelijkvormigheid, de absolute - en relatieve ruimtetijd weer. Eon staat voor de absolute ruimtetijd (wormgat) en atoom, molecuul, cel, lichaam en aarde voor de relatieve ruimte ('Openbare ruimte'). Aan deze reeks kunnen het brein, sterrenstelsels en miljoenen, zo niet miljarden andere universa worden toegevoegd. Het verschil tussen een absolute - en relatieve ruimtetijd is de levensduur. In werkelijkheid bestaan er slechts virtuele scheidslijnen.
De absolute ruimtetijd (non-lokale ruimte) heeft een eeuwige levensduur, bij de relatieve ruimtetijd kan de levensduur zelfs vele miljarden jaren bedragen. Het universum heeft op haar beurt een langere levensduur dan een sterrenstelsel binnen het universum. Een eindig universum maakt onderdeel uit van het heelal (meta-universum). Een relatieve ruimte heeft een duidelijk beginpunt en eindpunt, alpha en omega.

Zelfreflectie bij zakenbankiers (Volkskrant 8 mei 2010):
Een interne commissie van de van fraude verachte zakenbank Goldman Sachs gaat de handelspraktijken van de bank tegen het licht houden. De bank is al onderwerp van een strafrechtelijk onderzoek van de Amerikaaanse justitie. Volgens topman lloyd Blankfein is het onderzoek nodig, omdat er een kloof bestaat tussen hoe de bank zichzelf ziet en hoe anderen de bank zien.

Doelstellingen 'Duurzaam Inkopen' bij gemeenten niet haalbaar "Klimaatakkoord niet meer dan een ambitie" volgens de VNG.
Het Klimaatakkoord lijkt wat betreft inkoopafspraken een lege huls. Gemeenten streven ernaar om in 2010 voor 75% duurzaam in te kopen. Maar komen anderhalf jaar voor de eindstreep nog gemiddeld 50% te kort.

====

Zie ook:

Boeken:

Externe Links

<< vorige || volgende >>

Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof


Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 keer bekeken.