1.6 Zondebokmechanisme en het Maskerkwadrant

Jean Baptiste Colbert: De kunst van het belasting heffen bestaat erin dat men de gans zo plukt dat men de meeste veren verkrijgt met het minste gesis.
Kishore Mahbubani: We zien nu dat de onzichtbare hand van de markt in balans moet worden gehouden door de zichtbare hand van goed overheidsbestuur. (Volkskrant 11 oktober 2008)
Peter Robertson: Ja, maar een andere onzichtbare hand dan die van Adam Smith. Het moeten mensen van vlees en bloed zijn die met gezond verstand het voorbeeld geven (NRC 27 december 2008).
André Klukhuhn: Het wordt tijd dat Janus de beide ogenparen opendoet.
Peter Giesen: Hebzucht is een menselijk trekje, maar het verlangen naar stabiliteit en voorspelbaarheid ook. Als financiële markten volledig de vrije teugel krijgen, vormen zij geen spiegel, maar een lachspiegel die onze meest hebzuchtige trekjes tot in het oneindige versterkt. (Volkskrant 31 oktober 2008)

Allegorie van de grot (Eeuwig 'Goede - Ware - Schone')

Plato's Ideeënleer:
Volgens Plato is dat wat wij doorgaans beschouwen als de werkelijkheid slechts een zwakke afschaduwing van de échte werkelijkheid: de wereld van de Ideeën. Deze ideeën bevinden zich in Plato’s hemel of Ideeënrijk: een transcendente werkelijkheid waar geen tijd of ruimte bestaat. In de allegorie van de grot brengt Plato een bepaalde visie op de werkelijkheid naar voren: idealisme. Kenmerkend voor Plato’s idealisme is dat de abstracte wereld van de Ideeën meer realiteit bezit dan de materiële wereld van de tastbare dingen.

Hendrik Laurentz. Spiegel boek Hertspiegel (Pierre Vinken:)
In het zevende deel van Hertspiegel, verwijst Spiegel naar een denkbeeldige afbeelding van Plato’s grot. Tot drie maal toe stelt Spiegel dat deze grot de vorm van het hart heeft. Maar op de bijbehorende gravure van Jan Saenredam (Antrum Platonicum) is die vorm niet herkenbaar. Althans, dat beweren alle wetenschappers en kunsthistorici. Het doet mij deugd dat ik kan aantonen dat de gravure wel degelijk de vorm van het hart heeft. De gelijkenis is in al die eeuwen over het hoofd gezien!’

 

====

Materiële wereld en Rentmeesterschap (Instandhouder, Emantie, Materiële en Immateriële wereld, Oost en West, Verbeeldingskracht)

Jezus zei, Wanneer zij die u leiden tegen u zeggen, ‘Kijk, het Koninkrijk is in de lucht’, dan zullen de vogels in de lucht u voorgaan. Als ze tegen u zeggen, ‘Het is in de zee’, dan zullen de vissen u voorgaan. Nee, het Koninkrijk is binnenin u, en het is buiten u. Wanneer u uzelf leert kennen, dan zult u ontdekken, en beseffen, dat u zelf een zoon van de levende Vader bent. – Gezegde 3
Mattheüs 7:3-5 En wat ziet gij den splinter, die in het oog uws broeders is, maar den balk, die in uw oog is, merkt gij niet?
Of, hoe zult gij tot uw broeder zeggen: Laat toe, dat ik den splinter uit uw oog uitdoe; en zie, er is een balk in uw oog?
Gij geveinsde! werp eerst den balk uit uw oog, en dan zult gij bezien, om den splinter uit uws broeders oog uit te doen.
Maarten Luther: Alle schepselen zijn maskers van God en achter die maskers speelt een verborgen God het theater van de wereld.
Pierre Vinken: De emoties die wij onbewust aan het hart toekennen - liefde, betrokkenheid, bezieling, intimiteit - zijn nog dezelfde als die van eeuwen geleden. En mijn intuïtie zegt mij dat deze gevoelens van het hart van een hogere orde zijn dan de regels van het verstand.
George Monbiot: De bedrijfsmacht heeft onze verbeeldingskracht uitgewist, en heeft ons doen geloven dat er geen alternatief is voor marktfundamentalisme en dat 'de markt' een passende beschrijving is van een door de staat goedgekeurde bedrijfsoligarchie. We zijn ervan overtuigd geraakt dat we alleen als consument macht hebben, dat burgerschap een anachronisme is, dat de wereld veranderen óf onmogelijk is óf alleen bereikt kan worden door het kopen van een ander merk biscuit. Bedrijfsmacht leeft binnenin ons. Als we ons ertegen verzetten, betekent dat het verbreken van de boeien die onze geest hebben vastgeketend.

De éne werkelijkheid heeft net als bij Ayurveda op de "kennis van het leven", de oerbron Ain-soph betrekking. De oerbron manifesteert zich door het eeuwige nu.
De verticale as (Axis_mundi, de Staf van Hermes, de staf van Mercurius, Sutratman, De Caduceus, Esculaap, de verborgen 5e Dimensie) toont ook de middenzuil van de levensboom. De Staf van Hermes wordt beschouwd als de sleutel en de weg van persoonlijke (spirituele) ontwikkeling.

De tragedie van de meent (Tragedy of the commons) is een situatie waarin het streven naar maximale opbrengst van individuen niet tot collectieve welvaart leidt zoals door het economisch effect van de onzichtbare hand verwacht zou worden. De opbrengst gaat daarbij naar het individu, terwijl de kosten als externaliteit gedragen worden door het collectief. Doordat ieder individu het eigenbelang voor laat gaan boven een (klein) negatief effect voor het algemeen belang kan dit leiden tot overexploitatie en onderbenutting.
De term 'tragedie van de meent' (Engels: 'tragedy of the commons') is ontleend aan het mede op deze verhandeling gebaseerde artikel van de Californische bioloog Garrett Hardin, waarin hij het hierboven beschreven voorbeeld behandelt.[1] In deze beschouwing waarschuwt Hardin voor de overbevolking van de wereld en pleit hij voor het afschaffen van de 'vrijheid van voortplanting', met als argument dat een beroep op het geweten van aspirant-ouders niet afdoende zal zijn.
De oplossing voor het probleem dat Hardin beschreef moet volgens de Amerikaanse politicologe Elinor Ostrom gezocht worden in effectieve vormen van collectief beheer, telkens afgestemd op de lokale situatie. Voor haar werk, ingegeven door moderne milieuproblematiek, won Ostrom in 2009 de Nobelprijs economie.

Stel intrekking referendum uit (Martin Sommer Volkskrant 7 april 2018 Opinie p. 5):
Het mantra waarmee D66-minister Ollongren de afschaffing beargumenteerde, was steeds 'dat het referendum niet had gebracht wat ervan was verwacht'. Maar kijk, als een donderslag bij heldere hemel blijkt het referendum wel degelijk zijn werk te doen. Na de afwijzing van de sleepwet op 21 maart heeft het kabinet gisteren tot aanpassingen besloten. Zonder twijfel gebeurde dat door toedoen van van D66, dat de geschiedenis in dreigt te gaan als de partij die haar eigen principes ontrouw werd, terwijl straks mogelijk ook nog de donorwet wordt afgeschoten.
En dan is er nog de staatscommissie van Johan Remkes. Die is door de Eerste Kamer ingesteld om het reilen en zeilen van het democratische bestel te onderzoeken, inclusief referendum. Aangezien het ook de Eerste Kamer is die nu over de intrekkingswet moet besluiten, zou het wel zeer onhoffelijk zijn om niet eerst te wachten op het rapport van Remkes. Daarbij zal, als ik mij niet sterk vergis, ook een aanmoediging zijn om werk te maken van het referendum.
Eerste Kamer, doe uw plicht en stel de beslissing uit tot het verschijnen van Remkes.

Buitenhof (NPO1 12 november 2017):
De week van de belastingen Het was de week van de belastingen. Dankzij de Paradise Papers staat Nederland opnieuw prominent op de kaart als belastingparadijs. Veel commotie in de politiek en bij het publiek. En ook over het afschaffen van de dividendbelasting is het laatste woord nog niet gezegd. Een debat met Tom van der Lee, Tweede Kamerlid voor GroenLinks en oud-staatssecretaris van Financiën Willem Vermeend.
Historici in debat
Historicus Leo Lucassen bekritiseerde Geert Wilders in een tweet vanwege diens voorgenomen wandeling door het Brusselse Molenbeek. Het deed hem denken aan de jaren dertig. Geerten Waling – ook historicus – vindt de vergelijking van Lucassen om de positie van joden in de jaren dertig te vergelijken met die van moslims nu ongepast. Tot hoever mag een historicus gaan en wanneer ga je over de grens bij dit debat? En is het eigenlijk wetenschappelijk verantwoord om dit soort vergelijkingen te maken?

Het debat tussen Leo Lucassen en Geerten Waling onderbouwt de stelling: De controverse tussen wetenschappers zal uiteindelijk een paradigmawisseling, een allesomvattend perspectief op de éne werkelijkheid tot gevolg hebben.

Het onderzoeksrapport ‘E i V’ laat zien dat het er nog steeds gaat om de regels van het spel van het wederzijds respect, Ethic of reciprocity - de Gulden Regel Wat gij wilt dat u geschiedt doe dat de ander. - , er is niets nieuws onder de zon.

'Je ervaart dat je meer bent dan je lichaam en gedachten' (Carry Slee Volkskrant 20 januari 2018 Opinie p. 4):
Nieuwe opvatting
'Ik ben door meditatie nooit de controle over mezelf of mijn geest verloren, juist niet. Ik heb mijn geest beter leren kennen. Er is niets beangstigends of zweverigs aan meditatie. Het is een oefening, een vaardigheid die je met veel discipline en doorzettingsvermogen kunt leren, net zoals fietsen.
'Je leert door je te concentreren op je ademhaling los te komen van alle gedachten die je doorlopend hebt en die voor een permanente onrust in je hoofd zorgen. Je leert ermee te spelen. De kunst is, niet mee te gaan in gedachten die toch blijven opkomen. Als dat lukt ontstaat er rust en ruimte in je geest. Je ervaart dat je meer bent dan je lichaam en gedachten, dat je deel uitmaakt van een groter geheel.'

Handelspact veelbelovend al doen de VS niet meer mee (Jeroen Visser Volkskrant 13 november 2017 p. 11):
Uitgerekend tijdens het weekend waarin de Amerikaanse president Trump bilaterale handelsverdragen heilig verklaarde, sloten elf landen zonder de Verenigde Staten een principeakkoord over een nieuwe vrijhandelszone.
Ook zonder de VS is CPTPP volgens experts een aanzienlijke tegenmacht voor China's economische expansiedrift. Samen zijn de elf landen goed voor eenzesde van de wereldwijde handel. Hoogleraar internationale financiën Peter Petri van de Amerikaanse Brandeis University zei in The Wall Street Journal dat de vrijhandelszone jaarlijks in totaal 135 miljard euro aan extra inkomsten kan genereren. 'Daarnaast hebben de TPP-landen een goede onderhandelingspositie ten opzichte van China en de VS.'

De multiculturele temperatuur (René Cuperus Volkskrant 13 november 2017 p. 19):
Dramatische zaken uit het echte leven, zoals godzijdank maar weinigen van ons die echt meemaken. Het integer gemaakte en niet nodeloos sensationele Opsporing Verzocht zorgt ervoor dat het oplossingspercentage van misdaad in Nederland enigszins wordt opgekrikt. Nog altijd blijft dat ruim onder de 50 procent steken, wat spot met de rechtvaardigheid van onze rechtsstaat.
Discussies over integratie blijven altijd wat diffuus en onbestemd. Integratie waarin precies? Maar voor iedereen is duidelijk dat crimineel gedrag het agressieve tegendeel van integratie en aanpassing is. Sterker: dat is een affront tegen de ontvangende 'gastsamenleving' waar men (ooit) naartoe is gemigreerd. Zo wordt het ook gevoeld en beleefd door de autochtone bevolking.
Opsporing Verzocht is dus allesbehalve een onschuldig programma. Het meet de multiculturele samenlevingstemperatuur. Elke week opnieuw. Er is één ander tv-programma dat dat ook doet: The Voice of Holland. Dat is nou juist altijd een explosie van positieve multiculturaliteit.
Opsporing Verzocht en The Voice of Holland bepalen het optimisme en pessimisme over ons land als succesvolle, harmonieuze multiculturele samenleving. Guilty pleasures als barometer van de stand van het land.

Kiezer verfoeit open einde EU en 'multiculti' (Willem Melching Volkskrant 22 januari 2018 p. 18):
Behalve de man die in een klassieke Jiskefet-serie in de boekwinkel om een 'roman met een open einde' vraagt, ken ik niet veel mensen die om een 'open-einde' vragen. De meeste mensen willen liever weten waar ze aan toe zijn. Dat geldt ook voor de Europese kiezer.
In de onvrede over de recente migratie-crisis komen deze twee problemen samen. Naties wordt gevraagd een deel van de soevereiniteit aan Europa af te staan, maar deze organisatie blijkt niet eens in staat om de eigen buitengrenzen behoorlijk te bewaken. Om de stroom migranten buiten te houden, moeten deals worden gesloten met twijfelachtige figuren zoals Erdogan. De zwaarste last ligt ook nog bij landen die economisch en politiek uiterst fragiel zijn: Griekenland en Italië. Het perspectief om wéér een nieuwe groep te ontvangen en wéér generaties lang te moeten begeleiden, maakt een groot deel van het Europese electoraal moedeloos.
De sketch van Jiskefet eindigt in stijl. De man die het boek heeft gekocht, komt terug en klaagt dat het einde van de roman niet open genoeg was. Als represaille breekt hij de winkel tot op de grond toe af. Veel Europese kiezers hebben het omgekeerde gevoel: juist de 'open eindes' in de politiek baren hen zorgen. Maar de boze reactie is hetzelfde: ze breken de boel af. De ontevreden kiezers zijn al aardig gevorderd met het slopen van de traditionele partijenwinkels van Europa. Nog even en het faillissement kan worden aangevraagd.

Voer hard debat met ideologische vijanden (Willem Melching historicus Volkskrant 6 november 2017 p. 18):
De open democratie moet een strijdbare discussie aangaan met haar vijanden: het linkse en rechtse populisme binnen het parlement en het politieke islamisme daarbuiten, betoogt historicus Willem Melching.
Toch valt er wel wat te leren uit het verleden. Die lessen zijn te vinden in de motieven van de aanhangers van de totalitaire bewegingen in het Interbellum. Waarom stemden zoveel Duitsers op Hitler? Waarom had hij zo'n brede steun van de bevolking toen hij eenmaal aan de macht was? Dat was niet omdat de Duitsers een wereldoorlog wilden ontketenen of hun Joodse buren wilden deporteren of euthanasie wilden plegen op hun gehandicapte kleinkind. Ze steunden Hitler omdat ze op zoek waren naar geborgenheid en als kiezer serieus wilden worden genomen. Dat zijn exact dezelfde motieven die de kiezers van SP en PVV hebben.
Zelfvernietiging
Geert Mak noemde ooit de PVV een 'handelaar in angst'. Dat Wilders van die angst profiteert, weerhoudt blijkbaar de andere partijen ervan om zich te verdiepen in die angst. Wanneer de kiezer angstig is, dan is die angst reëel, zeker wanneer zich dat vertaalt in stemmen en verkiezingsuitslagen. Wie de kiezers van populistische partijen bij voorbaat als psychische patiënten wegzet, graaft zijn eigen politieke graf. Kiezers die voordien goed genoeg waren om op de grote volkspartijen zoals PvdA en CDA te stemmen, zouden plotseling aan verstandsverbijstering blijken te lijden. Het niet serieus nemen van deze weglopers is de hoofdoorzaak van de zelfvernietiging van de West-Europese sociaaldemocratie. Ook de christen-democraten hebben op die manier aardig wat averij opgelopen.
Strijdbaar
Maar dat is juist wat nu ontbreekt: een open en strijdbare discussie met de ideologische vijanden van nu. Die vijanden zijn het linkse en rechtse populisme binnen het parlement en het politieke islamisme daarbuiten.
Merkel en Schulz, de leiders van de twee grootste partijen, negeerden deze angsten en kregen de electorale rekening gepresenteerd. Hieruit blijkt dat de enige overlevingskans voor de bestaande partijen ligt in de open discussie met de tegenstanders. De democratie is robuust genoeg, dat bleek wel in 1945 en 1989. Waar het nu nog aan ontbreekt zijn politici en commentatoren die verder durven te kijken dan hun volgende carrièrestap.

De nieuwe Duitse regering gaat turbulente tijden tegemoet, ook in de internationale politiek (Willem Melching Volkskrant 15 september 2017):
De onrust in Duitsland over de immigranten- en integratieproblematiek wordt alleen maar groter, terwijl de internationale politiek in het teken zal staan van diepe conflicten, betoogt Willem Melching.
Chinese verwensing
De komende regeerperiode zal turbulent worden. De nieuwe regering zal geregeld interne conflicten moeten oplossen en de maatschappelijke onrust over de immigranten en de integratieproblematiek zal alleen maar groter worden. De internationale politiek zal in het teken staan van diepe conflicten. Niet alleen onderlinge Europese spanningen , maar natuurlijk ook met Turkije en de Verenigde Staten. Of zoals de bekende Chinese verwensing luidt: 'We gaan interessante tijden tegemoet.'

VK op zondag: Nieuwe editie Mein kampf (Hans Wansink Volkskrant 14 mei 2017):
Historicus Willem Melching organiseerde onder zijn studenten een wedstrijd wie het snelst Mein Kampf, de nog steeds verboden nationaal-socialistische bijbel van Adolf Hitler uit 1925, kon downloaden. De winnaar had er 6,5 seconden voor nodig. In het buitenland is Mein Kampf in de boekhandel verkrijgbaar, voor een Nederlandse vertaling kunt u in België terecht.
Auteur Ewoud Kieft van Het verboden boek. Mein Kampf en de aantrekkingskracht van het nazisme, hekelde de 'afweermechanismen om Hitler op afstand te houden' door hem als een gevaarlijke gek voor te stellen. Net alsof racisme en xenofobie vandaag de dag in een beschaafd land als Nederland niet meer voorkomen. Kieft: 'We lijken meer op onze vijanden dan we zouden willen.'

We zijn hier trots dat we niet trots zijn (Theo Koelé Volkskrant 4 november 2017 Zaterdag p. 15):
Zelfbewustzijn, strijdvaardgheid, daaraan ontbreekt het in Duitsland, vindt partijfilosoof Marc Jongen van de rechts-populistische AfD. En dat kan leiden tot de ondergang.
U heeft zelf een migrantenachtergrond. De AfD accepteert u wel, zelfs als volksvertegenwoordiger.
'Wat me zorgen baart, is dat veel Duitsers zich niet bewust zijn van hun identiteit, hun achtergrond. Ze beseffen niet dat de cultuur van een heel volk op het spel staat. Door de macht van Brussel, door grote aantallen buitenlanders die respect eisen in plaats van tonen. De oude Grieken kenden het woord thumos. Dat betekent zoveel als: zelfbewustzijn, trots, strijdvaardigheid. Aan die eigenschappen ontbreekt het hier. We zijn er trots op dat we niet trots zijn. Ik schreef het al in mijn manifest uit 2014: onze houding tegenover de wereld moet niet bepaald worden door een slecht geweten, maar door een gezond zelfbewustzijn.'

'Ik wil bezielde leiders die ons kunnen verbinden (Dave Ensberg-Kleijkers Volkskrant 5 oktober 2017 p. 23):
Hedendaagse politici moeten een appèl doen op wat nieuwkomers en autochtonen verenigt.
Politieke leiders
Maar in plaats van politieke leiders met waardengedreven diepgang, verbindend vermogen en een inspirerende visie, worden we geconfronteerd met kortzichtige politieke volgers. Volgers van opiniepeilingen, politieke marketeers en spindoctors. Volgers van de maatschappelijke onderbuik, van xenofobe angsten voor alles dat anders is dan het traditionele, autochtone gemiddelde.\\ Volgers van haatdragende roeptoeters en anonieme, digitale reaguurders die laf verschuilend achter beeldschermen en prikkelende pseudoniemen plezier ontlenen aan het herhaaldelijk afzeiken van bi-culturele en vooral islamitische landgenoten.
Door met elkaar deze bezielde verbinding te vinden, hoeven ongewenste maatschappelijke fenomenen als discriminatie, eenzaamheid en emotionele armoede niet langer te bestaan. Wellicht een utopie, maar wie stopt met te streven naar het bereiken van een dergelijke hemelse utopie is in wezen gestopt met leven. Het is wat mij betreft daarom onze heilige opdracht als mensheid om te zorgen voor een bezielde beschaving.

Het geweten van katholiek Nederland (Peter de Waard Volkskrant 24 december 2009):
‘Hij is het gezicht van de katholieke theologie geweest’, zegt zijn biograaf Erik Borgman, hoogleraar Religie en Hedendaagse Cultuur aan de Nijmeegse universiteit. ‘Zijn invloed is enorm geweest, vooral op de pastores.
Bij de viering van zijn 70ste verjaardag verklaart Schillebeeckx dat
‘de mens zonder relatie tot een levende God een absurd en onbegrijpelijk wezen zou zijn. Zonder vrije en goede God zouden goed en kwaad op hetzelfde niveau liggen.’ God sterkt volgens hem de mensen in de overtuiging dat het goede het wint van het kwade. ‘Kortom, dat het leven ondanks alle negatieve ervaringen toch zin heeft. Daarom geloof ik in God, heb ik mens willen zijn, en – al kostte mij dat de verplichting van het celibaat – ben ik priester en dominicaan geworden.

Schillebeeckx (1914-2009):
Het zijn vooral twee vragen waarmee Schillebeeckx heeft geworsteld: aanvankelijk worstelde hij met de vraag wat God kan betekenen in het leven van mensen, of zoals hij het zelf noemt: de vraag naar "het geheim van de onderlinge verhouding tussen de levende God en de door en in Hem levende mensen - Gods verhaal in de geschiedenis van mensen". Juist gedurende en vlak na de tweede wereldoorlog waren er heel wat mensen, die de kerk de rug toekeerden omdat ze met de traditionele leer niet meer uit de voeten konden. Schillebeeckx kon dit goed begrijpen, en vroeg zich dan ook af hoe God zich in de actualiteit laat zien. De kerk leert dat het evangelie in de bijbel te vinden is; en dat de kerk de evangelische boodschap verstaanbaar moet maken. Het betreft, volgens de leer, een eeuwige onveranderlijke boodschap, die weliswaar is opgetekend in een taal die de onze niet is en in een cultuur die al evenmin de onze is. En dat maakt het noodzakelijk dat er goede theologen zijn, goede hermeneuten (vertolkers).
HERMENEUTIEK
Wat heeft het evangelie te betekenen? Traditioneel wordt de bijbel gekarakteriseerd als 'woord van God': daarmee wordt de suggestie gewekt, dat de bijbel een onaantastbare waarheid bevat. Maar is dat wel zo? Waar we op bedacht dienen te zijn is, dat 'de waarheid' binnen een specifieke culturele context is ervaren, geïnterpreteerd en vertolkt. Dat betekent dat de zin van wat we in de bijbel lezen in belangrijke mate is bepaald door wat de schrijver aan zin heeft ervaren. Door hoe 'de stem in het gebeuren' door de schrijver is beluisterd.
Wanneer wij, die deel uitmaken van een geheel andere samenleving, ons afvragen wat de zin en betekenis is dienen we ons af te vragen wat wij in onze tijd, als lezers, aan zin kunnen ontdekken.
Met name wanneer het gaat om cultuur en samenlevingsvraagstukken zijn subjectieve factoren van groot belang. Daarmee is niet alleen geschetst dat we te maken hebben met een groot (hermeneutisch) probleem; daarmee is ook helder dat de mogelijkheid bestaat dat Gods scheppende, verlossende en bevrijdende handelen verandert. En dat er dus geen sprake kan zijn van een onaantastbare waarheid: 'God is ieder ogenblik nieuw'. We kunnen alleen geloven wanneer het klikt tussen onze eigen menselijke ervaring en wat we in de bijbel beschreven zien. Je kunt dus onmogelijk spreken van een onaantastbare waarheid: omdat de waarheid gestalte krijgt in de interpretatie vanuit de actuele situatie. Dat is, wat Schillebeeckx betreft, het uitgangspunt. En dat heeft nogal wat consequenties voor de theologie.

De nieuwe wereld NPO2 (9 november 2015):
Colet gaat in gesprek met diverse gasten, op zoek naar maatschappelijke betrokkenheid, engagement en vrijzinnigheid. Hans Boutellier, die in zijn onderzoek 'Het seculiere experiment' analyseert hoe het christendom verdween uit het maatschappelijke leven, en Volkert Engelsman, directeur van Eosta, een van Europa's grootste handelsondernemingen in biologische groenten en fruit.
Debat tussen de hoogleraren Hans Boutellier en Manuela Kalsky
Hans Boutellier sprak woensdag 19 september 2007 zijn oratie uit in het kader van zijn aanvaarden van de Frans Denkersleerstoel ‘Veiligheid en burgerschap’, een initiatief van het politiekorps Amsterdam-Amstelland, de gemeente Amsterdam en FSW. Deze leerstoel biedt hem de mogelijkheid in nauwe samenwerking met de politie en de Dienst Onderzoek en Statistiek van de gemeente een onderzoeksprogramma op te zetten waarin onafhankelijk onderzoek wordt gedaan naar de ordening van veiligheid in een netwerksamenleving.
Van Manuela Kalsky vond de inaugurele oratie op 12 november 2012 plaats ter gelegenheid van de aanvaarding van de Edward Schillebeeckx leerstoel voor Theologie en Samenleving aan de VU. Voorafgaand aan de oratie was er het mini-symposium ‘God is ieder ogenblik nieuw in De Nieuwe Liefde over de vraag of, en zo ja hoe, religieuze diversiteit in het werk van Edward Schillebeeckx voorkomt.
Volkert Engelsman is directeur van Eosta. Eosta is genomineerd vanwege zijn "continue stroom van innovaties" op het gebied van voedseltransparantie, biologische productie en duurzame verpakkingen.

NOVA ERA: EEN VERSCHUIVING IN BEWUSTZIJN
VERANDER DE WERELD, BEGIN BIJ JEZELF.
Moedwillige creatie van oorlogshaarden, financieel wanbeleid, gesjoemel en corruptie tot op het hoogste economische en politieke niveau, onbetaalbare, inefficiënte en ineffectieve gezondheidszorg, misleidende politieke propaganda, of gewoon de erkenning dat het leven tegen zit, alles wat niet dient komt in deze tijd naar de oppervlakte.
WAAROM ZOU JE DE MACHT OVER JEZELF EN JOUW LEVEN UIT HANDEN GEVEN…
Eeuwenlang hebben de godsdiensten ons levensstrategieën voorgehouden om onze groei te stimuleren. In de afgelopen eeuw is de waarheid van deze strategieën door de kwantumwetenschap bevestigd. Ze zijn beschreven als universele wetten die het leven regeren.
Je zou ze universele wetten From Within kunnen noemen, want jouw realiteit blijkt voort te komen uit jouw eigen geest.
Een leven, een bedrijf of een maatschappij in overeenstemming met universele wetten kent een natuurlijk verloop en is gericht op groei. Leggen we deze wetten naast ons neer dan is hun werking hiervoor ontoereikend. Alles verloopt moeizaam om uiteindelijk roemloos en onvolgroeid te sterven.
Ieder is geboren voor succes, maar succes is een bewuste keuze. Wie dat beseft is geen slachtoffer meer, maar heeft het heft in eigen handen.

Transformatie kan pijnlijk zijn. Maar het is niet half zo pijnlijk als het moment waarop wij onze kinderen in de ogen kijken en beschaamd erkennen dat wij hun toekomst hebben vergald. In zijn eerste boek, Regeer je eigen leven, de 7 wetten van zelfbeschikking, beschrijft Jan Kieft hoe één nachtelijke droom de aanzet gaf tot een diepe transformatie van zijn leven en zijn bedrijf.
Regeer je eigen leven legt uit dat jij achter alles staat wat er in jouw leven gebeurt. Je ontdekt wie je bent, wat je hier wilt doen en hoe dit onbewust al vanaf je vroege jeugd kundig wordt tegenwerkt. Je leert je blinde vlek te doorzien en hoe wetenschappelijke universele wetten je helpen in het bereiken van je doelen. Zo kun je precies de resultaten in jouw leven en bedrijf realiseren waar je altijd al van droomde. Ongeacht de situatie waarin jij je nu bevindt. Als spreker, auteur en ondernemer is Jan zelf het levende bewijs. Jan laat de naakte waarheid zien en dringt direct tot de kern door. Dit boek zet jouw leven en jouw wereld op zijn kopProf. Dr. Paul de Blot SJ, hoogleraar Business Spiritualiteit

Huib Kamer Spiritualiteit in werk en organisatie
Hoofdstuk 2.2 Zelfkennis (p. 14):
Je leest hier weinig over in de 'gewone' psychologie, wél bij de religies en de 'transpersoonlijke psychogie' , onder andere psychosynthese. Voor mij biedt psychosynthese, een geschikt kader.22 In de figuur duid ik het centrum van de mens aan als geest, 'zelfbewustzijn' of korter gezegd 'zelf' (1). De geest is de vrije, onafhankelijke waarnemer in de mens, die zonder oordeel en met zachtheid waarneemt wat hij doet, wat hij wil en wie hij ten diepste is. Andere woorden voor dit centrum zijn: kern, wezen, essentie, ziel of 'Ik ben'. De geest 'staat boven' de persoonlijkheid of beter gezegd, de geest is het 'wezen' dat door de persoonlijkheid heen klinkt (het woord persoonlijkheid is afgeleid van het Latijnse werkwoord personare dat 'doorheen klinken' betekent). De geest is een stille innerlijke ruimte23, die open staat voor wat vaak 'bovenbewust' blijft: voor wat de christelijke traditie aanduidt als 'heilige geest'. Voor wat het boeddhisme de 'boeddha-natuur' noemt, het hindoeïsme 'atman' en de psychosynthese het 'hoger zelf'.

In essentie behandelt het rapport 'E i V' een metafoor, het mechanisme ‘en-en’/‘of-of’ (‘God en Darwin’/’God of Darwin’, ’Eenheid’/‘Gebroken symmetrie’, 'Emergentie'/'Decompositie' ('Emergence'/'Quantum decoherence'), ‘Monade’/’Duade’), de twee kanten van een medaille. Het is de ziel (psyche) die de twee kanten van een medaille met elkaar verbindt. Voor 'God en Darwin' kan ook gelezen worden 'Geloof en Rede'. Zowel Mozes Maimonides (1135 – 1204) als Raymond Lull (1232 – 1315) zijn wetenschappers, die zich al intensief hebben toegelegd op het schijnbaar onoplosbare conflict tussen geloof en wetenschappelijke kennis. Mozes Maimonides (BRES nr. 268 juni/juli 2011) in zijn boek Gids der verdoolden en Raymond Lull in zijn hoofdwerk Ars Generale Ultima.

Mabel van Oranje-Nassau In vrijheid blijven geloven (5 mei 2006):
Europese burgers moeten zich weer een kritische geest eigen maken. Dan kunnen we ons verweren tegen media en politici die slechts willen toegeven aan de vox populi.
In 1955 publiceert William Faulkner, de Amerikaanse schrijver die in 1949 de Nobelprijs voor literatuur won, een klein essay dat nagenoeg onbekend is, maar daarom niet minder belangrijk. In ‘Privacy. What happened to the American Dream?’ beschrijft hij het volgende voorval. Hij is, als Nobelprijswinnaar, een beroemdheid geworden en een glossy magazine wil met foto’s en al een aantal artikelen publiceren over the private world of William Faulkner. Wanneer hij met dit plan wordt geconfronteerd, is zijn antwoord: ‘Nee, doet u dit alstublieft niet.’ Hij geeft als reden dat zijn werk als schrijver in het publieke domein thuishoort; het mag worden besproken, beoordeeld en bekritiseerd. Maar zijn privé-leven is van hemzelf. Faulkner meent dat hij niet alleen het recht heeft zijn privacy te verdedigen, maar dat het publiek tevens een plicht heeft dat te doen – aangezien de vrijheid van de ene mens precies moet eindigen op het punt waar die van de ander begint. Hij wil niet dat zijn privé-leven koopwaar wordt, een gebruiksartikel waar anderen geld mee verdienen.
Ik heb gesproken over de vrije, open samenleving als een samenleving die bestaat uit én dankzij onder andere persvrijheid, politieke vrijheid, vrijheid van geest en het geloof in vrijheid. Niet als losse eenheden naast elkaar, maar samen, als één geheel. De ene vrijheid kan niet zonder de andere bestaan. En toch, ook al deze vrijheden schenken ons geen vrijheid als zij niet gedragen worden door het besef dat vrijheid ten diepste een morele keuze is. Vrijheid is niet hetzelfde als: ‘dat moet ik toch zelf weten’ en ‘dat moet ieder voor zich weten’ – want dat is niets anders dan willekeur en onverschilligheid. Vrijheid begint met het besef dat de mens het enige wezen is dat niet volledig bepaald is door zijn natuur of maatschappelijke omstandigheden; dat wij mensen altijd de keuze hebben tussen goed en kwaad, recht en onrecht, waarheid en leugen. Omwille van deze keuzes is het verwerven en behouden van vrijheid zo moeilijk. Want de grootste, maar ook moeilijkste vrijheid is de keuze voor een leven dat geen deel heeft aan kwaad, onrecht en leugens.

Sjoemelen (Sheila Sitalsing Volkskrant 25 augustus 2017 p. 2):
Voormalig staatssecretaris en Kamerlid voor de VVD Robin Linschoten mocht uithuilen in Het Financieele Dagblad: 'Ik kan mijn vaste lasten niet betalen en heb zelfs geen ziektekostenverzekering meer. Ik heb niks meer.' Voormalig darter Co Stompé deelde zijn nieuw opgedane levenswijsheden in De Telegraaf: 'Het leven is als een hordenloop. Je weet dat er gesprongen moet worden, maar dat wordt knap lastig als de Belastingdienst tijdens de wedstrijd steeds hogere hekjes zet.'
In de slotaflevering van een ontluisterende prachtserie over de Belastingdienst, gisteren in deze krant, refereerden de verslaggevers aan een eerdere primeur van de Volkskrant.\\ Daarin werd onthuld dat de half miljoen extra controles en boekenonderzoeken die de dienst jaarlijks had willen uitvoeren om extra belasting op te halen, niet zijn gehaald. Soms bij lange na niet. Die informatie heeft de krant boven water kunnen tillen dankzij een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur. En dat was een fout, zei staatssecretaris Wiebes achteraf. De documenten hadden nooit openbaar mogen worden, omdat het strategische informatie betreft die 'de handhaving kan schaden'. Potentiële sjoemelaars weten nu dat de pakkans lager is dan de dienst doet voorkomen.
Zo klinkt het alsof de krant een subversieve daad verrichtte. Je kunt het ook anders zeggen: Wiebes had het klungelen bij de fiscus het liefst onder de pet gehouden.

En weg is-ie (Marcel Besselink Volkskrant 25 augustus 2017 p. 18):
VVD Tweede Kamerlid Duisenberg vertrekt vijf maanden na de verkiezingen naar een lobbyclub op het gebied van zijn jarenlange woordvoerderschap in het parlement (Ten eerste, 24 augustus).
Naar aanleiding hiervan komt wederom de vraag naar voren of een afkoelingsperiode voor bewindslieden en volksvertegenwoordigers alvorens een dergelijke overstap te maken wenselijk is. De VVD is hier niet voor, men stelt dat de persoonlijke integriteit doorslaggevend moet zijn.
Gezien de staat van dienst van de VVD op dit vlak lijkt mij dit juist een reden om wel voor een dergelijke afkoelingsperiode te kiezen.
Robin Linschoten (D. Groenendijk Volkskrant 25 augustus 2017 p. 18):
We weten toch allemaal: alleen bijstandsgerechtigden frauderen. VVD-politici 'vergissen' zich alleen maar, 'vergeten' soms wat of zijn een beetje 'onzorgvuldig' geweest . Niets aan de hand dus. Oh ja, hoe zit dat eigenlijk met het onderzoek naar het handelen van voormalig VVD-voorzitter Keizer? Is dat keurig de doofpot in gegaan?
Herlees Karel van het Reve (Loek van der Zon Volkskrant 25 augustus 2017 p. 18):
Naar aanleiding van haar bijdrage raad ik Saskia Pieterse (O&D, 24 augustus) en alle andere reageerders op het stuk van Valkenberg (O&D, 14 augustus) aan om (nog?) eens Wat waren ze kwaad van Karel van het Reve te lezen.

Moraal keert terug in Japans onderwijs (Jeroen Visser Volkskrant 25 augustus 2017 p. 3):
Vanaf volgend schooljaar krijgen alle Japanse kinderen tussen de 6 en 15 jaar een nieuw vak: 'moraalonderwijs'. Is dat nuttige weerbaarheidstraining of gevaarlijke propaganda? Een kijkje op een van de proefscholen.
Patriottisme
Een ander pijnpunt is waarde nummer zeventien: patriottisme. 'Heb je land lief in de wetenschap dat je een Japanner bent en help het land en de cultuur te ontwikkelen als burger van staat en maatschappij.'
Einde aan pesten op school?
Volgens hoogleraar Kariyado misbruikt de regerende Liberaal-Democratische partij van Abe de tragedie. 'Er is geen leraar die gelooft dat dit een eind maakt aan het pesten op school. Het is veeleer een culturele strijd;
veel Japanners vrezen dat jongeren belangrijke normen en waarden niet meer meekrijgen. Abe gebruikt dit om zijn conservatieve gedachtengoed door te drukken.'
Ook de school van meester Emori benadrukt dat de moraallessen 'het leven van studenten kunnen verbeteren'. Tegen het eind van de les vertelt Emori de kinderen hoe hij ooit zelf worstelde met standvastigheid. Om te slagen voor de lerarenopleiding moest hij piano-examen doen, maar de lessen wilden maar niet beklijven. Even dacht hij aan opgeven. 'Mijn medestudenten moesten me er naartoe slepen', aldus Emori. 'Dankzij hen haalde ik uiteindelijk mijn examen.' Dus wat gebeurt er als je volhoudt en blijft oefenen?
Een meisje met lange zwarte kousen krijgt het woord. 'Als je maar niet opgeeft, er veel moeite in stopt en het samen met vrienden probeert, leer je het vanzelf.'
Meneer Emori legt tevreden zijn krijtje neer.

Tegengeweld van Antifa werkt averechts (Peter Singer Volkskrant 25 augustus 2017 p. 18):
Geweldloze betogers tegen neonazi's verdedigen met knuppels tast de waardigheid van het protest aan.
Moeten demonstraties van neonazi's en blanke racisten tegemoet worden getreden met geweld? Die vraag is weer actueel na de tragische gebeurtenissen in Charlottesville, Virginia. Op 12 augustus protesteerden activisten die het blanke ras superieur vinden daar tegen de verwijdering van een standbeeld van Robert E. Lee, de leider van het zuidelijke leger tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-65). Er werd een tegendemonstratie georganiseerd en er braken straatgevechten uit. Een vrouw werd gedood toen een blanke nationalist in zijn auto met hoge snelheid op de tegendemonstranten inreed.
Sommige antifa-activisten traceren de oorsprong van hun beweging naar de groepen die in de jaren twintig en dertig de fascisten in Europa op straat bestreden. In Duitsland sloegen in de jaren voordat Hitler aan de macht kwam paramilitaire nazi-groepen Joden en politieke opponenten soms dood. Links antwoordde met zijn eigen milities. Het resultaat was een escalatie in straatgeweld en het gevoel in de samenleving dat de openbare orde instortte. Velen geloofden dat een sterke hand nodig was om orde te herstellen. We weten allemaal hoe dat afliep.
Is het vergezocht om te denken dat de geschiedenis zich op deze manier kan herhalen? Voor antifa-activisten blijkbaar niet: zij trekken immers deze historische parallel. The Times citeerde een antifa-activist: 'Als we niets doen, stellen we hen in staat een beweging op te bouwen waarvan het einddoel genocide is.' Als dat het gevaar is, dan moeten we een betere manier vinden om dat te bestrijden dan de tactiek die zo overduidelijk faalde in Duitsland.

Indisch centrum dient als afkoop veel hogere schuld (Sylvia Pessiron, Griselda Molemans en Rob MalaschVolkskrant 25 augustus 2017 p. 19):
Met veel fanfare werd de oprichting van een centrum over Indië gevierd. Dat is misplaatst.
De conclusie ruim 25 jaar later is dat het Indisch Platform helemaal niets heeft kunnen betekenen voor het uitgebleven rechtsherstel. En dan hebben we het niet over kleingeld. Alleen al met de backpayverplichting voor de naar schatting 90 duizend Knil-militairen en overheidsambtenaren is 2,25 miljard euro gemoeid. In plaats dat de Nederlandse overheid al haar personeel heeft uitbetaald, kwam ze op 15 augustus 2015 met de 'heuglijke' mededeling dat aan alle rechthebbenden die op die datum nog in leven waren een bedrag van 25.000 euro uitbetaald zou worden. Er bleken nog 577 mensen in leven te zijn. Aan wie in totaal 14,5 miljoen euro uitgekeerd is. Tel uit je winst.
Wat dit nieuwe herinneringscentrum in werkelijkheid is, is een afkoop. Een Indische fooi. Een schenking van 10 miljoen euro die doet voorkomen alsof hiermee alle openstaande rekeningen voldaan zijn. Geen woord echter over de reeks aanspraken van de Indische gemeenschap jegens de Nederlandse staat, banken en verzekeringsmaatschappijen.

Staat ons ook een financiële Kim Jong-un te wachten? (Peter de Waard Volkskrant 25 augustus 2017 p. 23):
De massavernietigingswapens van Saddam Hussein werden nooit gevonden. De financiële massavernietigingswapens ontploften in 2007 en 2008 wel.
Banken werden weggevaagd, evenals banen, de radio-actieve neerslag viel wereldwijd en het financieel systeem schudde op zijn grondvesten. De grootste verkoper van cds, kredietverzekeraar AIG, leed in 2008 een verlies van 99,3 miljard dollar (84 miljard euro), hetgeen een even onmogelijk te verbreken wereldrecord lijkt als dat van Usain Bolt op de 100 meter sprint.
Gisteren meldde de Financial Times dat alleen in de eerste helft van 2017 voor tussen de 20- à 30 miljard dollar aan kredietverzekeringsproducten is gekocht op een mogelijk bankroet van bedrijven. In 2016 was dat voor het hele jaar 15 miljard en in 2015 nog 10 miljard.
Kopers zijn de bekende hedgefondsen, verkopers zijn banken als Citigroup, JP Morgan Chase en BNP Paribas.
Hoogst bedreigende massavernietigingswapens worden niet alleen gemaakt door Kim Jong-un.

Carrousel Den Haag of Baantjescarrousel Den Haag (Eline Huisman en Ariejan Korteweg Volkskrant 6 februari 2016 katern Vonk p. 8-11):
Wie toegang wil hebben tot de beslissers in Den Haag, moet weten waar de sleutel ligt. En wie weet dat nou beter dan een gewezen politicus? Daarom draaien zoveel ex-Kamerleden en -ministers hun rondje mee.
Hoe zit het met belangenverstrengeling? Bart de Liefde kwam vijf jaar lang het Kamergebouw binnen als VVD-parlementariër. Straks doet hij hetzelfde, maar dan namens taxibedrijf Uber. Zijn belofte zich beschikbaar te houden voor toelichting op die overstap verdampte binnen een dag. Een ideale draaideurpoliticus komt binnen als fractiemedewerker, leert zo de olifantspaadjes kennen, wordt Kamerlid en gaat dan cashen in de lobbysector. Dat is wat Bart de Liefde doet, maar ook zij het noodgedwongen partijgenoot René Leegte. Ze staan daarin niet alleen. Feenstra is tegenwoordig lobbyist voor de Rotterdamse havens. Oud-politici als Bert Bakker, Frits Huffnagel en Robin Linschoten vervullen lobbyfuncties, net als Ben Bot (bij Meines Holla) en Jack de Vries (bij Hill & Knowlton).
Omgekeerd
Ook het grensverkeer in omgekeerde richting is frequent, vooral in de VVD-fractie. Kamerlid Jeroen van Wijngaarden is afkomstig uit de lobbybranche (PwC), net als Han ten Broeke (Weber Shadwick), Mark Harbers (Dröge & Van Drimmelen), Ingrid de Caluwé (Burson Marsteller) en Anne Mulder (Pauw Sanders Zeilstra). Partijgenoten Arno Rutte, Ton Elias en Bas van 't Wout hebben een verleden in strategische communicatie, een van de vele schuilnamen waarvan de lobbysector zich kan bedienen.
In het lobbyvak wordt een onderscheid gemaakt tussen professionals voltijds lobbyisten en practitioners, die uit hoofde van hun functie aan belangenbehartiging doen. Wie in het lobbyistenregister van de beroepsvereniging voor Public Affairs zoekt (BVPA), komt de meeste ex-politici niet tegen. Die vindt geen Jan Peter Balkenende (Ernst & Young) of Jan Kees de Jager (KPN), Wouter Bos (eerst KPMG, nu VUmc), Maxime Verhagen (Bouwend Nederland), Camiel Eurlings (eerst KLM, nu Internationaal Olympisch Comité), Gerard Schouw (Nefarma) en Gerdi Verbeet (o.a. commissaris bij Siemens).

Met behulp van het 7 schillenmodel kan de boodschap van authentiek leiderschap worden weergegeven. De kern van Authentiek leiderschap is dat je je gedrag niet van buiten naar binnen moet laten bepalen (rode pijl), maar van binnen naar buiten (groene pijl). Dan praat je over authentiekleiderschap. Authentiek leiderschap laat zien hoe in het leven schommelingen tussen Leven en Dood, bijvoorbeeld kleine conjunctuurschommelingen en grote Kondratiev-cyclus ontstaan en kunnen worden opgelost.

Een variant op het peterprincipe, het sprookje De nieuwe kleren van de keizer van Hans Christian Andersen is nog steeds actueel. Mandarijnen van de keizer bevolken nu de bureaucratisch geleide ministeries.

Anna Lemkow hoofdstuk 10 DE PSI-VERMOGENS: DE RELATIE TUSSEN BINNEN EN BUITEN (p. 226):
Zonder twijfel is het de nieuwe fysica die de parapsychologie in een respectabeler licht heeft gesteld. Het idee van het ruimte/tijd-continuüm helpt ons om de tijd te zien als een ondeelbare heelheid die nu voor ons aanwezig is, met inbegrip van dat wat we beschouwen als verleden en toekomst. Als dat zo is, dan is precognitie misschien een tijdelijke glimp van die heelheid. En als sub-atomaire deeltjes over enorme afstanden ogenblikkelijk met elkaar kunnen communiceren, kunnen mensen dan niet af en toe het vermogen bezitten om zich bewust te worden van iets wat zich ergens in de ruimte afspeelt?
226: Het idee dat alle gebeurtenissen in de natuur met elkaar verbonden zijn door betekenis berust op de occulte metafysica, die stelt dat bewustzijn het belangrijkste veld van ervaring is, en dat alle gebeurtenissen op een bepaalde manier zinvol zijn, of een conceptuele component bezitten die ze begrijpelijk en belangrijk maken. Een complementair concept in het Westen is het idee van de aangeboren harmonie of `sympathie’ van alle dingen, zoals door Hippocrates, Philo en Theophrastus werd verondersteld. Deze sympathie werd als verklaring aangevoerd voor elke vorm van gelijktijdigheid; het is een belangrijk element in de alchemie en de astrologie. De grote Arabische (soefi-)filosoof Ibn Arabi zag in de acausaliteit van spontane gebeurtenissen een bewijs dat het hele universum een theofanie is, die door de voortdurende creativiteit van de goddelijke Verbeelding gemanifesteerd wordt – die ook werkzaam is in de mens, en die het voor hem mogelijk maakt het kosmische proces waar te nemen en eraan deel te nemen.
Emily B. Sellon
229:
Ik durf te stellen dat de psi-vermogens tenminste latent in ieder van ons aanwezig zijn en dat velen van ons de spontane werking ervan hebben waargenomen in zichzelf, op belangrijke, minder belangrijke of onbenullige manieren. Zij zijn in het geheel niet van dezelfde orde als spirituele visie, zoals Bendit uitlegt. Toch zijn ze intrigerend en belangrijk in de zin dat ze de onderlinge verbondenheid van onze fysieke en mentale, of onze innerlijke en uiterlijke werelden bevestigen. Om dezelfde reden is de parapsychologie interessant in de zin dat ze onze overtuiging versterkt over de uiteindelijke convergentie en complementariteit van de verschillende vormen van kennis en ervaring.

Verbeeldingskracht (universeel bewustzijn, kosmisch bewustzijn, autopoiese, biogenesis, aion, ideatie, scheppingsdriehoek 9 - 3 – 6, actieve imaginatie van Carl Jung), de kernkwaliteit creativethink - Ilya Prigogine heeft het over de ervaring van creativiteit - is het positief tegenovergestelde van chaos. Middels een ideologische ommekeer is het mogelijk ons met de natuurlijke kringloop (flow), te verbinden. We zijn medescheppers van iedere situatie die in ons leven ontstaat. Ieder initiatief, elk mens kan door het vlindereffect de zelfordening positief beïnvloeden. De chaostheorie leert dat alles met elkaar verbonden is en de onderzoeker niet af te scheiden is van het onderzoek. Alleen door dat wat is te accepteren komt de evolutie een stapje verder.

De beide kanten van een medaille weerspiegelen zich als het ware in elkaar, maar er is echter niet van een volledige (vol en ledig/leeg), maar van een gebroken symmetrie sprake.

Wijsheids-H.P. BlavatskyG. Barborka Het Goddelijke planAuthentiek leiderschapMarja de Vries De Hele Olifant in Beeld
sleutel eenÉne werkelijkheidWet van 'ontstaan' (p. 584), Skandhas (p. 514)OmgevingWet van Trilling (p. 89)
sleutel tweeWet van harmonieWet van de Wezenlijke Eenheid (p.85)Harmonie (Collectief karma)Wet van eenheid (p. 46)
sleutel drieWet van beweging, analogieWet van beweging (p. 153),VaardigheidWet van overeenstemming (p. 60)
sleutel vier'Aether en Ether'Wet van Zelf-ontplooiing (p. 129, 532)Probleem van het egoWet van polariteit (p. 150)
sleutel vijfIndividualiteit (1 + 4)Wet van evolutie (p. 158), Svabhavat (p. 585)Leergedrag (Morele kompas)Wet van ritme (p. 167), Akasha (p. 48)
sleutel zesRechterpad en LinkerpadWet van herstel van evenwicht (p.65)Norm (Individueel karma)Wet van oorzaak en gevolg (p. 195)
sleutel zevenGoddelijke wijsheidZevenvoudige wet (p. 227)Authenticiteit (theofanie)Wet van dynamische balans (p. 226)

Ook sluiten de zeven sleutelprincipes die in het boek Net als jij ben ik EEN VAN DE MILJARDEN expressies van de schepping op deze aarde van Fred Matser worden besproken, op deze indeling aan.

'Onleesbaar'roepen is te makkelijk (Saskia Pieterse Volkskrant 24 augustus 2017 p. 22):
Tot slot nog dit. Karel van het Reve was een groot aanhanger van Karl Popper. Alle wetenschap die niet voldeed aan het popperiaanse falsificatiebeginsel was volgens hem niet deugdelijk; daarom was de gehele literatuurwetenschap in zijn ogen onwetenschappelijk. Nu was Popper in de jaren zeventig erg in de mode, maar de wetenschapsfilosofie is niet stil blijven staan. Hoog tijd daarom dat de complexiteit van het filosofisch denken over valide wetenschapspraktijken tot het Nederlandse opinielandschap doordringt. Veel hoop heb ik daar niet op. Generaties Nederlandse opiniemakers hebben immers complete denk- en wetenschapstradities afgeschreven omdat ze met Van het Reve in de hand na enig bladerwerk slechts 'onleesbaar!' hoefden te roepen. Op het moment dat een essayist structureel ingezet wordt om desinteresse tot een deugd te verklaren, wordt het misschien toch tijd zijn erfenis eens kritisch te heroverwegen.

Donald Trump, de neonazi's en de KKK (Maureen Dowd Volkskrant 23 augustus 2017 p. 21):
Trump leert ons welke waarden ons dierbaar zijn - precies die waarden die hij niet koestert.
Er zal veel pijn zijn terwijl deze president regeert en de klok zal worden teruggedraaid. Maar we zullen er sterker uit tevoorschijn komen als deze laatste oerschreeuw van witte superioriteit en beklag en angst voor de toekomst uit het systeem is. Elke dag leert president Trump ons welke waarden ons dierbaar zijn precies die waarden die hij niet koestert.
Mijn vader, een oorlogsveteraan en gedecoreerde politieheld, verdeelde mannen in mannen en wezels. Toen Trump de KKK en de neonazi's in Charlottesville hooghield, maakte hij duidelijk tot welke categorie hij behoort. Je bent geen tough guy als je niet kunt opstaan tegen het schuim der aarde. Hij volgde het geraas van de menigte naar donkere, gewelddadige plaatsen, geleid door zijn niet te bevredigen ego.
Of, zoals mijn vader zou zeggen, hij is een wezel.

De trap naar terreur (Bert Wagendorp Volkskrant 22 augustus 2017 p. 2):
Onze verslaggever Mark Misérus was afgelopen weekend in Ripoll, een stadje in de buurt van Barcelona waar een aantal van de aanslagplegers woonden die donderdag toesloegen op de Ramblas. Ook de imam die hen de waandenkbeelden en religieuze moordzucht in het hoofd had geprent kwam er vandaan.
De Ruijter was niet verbaasd. Volgens haar bleek uit veel onderzoek dat het 'heel normale mensen zijn die zoiets doen'. In aanleg normale mensen, bedoelde ze, tot ze zich in de Staircase to Terrorism - het trappenhuis naar terrorisme - begeven, hun normaliteit verliezen en achter het stuur van een moordbusje gaan zitten.
De Staircase to Terrorism is een metafoor, een model uit 2005 van Fathali M. Moghaddam, Iraans hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Georgetown in de VS. Na de aanslagen op de Twin Towers in 2001 verdiepte hij zich in het terrorisme, en vooral in de vraag hoe het kan dat uit een grote groep ontevredenen een klein aantal individuen uiteindelijk overgaat tot terreur.
Het trappenhuis van Moghaddam telt vijf etages. Leden van een samenleving die oneerlijkheid ervaren gaan naar de eerste, wie geen opties ziet voor verbetering gaat door naar de tweede. Ziet de ontevredene een duidelijke vijand, dan wacht de derde verdieping - daar ontstaat de bereidheid tot geweld. Op de vierde verdieping volgt het contact met een organisatie die geweld acceptabel verklaart en haar aanhangers isoleert. Dan is er geen weg meer terug: de vijfde verdieping is de etage van de terreur.

Waar zou Vanvugt liever wonen? P.C. Emmer Volkskrant 6 februari 2018 p. 22):
Als gouverneur van Nederlands Brazilië heeft hij de slavernij, die hij in de kolonie aantrof, laten bestaan en de slavenaanvoer nieuw leven ingeblazen. Dat bestrijdt niemand. Maar Johan Maurits was geen slavenhandelaar of plantagebezitter. Zijn salaris kan evenmin indirect zijn gefinancierd uit de winsten van de slavenhandel of slavernij, want zijn werkgever, de WIC, maakte juist grote verliezen op de verkoop van slaven op krediet. Daarmee vergeleken is het feit, dat een deel van de inrichting uit Brazilië stamt, klein bier.

Verzacht de gruwelijkheid van het kolonialisme niet (Ewald Vanvugt Volkskrant 1 februari 2018 p. 25):
Is de kritiek op Johan Maurits en de slavenhandel overdreven, zoals Piet Emmer beweert? Een repliek.
Onder invloed van het slavernijdebat en de Zwarte Pietendiscusssie - termen voor de omslag in Nederland naar een nieuwe omgang met het koloniale verleden - besloot het Mauritshuis een beeld van Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679), de bouwheer en naamgever van het museum, niet langer als een gastheer in de hal te plaatsen maar als iemand met een beschadigde reputatie buiten zicht in een depot te zetten.
Dit gedrag vindt de Leidse emeritus hoogleraar Piet Emmer maar 'een vreemde geste van het Mauritshuis'. Hij is in het openbaar bezig met een omscholing tot pamflettist en van de ophef rond Maurits begrijpt hij niets: 'Hij was geen eigenaar van een plantage of van een suikermolen, en hij heeft geen vermogen verdiend aan de slavenhandel.' (Ten eerste, 16 januari).
Dat iemand de rol van apostel van het weldoende kolonialisme op zich neemt om reacties in het publieke debat uit te lokken overschrijdt de grens van het fatsoenlijke. Dat een pamflettist tot iedere prijs aandacht zal vragen hoort bij zijn bezigheid. Maar dat een gepensionneerde professor belegen propaganda en desinformatie verspreidt als wetenschap, moet worden weersproken.
Propaganda voor het weldoende kolonialisme lijkt tegelijk het schrille licht te willen verzachten op de gruwelijke basiskennis dat het ene volk met veel geweld het andere onderdrukte en voor zich liet werken.

Van Dis bij DWDD: Nederland was vroeger ‘de wreedste natie ter wereld’ (5 mei 2016):
DWDD leverde op Bevrijdingsdag een Europaspecial af waarin onder andere Geert Mak en Adriaan van Dis uitleg geven over de staat van onze wereld en hoe we daar terecht zijn gekomen. Adriaan van Dis vertelde dat we in de voorbije eeuwen een slechte naam hebben opgebouwd in de rest van de wereld. De welvaart die we in de 19e eeuw en eerder vergaarden werd geroofd bij andere volkeren, dat ging gepaard met vaak zeer bloedige onderdrukking. Hij citeert uit het nieuw verschenen boek Roofstaat van Ewald Vanvugt dat als ondertitel draagt ‘wat iedere Nederlander moet weten’. Van Dis benadrukt dat de huidige generaties zich niet schuldig hoeven te voelen maar dat ze wel moeten weten wat onze voorouders gedaan hebben. Hij laat wat beelden zien die toen hoe tot op den dag van vandaag historische figuren kritiekloos worden vereerd, terwijl ze enorme misdaden hebben begaan. In de 17e eeuw werd Nederland niet voor niets “de wreedste natie ter wereld” genoemd.

Plato verdeelde de werkelijkheid in twee zijnssferen, materie en geest met als schakel de ziel. Het Antahkarana, nous legt de imaginaire verbinding tussen epithumia en thumos. Het zelfbewustzijn, dat meta-leren mogelijk maakt, kan als een recursiefproces worden opgevat. Het pentagram staat symbool voor zelfgelijkvormigheid, recursie.
Plato heeft al onderkend dat nous, de relatie tussen ‘Thumos en Epithumia’, het bekende Lichaam-geestprobleem, één medaille met twee kanten is. Plato heeft het dilemma al omschreven als kiezen we voor thumos of voor epithumia, de kwalitatieve of de kwantitatieve as, in de theosofie het rechter - of linkerpad (rechter - of linkerhand)?

Het leerproces van Plato zal 'De grote manipulator' Trump niet veranderen. De afgelopen decennia hebben te veel managers zich met het doorschuiven van problemen bezig gehouden. De hamvraag is nu of je voor het 'oplossen of doorschuiven' van problemen riant wordt beloond? Primair draait het nog steeds om het onderscheidt tussen thumos en epithumia van Plato. Al geeft Freud met zijn Über-ich, Ich en Es een nieuwe doorsnede. Het ééndimensionale marktdenken (Groupthink) viert hoogtij en werkt alleen nog maar contraproductief.

Carin Citroen Rentmeesterschap van de wereld (verjaardagsboodschap van Annie Besant in 1923):
De mensen hebben op vele manieren God gezocht, maar niet gevonden, omdat zij verkeerd zochten. Zij zochten hem in het woud en in het oerbos, in de woestijn en in een grot; zij zochten hem d.m.v. kastijding en marteling, door middel van kennis en argumenten, maar Hij ontsnapte hen steeds.
Op één plaats kan Hij zeker gevonden worden, daar waar zij Hem nooit zullen verliezen en dat is de plaats voorbij emotie en verstand, in de diepte van uw eigen Geest, die Hij waarlijk is. Daar verblijft Hij altijd in de Holte van het Hart, de verborgen God, het Licht voorbij het donker, de Eeuwige, die Kracht is en Liefde en Schoonheid. Vind hem daar, en daarna zul je hem overal zien, in elk mens, in elk dier, in iedere plant, in de ruimte die ons omgeeft in vreugde en verdriet, in genot en in kwellingen, zelfs in het donker van het kwaad en van de schaamte. Vereer hem in alle wezens; dien hem in alle noden; geef hem te eten in degenen die honger lijden, onderwijs hem in degenen die onwetend zijn; heb hem lief in degenen die niet beminnenswaardig zijn; maak van uw leven een tempel en van uw handelingen zijn offer. Dan zullen uw ogen eens de Koning in zijn Schoonheid aanschouwen, de hoogste manifestatie van God op aarde en u zult uitgroeien tot de volmaakt geworden Mens, de goddelijke Mens.”
Een hart dat liefheeft is een hart dat geeft, niet met een bepaald doel erachter, om er iets voor terug te krijgen: dat is politiek. We kunnen geen politici zijn hier in de Theosofische Vereniging, maar we kunnen dienaren zijn. Je kunt niet liefhebben als je niet dient – dienen niet in de zin van ‘voor wat hoort wat’ (you scratch my back and I'll scratch yours, vriendjespolitiek), maar met je hele hart. Wij zullen alleen waardige dienaren zijn die de ziekte van de koning verzorgen, wanneer we ophouden de aarde te exploiteren voor zelfzuchtige doeleinden en haar, onze zorgende moeder, onze geduldige moeder, met grote eerbied liefhebben. Dan zal de natuur onze verandering van ideeën vieren en daarop antwoorden door zich weer in een sappig groen en met bloemen bedekt land te ontwikkelen, waar voedsel in overvloed zal groeien voor iedereen en waar dieren kunnen grazen en vriendelijk behandeld zullen worden als onze jongere broeders.
Wanneer zullen mensen begrijpen dat rentmeesterschap van de wereld een heel serieuze verantwoordelijkheid is, die we moeten delen?

Filmbazen of 'Niemand is maagd als hij gaat filmen' (Ariejan Korteweg Volkskrant 15 oktober 2016 bijlage Sir Edmund p. 64-69):
De chroniqueurs van somberte in de lagere klasse zijn ze genoemd, de filmmakers Jean-Pierre en Luc Dardenne. Ze leggen ons aanstekelijk eensgezind uit wie dáár nou eens invloed op hadden.
2. Filmregisseur: Roberto Rosselini
Luc: 'Ik houd ook van Francesco, giullare di Dio. Die monniken als stenen, die beginnen te bewegen in hun collectieve leven, dat zijn magnifieke beelden. En dan de grote teleurstelling als een van hen een leproos wil genezen en dat mislukt. Religie als instituut is voor ons niet belangrijk, maar de tien geboden en de bergrede zijn bronnen van inspiratie. Religie is ook diepe, gedeelde cultuur. Onze ouders leefden daarnaar. Iedereen was welkom, hongerigen kwamen eten, daklozen bleven overnachten.'
Jean-Pierre: 'Misschien hebben we daardoor niet die obsessie met materie die bij deze tijd hoort: dat je de zin van je bestaan zoekt in objecten. We kijken niet neer op plezier, maar onze films zijn wel een beetje streng en minimalistisch.'
Luc:
'Gelukkig zijn is je plicht vervullen, verantwoordelijk zijn voor andermans leven. Dat zie je in La fille inconnue. De mens is er om goed voor een ander te zijn. Dat proberen we in film te vertellen.'
3. Filmregisseur: Maurice Pialat
Jean-Pierre: 'Niemand is maagd als hij gaat filmen, je pakt links en rechts. Pialat is voor ons ook een les in vrijheid. Hij is een filmer van lichamen. Gisteren zag ik Sous le soleil de Satan. Dat beeld van Depardieu op de rug, dat massieve lichaam. Prachtig.'

Voetnoot Sprookjes (Arnon Grunberg Volkskrant van 28 oktober 2015):
De burger wil worden verleid.
Maandagavond dineerde ik in Pretoria met rechtsgeleerde Marinus Wiechers en enkele Zuid-Afrikaanse rechters. Wiechers heeft meegeschreven aan de Zuid-Afrikaanse en Namibische grondwet.
Halverwege het hoofdgerecht zei Wiechers: 'Eigenlijk is de constitutionele monarchie de beste staatsvorm. Je hebt iets nodig wat boven de democratie staat en voor continuïteit zorgt.'
Ik ben nooit zo'n monarchist geweest, maar ik begreep de redelijkheid van Wiechers argumenten. Ja, het was misschien een vergissing te denken dat de min of meer goed opgeleide en geïnformeerde burger geen sprookjes meer nodig zou hebben.
Tegenover de destructieve sprookjes die Europa momenteel teisteren, kunnen minder destructieve varianten worden geplaatst. Wat de EU bijvoorbeeld node mist, is een koningshuis en in navolging van Engeland zou Brussel burgers ook eens tot ridder moeten slaan.
De burger wil worden verleid. Niet alleen met 1 procent meer koopkracht, maar vooral met prachtige verhalen. En uiteraard ook met een griezelverhaal nu en dan.

Schepping, rentmeesterschap en de overheidstaak (p. 271):
Overheidstaak en normstelling In het CDA staat 'rentmeesterschap' als politiek principe niet op zichzelf. Het maakt onderdeel uit van het geheel dat de vier kernbegrippen samen vormen en moet gelijktijdig met de andere drie, gerechtigheid, gespreide verantwoordelijkheid en solidariteit, worden toegepast. De vier kernbegrippen vormen in hun onderlinge samenhang de richtingwijzer voor christendemocratische politiek. Gelijktijdige toepassing ervan leidt tot de beleidslijn dat gerechtigheid van de overheid vraagt het milieu tegen aantasting en roofbouw te beschermen, de publieke zorg te dragen voor ieders eerlijk aandeel in het vruchtgebruik en voorwaarden te scheppen voor de beleving van rentmeesterschap en solidariteit: de burger, de boer, de industrieel moeten bewerken en bewaren in gespreide verantwoordelijkheid en de naaste in de vruchten daarvan Iaten meedelen. Aldus dient de zorg voor het milieu zijn plaats te hebben in de verantwoordelijke samenleving. Het rapport 'Publieke gerechtigheid' (Wetenschappelijk lnstituut voor het CDA, 1990) leerde ons dat de overheidstaak daarin kan worden samengevat in de termen waarborgen, normeren en aanspraken honoreren, welke benadering ook is terug te vinden in het geactualiseerde Program van Uitgangspunten van het CDA (1993, art. 5).

WC eend-wetenschap grijpt om zich heen (Sandra Beckerman Volkskrant van 28 oktober 2015 p. 24):
Gekocht onderzoek en belangenverstrengeling tasten de geloofwaardigheid van de wetenschap aan.
Wetenschappers Jeroen van der Sluijs en Henk Tennekes schreven in een opiniestuk in NRC dat pesticiden betrokken moeten worden bij het onderzoek naar bijensterfte. Volgens Van der Sluijs belde Bayer de dag erna met zijn baas op de Universiteit Utrecht om verhaal te halen. Medeopsteller van het stuk Henk Tennekes kreeg na dit kritische artikel geen onderzoeksopdrachten meer van externe wetenschapsfinanciers en moest daardoor zijn huis verkopen.
Het huidige financieringssysteem leidt tot gekochte wetenschap en belangenverstrengeling. Een tweede probleem is dat het huidige financieringssysteem ertoe leidt dat vaak niet de juiste vragen worden gesteld.
De vraagstelling gaat niet meer uit van wetenschappelijke of maatschappelijke relevantie, maar wordt benaderd uit commercieel oogpunt: waar krijg je de beste financiering voor?
Volgens 60 procent van de hoogleraren van de Universiteit van Wageningen is de financiering doorslaggevend bij het bepalen van de onderzoeksonderwerpen. Door het ontbreken van overheidsfinanciering wordt er te weinig langdurig, fundamenteel en onafhankelijk onderzoek gedaan. Juist dat soort fundamentele, onafhankelijke onderzoek leidt tot wetenschappelijke doorbraken.

In dit kader is ook het afscheidscollege over de managementwetenschappen De kloof tussen theorie en praktijk van Prof. dr. Godfroij interessant.
Ik trek vijf conclusies:
1. Het gebrek aan relevantie van de managementwetenschappen is een reëel probleem. Een koerswijziging is nodig.
2. De hoofdoorzaak van dit probleem is de dominantie van een denkmodel en methodologie die niet voldoende aansluiten bij de praktijk. Alternatieve of zelfs klassieke benaderingen moeten de veelzijdigheid herstellen.
3. Ook de interactie tussen wetenschappers en praktijkmensen moet hersteld worden.
4. Onderzoeksgroepen die doorgaan hun koers te laten afhangen van tactisch gedrag binnen de wereld van de zuivere wetenschap, brengen hun eigen toekomst in gevaar door gebrek aan toegevoegde waarde voor de samenleving.
5. Het is dringend nodig het afrekensysteem ter discussie te stellen. Ik denk eerder aan afschaffen dan aan perfectioneren.

Het boek Schuldgevoel Over de behoefte aan dingen die we niet nodig hebben van Coen Simon gaat over het menselijk tekort, dat onze gemoederen al millennia bezig houdt.
‘Geluk is de geur van een nieuwe auto’, aldus de succesvolle reclameman Don Draper in de televisieserie Mad Men. Wat zit er verstopt in de dingen waardoor we ernaar kunnen verlangen alsof ons leven ervan afhangt? Waarom hebben we behoefte aan dingen die we niet nodig hebben? En waarom is goud eigenlijk zoveel waard? In Schuldgevoel, essay van de maand, volgt filosoof en publicist Coen Simon (winnaar van de Socrates Wisselbeker 2012) de gangen van onze verlangens, schulden en verspillingen. Op zoek naar de oorsprong van de economie stuit hij op een schuld die nooit kan worden afgelost: het
menselijk tekort. We doen alles om maar van ons schuldgevoel af te komen, zelfs verspillen. Het doel van de economie is dan ook nooit de nul op de eindbalans. Hoe rationeel we de schaarse middelen ook verdelen, dit debet blijft altijd staan.
48/49: Vóór de zondeval leeft de mens in onschuld en zonder schaamte. Dat klinkt heel maagdelijk, maar daar is weinig romantisch aan. Adam en Eva hebben zichzelf zogezegd nog niet ontdekt. Ze zijn mensen
zonder eigenschappen. Pas na hun de ontdekking van hun zelf wordt het bedekken zinnig en pas dan kunnen hun primaire verlangens liefdevol worden.
66: De dingen waarmee we ons omringen zeggen meer over onze ziel dan een MRI-scan van ons brein. Etc.
Het speelgoed is voor een kind wat het icoon is voor de gelovige. En dan zien we dat materialisme niet materie, maar geest als oorsprong heeft.
102: Op dit snijvlak tussen ernst en spel is de mens een onzeker wezen dat nog weleens wil doorslaan naar een van de twee kanten, of door gratuit alles te spelen, of door heel serieus en angstig te roepen om meer respect voor autoriteit.

Macron is juist de achilleshiel van de EU (Vincent Thepass Volkskrant 1 mei 2017 p. 18):
Macron belichaamt de oude politieke bubbel die een voedingsbodem is voor het rechtspopulisme.
Deze pro-Europese presidentskandidaat durft de wereld buiten de Franse grenzen te omarmen en loopt niet weg voor de globale veranderingen die hoe dan ook plaats gaan vinden. Macron belichaamt echter de oude politieke bubbel die de opkomst van het rechtspopulisme in de westerse wereld juist mogelijk heeft gemaakt.
Een groot deel van het potentiële rechts-populistisch electoraat heeft al decennia te maken met een vicieuze cirkel van flexibilisering, automatisering, loonmatiging en een constante dreiging van wegtrekkende werkgelegenheid naar lageloonlanden. Wanneer deze mensen vervolgens voor zichzelf op proberen te komen, krijgen ze van de architecten van die onzekerheid te horen dat ze zich onrealistisch en emotioneel opstellen: vrijhandel en liberalisering zijn de rationele oplossing die het algemeen belang verder zullen brengen.
Deze sussende verhalen zijn afkomstig van technocratische EU-instituties en traditionele politieke machtspartijen, groepen die intiem verbonden zijn met het multinationale bedrijfsleven dat juist profiteert van de neoliberale globaliseringstrend.
De rest van Europa kan hier echter van leren door verder te kijken dan simplistische tegenstellingen als pro-EU versus anti-EU, tekort. Laten we die problemen ook fundamenteel oplossen met een sociale, progressieve en democratische politiek.globalistisch versus xenofoob of rationeel versus emotioneel.
Trump, Wilders en Le Pen zijn symptomen van fundamentelere problemen, zoals economische onzekerheid en een democratisch tekort. Laten we die problemen ook fundamenteel oplossen met een sociale, progressieve en democratische politiek.

De man zonder eigenschappen (Duitse originele titel: Der Mann ohne Eigenschaften) is een roman in drie boeken van de Oostenrijkse auteur Robert_Musil. Tegen de achtergrond van het Wenen van 1913 en 1914 beschrijft hij de ideeën en mensvisie van zijn alter-ego Ullrich, een 32-jarige wiskundige.

Het samenbundelende principe de grens van een grens dat door Amanda Gefter op p. 349 wordt verwoord komt verdacht veel met de drie manifestaties van fohat - eenheid van alle eenheden DGL Deel I p. 467) of eenheid van eenheden DGL Deel I p. 698) of eenheid weerspiegeld in alle eenheden en elke eenheid DGL Deel II p. 668) - overeen.

G. de Purucker Bron van het Occultisme (Parabrahman-mulaprakriti)
Hoofdstuk Fohat, de dynamische energie van de kosmische ideatie
Fohat, de dynamische energie van de kosmische ideatie
212: Wanneer de dingen in elektrisch opzicht niet in evenwicht zijn, krijgen we de zeer warme of zeer koude dagen, de stormachtige dagen of de abnormaal rustige dagen. De bewegingen en werkingen van deze kosmische elektriciteit veranderen voortdurend van richting. De bliksem is één kort segment van een circulatie in de kosmos en is zeer nauw betrokken bij bepaalde vitale stromen tussen de zon en de aarde en de mens en de aarde; en die stromen bewegen zich door en naar en van de aarde en de meteoorsluier die haar omgeeft. Magnetisme is het alter ego van elektriciteit en elk is een ‘broeder-zoon’ van fohat. In wezen zijn wat wij zwaartekracht, elektriciteit en magnetisme noemen alle hetzelfde: drie manifestaties van fohat of de kosmische levenskracht zoals die zich in onze fysieke afdeling van het heelal voordoet. Dit heelal is niet verdeeld in graden die van elkaar zijn gescheiden, maar is een organisch geheel dat graden of stadia bevat die in elkaar overgaan, van het onzichtbare naar het zichtbare en nog verder omlaag weer naar het onzichtbare. Er zijn in feite geen radicale scheidingen, behalve in schematische zin.

John Algeo De donkere kant van het licht
De bijbelse mythe van de zondeval kan gezien worden als een verwijzing naar deze menselijke individualisatie en zijn gevolgen. In die mythe worden Adam en Eva, die de proto-mensheid vormen, er door de slang (de duistere engel) toe gebracht de vrucht te eten van de Boom van Kennis. De kennis die de vrucht geeft is die van hun eigen afgescheiden identiteit. In hun ongehoorzaamheid aan het goddelijke verbod om te eten, doen zij hun afgescheiden wil gelden – zij worden kiezende individuen. Dat is de Erfzonde, de straf hierop is verbanning uit de eenheid van de Tuin van Eden naar de diversiteit van de gevallen wereld. En de eerste man en vrouw behouden de gevolgen van hun afscheiding en geven die door aan hun afstammelingen – een gevallen natuur en ontvankelijkheid voor de grillen en verleidingen van Satan, de tegenstander, de personificatie van spirituele afgescheidenheid.
In de sterke eenvoud van de mythe van de Zondeval en de Erfzonde schuilt een grote waarheid. Wij erven de effecten van ons verleden, en een handelen dat misschien noodzakelijk geweest is – een zoektocht naar kennis, een volwassen worden, een bereiken van zelfstandigheid – kan gevolgen hebben die, als ze niet worden ingeperkt, niet goed zijn voor onze verdere ontwikkeling. Goede dingen uit het verleden kunnen slechte dingen worden in de toekomst.

Ina Belderis Ketterij door de eeuwen heen
Een ander belangrijk strijdpunt leidde tot verdere beschuldigingen tegen ketters: de leer van de erfzonde en de voorbeschikking. In de vierde eeuw verwierp Pelagius de voorbeschikkingsleer van Augustinus en wees hij iedere gedachte aan de zondeval van Adam en Eva af. Volgens Pelagius worden de fouten van de mens niet veroorzaakt door ingeboren slechte neigingen, maar door het vermogen om te kiezen. Wanneer men dit vermogen niet goed gebruikt, is men schuldig: zonde is een zaak van de wil. Pelagius verwierp de opvatting van Augustinus dat de mens was verdoemd tengevolge van de daden van Adam; hij beschouwde de dood als iets natuurlijks, niet als een straf. Het Pelagianisme werd in de zesde eeuw in de ban gedaan.

H.P. Blavatsky Isis ontsluierd (p. 387):
Men zal opmerken dat deze filosofie van de cyclussen, die door de Egyptische hiërofanten door de ‘cyclus van noodzakelijkheid’ werd gesymboliseerd, tevens de beeldspraak van de ‘zondeval’ verklaart. Volgens de Arabische beschrijvingen was elk van de zeven kamers van de piramiden – die verhevenste van alle kosmische symbolen – genoemd naar een planeet. De bijzondere architectuur van de piramiden getuigt op zichzelf al van het metafysische denken van de bouwers ervan. De top verliest zich in de heldere, blauwe lucht van het land van de farao’s, en stelt symbolisch het oorspronkelijke punt voor, dat zich verliest in het onzichtbare heelal, vanwaar het eerste ras van de spirituele prototypen van de mens begon.

De Geheime Leer Deel I Stanza 3 Het ontwaken van de kosmos (p. 93):
(a) Het schijnbaar paradoxale gebruik van de uitdrukking ‘zevende eeuwigheid’, die zo het ondeelbare verdeelt, is in de esoterische filosofie toegestaan. Deze verdeelt grenzeloze duur in onvoorwaardelijke eeuwige en universele tijd en een voorwaardelijke tijd (khandakala, gebroken tijd). De ene is de abstractie of het noumenon van eindeloze tijd (kala); de andere het periodiek hierdoor optredende verschijnsel, als het gevolg van mahat (de universele intelligentie, beperkt door de duur van het manvantara).
Mahat, de eerstgeborene van Gnana (of gnosis), kennis, wijsheid of de logos is dan voor de occultisten een weerspiegelde schim van het absolute NIRGUNA (Parabrahm, de ene werkelijkheid, ‘zonder kenmerken en eigenschappen’: zie de Upanishads). Voor sommige aanhangers van de Vedanta daarentegen is mahat een manifestatie van prakriti of stof.

De Geheime Leer Deel II, Stanza 9 DE LAATSTE EVOLUTIESTADIA VAN DE MENS (p. 216):
(a) De 'zondeval’ vond volgens de oude wijsheid en de oude geschriften plaats, zodra Daksha (de gereïncarneerde schepper van mensen en dingen in het begin van het derde Ras) verdween om plaats te maken voor dat deel van de mensheid dat zich had ‘gescheiden’.

Onfrisse filantropen (Eric Smit 5 mei 2014):
Ook stichting Topas richt zich op culturele en wetenschappelijke doelen. In 2012 werd bekend dat Topas de leerstoel corporate governance & capital markets aan de Universiteit Nyenrode sponsort. Deze leerstoel wordt bezet door Paul Frentrop, die zijn inaugurele rede heel toepasselijk de titel 'Andermans geld' meegaf. Frentrop is de biograaf van Pierre Vinken die ooit bestuurder was van stichting Topas. De stichting heeft geen website, doet geen mededelingen en heeft geen jaarrekeningen gedeponeerd.
Het OM kón hier geen actie tegen ondernemen volgens mij, simpelweg omdat de wet niet is overtreden. En ook (destijds) minister Donner gaf aan dat hij geen middelen had om in te grijpen. Anderzijds hebben alle betrokkenen bij de verkoop van Stichting PVH behoorlijk zitten slapen. Dat maakt de handelwijze van Vinken c.s. er evenwel niet minder kwalijk om, laat dat gezegd zijn.

Pierre Vinken meent dat ‘Geloven duidt op een verkeerd gebruik van de hersenfunctie’ (Volkskrant 22 september 2007). De titel van zijn biografie Tegen het idealisme is meesterlijk gekozen. Zijn biograaf Paul Frentrop portretteert Vinken als een universele geest, die op vele terreinen zijn tijd vooruit was. De titel van zijn biografie suggereert dat het denken van Pierre Vinken superieur is aan dat van bijvoorbeeld Plato, Kant, Hegel en Wittgenstein. Pierre Vinken denkt met al zijn uitzonderlijke talenten te weten hoe je wel een juist gebruik van de hersenfunctie kunt maken. De hamvraag is dan natuurlijk is dat ook zo? Het gaat om een al millennia voortdurend debat over de materiële versus geestelijke wereld. Pierre Vinken betwijfelt of de claim juist is dat religie en spiritualiteit terugkeert. De evolutie verloopt volgens hem in tegengestelde richting.

De mimetische theorie biedt wellicht een verklaring voor het bijgeloof waar Pierre Vinken aan lijdt. Hoe bestendig is het bouwwerk dat hij heeft opgetrokken? Hier ligt vermoedelijk het aanknopingspunt met de materiële werkelijkheid van Pierre Vinken. Hij was zijn tijd zeker vooruit door alleen naar de materiële kant van de werkelijkheid te kijken. Deze visie wordt zeker breed gedragen. De Volkskrant is destijds in deze trend meegegaan door het katholieke uit de naam te schrappen. Maar door het etiket aan te passen verandert nog niet de éne werkelijkheid.

Het brein is grotendeels symmetrisch van opzet. Veel functies zijn zowel links als rechts aanwezig. De hersenfunctie heeft betrekking op de synchronisatie van de rechter - en de linker hersenhelft. Beide hersenhelften moeten samenwerken, in balans zijn. Globaal regelt de visuele linkerhelft verbale, logische, analytische, rationele, redenerende, conceptuele en lineaire activiteiten. De linkerhelft deduceert, redeneert, verwerkt, weegt feiten tegen elkaar af, ordent waarden, vergelijkt en analyseert om tot een beslissing te komen. Terwijl de motorische rechterhelft regelt non-verbale, scheppende, holistische, visuele, ruimtelijke, intuïtieve en perspectivische functies; ze verwerkt informatie meer rechtstreeks door middel van instinct en intuïtie in plaats van door een logische gedachtegang. De rechterkant is sterk gericht op de grote lijnen. Het artikel ‘Onbegrepen genie of kille winstmachine’ in de Volkskrant van 28 september 2007 plaatst een kanttekening bij het functioneren van de rechter hersenhelft van Pierre Vinken.Volgens de biograaf is het beeld van een ‘gevoelloze op geld en macht beluste zakenman’ bepaald door de Kluwer-directie. Het lijkt er toch op dat ook Pierre Vinken een zwakke kant heeft. De éne werkelijkheid berust op zowel de materiële als de geestelijke wereld. De éne werkelijkheid gaat er vanuit dat het creëren van meerwaarde winst genereert. Het accent komt te liggen op het verkopen van kwalitatief betere en duurzame producten. Pierre Vinken komt over als een korte termijn denker, die niet in goed rentmeesterschap gelooft.

De opdracht tot rentmeesterschap heeft primair een geestelijke betekenis en secundair een materiële dimensie vanuit dienstbaarheid. Rentmeesterschap heeft betrekking op onze verantwoordelijkheid voor het aangezicht van God m.b.t. het beheer van:

- Geestelijke goederen (gaven / bedieningen / ambten)
- Je leven in relatie met medemens en natuur
- Persoonlijke gezondheid (geestelijk/fysiek)
- Middelen (tijd / bezit = vermogen en inkomsten/talenten)

De opdracht tot goed rentmeesterschap is een van de eerste opdrachten die de mensheid van de Schepper meekreeg: God plaatste de mens, zo staat in het eerste bijbelboek, in het paradijs om dat ‘te bewerken en te bewaren’. Pas heel laat in de geschiedenis van het Westen is dat ‘bewaren’ een echt onderwerp geworden.
Het bewaren heeft op de juiste feedback en feedforward betrekking. Met name op het terrein van feedforward valt nog veel winst te behalen. In onze arrogantie wanen we ons slimmer dan God. Een ding is zeker in slimheid zullen we het nooit van God winnen.

Jan Wicherink boek Ontheemde Zielen Ontwaken (p. 71):
Er is alleen al over deze schets veel geschreven, hij bevat een heleboel verborgen geheime geometrie. We zullen hier niet op alle details ingaan, maar ik wil u sommige wel zeer opmerkelijke dingen laten zien. De oude wijsheid, de hermetische traditie, vertelt dat het menselijke lichaam beschouwd kan worden als de blauwdruk van het universum vanwege alle verhoudingen die in het lichaam gevonden worden. Dit zou wel eens waar kunnen zijn. Laten we eens een kijkje nemen op het volgende plaatje, de Man van Vitruviusman van Leonardo Da Vinci:

De Geheime Leer, Deel II, hoofdstuk 22 De symboliek van de mysterienamen Iao en Jehova en hun verband met het kruis en de cirkel (p. 639):
Terwijl dus de fallische of seksuele betekenis van de ‘kruisigingsnagels’ wordt bewezen door de meetkundige en numerieke lezing, wordt de mystieke betekenis ervan aangeduid door de hierboven gegeven korte opmerkingen erover, in verband met Prometheus. Ook deze is een slachtoffer, want hij wordt gekruisigd op het kruis van de liefde, op de rots van de menselijke hartstochten, een offer van zijn toewijding aan de zaak van het geestelijke element in de mensheid.
Nu is het oorspronkelijke stelsel, het dubbele teken dat ten grondslag ligt aan het denkbeeld van het kruis, geen ‘menselijke uitvinding’, want de kosmische ideatie en de geestelijke voorstelling van de goddelijke ego-mens zijn er de basis van. Later breidde het zich uit tot het prachtige denkbeeld dat door de mysteriën werd aangenomen en daarin werd voorgesteld: dat van de vernieuwde mens, de sterveling die door de mens van vlees en zijn hartstochten te kruisigen op het Procrustes-martelbed, als een onsterfelijke werd wedergeboren. Terwijl zij het lichaam, de dier-mens, achter zich liet, aan het inwijdingskruis gebonden als een lege pop, werd de ego-ziel zo vrij als een vlinder. Nog later werd het kruis, tengevolge van het geleidelijke verlies aan spiritualiteit, in de kosmogonie en de antropologie niets hogers dan een fallisch symbool.
Bij de esoterici was de universele ziel of anima mundi, de stoffelijke weerspiegeling van het onstoffelijke ideaal, sinds de oudste tijden de bron van leven van alle wezens en van het levensbeginsel van de drie rijken; en zij was bij de Hermetische filosofen evenals bij alle Ouden zevenvoudig. Want zij wordt voorgesteld als een zevenvoudig kruis, waarvan de armen respectievelijk zijn: licht, warmte, elektriciteit, aardmagnetisme, astrale straling, beweging en intelligentie, of wat sommigen zelfbewustzijn noemen.
640: De ‘strijdende en officiële kerk’ deed meer: nadat ze zich had toegeëigend wat haar nooit had toebehoord, nam ze alleen wat de ‘niet-ingewijden’ hadden, de kabbalistische betekenis van de mannelijke en vrouwelijke sephiroth. Ze heeft de innerlijke en hogere betekenis nooit verloren, omdat ze die nooit had, ondanks de hielelikkerij van Rome door E. Lévi. Het kruisteken dat door de Latijnse kerk werd aangenomen, was vanaf het begin fallisch, terwijl dat van de Grieken het kruis van de neofieten, de CHREST (de man van beproeving en smart) was.

Levenskunst houdt in dat we bewust worden dat we acteurs zijn in ons eigen 'Blijspel en/of Treurspel'. Het kruis (X-Factor) staat symbool voor de weg omhoog naar de hemel, maar ook naar de hel. Welke route kiezen we op ons levenspad?

Ian Buruma & Avishai Margalit, Occidentalism – The West in the Eyes of its Enemies (Volkskrant 10/16 april 2004):
Kenmerkend voor het occidentalisme is voorts de manicheïstische denkwijze, dat wil zeggen, het denken in absolute termen van goed en kwaad, licht en duister. Beide auteurs beschouwen het islamitisch occidentalisme als een zeer serieus te nemen gevaar, waartegen krachtige afweer geboden is, maar waarschuwen tegelijkertijd indringend tegen het verketteren van de Islam en islamitische gelovigen. Door dat wel te doen zouden we in het Westen zelf in de val van het occidentalisme trappen.

Westerse cultuur >>>>Westerse overheersingModerne westen >>>>McWorld (globalisering)
||||
Occidentalisme <<<<Oosterse cultuurJihad <<<<Traditionele oosten

Gerhard Wehr boek Carl Gustav Jung zijn leven en werk:
348, Jean Gebser: De mening dat West en Oost tegengesteldheden zouden zijn is onjuist… Oost en West zijn aanvullingen. Vergeleken met het dualistische, splitsende karakter van de tegenstellingen is dat van de aanvulling: van polaire, verenende aard. De tegenstelling is een begrip, de aanvulling een constellatie…Het niet anders dan alleen rationele denken in tegenstellingen leidt tot splijting, en op den duur leidt het tot de dood. Beweegt men zich daarentegen bewust in het polaire spanningsveld van de aanvulling, dan gloort de mogelijkheid van harmonische volledigheid. Dit woord van Jean Gebser is in zijn kern op inzichten van Jung gebaseerd. Dat buitendien andere opmerkelijke overeenkomsten van Rudolf Steiner aantoonbaar zijn, die dit thema lang vóór beiden heeft bewerkt, moet althans worden aangehaald.

====

Friedrich Nietzsche (Eeuwige wederkeer, Leraar en leerling, Individueel – en Collectief)

Maarten Luther Alle schepselen zijn maskers van God en achter die maskers speelt een verborgen God het theater van de wereld.
F. Nietzsche: Be the master and maker of yourself. (Wees meester en vormgever van jezelf).
Die Furcht ist die Mutter der Moral. (De angst is de moeder van de moraal).
'Goed' is wat de kudde samenhoudt. 'Slecht' wat haar ontbindt.
Friedrich Nietzsche in "Aldus sprak Zarathoestra", voorrede 4,25.
De mens is een koord, geknoopt tussen dier en een toekomstige, hogere mens,- een koord boven de afgrond. Een gevaarlijk over-lopen, een gevaarlijk op-weg-zijn, een gevaarlijk terug-schouwen, een gevaarlijk huiveren en staanblijven. Het grote in de mens is: dat hij een brug is en geen doel; wat bemind kan worden in de mens, is dat hij een overgang is...
F. Nietzsche: Jede Gemeinschaft macht, irgendwie, irgendwo, irgendwann - »gemein«.
Faust: "Nun gut, wer bist du denn?" / Mephistopheles. "Ein Teil von jener Kraft, / Die stets das Böse will und stets das Gute schafft."
Rudolf_Steiner in GA 350: "Rythmen im Kosmos und im Menschenwesen - wie kommt man zum Schauen der geistigen Welt?"
Een manier om tot in de geestelijke wereld te geraken is: kunstmatig verveling opwekken door voortdurend te denken aan saaie uitspraken zoals 'het geheel is groter dan de delen'. Nietzsche heeft dit in zijn jeugd gedaan. Maar wat doet onze tijd? Iedereen loopt van hot naar her om zich toch maar niet te vervelen. Sich immerfort amüsieren wollen heißt, vor dem Geiste davonlaufen.
W.F. Hermans: Men wreekt zich altijd in het leven , alleen meestal niet op de mensen die schuldig zijn. (Tranen der acacia's)
Harry Nijhof: Er zal een tijd komen dat de professionals die bottom up, met hun cliënten de problemen echt oplossen beter gewaardeerd zullen worden dan de politicals die zich met navelstaren bezig houden.

Untermensch is een begrip uit de nationaalsocialistische ideologie (het nazisme). Dit begrip fungeert hierin als tegenhanger van het begrip ''Übermensch dat voor het eerst door aanhangers van de Reformatie werd gebruikt, maar het kreeg pas echt bekendheid door de Duitse filosoof Nietzsche. Later werd het door de nazi's geherdefinieerd en in hun rassenleer gebruikt.

Martin Drenthen Grenzen aan wildheid Wildemisverlangen en de betekenis van Nietzsches moraalkritiek voor de actuele milieu-ethiek
§2. Het natuurbegrip in Nietzsches antropologie (p. 43):
Behalve met betrekking tot de natuurwetenschappen en de kosmologie, speelt het natuurbegrip ook een rol in Nietzsches antropologie. Hierover zijn eveneens enkele studies verschenen. Richard Schacht (1988) wijst er bijvoorbeeld op dat het natuurbegrip bij Nietzsche fungeert als een tegenbegrip (these + antithese) tegenover allerlei morele concepten die de menselijke mogelijkheden vastleggen. De menselijke natuur wordt daarmee, aldus Schacht, een term die de openheid van het menselijke leven aanduidt.
§3. Nietzsches latere werk (p. 90):
Nietzsche richt in zijn laatste werken nogmaals expliciet zijn kritiek op de dominante houding ten opzichte van de natuur (in Afgodenschemering en De antichrist) en hij reflecteert op zijn eigen natuurlijkheid (in Ecce Homo). De twee werken waarin het natuurbegrip nog het meest aan de orde komt zijn Afgodenschemering, waarin hij nog regelmatig over natuur spreekt106, en De antichrist. Vloek op het Christendom (Der Antichrist. Fluch auf das Christenthum, geschreven en ter publicatie gereed gemaakt in 1888, verschenen als nagelaten werk). Hierin speelt het natuurbegrip vooral een rol in zijn kritiek op het christendom, namelijk als ‘
tegenbegrip van God’.107
§4. De natuurvisie van het sociaal-constructivisme (p. 196):
196: Als sleutelconcept in de moraalkritische milieu-ethiek fungeert het natuurbegrip primair als
tegenbegrip van de moraal. Maar we kunnen het begrip in de milieu-ethiek niet achterwege laten, omdat we onvermijdelijk een antwoord moeten formuleren op de vraag hoe we ons tot de werkelijkheid verhouden. We interpreteren onszelf en de werkelijkheid om ons heen onvermijdelijk steeds opnieuw. We spreken onvermijdelijk (impliciet dan wel expliciet) over ‘de’ natuur, maken voortdurend met een zekere waarheidspretentie claims over de aard en morele betekenis van de werkelijkheid. We kunnen niet anders dan trachten de natuur die om uitleg vraagt hermeneutisch ‘toe te eigenen’.44

P.D. Ouspensky Book 18 - A New Model of the Universe
Eternal recurrence
The name of Gautama the Buddha who was almost, if not exactly, a contemporary of Pythagoras and who also taught eternal recurrence, is very seldom mentioned in connection with this idea, in spite of the fact that in Buddha's teaching of the "wheel of lives" the idea is clearer than anywhere else — although it is obscured almost beyond recognition by ignorant interpretations and translations.
Nietzsche contributed a great deal to the popularisation of the idea of eternal recurrence, but he has added nothing new to it. On the contrary, he introduced several wrong concepts into it, as for instance his calculation, which mathematically is altogether wrong, of the mathematical necessity for the repetition of identical worlds in the Universe.
[Nietzsche attempts to prove the necessity for repetition in Euclidean space, and in ordinary, i.e. one-dimensional, time. His understanding of the idea of repetition was that somewhere in the infinite space of the Universe, an Earth exactly like the one we live on must be repeated. Then the same causes will create the same effects; and as a result there will be a room somewhere, exactly like that in which I am sitting, and in that room a man exactly like me with an exactly similar pen will write what I am writing now. Such a construction is possible only with a naïve understanding of time.
Nietzsche proves the necessity for repetition roughly in the following way. According to him, if we take a certain number of units and examine their possible combinations, the combinations that occurred once are bound to recur in the course of time. If the number of units is large, repetitions will be more frequent, and if the number of units is infinite, everything is bound to repeat.
This is in fact wrong simply because Nietzsche fails to see that the number of possible combinations will grow in a much higher ratio than the number of units. Consequently, the number of possible repetitions, instead of increasing, will diminish. Thus, with a certain, not even infinite but merely large, number of units, the number of combinations will be infinite and the probability of repetition will equal zero. Given an infinite number of units, even the possibility of repetition is out of the question. — PDO.]
But though he made mistakes in the attempts to prove his theories, Nietzsche emotionally felt the idea of eternal recurrence very strongly. He felt the idea as a poet. Several passages in his Zarathustra, and in other books where he touches upon the idea, are perhaps the best he ever wrote.

Nietzsche en de toekomst
Ik was zo bezig met de Duitse romantiek de laatste tijd. Nu zie ik zowel op de weblog van Lorenzo Ravagli als op de website van het tijdschrift ‘Erziehungskunst’, waar Ravagli redacteur is, een nieuw artikel van hem staan (die worden gelijktijdig bediend), dat hier op ingaat en de brug slaat naar Steiner en de antroposofie, en wel via Nietzsche en de ontwikkelingen na hem. Het artikel maakt deel uit van een serie waar Ravagli aan werkt, over de biografie van Steiner, mede naar aanleiding van diens 150e geboortejaar in 2011. Dit artikel past zo mooi bij waar ik momenteel mee bezig ben, ook al gaat het dit keer niet over Spinoza, dat ik het hier graag laat volgen. Het is wel allemaal Duits helaas. Het artikel heet ‘Da – plötzlich – wurde eins zu zwei’:
‘In den Ur-Intuitionen der deutschen Aufklärer, Idealisten und Romantiker war die gesamte Anthroposophie veranlagt: Herder sah die Menschheit als eine Art Weltenbaum, als ein gewaltiges Gewächs, das in der Natur, der Mutter Erde, wurzelt und mit seinen Zweigen und Blüten, den Völkern, Kulturen und Religionen in den Himmel ragt.
Der geniale Nietzsche hatte frühzeitig diagnostiziert, in welche Richtung die Deutschen sich bewegten, als er von der »Exstirpation« des deutschen Geistes zugunsten des Deutschen Reiches sprach. Am Niedergang der Kultur litt Nietzsche mit seiner empfindsamen Seele so sehr, dass er sich in den Wahnsinn flüchtete. Auf einmal sollte sich nicht mehr die Menschheit im spirituellen Weltenbaum vereinigen, sondern die Proletarier aller Länder, um die Kapitalisten auszurotten. In Sils-Maria dichtete der große Diagnostiker seiner Zeit:
Hier saß ich, wartend, wartend, – doch auf Nichts,
Jenseits von Gut und Böse, bald des Lichts
Genießend, bald des Schattens, ganz nur Spiel,
Ganz See, ganz Mittag, ganz Zeit ohne Ziel.
Da, plötzlich, Freundin! wurde Eins zu Zwei –
– Und Zarathustra ging an mir vorbei...

Het was Goethe die meer dan wie dan ook een heldhaftige poging heeft gewaagd de wetenschap te integreren met de traditionele wijsheid.
Een wetenschap van de gehele persoon, de basis voor een ééngeworden cultuur. Het verenigen van de tegenstellingen gebeurt op een hoger niveau.
Carl Jung spreekt in dit kader van het “Gegensatzprinzip” en Goethe van “Die geeinte Zweinatur”.

Heijerman, Jacobs, Korthals & Wouters boek Praktische filosofie (p. 126):
Nietzsche’s aanklacht tegen de moderne westerse cultuur geldt het soort mens dat deze cultuur heeft voortgebracht en nog steeds produceert: het kuddedier, de massamens.
Joep Dohmen: Nietzsche betoogt dat het verwerven van een tweede natuur niet verloopt via pure introspectie of zelfinkeer. Zelfzorg verloopt niet via de kennis van een innerlijke waarheid, die dan vervolgens in een concreet levensplan gestalte krijgt. Wel gaat het om een ontdekkingsreis waarbij elk individu in zijn veranderlijke leven te midden van de voortdurend veranderende omstandigheden zijn eigen koers moet bepalen. Het leven is eerst en vooral een ambacht, waarbij het individu zichzelf een bepaalde vorm en eenheid moet verschaffen: ‘ons zelf maken, uit alle elementen een vorm creëren – dat is de opgave! Steeds die van een beeldhouwer! Van een productief mens! Niet door kennis, maar door oefening en een voorbeeld worden wij zelf! Het menselijk leven speelt zich immers niet geïsoleerd af, maar te midden van tal van reeksen voortdurend verschuivende ordeningen die tezamen de werkelijkheid uitmaken: familie, relaties, buurt, werk, technologische ontwikkelingen, en wat al niet.

De notie van ressentiment was een sleutelbegrip binnen zijn ideeën met betrekking tot de meester-slaafproblematiek en de daaruit volgende geboorte van de moraal, die hij uiteenzette in Jenseits von Gut und Böse. Nietzsche gebruikte de notie van ressentiment voor het eerst in zijn boek On the Genealogy of Morality.

Pythagoras:Boeddhisme (Samsara en Nirwana):Friedrich Nietzsche:Levenskunstenaar:
1. Monade4. ‘Gulden Middenweg’, beëindigen van ‘lijden’ZarathustraHeer >>>>Heerser(smoraal)
2. Duade3. Beëindiging van ‘lijden’Übermensch||
3. Triade2. Ontstaan van ‘lijden’Wil tot machtVijand <<<<Slaaf (slavenmoraal)
4. Tetrade1. Het ‘lijden’Eeuwige wederkeerSlachtoffer

De levensontkennende slavenmentaliteit van de joods-christelijke traditie heeft volgens Nietzsche afgedaan. Nietzsche was van mening dat de slavenmoraal was ontstaan als verzet tegen de heersende orde. Daarom poneerde Nietzsche de slavenmoraal als een moraal die een externe oorzaak heeft. Hiertegenover stelde hij de heersersmoraal, de moraal die zonder invloeden van buitenaf ontstond. De slavenmoraal is immer tegen de heersersmoraal gekeerd. De heersersmoraal is de moraal voor degenen die uit ware kracht sterk, mooi en voornaam de wereld willen tegemoettreden. De slavenmoraal staat in de ogen van Nietzsche symbool voor alles wat zwak is, maar vooral sluw om uit bedrog macht te verkrijgen. Na zijn geestesverduistering heeft zijn zuster Elisabeth Förster-Nietzsche de promotie van zijn gedachten op zich genomen, door deze een plaats te geven in het extreem nationalistische denken, waarbij de slavenmoraal werd geïdentificeerd met het Jodendom, en de Übermensch met de edel-Germaan, zoals deze zich manifesteerde in de Duitser van de nieuwe tijd, wedra van het nationaal-socialisme. Het blijft zeer de vraag of Nietzsche zelf ooit met deze banale interpretatie van zijn denken zou hebben ingestemd. Als prominent NSDAP-partijlid wist zijn zuster hem niettemin postuum te verheffen tot geestelijk voorganger van het nationaal-socialisme.
Nietzsches denken is een voortdurende herwaardering van het voorafgaande met de kennelijke bedoeling uiteindelijk elke metafysica en moraal achter zich te laten.

Friedrich Nietzsche: ‘we hebben ons tegenover onszelf voor ons bestaan te verantwoorden; bijgevolg willen wij ook de werkelijke stuurman zijn van dit bestaan en niet dulden dat onze existentie op een gedachtenloze toevalligheid gaat lijken.’
Voor Nietzsche is de heer degene die de weg van de emancipatie heeft doorlopen en de slaaf is de conformist.

Friedrich Nietzsche
Übermensch
An einen Fortschritt in der Geschichte der Menschheit – oder in der Welt überhaupt – glaubt Nietzsche nicht. Für ihn ist folglich das Ziel der Menschheit nicht an ihrem (zeitlichen) Ende zu finden, sondern in ihren immer wieder auftretenden höchsten Individuen, den Übermenschen. Die Gattung Mensch als Ganzes sieht er nur als einen Versuch, eine Art Grundmasse, aus der heraus er „Schaffende“ fordert, die „hart“ und mitleidlos mit anderen und vor allem mit sich selbst sind, um aus der Menschheit und sich selbst ein wertvolles Kunstwerk zu schaffen. Als negatives Gegenstück zum Übermenschen wird in Also sprach Zarathustra der letzte Mensch vorgestellt. Dieser steht für das schwächliche Bestreben nach Angleichung der Menschen untereinander, nach einem möglichst risikolosen, langen und „glücklichen“ Leben ohne Härten und Konflikte. Das Präfix „Über“ in der Wortschöpfung „Übermensch“ kann nicht nur für eine höhere Stufe relativ zu einer anderen stehen, sondern auch im Sinne von „hinüber“ verstanden werden, kann also eine Bewegung ausdrücken. Der Übermensch ist daher nicht unbedingt als Herrenmensch über dem letzten Menschen zu sehen. Eine rein politische Deutung gilt der heutigen Nietzscheforschung als irreführend. Der „Wille zur Macht“, der sich im Übermenschen konkretisieren soll, ist demnach nicht etwa der Wille zur Herrschaft über andere, sondern ist als Wille zum Können, zur Selbstbereicherung, zur Selbstüberwindung zu verstehen.
Wille zur Macht
Der „Wille zur Macht“ ist erstens ein Konzept, das zum ersten Mal in Also sprach Zarathustra vorgestellt und in allen nachfolgenden Büchern zumindest am Rande erwähnt wird. Seine Anfänge liegen in den psychologischen Analysen des menschlichen Machtwillens in der Morgenröte. Umfassender führte es Nietzsche in seinen nachgelassenen Notizbüchern ab etwa 1885 aus.
Zweitens ist es der Titel eines von Nietzsche auch als Umwertung aller Werte geplanten Werks, das nie zustande kam. Aufzeichnungen dazu gingen vor allem in die Werke Götzen-Dämmerung und Der Antichrist ein.
Drittens ist es der Titel einer Nachlasskompilation von Elisabeth Förster-Nietzsche und Peter Gast, die nach Ansicht dieser Herausgeber dem unter Punkt zwei geplanten „Hauptwerk“ entsprechen soll.
Die Deutung des Konzepts „Wille zur Macht“ ist stark umstritten. Für Martin Heidegger war es Nietzsches Antwort auf die metaphysische Frage nach dem „Grund alles Seienden“: Laut Nietzsche sei alles „Wille zur Macht“ im Sinne eines inneren, metaphysischen Prinzips, so wie dies bei Schopenhauer der „Wille (zum Leben)“ ist. Die entgegengesetzte Meinung vertrat Wolfgang Müller-Lauter: Danach habe Nietzsche mit dem „Willen zur Macht“ keineswegs eine Metaphysik im Sinne Heideggers wiederhergestellt – Nietzsche war ja gerade Kritiker jeder Metaphysik –, sondern den Versuch unternommen, eine in sich konsistente Deutung alles Geschehens zu geben, die die nach Nietzsche irrtümlichen Annahmen sowohl metaphysischer „Sinngebungen“ als auch eines atomistisch-materialistischen Weltbildes vermeide. Um Nietzsches Konzept zu begreifen, sei es angemessener, von den (vielen) „Willen zur Macht“ zu sprechen, die im dauernden Widerstreit miteinander stehen, sich gegenseitig bezwingen und einverleiben, zeitweilige Organisationen (beispielsweise den menschlichen Leib), aber keinerlei „Ganzes“ bilden, denn die Welt sei ewiges Chaos.
Zwischen diesen beiden Interpretationen bewegen sich die meisten anderen, wobei die heutige Nietzscheforschung derjenigen Müller-Lauters deutlich näher steht. Gerade der Begriff Macht weist jedoch bei Nietzsche (mit seiner stets auf das gesunde Individuum ausgerichteten Weltanschauung) auf neuere positive Verständnisformen voraus, wie wir sie z.B. bei Hannah Arendt[41] finden – hier jedoch bezogen auf den Menschen in der Gesellschaft: die grundsätzliche Möglichkeit aus sich heraus gestaltend „etwas zu machen“.
Ewige Wiederkunft
Nietzsches zuerst in Die fröhliche Wissenschaft auftretender und in Also sprach Zarathustra als Höhepunkt vorgeführter „tiefster Gedanke“, der ihm auf einer Wanderung im Engadin nahe Sils-Maria kam, ist die Vorstellung, dass alles Geschehende schon unendlich oft geschah und unendlich oft wiederkehren wird. Man solle deshalb so leben, dass man die immerwährende Wiederholung eines jeden Augenblickes nicht nur ertrage, sondern sogar begrüße. „Doch alle Lust will Ewigkeit – will tiefe, tiefe Ewigkeit“[42] lautet folglich ein zentraler Satz in Also sprach Zarathustra. Eng mit der „Ewigen Wiederkunft“, für die Nietzsche trotz seiner nur sehr oberflächlichen naturwissenschaftlichen Bildung auch wissenschaftliche Begründungen zu geben versuchte, hängt wohl der Amor fati (lat. „Liebe zum Schicksal“) zusammen. Dies ist für Nietzsche eine Formel zur Bezeichnung des höchsten Zustands, den ein Philosoph erreichen kann, die Form der höchstgesteigerten Lebensbejahung.[43] Über die „ewige Wiederkunft“, ihre Bedeutung und Stellung in Nietzsches Gedanken herrscht keine Einigkeit. Während einige Deuter sie als Zentrum seines gesamten Denkens ausmachten, sahen andere sie bloß als fixe Idee und störenden „Fremdkörper“ in Nietzsches Lehren.

Friedrich Nietzsche der Anti-Vegetarier
Voor Nietzsche was de eenzame jager een heroïsche figuur, de mens als kuddedier daarentegen een verachtelijk wezen. Uit deze metafoor van de jacht blijkt een instinctief verlangen om zich met het roofdier in de mens te vereenzelvigen. De favoriete dieren van Zarathustra (de held in het epos Also sprach Zarathustra) zijn de slang en de adelaar. Nietzsche verachtte de angstige, plantenetende kuddedieren. Dat wil zeggen: in zijn metaforiek.
In Jenseits von Gut und Böse beschimpt Nietzsche zijn intellectuele tijdgenoten.
Nietzsche werpt de hypothese op dat de taal en daarmee het zelfbewustzijn is ontstaan uit angst. Wanneer er gevaar dreigt waarschuwen kuddedieren elkaar immers met tekens. Zo kunnen zij zich door middel van 'communicatie' als collectief handhaven tegenover dreigende gevaren. Taal, bewustzijn en logica kunnen daarom slechts het algemene uitdrukken, het collectieve, wat voor iedereeen geldig is. Daarmee is de taal een ontkenning van de door Nietzsche hooggewaardeerde individualiteit, het bijzondere.
Tot zover Nietzsche's genealogie van het vegetarisme en zijn oermetafoor roofdier-kuddedier. Zullen wij de filosoof in navolging van zijn Anti-Christ nu ook maar Anti-Vegetariër noemen? Nog niet ... misschien. Nietzsche schreef op verschillende plaatsen hoezeer hij ernaar verlangde tegengesproken te worden, zoals ook zijn eigen werk eigenlijk één grote polemische strijd was met 25 eeuwen moraal- en godsdienstfilosofie - van Zarathustra, Pythagoras, Socrates, Erasmus tot aan Rousseau en Schopenhauer (allemaal filosofen die met het vegetarisme in verband kunnen worden gebracht), een strijd die zijn voltooiïng moest vinden in de visionaire 'Umwertung aller Werte'. Wie Nietzsches Zarathustra volgt gaat in het leven zijn eigen weg en herhaalt niet klakkeloos de woorden van anderen, ook zeker niet die van Nietzsche/Zarathustra zelf. Er is dus nog hoop?

NIETZSCHE AND MADAME BLAVATSKY: THEIR DOCTRINES STATED AND COMPARED
Nietzsche as an individual and as a writer, however, must remain insolvable to those who have not studied the phenomena of psychism and of mediumism. For he was mediumistic without knowing it, and he allowed himself to think that his psychic experiences were unique and conclusive.
How unlike Madame Blavatsky. Inspiration, in a certain well-defined sense, she, too, claimed to receive; but instead of regarding her experience as unparalleled, she insisted that many persons in all ages have received similar inspiration, and that it is within the reach of every one who will serve an apprenticeship in the unselfish and faithful service of humanity.
-- Nietzsche and Madame Blavatsky: Their Doctrines Stated and Compared

Wim Brands VPRO boeken 26 jul 2015:
Te gast is historicus en schrijver Willem Otterspeer, over het tweede deel van zijn biografie over Willem Frederik Hermans: 'De Mislukkingskunstenaar'. Hoewel hij zei weinig fiducie te hebben in de biografie, besefte W.F. Hermans heel goed dat ook zijn eigen leven onderwerp zou worden van studie. Mede daarom legde hij een immens archief aan, waarin hij alles bewaarde over wat hij schreef, las, zag en meemaakte. Biograaf Willem Otterspeer heeft zich door dat archief heen gewerkt om het leven van de grote romanschrijver te reconstrueren. De biografie die daar uit voort kwam biedt een nieuwe en belangwekkende visie op de schrijver, een schrijver die gevangen zat in zijn eigen ambitie om 'alles' tot stand te brengen, een schrijver die gedoemd was onder die ambitie te bezwijken, een schrijver voor wie de mislukking het belangrijkste motief van zijn leven en werken werd.
Sander Bax, universitair docent literatuurwetenschap en cultuurgeschiedenis, vertelt over zijn nieuwste boek 'De Mulisch Mythe'. Er zijn weinig schrijvers die zo zeer tot een mythe zijn geworden als Harry Mulisch. Voor de een is hij de onuitstaanbare, arrogante schrijver die het liefst over het Leidseplein paradeerde, voor de ander is hij de laatste grote intellectuele auteur die Nederland gekend heeft. 'De Mulisch Mythe' vertelt het verhaal van een fenomenaal schrijverschap en van de publieke figuur Harry Mulisch: hoe hij uitgroeide van een jonge debutant uit Haarlem tot een groot Europees schrijver.

Willem Frederik Hermans Onder professoren (recensie 1)
Willem Frederik Hermans Onder professoren (recensie 2)
Willem Frederik Hermans Onder professoren (recensie 3)

CUDOS: Communalism, Universalism, Disinterestedness (eigenbelang of groepsbelang behoren geen rol te spelen in de wetenschap) en Organized Skeptism.

De Geheime Leer Deel II hoofdstuk 25 De mysteriën van het zevental C Het zevenvoudige element in de veda’s. Het bevestigt de occulte leer over de zeven bollen en de zeven rassen (p. 695):
Van deze ‘aarde’ of dit nieuwe continent werd Zarathoestra de wetgever en heerser. Dit was het begin van het vierde Ras, nadat de mensen van het derde begonnen uit te sterven. Tot dan toe was er, zoals gezegd (zie boven, voetnoot), geen werkelijke dood geweest, maar alleen een transformatie, want de mensen hadden nog geen persoonlijkheid. Zij hadden monaden – ademtochten van de ENE adem, en even onpersoonlijk als de bron waaruit zij voortkwamen. Zij hadden lichamen, of liever schaduwen van lichamen, die zonder zonde en dus zonder karma waren. Omdat er geen kāmaloka was – en nog minder een nirvāna of zelfs een devachan – voor de ‘zielen’ van mensen die geen persoonlijke ego’s hadden, konden er geen perioden tussen de incarnaties zijn. Evenals de feniks, herrees de oermens uit zijn oude lichaam in een nieuw. Iedere keer en met elke nieuwe generatie werd hij steviger en lichamelijk volmaakter, overeenkomstig de wet van de evolutie, die de wet van de Natuur is. Het sterven en daarmee het morele verval kwam na de voltooiing van het fysieke organisme.
Uit de bovenstaande toelichting blijkt dat ook deze oude religie in haar symboliek met de universele leer overeenstemt.

Steiner ontwikkelde een scherpe en vroege interesse in wiskunde en filosofie: pas 14 jaar oud, had hij reeds Die Kritik der Reinen Vernunft, het hoofdwerk van Immanuel Kant, gelezen. Van 1879 tot 1883 studeerde hij aan de technische universiteit in Wenen, waar hij zich specialiseerde in wiskunde, natuurkunde en scheikunde. In 1889 maakte Steiner kennis met het werk van Friedrich Nietzsche en was vooral geboeid door diens spirituele kwaliteiten als "strijder voor de vrijheid". Het resultaat van het onderzoek naar Nietzsches werk publiceerde Steiner in het boek Friedrich Nietzsche, ein Kämpfer gegen seine Zeit. Gedurende deze tijd werkte hij ook aan de verzamelde werken van Arthur Schopenhauer (1894, 12 delen).

Rudolf Steiner karakteriseerde de antroposofie als volgt:
"Antroposofie is een weg tot inzicht die het geestelijke in de mens met het geestelijke in de kosmos wil verbinden. Zij maakt zich in de mens kenbaar als een behoefte van het hart en van het gevoel. Zij moet haar rechtvaardiging vinden in het vermogen deze behoeften te bevredigen. Alleen diegene die in de antroposofie vindt waar hij vanuit zijn gemoed naar zoeken moet, kan haar waarde erkennen. Daarom zijn antroposofen vaak mensen die bepaalde vragen over het wezen van de mens en wereld even existentieel ervaren als zij honger en dorst ervaren."

Paulus verdween uit beeld toen hij naar Rome ging om daar berecht te worden door Nero. Volgens de rooms-katholieke traditie is hij daar onthoofd en begraven.
Een van de felste critici van Paulus van later datum is Friedrich Nietzsche. Hij hekelde Paulus' egalitaire mensbeschouwing en universalistische overtuiging, volgens welke alle volkeren aan de Verrijzenis van Christus deel zouden hebben en waardoor alle mensen, ongeacht hun etnische afkomst, geroepen zijn om Gods medewerkers te worden. "Er is geen onderscheid tussen Joden en andere volken", zegt Paulus in de Romeinenbrief (10,12).

Naar de sportschool om de planeet te redden interview (Volkskrant 30 april 2011)
Peter Sloterdijk verwijst naar Friedrich Nietzsche: de mens kan alleen vooruit als hij naar het onmogelijke streeft. Natuurlijk zal ook de succesvolste mens nooit bereiken wat hem voor ogen staat, maar progresssie is slechts mogelijk door de ‘verticale spanning’ tussen dagelijkse werkelijkheid en onvervulbaar ideaal.
In de naoorlogse samenleving, het kristalpaleis, raakte de verticale spanning op de achtergrond. Het horizontale werd belangrijker gevonden: iedereen moest gelijk zijn.

René Meijer De Ether Bestaat!
DEEL I: Methode en Wetenschap – A Methodische Vooroefeningen
Inleiding
11: We kunnen er natuurlijk ook de filosoof René Descartes (1596-1650) bijhalen met zijn methode die er veel op lijkt, en de filosofen I. Kant (1724- 1804) voor de dualiteit en G.W.F. Hegel (1770-1831) voor het idee van these tegenover antithese om tot een synthese te komen, we kunnen S. Freud (1856-1939) raadplegen voor de analyse en F. Nietzsche (1844-1900) voor de zelfverwerkelijking, maar dan zijn we met het bouwen van één huis met meerdere bouwmeesters bezig.
B De Feiten van het Universum en Hoe Er Mee Om te Gaan
Inleiding
58: Die beschouwing, die de negatie in een meer positief licht plaatst die bij de filosoof F. Nietzsche (1844-1900) de verneinung heette van het hypocriete, zelfzuchtige systeembouwersego dat uitgaat van andere werelden in ontkenning van de echte, dateert van 1987 en vormt een voorbeeld van hoe je vers (zoals ik toen deed) vanuit de wetenschap zeer rationeel tegen het idee van nee zeggen en daaraan betekenis ontlenen aan kan kijken. Het is dan ook een typisch wetenschappelijk rationalistisch betoog dat, vanwege een gebrek aan zekerheid over een fundamentele orde nogal complex geworden, tot de z.g. epistemologie mag worden gerekend; de theorie van de wetenschappelijke kennis die zich bezighoudt met het doen van onderzoek in het grensgebied tussen wat een individuele mening is en wat behoort tot een gevestigde overtuiging. Het illustreert mooi hoe de psychologie werkt van de wetenschap die almaar ingewikkelder wordt op zoek naar de uiteindelijke orde.
DEEL III: De Persoon en de Politiek - B Het Commentaar: de Politiek
Inleiding
142: Men zou het postmoderne kunnen omschrijven als het verdriet van de over de menselijke, religieuze en morele vrijheid iets te negativistische, op de macht bezonnen, maar grootse filosoof F. Nietzsche (1844-1900): het betreft een intellectuele depressie die, letterlijk in zijn geval, met een brein koortsig van de geslachtsziekte bij het zien van een geslagen karrenpaard op straat dat beest huilend om de hals valt. De postmoderne mens kent op basis van de filosofen, die enkel als zijnde denkers ook niet meer acceptabel zijn, en met de sociale activisten onder hen, als Vladimir Lenin (1870-1924) en de vroegere, eveneens anti-religieuze Karl Marx (1818-1883), maar één geloof en één mantra: 'dat is onzin!'.
144: De tijd bleek niet absoluut te zijn in de snelheid van veranderen met het licht, maar de tijd was wel absoluut in de kwaliteit van het veranderen zelf. Zoals Herakleitos (535-447 v.Chr.) het zei: alles is in beweging, panta rhei. En zo is de relativistische depressie, die na Nietzsche in het politieke tijdperk woekerde, in onvermogen verkerend om Marx' atheïstische, sociale idealisme te overtreffen, dan ontmaskerd als een vorm van gehechtheid in weerwil van die verandering, in weerwil van het absolute gezag van ons dynamische Vadertje Tijd en Zijn heilige ether, de feitelijke godheid der klassieken die door Nietzsche zo dood werd verklaard als de gemiddelde, mechanische tijd van de, vanuit deze visie bezien, hopeloos verouderde klok.
146: Zonder een duidelijk uitgetekend ideaal, zonder een doel voor ogen kan, zoals gezegd, de postmoderne mens niet uit zijn narcofiele en angstneurotisch, obsessieve depressie en cynisme tevoorschijn komen als zijnde genezen om zo een rationeel/democratisch evenwicht te vinden tussen het menslievende verlicht humanistische, en het materieel gemotiveerde, traditioneel moralistisch/pragmatische argument. Wat te doen als we, met Nietzsche depressief zijnde of niet, onze verantwoordelijkheid moeten nemen en ons niet steeds politiek eenzijdig kunnen verschuilen achter enkel de rug van het traditionele gezag van in feite mijnheer pastoor en de dominee?
154: Pas dan snapt men dat de gevangenis van de standaardtijd die alle, politiek in tegenstelling verkerende, materialisten in een relativistische ontkenning van de ether gevangen houdt, niet zomaar kan worden afgebroken, zoals je dat met geen enkele andere gevangenis zou doen. Pas dan kunnen we F. Nietzsche als zijnde van de goedheid begrijpen met zijn pleidooi voor de zelfverwerkelijking van het individu. Met het spel van de orde zoals we dat in de voorgaande dialoog duidelijk maakten, wordt niet zozeer de mens opgevoed, maar gerespecteerd in zowel zijn gevallen en verheven, als in zijn ervaren en onervaren staat, door de begrippen van hoog en laag, abstract en concreet en het naar boven en naar beneden gericht zijn te relativeren als vrije en gelijke mogelijkheden openstaand voor een persoonlijke ontwikkeling. De zegen van God is er bij de genade van het juiste onderscheid.

André van der Braak Goeroes en Charisma - Het riskante pad van leerling en leraar (samenvatting)
Socrates (deel 2) inspireert André bij het formuleren van wat een goede leraar is, omdat Socrates geen overgave maar reflectie vraagt. Er is een zekere magnetische werking vanuit de leraar, maar deze blijft ook leerling. Socrates heeft toch wel een bepaald doel voor ogen. Hem gaat het om het goede leven vanuit de deugd als voortreffelijkheid. Nietzsche is de tweede filosoof die als goede leraar wordt aangehaald. Hij heeft in allerlei fasen verschillende visies naar voren gebracht, maar in zijn laatste boek spreekt hij van het zich als een leeuw losmaken van de leraar. Als men als een spelend kind zijn lot accepteert blijft toch de eros behouden.
Deze balans van eros en scepsis werkt André in het derde deel verder uit. Er zal een evenwicht moeten zijn tussen de horizontale uitwisseling (leraar als reisgenoot) en verticale uitwisseling (zelfoverstijging), tussen logos (dialectiek en kritiek) en mythos (werking van symbolen, verhalen), tussen idealisering van de leraar en de de-idealisering, kortom: tussen eros en scepsis. Dit zijn belangrijke inzichten. Redelijkheid en gegrepen worden door een perspectief zijn samen onmisbaar op een spiritueel pad.

Word geen kuddedier in het kwaad!
Matteüs 27:32-44 Ramptoerisme is van alle tijden: waar bloed en leed is, daar verzamelen mensen zich. Dat zien we ook op Golgota. De stoet is op Golgota aangekomen, waar Jezus wordt gekruisigd en de spottende titel ‘koning der Joden’ boven zijn hoofd wordt gespijkerd. Iedereen doet mee in het spel; soldaten, voorbijgangers, hogepriesters, schriftgeleerden, oudsten, zelfs de misdadigers spotten met Hem.
Wat niemand zich realiseert, is dat Psalm 22 hen al beschreven heeft in die rol: Allen die mij zien bespotten mij, ze schudden meewarig het hoofd (vs. 8), zij kijken vol leedvermaak toe, verdelen mijn kleren onder elkaar, en werpen het lot om mijn mantel (vs. 18, 19). Het laatste woord dat Matteüs van Jezus weergeeft, zal uit dezelfde psalm zijn: Eli, Eli, lema sabachtani? (Psalm 22:2) Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij verlaten? Geen spel, geen spot, maar de allerdiepste duisternis van de Mens.

De drug van het massaal geloven
De mens is niet geroepen om een kuddedier te zijn, hij is geschapen als een individuum, een wereld in zichzelf.
Vele dieren zijn kuddedieren, zij volgen hun leider, zij doen wat de kudde doet en herhalen oneindig dezelfde gebruiken.
Het kuddedier bezit geen individuum.
Noch het kind noch de volwassene zijn geschapen om een kuddedier te worden, al hebben de eeuwenlange gewenning hem wel in een kuddedier omgeturnd.

F. van Raalten, boek Filosofie in hoofdzinnen 2 (p. 126): Moraal, zo kan men zeggen, is het geheel van gecodificeerde gedragingen die zich voltrekken onder de kwalificaties goed en kwaad. Het goede is alles wat dient tot instandhouding van het leven en het stamverband. Goed is wat het leven dient, wat kan participeren aan het ruilsysteem, wat mee kan komen in het objectieve proces van wedstrijd en wedijver. Slecht is wat afvalt en te gronde gaat. Slecht is wat in de coöperatie niet functioneel is. Zo ontstaan uit de praktijk van het leven zelf twee nivo’s en de verhouding tussen beide is de natuurlijke loop van de geschiedenis.

Daarnaast doet Scheler godsbewijzen die in de traditionele godsdienstfilosofie worden aangehaald af als nutteloos en naast de kwestie. Men kan het bestaan van God niet funderen in een metafysica. De enige reden waarom deze godsbewijzen succes hadden in de middeleeuwen was omdat daar religieuze ervaringen wijdverspreid waren. Desondanks geeft hij zelf wel een nieuw argument voor het bestaan van God: omdat er aan elke persoon een wereld correleert, en er een absolute wereld is waarover wij spreken (macrokosmos), moet God bestaan als correlaat van die macrokosmos. Dus door het feit dat er religieuze ervaringen zijn die spreken over deze goddelijke wereld, moet er ook een God zijn die ermee samenhangt.

De slogans die Geert Wilders hanteert om de politiek voor de "doorsnee Nederlanders" ’Henk en Ingrid’ begrijpelijk te maken staan in scherp contrast met de conflicten, die wereldwijd echt spelen. Wordt het geen tijd dat Wilders wordt ontmaskerd? Uiteindelijk gaat het om de continuϊteit van het eigen leven en die van de samenleving.

Voor de emancipatie van vrouwen dient goed onderwijs, verbetering van de toegang tot de arbeidsmarkt centraal te staan. Om de keuzevrijheid en autonomie te bevorderen werkt een triviaal onderwerp als het hoofddoekverbod eerder averechts. Wilders biedt simpele oplossingen voor complexe vraagstukken en zorgt zo onbedoeld voor de nodige entertainment. Het eerste is helaas niet mogelijk. Wat betreft het tweede punt slaagt hij aardig.

De hamvraag is of de nauwere verwevenheid van de publieke met de private sector de kwaliteit van de samenleving echt verbeterd? Het rapport ‘E i V’ verdedigd de stelling dat dit niet het geval is. Door de verzelfstanding van de wooncorporaties, de zorg en het onderwijs heeft de overheid het stuur uit handen gegeven. De door de overheid gestimuleerde marktwerking heeft een averechts effect, de valkuil van de schijnmarkt opgeleverd. Met het simplistische denken van politici als Geert Wilders los je de complexe vraagstukken die politici de afgelopen decennia mede hebben gecreëerd niet op.

Voor politici als Geert Wilders, die het aan inhoudelijke kennis ontbreken, is het jammer dat de wereld minder simpel in elkaar steekt. Voor het aanreiken van haalbare oplossingen is het juist wenselijk de complexiteit van het betreffende systeem te doorgronden.

Waarom wordt in de media wel aan de mening van een nitwit als Geert Wilders uitgebreid aandacht besteed, maar nauwelijks aan de publicaties van de onderzoeksjournalisten David Simon, Bart Tromp en Marcel Metze, coryfeeën op hun vakgebied? De massamedia schromen niet om onderbuikgevoelens breed uit te meten. Onbenullige thema’s krijgen naar verhouding veel te veel aandacht. De emotie-TV viert hoogtij. Kijkcijfers dicteren het aanbod. Het streelt blijkbaar ons ego wanneer we op TV mensen zien die nog dommer, slechter, lelijker .... zijn dan wij. De TV wordt een poppenkast, waar theater hoogtij viert. Het komt er op neer dat we door selectieve informatie onze eigen vooroordelen bevestigd willen zien.

In organisaties draait het primair om hoe kunnen we de kwaliteit van de besluiten verbeteren. Er dient wel degelijk met de keerzijde van de evolutietheorie rekening te worden gehouden dat er van doelgerichtheid, entelechie in de natuur sprake is. Het gaat er dus om, net zoals eerder Jared Diamond heeft betoogd, een manier te vinden om mensenmassa’s in bedwang te houden. Volgens Jared Diamond zijn om het kwaad in de wereld te beteugelen de religies uitgevonden. In de publicatie Kwaliteitskundig kader wordt de tien categorieënleer van Aristoteles toegelicht.

16 miljoen kuddedieren - Zijn we wel geïndividualiseerd?
Maar klopt dit verhaal wel? Zijn we wel zo geïndividualiseerd? De vraag drong zich voor het eerst op toen ik een paar jaar geleden na een scheiding gedwongen van adres naar adres zwierf. In korte tijd bewoonde ik in Amsterdam zeven etages van vrienden, collega's en vage kennissen die met vakantie waren. Niet echt leuk, wel een mooie gelegenheid om andermans huizen eens goed te bestuderen. Wat me opviel was dat al die huizen eigenlijk nauwelijks van elkaar verschilden.
Marketing van de individualisering
Dat we dénken dat we geïndividualiseerd zijn, komt volgens de Belgische socioloog Mark Elchardus doordat de media ons dat voortdurend wijsmaken. De marketing van de individualisering vindt plaats op een ongekend grote schaal. Ieder massaproduct wordt verkocht met de belofte dat het bezit ervan de koper tot een uniek persoon maakt.

Wilbert Slooff De authenticiteit van een kuddedier
Echter, als mens ben je ook een sociaal dier. Uniciteit is mooi, maar uniformiteit is ook belangrijk. Je wilt immers ook weer niet zo uniek zijn dat je bij niemand hoort en in geen enkele groep past. Dus hoe authentiek ben je als kuddedier?
Sommigen menen dat de mens een innerlijk moreel zintuig bezit, een besef van “goed en kwaad” (Taylor, 1994), onafhankelijk van samenleving en cultuur. Anderen wijzen een dergelijk zintuig af: je hebt strakke moraliserende kaders nodig om het individu besef bij te brengen inzake “goed en kwaad”. Volgens deze filosofie is de mens weliswaar uniek, maar dient te leven conform overtuiging van de gemeenschap waartoe deze mens behoort, met de daarvan af te leiden kernwaarden.
Dus authenticiteit als gevolg van individueel onbewust weten versus authenticiteit als gevolg van bewust(?) groepsgerelateerd aanleren. Nature versus nurture?
Waarschijnlijk is het beiden. Als kuddedier weet je instinctief waar de grenzen van jouw individualistische authenticiteit liggen in de samenleving en cultuur waar je in leeft. Maar omgekeerd geldt ook dat je grenzen kunt stellen aan de sociale druk in de vorm van maatschappelijk opgelegde ideeën, verwachtingen van familie, vrienden of werkvloer. In de praktijk blijkt echter dat veel mensen zich door anderen laten leiden en onbewust over hun eigen grenzen heen gaan. Crisisachtige ervaringen zijn dan vaak nodig om wakker geschud te worden en bewust te worden dat je “dit niet wilt” (Prinsen, 2006).
Veel recent wetenschappelijk onderzoek bevestigd het beeld dat het bewuste denken het topje is van een grote onbewuste ijsberg (Wilson, 2005). Weinig mensen staan bewust stil bij de vraag waarom ze de dingen doen die ze doen. Hiermee ontstaat eerder het mensbeeld van een lijdzaam volgend kuddedier zonder eigen navigatiesysteem, dan een zelfbewust individu dat zijn routeplanner laat inspireren door zijn omgeving. Dit is niet bepaald het mensbeeld waarmee de meeste mensen zichzelf zouden willen vereenzelvigen!

Eric van Damme Speltheorie, Volkskrant 11 december 2010, Gammacanon (50): Prisoner’s dilemma
De vraag ‘Wat maakt sommige samenlevingen welvarend en andere arm?’ fascineerde Adam Smith en staat ook nu nog op de agenda. Het vermogen van mensen om samen te werken maakt een belangrijk verschil. Het prisoners’ dilemma laat zien dat samenwerking geen vanzelfsprekendheid is. De juiste instituties kunnen effectieve samenwerking bewerkstelligen. De zoektocht daarnaar is nog in volle gang en de schat kan vermoedelijk alleen door een multidisciplinair team van sociale wetenschappers gevonden worden.

Expertise Centrum Biologie Altruïsme uit eigenbelang
Een honingbij die een vijand steekt, offert zichzelf op om haar nestgenoten te verdedigen. Is dit een uitzondering op de regel dat evolutie leidt tot beter aangepaste individuen? Het antwoord komt van opgesloten criminelen, Hamiltons regel en ‘tit-for-tat’.

In De Gammacanon (51 en slot) toont Jaap Dronkers de sociale ongelijkheid, lees onrechtvaardigheid, de asymmetrieën op aarde.

In een gezond bedrijf wordt het management dat verantwoordelijk is voor het ontstaan van problemen ontslagen. De schaduwzijde van de bonussencultuur zorgt er voor dat men elkaar gaat indekken. De egospelletjes optimaal meespeelt. Zaken worden onder de pet gehouden. De bonussencultuur of met andere woorden de doofpotcultuur berust op het sentiment “Voor wat hoort wat” (do-ut-des). Wanneer het marktmechanisme niet tijdig corrigeert kan een in wezen gezond bedrijf in een zwak bedrijf veranderen.

Stef Blom Conflicthanteren
Met conflicthanteren bedoelen we het zodanig omgaan met conflicten (tussen mensen of groepen), dat nadelige gevolgen van het conflict geminimaliseerd worden en positieve gevolgen gemaximaliseerd.
Het is dus niet zo, dat conflicten geminimaliseerd moeten worden. Conflicten kunnen zeer constructief zijn.
Conflicten horen erbij. Overal waar mensen samenwerken ontstaan er meningsverschillen, verschillen in doelen en middelen, etc. Bij het werken in projecten is er extra veel kans op een conflict. Projecten zijn belangrijk, er is veel onzekerheid (en dus kans om met elkaar van mening te verschillen), er zijn diverse partijen betrokken, elk met hun eigen belang en er wordt vaak gewerkt onder hoge druk. Een projectleider zal dus regelmatig geconfronteerd worden met problemen en daar iets mee moeten doen.

Jacqueline van Vreden Spanning tussen groepsbelang en eigen belang
Conflicten. Vaak ligt aan de basis daarvan, de spanning tussen competitie enerzijds en coöperatie anderzijds. De tegenstelling die in organisaties bij de samenwerking ook vaak een rol speelt. Aan de ene kant hebben we de behoefte om relaties met anderen aan te gaan, willen we prettig met elkaar samen werken, iets voor de ander overhebben, plezier hebben in het samen iets tot stand brengen en bij de groep horen. Aan de andere kant is er de drang om gezien te worden als individu, om carrière te maken en hebben we behoefte aan autonomie en zelfbevestiging.
En dat spanningsveld zorgt vaak voor conflicten. En hoewel conflicten niet prettig zijn, hoeven ze niet alleen maar negatief te zijn. Mits ze niet escaleren natuurlijk. Afhankelijk van de situatie kun je kiezen hoe je met het conflict om wilt gaan. Soms laat je omwille van de relatie je eigen belang achterwege. Dan ga je de confrontatie uit de weg, geef je toe en pas je je aan. Daar is op zich niets mis mee. Soms is iets zo belangrijk voor je, dat je echt je eigen mening wilt doordrukken, zonder discussie.

' Mensen zijn meelopers tot in de dood' (Marcel van Dam Volkskrant 18 augustus 2011)
Gedrag van mensen komt voort uit drie bronnen. In de eerste plaats aangeboren eigenschappen, zoals seksuele voorkeur, neiging tot agressie en een deel van de intelligentie. In de tweede plaats uit aangeleerde en in het geheugen ingesleten ervaringen, bijvoorbeeld alles wat uit opvoeding en onderwijs beklijft, opvattingen over wat mag en niet mag, taalvaardigheid enzovoorts. In de derde plaats actuele impulsen uit de omgeving, zoals stoplichten, gevangenisstraf, informatie uit de media, euforie of woede in de massa waarin je verkeert.
Het benoemen van alle prikkels uit deze drie domeinen die het brein sturen, is vanwege de complexiteit onmogelijk. Schuld en verantwoordelijkheid zijn begrippen waarmee wij bepaald gedrag beoordelen en zo nodig bestraffen.

'Cultuur plus tijdgeest is gedrag' (Marcel van Dam Volkskrant 4 augustus 2011)
Gedrag van mensen komt voort uit aangeboren eigenschappen en invloeden uit de omgeving, met name de opvoeding in de vroege jeugd. Er bestaat onder wetenschappers verschil van mening over de vraag welke invloed dominant is.
Aangeboren
Neuro-wetenschappers zoals Dick Swaab achten de invloed van aangeboren eigenschappen het grootst. Hij gaf daar afgelopen zondag in Zomergasten zijn argumenten voor. De meeste sociale wetenschappers denken dat de omgeving de grootste invloed heeft. Zelf denk ik dat het een vruchteloze discussie is. Sommige eigenschappen zijn bij de geboorte vastgelegd, bijvoorbeeld de seksuele voorkeur. Maar ook Swaab erkent dat hoe die voorkeur in gedrag tot uiting komt weer afhangt van andere eigenschappen en van prikkels uit de omgeving.
Invloeden omgeving
Wat ik uit de literatuur afleid, is dat veel eigenschappen in potentie aanwezig zijn en dat pas door prikkels uit de omgeving wordt bepaald of en in welke mate die eigenschappen worden geactiveerd. Dat bepaalt een groot deel van het gedrag. Hoe zouden anders de grote verschillen tussen culturen te verklaren zijn? Dat betekent dat de cultuur waarin men leeft, de publieke opinie, het publieke debat, zeg maar de tijdgeest, per definitie een grote invloed hebben op het gedrag. Zo denk ik dat fundamentalisme, het geloof dat je de absolute waarheid in pacht hebt en die aan anderen wilt opleggen, samenhangt met aangeboren karaktereigenschappen, maar dat invloeden uit de omgeving bepalen tot welke actie dat geloof leidt.
Extreem gedrag ('Zo boven, Zo beneden en Zo binnen, Zo buiten')
Naarmate extreme opvattingen door meer mensen worden gedeeld en helemaal als officiële gezagsdragers zich erbij aansluiten, wordt de invloed op het gedrag groter. Tot welk extreem gedrag dat kan leiden, heeft de tweede wereldoorlog laten zien. Voordien oppassende mensen uit de burgerlijke middenklasse bleken bereid de als 'ongedierte' gebrandmerkte joden massaal uit te roeien. Toen in Nederland het christendom nog domineerde, was uitsluiting van andersdenkenden nog heel gewoon. 'Gemengde huwelijken' leidden niet zelden tot familiedrama's. Het christenfundamentalisme in Amerika en het joodse fundamentalisme in Israël hebben nog grote, destructieve politieke invloed.

Piet Hilhorst 'Uitverkoop van de thuiszorg (2)' (Volkskrant 2 augustus 2011)
Marktwerking in de zorg zou betere en goedkopere zorg opleveren. Maar de inventiviteit van ondernemers is niet gaan zitten in een betere zorg of een slimmere werkwijze, maar in een krachtiger aanval op de salarissen aan de onderkant en in een schaamtelozere verhoging van de salarissen aan de bovenkant. En ondertussen zijn de cliënten de klos, want die krijgen ongemotiveerde, onopgeleide thuiszorgmedewerkers over de vloer die geen woord met ze wisselen en geen acht op ze slaan. Zo is het moment van de waarheid voor de thuiszorgmedewerkers ook een moment van de waarheid voor de marktwerking in de zorg.

'De euro is al bijna identiek aan crisis' (Bert de Vries Volkskrant 5 augustus 2011)
Steeds meer ontstaat de indruk dat de regeringsleiders zich klem gereden voelen tussen de financiële markten en hun kiezers. En dan struikelen van de ene noodoplossing naar de andere zonder toe te komen aan de kern van de problematiek.
Kern
Die kern is dat een muntunie niet verenigbaar is met duurzaam divergerende - van het gemiddelde afwijkende - concurrentieverhoudingen. Bij de introductie van de euro is aan die fundamentele waarheid te licht getild.
Groeien als kool
Hoe zit het met de kleren van deze keizer? In Duitsland - het gidsland van de eurozone - zijn de winsten van de grote bedrijven sinds de invoering van de euro gegroeid als kool, maar het reële loon van de gemiddelde werknemer is op z'n best gelijk gebleven.
De perifere lidstaten van de eurozone wordt nu verweten dat zij dit voorbeeld niet hebben gevolgd. Maar stagnatie van welvaartsgroei is niet wat de burgers van die landen is beloofd. Daarbij komt dat landen als Denemarken, Zweden, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland, die niet meegedaan hebben met de euro, economisch desondanks niet achterop zijn geraakt. De regeringen van deze landen kunnen nog steeds zelf bepalen hoe ver zij willen gaan met het afstemmen van hun beleid op dat van de eurozone. Het feit dat zij daarvoor tot dusver niet genadeloos zijn gestraft, legt een onaangename bewijslast op de schouders van degenen die zo zeker weten dat een terugkeer naar de situatie van voor 2001 rampzalige gevolgen zal hebben.
Het risico dat de zwakste broeders door deze cocktail in een neerwaartse spiraal terechtkomen of op z'n best in een periode van langdurige stagnatie is levensgroot. Dat zal op steeds grotere weerstand van de bevolking stuiten en op een groeiende weerzin tegen Brusselse autoriteiten, die steeds meer zullen worden ervaren als een nieuw soort kolonelsregime. Je moet wel blind zijn om erop te vertrouwen dat Griekse, Ierse, Portugese, Italiaanse en Spaanse politici dat allemaal tot in lengte van jaren aan hun kiezers kunnen en willen verkopen.
Maar als noch de politici noch de kiezers rijp zijn voor die politieke en fiscale unie, moeten we ons wel drie keer bedenken voordat we resoluut al onze kaarten daarop zetten. Het gevaar dat niet alleen de euro mislukt, maar ook democratische stelsels ontsporen, is daarvoor te groot. Zelfs het internationale bedrijfsleven zou moeten beseffen dat het beter is ten halve te keren dan ten hele te dwalen. Het minste wat nodig is, is daarom dat er naast toetredingsregels ook regels komen die het mogelijk maken om ordelijk uit de muntunie te treden.

'Wie of wat stelt de samenleving gerust?' René Cuperus Volkskrant 8 augustus 2011)
Wat deze verontrustende nieuwsverhalen met elkaar gemeen hebben, is dat ze niet 'in control' zijn. Mensen voelen aan hun water dat politici en experts zich verrast en overvallen voelen door deze gebeurtenissen. Dat leest men af aan de beleidsreacties, die vaak weinig meer zijn dan slecht doordachte improvisaties. Pseudo-daadkracht op de tast.
Speelbal
Landen als Griekenland of Spanje worden speelbal van kredietbeoordelaars. Europese politici lopen traag doch slaafs achter de financiële markten aan. Desondanks, en dat zien mensen heel goed, bestaat er nog geen begin van overeenstemming over de toekomstige muntunie. Politieke leiders zijn onderworpen aan de alarmsignalen van de financiële markten, maar vrezen tegelijk de wraak van de electorale markten. Allemaal weinig geruststellend.
Te hopen is dat Wilders, aangeslagen door de Noorse terreur, zijn apocalyptische vrijheidsstrijd tegen de islam een reality check zal laten ondergaan. Mensen geloven maar tijdelijk in fatalistische toekomstscenario's.

'De ene genocide is de andere niet' Leen van Dijke, Gert-Jan Segers, Joel Voordewind Volkskrant 8 augustus 2011) - Recht doen aan slachtoffers
Na de Tweede Wereldoorlog is er ook eerst recht gedaan aan de slachtoffers, werd eerst de waarheid van een genocide erkend, voordat er sprake kon zijn van verzoening. Duitsland heeft die moedige weg bewandeld en behoort nu tot het centrum van de Europese gemeenschap. Zuid-Afrika is na het einde van de apartheid ook zo met zichzelf in het reine gekomen. Landen op de Balkan staan nog aan het begin van dat proces, terwijl Turkije nog altijd in staat van ontkenning verkeert. Tot voor kort was erkenning van de Armeense genocide zelfs strafbaar.
Als zelfs Nederland de waarheid gaat verdoezelen, wordt Turkije niet geholpen om met zichzelf en zijn verleden in het reine te komen en wordt de Armenen opnieuw groot onrecht aangedaan. Minister Rosenthal moet moed tonen, de Armeense genocide erkennen en Turkije oproepen dit ook te doen. De Kamer ging hem hierin zeven jaar geleden al voor.

Gottfried de Purucker boek Grondslagen der Esoterische Wijsbegeerte, Deel I, Hoofdstuk 12 Psychologische natuur van de mens
Want als de mens zichzelf begrijpt, begrijpt hij dat waaruit hij voortkwam en dat wat hijzelf is – begrijpt het heelal in de mate waarin zijn geest en denken zich hebben ontwikkeld, en zijn waarnemingsvermogens zich door die ontwikkeling hebben verscherpt.
Hoofdstuk 15: Goed en kwaad ontstaan uit de tegenstrijdige werking van de multimyriaden willen in de verschijningswereld.
Het goede is relatief; er is geen absoluut goed. Het kwade is relatief; er is geen absoluut kwaad. Beide zijn evenwel relatieve begrippen. ..etc.
Zij contrasteren met elkaar. Deze beide groepen representeren twee fundamentele Paden in de Natuur, het ene het Pad der Rechter -, het andere dat der Linkerhand en worden aldus in het Oude Occultisme genoemd. Het ‘Pad der Linkerhand’ is Pratyeka-Yâna; en wij kunnen Pratyeka in dit verband door de omschrijving ‘ieder voor zich’ vertalen. Het ‘Pad der Rechterhand’ is Amrita-Yâna; dat het Onsterfelijk Voertuig of Pad der Onsterfelijkheid wordt genoemd. Het ene, het eerstgenoemde, is het pad der persoonlijkheid; het andere het laatstgenoemde, is het pad der individualiteit; het ene is het pad der stof, het andere is het pad van de geest; het ene leidt naar beneden; het andere Pad verliest zich in de onuitsprekelijke glorie van het bewuste onsterfelijke in de ‘eeuwigheid’. Dit nu zijn de twee groepen van wezens, die de beide zijden der Natuur vertegenwoordigen, en de conflicten en tegenstellingen van deze beide zijden der Natuur, tezamen met de strijd van wil tegen wil van de scharen wezens in het gemanifesteerde bestaan, veroorzaken het zogenaamde kwaad in de wereld, dat uit de zelfzuchtige werkzaamheid van de lagere of minder ontwikkelde of geëvolueerde wezens ontstaat.

De volgende passage uit De Mahatma Brieven (blz. 446-7) geeft nog een sleutel:
. . . de harmonie van het heelal wordt gevormd door tegenstellingen . . . Zo volgt . . . evenals in de prachtige fuga’s van de onsterfelijke Mozart, het ene deel voortdurend op het andere, in een harmonische disharmonie op het pad van de eeuwige vooruitgang, om samen te komen en zich tenslotte op de drempel van het beoogde doel op te lossen in één harmonisch geheel, de grondtoon in de natuur सत् [sat].

In essentie is de stof dus even goddelijk als de geest, want ze is slechts de schaduw of de voertuiglijke kant van de geest.

De leerschool van het leven is een netwerk van mensen of groepen mensen, een sociaal netwerk, dat in het spraakgebruik als 'netwerk' wordt aangeduid. De netwerkconnecties (Communicatie, Trekkermechanisme, NLP) in de microwereld van het brein functioneren analoog aan een sociaal netwerk ('complementaire schismogenesis') in de macrowereld.

Wederkerig altruïsme, het verschijnsel waarbij men elkaar wederzijds helpt of een gunst verleent, is een veelvuldig onderzocht onderwerp binnen de evolutionaire psychologie. De reciprociteit van "voor wat hoort wat" is "heb uw naaste lief". Rita Smaniotto: Op basis van experimenten, simulatie-onderzoek en een heranalyse van een aantal antropologische studies naar het delen van voedsel in jagers-en verzamelaarsvolkeren concludeert Rita Smaniotto in haar proefschrift dat het "voor wat hoort wat" mechanisme niet zo wijdverspreid is als doorgaans wordt aangenomen. Volgens haar is er in veel gevallen sprake van een alternatief mechanisme, het "heb uw naaste lief" mechanisme. Dit mechanisme is vooral gericht op het welzijn van personen in iemands directe omgeving.
Promotie onderzoek Patrice van de Vorst: mijn te onderzoeken stelling is: Er is een biologische of anatomische grondslag voor het ontstaan van het menselijk bewustzijn en de menselijke moraal. Deze komt voort uit de evolutionaire veranderingen in de geslachtsorganen van de soort Homo.

Het zijn de zwakke managers, de 'carrièremanagers' met een groot ego, die dreigen en intimideren om hun gelijk te behalen. De 'carrièremanagers' spelen echter weer in en zijn als het ware de marionet van het echelon boven hen. Er bestaat een natuurlijke neiging van leidinggevenden naar het benoemen van klonen van zichzelf.
Ethiek en morele verantwoordelijkheid
Over het algemeen houdt de maatschappij personen verantwoordelijk voor hun handelingen, en zal ze hiervoor complimenteren of veroordelen. Velen geloven echter dat morele verantwoordelijkheid, vrije wil vereist. Een ander belangrijk aspect in de discussie over de vrije wil is dus, of individuen ooit moreel verantwoordelijk kunnen zijn voor hun handelingen, en als dit zo is, in welk opzicht.
Managers met een sterk ego (sterke wil) staan wel open voor kritiek, een debat (Luisteren en Spreken). Als voorbeeld geldt het zelfstandige en onafhankelijke denken van Michel de Montaigne. Het hangt van de organisatiecultuur af of met tegenspraak iets wordt gedaan of dat een whistleblower volledig wordt genegeerd.

Ervin Laszlo en Jude Currivan boek KOSMOS een integrale visie op de wereld
Hoofdstuk 1 Hoe ver reikt onze kennis?, Theorieën van alles – en niets? (p. 16):
De fysici zouden echter nog ontdekken dat kwantisatie, golf/deeltje-dualiteit en de intieme relatie tussen de waarnemer en het waargenomene slechts het topje van de ijsberg vormden die de kwantumwereld is.
21: In de kwantumfysica geldt dat de gravitatiekracht wordt overgedragen door een deeltje met een massa nul, het graviton. De ontdekking dat het laagste trillingsgetal van snaren zo’n deeltje beschrijft, was een krachtige stimulans voor de zich ontwikkelende theorie.
Het branenuniversum (p. 21):
Om de betekenis van branen te doorgronden, moeten we de aandacht richten op een van de meest extreme omgevingen van de kosmos, het zwarte gat (Wimps Weakly interacting massive particle).
Hoofdstuk 8 Ervaring, Geest en stof (p. 121):
Echter, de stimuli die de stoot geven tot activiteiten in de cel, kunnen – zo tekent Bruce Lipton hierbij aan – verstoord zijn; als zodanig weerspiegelen ze onze overtuigingen over de werkelijkheid.

Bruce H. Lipton, Ph.D. Spontane Evolutie - Onze keuze om te transformeren
We hebben allemaal wel eens gehoord van mensen die op wonderbaarlijke wijze genazen van ziekte, maar is hetzelfde ook mogelijk voor onze wereld? Volgens de pionier bioloog Bruce H. Lipton, Ph.D., is het niet alleen mogelijk, het is al gebeurd. In zijn lezing zal de prijswinnende spreker en visionaire wetenschapper laten zien hoe ons veranderde begrip van biologie ons kan helpen door deze turbulente periode in de geschiedenis van onze planeet te manoeuvreren. Een ieder van ons kan actief deelnemen aan deze wereldwijde evolutionaire verschuiving. Door onze oude overtuigingen te bevragen die ons hebben gebracht waar we nu zijn en ons vasthouden in de status quo, kunnen wij de spontane evolutie op gang brengen. Dit zal ons soort en onze wereld leiden naar een betere toekomst. Deze avond zal Bruce je op weg helpen wat je voor jezelf en de planeet kunt doen om bij te dragen aan deze mega-transformatie.
De Biologie van de Overtuiging - De Wetenschap van Hoe we Onze Levens Creëren
De wetenschap maakt een dusdanig grote stap in het licht van de wereldwijde crises in gezondheid, privé en in het hart, dat het een ware revolutie in ons inzicht veroorzaakt, een zo radicaal dat het de wereld kan veranderen.
Nieuwe ontdekkingen in de celbiologie, epigenetica en natuurkunde tonen aan dat we niet het slachtoffer zijn van onze genen, maar dat we onbeperkte capaciteit hebben om een leven te leiden vol vrede, geluk en liefde.
Celbioloog en bestsellerauteur Bruce H. Lipton neemt je in snel tempo mee op een reis van de microkosmos van de cel naar de macrokosmos van de mind. Deze informatieve en zelf-bekrachtigende presentatie over de hoe de interactie tussen lichaam en geest werkt, laat zien hoe ons ‘aangeleerde’ waarnemingsgedrag de genexpressie beïnvloedt en bijdraagt aan het herschrijven van onze genetische code. Dr Lipton's uiterst hoopvolle bevindingen worden beschouwd als een van de grote doorbraken in de nieuwe wetenschap.
Kennis is kracht. Het inzicht in ‘het zelf’ dat je wordt aangeboden in deze presentatie is fundamenteel voor het verwerven van zelf-bekrachtiging, de meester van je lot worden in plaats van het 'slachtoffer'. Deze geïllustreerde en geanimeerde presentatie zal je geest inspireren, je aan het denken zetten en je uitdagen tot creativiteit, als je inziet wat een enorme mogelijkheden het biedt om deze informatie in je eigen leven toe te passen. Een seminar waarmee je het inzicht verwerft om je leven werkelijk een nieuwe wending te geven!

Willem Scheepers De 3 Fundamenten van een Prachtig Leven, Goed Leiderschap & een Geweldige Organisatie!
Nu, de “3 Fundamenten voor een Prachtig Leven, (het geven van) Goed Leiderschap & (het aansturen van) een Geweldige Organisatie” zijn heel eenvoudig én praktisch:
1. Integriteit of: “being whole and complete”,
2. Authenticiteit: “being and acting consistent with who you hold yourself out to be for others and who you hold yourself to be for yourself”,
3. Commitment: “being committed to something bigger than oneself (that says nothing about what that commitment should be other than it be bigger than oneself)”.
Alle 3 de fundamenten benader je puur vanuit positieve gedachten & gevoelens dus niet ‘(proberen te) doen omdat anderen dit graag van je zien!’
De tips zijn afkomstig van Michael C. Jensen Jesse Isidor Strauss Professor of Business, Emeritus Harvard Business School uitgesproken tijdens zijn afscheid op 21/05 jl.

De realisatie van het zelf is een proces dat gekenmerkt wordt door de vereniging van tegenstellingen in de mens, zoals goed en kwaad, licht en schaduw, binnen en buiten.
Deze archetypen, begrippen zoals de schaduw (de duistere kant van het onderbewustzijn), de eeuwige jongeling, de boze geest, de held enzovoorts, zijn als het ware overgeleverde, functionele oerdrijfveren of 'ervaringsmodaliteiten', die de persoonlijkheid van de mens structureren.
In het leven gaat het er om dat we leren over de eigen schaduw te springen.
De nazi's vielen Jung overigens ook aan, want Jung had ingezien én uitgebreid beschreven hoe zij hun eigen schaduw projecteerden op de joden, en zij waren daar niet bepaald van gediend.

De verticale as door het midden van het Ei van Assagioli symboliseert de door Maslow genoemde zelfrealisatie, de Derde weg in de psychologie of de weg van het universele soefisme. Door dis-identificatie is het mogelijk dat we ons met de ware identiteit, het hogere zelf verbinden. De psychosynthese van Assagioli is een transformatieproces, waarbij in de mens de macht van het ego naar het hogere Zelf verschuift. Het maakt het laten oplossen van conditioneringen mogelijk.

Feitelijk komt het er op neer hoe richt je je energie om in het leven stabiliteit - de mogelijkheid van harmonische volledigheid - nirwana te ervaren?

====

Slachtoffers en Daders (4.2 Uniformitarianism en Catastrophism, 'René Girard en Carl Jung', Eeuwige nu, Wederkerigheid, Projectiemechanisme)

Het onderzoeksrapport 'E i V' plaatst de relatie tussen 'Slachtoffers en Daders' in het licht van de evolutie van de mensheid, antropogenese (hominisatie). Met zijn pamflet beoogt Gustaaf Peek het cultuurmarxisme te bestrijden.

Sören Kierkegaard: Ik ontdekte dat ik minder en minder te zeggen had, tot ik uiteindelijk stil werd en begon te luisteren. En in die stilte hoorde ik de stem van God.
Zygment Bauman: In plaats van verbonden burger was de mens ongebonden consument geworden. (Jenne Jan Holtland Volkskrant 10 januari 2017 p. 10)

Willem van Ockham: De simpelste verklaring is meestal de juiste.
Om de waarheid te achterhalen is er volgens Pythagoras - in verband met de supersymmetrie in de schepping - geen complexe wiskunde nodig. Om de 10 dimensies (perspectieven) weer te geven is de gebruikte wiskunde van het metrieke stelsel eenvoudiger dan bij de snaartheorie. Er behoeft slechts tot tien te worden geteld:

Ockhams scheermes geldt voor: Cultuursociologie bevindt zich op het snijpunt (emanationisme) tussen Cultuurwetenschappen en Sociologie, Evolutiebiologie tussen Evolutie en Biologie, Culturele psychologie tussen Cultuurwetenschappen en Psychologie, Sociobiologie tussen Sociologie en Biologie, Evolutiepsychologie tussen Evolutie en Psychologie, Paleontologie tussen Geologie en Biologie, Geochemie tussen Geologie en Scheikunde en Geofysica tussen Geologie en Fysica. Door de convergentie van twee disciplines ontstaat synthese. Uiteindelijk draait het om het onderzoek dat betrekking heeft op de relatie tussen Unificatietheorie en Eenheid in Verscheidenheid.

Het boek Wat Darwin niet kon weten van Gerrit Teule biedt een uitstekend houvast om zowel de ‘binaire code' van machinetalen als het verschijnsel recursie toe te lichten. Gerrit Teule schrijft (p. 47): Je kunt een computer begrijpen op meer niveaus dan je op één hand kunt tellen.
48a: Hoe werkt dat dan, welke (natuur)wetten liggen hieraan ten grondslag? Hoe verloopt de interactie tussen het oerbewustzijn - als grondslag van al het bestaande – en de andere lagen (Energie en Materie?).
48b: Hoewel … in de oude Veda’s was al sprake van “de drie Guna’s”, van een Scheppende kracht, een Instandhoudende kracht en een Vernietigende kracht. Alleen hadden ze er nog geen mooie formule voor. Er ligt dus nog een onderzoeksterrein braak voor de liefhebbers.
249: Hoofdstuk Membranen en negatieve entropie
256: Een gulden middenweg?
257: De scheiding van de twee – stof en geest – is een abstractie. De basis is altijd één.
294: De chaostheorie
Ook ons hart kent twee toestanden: de regelmatige hartenklop met tempovariaties en de toestand van fibrilatie, waarbij alle cellen zich ongecoördineerd samentrekken.
Ken uzelf
Hoe iemand omgaat met de eigen chaos en onzekerheid (lees:
creativiteit) lijkt mij bepalend en kenmerkend voor iemands geestelijke gezondheid. 'Ken uzelf' kan hier betekenen: herken je eigen chaos de impliciete orde.
297: Deze ‘gelijkvormigheid op elke schaal’ is de wiskundige pendant van het bekende gezegde ‘zo boven, zo beneden’.
301: Ik ben er van overtuigd dat grote en kleine componisten hun nieuwe melodieën rechtstreeks schrijven vanuit hun eonische bronbewustzijn.
181,310: Het oerbewustzijn en het grote zwijgen
315:
De bewustzijnsevolutie die in de theorie van Darwin ontbreekt, is nog lang niet ten einde. De mens is nog maar net tot zelfbewustzijn gekomen, en we hebben nog miljarden jaren voor de boeg.

Over creativiteit geeft PRANA nr. 159 (Ten geleide) interessante voorbeelden.
Brahms zegt dat hij als hij componeert in contact staat met dezelfde geest als waar Jezus zo vaak naar verwees.
Richard Strauss beschrijft overweldigende visioenen
Dan put ik uit de bron van oneindige en eeuwige energie waaruit wij allen en alles voortkomen.
In de religie noemt men dit God
.
Grieg zegt: Wij componisten projecteren het oneindige in het eindige.
Picasso is een ander groot kunstenaar die met zijn schilderij ‘Guernica’ toont hoe het paard aan de lans van zijn eigen ruiter ten onder gaat.

Monopolie op het lijden (Arnon Grunberg De Groene Amsterdammer 1 maart 2018 p. 46-47):
De Libanese regisseur Ziad Doueiri laat zien dat acceptatie – en kennis – van het verleden een voorwaarde is voor verzoening. Verzoening die het verleden ontkent, is hooguit een historische camouflagestift.
Gedurende mijn reizen door het Midden-Oosten heb ik vertegenwoordigers van diverse groeperingen horen zeggen: ‘Als de anderen maar het lijden zouden erkennen dat zij ons hebben aangedaan, zouden we bereid zijn tot concessies.’ Maar kennelijk ziet iedereen alleen zijn eigen lijden, waardoor de cirkel van wraak en vergelding moet worden voortgezet.
Vóór de
verzoening tot stand kan komen moet het verleden worden opgegraven, al zal een cynicus hier misschien uit afleiden: voor vrede heb je oorlog nodig.

Havikken en duiven (Pieter Klok Volkskrant 20 februari 2018 p. 21):
Er was een tijd dat de benoeming van een bestuurslid van de Europese Centrale Bank (ECB) geruisloos verliep. ECB-bestuurders deden niet veel meer dan inflatiecijfers bestuderen en op basis daarvan de rentestand bepalen. Een technische functie.
De economie is verslaafd geraakt aan een lage rente. Het zal niet eenvoudig zijn die ooit nog te verhogen. Dan komen immers alle problemen terug die nu door de overvloedige geldstroom zijn weggespoeld (ongezonde banken, ongezonde overheidsfinanciën, hoge schulden).
Het bestuur van de ECB is ten prooi gevallen aan de politiek, meer specifiek aan een strijd tussen Zuid- en Noord-Europa. Tussen duiven die geld willen bijdrukken om de economieën overeind te houden en haviken die geloven dat zuinigheid uiteindelijk de
enig juiste weg is.
Makkelijke oplossingen bestaan niet, maar het is wel zaak de risico's van het huidige beleid te verkleinen. Nu de economie weer lekker draait, is het de hoogste tijd om de geldkraan dicht te draaien en de rente licht te verhogen.

'Ik maak mij echt zorgen dat we een kolonie van de VS worden' (Peter de Waard interviewt Jan Timmer Volkskrant 16 februari 2018 p. 8-9):
Jan Timmer. Oud-Philips-topman, bijna 85, is terug in de arena. En hoe. Als strijder tegen de activistische aandeelhouders, 'het lelijke gezicht van het kapitalisme', zoals hij het zelf noemt. En hij heeft een waarschuwing: 'We worden van de kaart geveegd door bedrijven uit de VS en Azië.'
'Het klinkt heel gek voor iemand die 45 duizend mensen heeft ontslagen, maar ik denk dat de belangen van werknemers zwaarder moeten wegen dan die van aandeelhouders. Aandeelhouders kunnen er ieder moment uitstappen door hun aandelen te verkopen, werknemers zijn veel afhankelijker van een bedrijf.'
Er zijn weinig conglomeraten meer. Zelfs Siemens en General Electric ontmantelen nu.
Elke divisie moet zijn eigen broek ophouden en opereren zonder directe bemoeienis van het hoofdkantoor. Conglomeraten nieuwe stijl, noem ik dat. Conglomeraten hebben ook voordelen die nu onderbelicht worden. Een conglomeraat kan zich een groot technologisch centrum permitteren dat de divisies kan ondersteunen. Daardoor is Samsung veruit het succesvolste elektronicabedrijf ter wereld geworden. Frans van Houten gelooft echter onwrikbaar in Philips als een bedrijf dat gespecialiseerd is in medische technologie.'
Welke fouten heeft de politiek gemaakt?
'De politiek heeft gedacht dat het kapitalisme zichzelf zou kunnen reguleren. Dat is een groteske ontkenning van de menselijke natuur. Mensen willen bedriegen en bedrogen worden. Europeanen denken dat vrijhandel een groot goed is. Dat roepen Amerikanen en Aziaten ook. Maar in werkelijkheid hebben ze vrijhandel ondergeschikt gemaakt aan macht.'
Laat Europa zich economisch gezien te makkelijk koloniseren?
De Chinezen proberen nog een vuist tegen de Amerikanen te maken, met bedrijven als Alibaba en Tencent. Maar Europa is schaapachtig bezig.
In 2000 werd in Lissabon besloten dat Europa de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld moest worden. Daar is in de praktijk niets van terechtgekomen. Alle aandacht ging in Europa naar de verkeerde thema's, zoals ruziën over Griekenland en het benadrukken van de eigen soevereiniteit.
Maar Nederland stelt mondiaal gezien niets voor. En Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk alleen ook niet. Een Brexit of een zelfstandig Catalonië nastreven is je kop in het zand steken. De essentiële vraag is: hoe kunnen we de gemeenschappelijke markt in Europa gebruiken om de wereldmachten VS en China naar de kroon te steken?

De belangrijkste klanten van een bedrijf zijn niet de aandeelhouders, maar de werknemers. Het werkt contraproductief om de onzekerheid dat er iets mis is met onze cultuur te verhullen achter het verkondigen van het verdienmodel, het vrije marktevangelie van de VVD. Jan Bouwens houdt een drogreden. Wanneer je het foefje eenmaal doorhebt, is het een fluitje van een cent.

Eén laspak minder maakt Europa niet beter (Marc Peeperkorn Volkskrant 11 maart 2017 p. 12):
Verdeeldheid
Maar ronkende verklaringen kunnen de verdeeldheid over de EU niet maskeren. Premier Rutte wil 'een Europa van de kerntaken, geen federalistische dromen en geen ever closer Union'. Zijn Belgische collega Michel ziet ook graag een sociaal Europa. Duitsland wil per se het migratiebeleid meer harmoniseren, iets waarvan de Oost-Europese en Baltische landen gruwen. De zuidelijke lidstaten, te beginnen met Frankrijk, dromen over een diep geïntegreerde eurozone, met een Europese minister van Financiën die Europees schuldpapier uitgeeft om schulden van de eurolanden mee te dekken. Een optie waar Den Haag, Berlijn, Wenen, Helsinki en Bratislava acuut een hartverzakking van krijgen.
Romeproces
Eigenlijk had de Rome-top een afgeronde toekomstvisie moeten opleveren, maar de onenigheid dwingt tot een korte verklaring en uitstel: ofwel het Romeproces. De EU is goed in 'processen' bij lastige of te ambitieuze ideeën. Zo was er het Lissabonproces om de EU in 2010 tot het meest concurrerende continent ter wereld te maken; het Barcelonaproces voor meer welvaart in de landen rond de Middellandse Zee; het Keulenproces voor een uniformer economisch beleid; het Bolognaproces dat tot betere opleidingen moet leiden; en het Berlijnproces om de kans op EU-lidmaatschap voor Balkanlanden te behouden.
Het Romeproces levert de 27 regeringsleiders uitstel tot december op. Dan moeten ze hun keuze maken. Na de Nederlandse, Franse en Duitse verkiezingen gaat dat misschien ook iets makkelijker. EU-ambtenaren waarschuwen alvast voor te hoge verwachtingen. Je kunt het Romeproces misschien beter met een processie van Echternach vergelijken. Twee stappen vooruit, een achteruit.

Vrije meningsuiting en de academie (Elma Drayer Volkskrant 16 januari 2018 p. 25):
Tegenwoordig eisen activisten het op voor de gehele environment: iedereen dient te allen tijde rekening te houden met de gevoeligheden die leven bij niet-geprivilegieerden. Met als logisch gevolg dat zij de facto bepalen wie er recht van spreken heeft. En vooral: wie niet.
Als me pakweg tien jaar geleden was voorspeld dat dit zomaar aan Nederlandse hogeronderwijsinstellingen zou kunnen gebeuren, ik had het niet geloofd. Zijn het vege tekenen van wat elders al heel gebruikelijk is? Toevallig publiceerde het Britse onlinetijdschrift Spiked eerder deze maand de vierde editie van zijn jaarlijkse Free Speech University Rankings. Verbijsterende uitkomst: van de 115 universiteiten in Engeland kent nog maar 6 procent géén restricties op de vrijheid van meningsuiting. Ik herhaal: 6 procent.
Natuurlijk, dit land kent heus nog bestuurders die pal staan voor het vrije woord - lees de fraaie diesrede ('Waarom ik hoogleraren niet tot de orde roep') van de Leidse rector magnificus Carel Stolker die vorige week op deze pagina's afgedrukt stond.
Maar mijn verontrusting is voorlopig niet weg.

Ongemakkelijke vragen (Victor Broers De Groene Amsterdammer 15 februari 2018 p. 20-23):
Het lijkt erop dat Nederland toekomstige hervormingsmaatregelen in de eurozone, misschien uit angst voor eurosceptici, vooral overlaat aan Duitsland en Frankrijk. Wat betekent deze afwachtende houding voor de Nederlandse belangen?
Uiteindelijk is de toekomst van de Europese Monetaire Unie een politieke vraag en de uitkomst kan grote gevolgen hebben, economisch, sociaal en politiek. De Nederlandse regering doet er daarom goed aan om, juist wanneer zij een pro-Europese koers wil varen, te stoppen struisvogelpolitiek te voeren. Laat zij de economische feiten en bovenal de politieke ontwikkelingen in Europa onder ogen zien; en laat haar actief deelnemen in een van de belangrijkste onderhandelingen die de komende jaren in Europa gevoerd zullen worden.

Antwoord aan Engelen (De Groene Amsterdammer Jan Willem Duyvendak 15 februari 2018 p. 18-19):
In zijn economiecolumn in De Groene van 1 februari stelt
Ewald Engelen dat links te veel bezig is met de vrouw, de homo en de migrant en te weinig met economische ongelijkheid. Links zou rechts daarmee in de kaart spelen. Dat is viermaal een misverstand.
En weer is het de schuld van de vrouw, de homo en de migrant. Tenminste als we Ewald Engelen moeten geloven in De Groene van 1 februari: ‘De belangrijkste teloorgang van links is volgens mij de terreur (sic) van de identiteitspolitiek waar Nederland nu al dertig jaar onder lijdt. (…) Inkomen, kapitaal en onderwijskwaliteit zijn kennelijk even belangrijk als hoofddoekjes, kinderfeestjes en seksuele gebruiken.’
Maar alleen een sterker identiteitsverhaal is zeker niet voldoende. Want hoe écht te verklaren dat kiezers van links naar rechts overstappen? Het komt – en daar deel ik veel van Engelens economische kritiek – doordat progressieve partijen onvoldoende een aansprekend verhaal hebben over gelijkheid in een geglobaliseerde economie. Te lang hebben te veel progressieve partijen neoliberale dogma’s omarmd.
Maar er valt me, als niet-econoom, hierbij iets op.
Dit neoliberalisme ging en gaat gepaard met een grote mate van identiteitspolitiek. De financiële afknijppolitiek van Jeroen Dijsselbloem ten aanzien van de Grieken ging niet toevallig vergezeld met opmerkingen over Zuid-Europese volken en hun identiteit: ‘We gaan die landen toch niet steunen omdat ze het geld maar uitgeven aan drank en vrouwen.’

Mijn moeder IQ en ras (Harriet Duurvoort Volkskrant 15 februari 2018 p. 25):
'Ik heb zo met Zijlstra te doen', zegt mijn moeder. 'Natuurlijk, het was oerdom wat hij deed en eerlijk gezegd mocht ik hem niet zo, maar als je hem zo in tranen ziet, denk je toch: arm kind.' Ik spiegel de actualiteit graag aan haar milde wijsheid.'
Dit debat zal altijd wel weer de kop opsteken, verzucht mijn moeder. Ze hoopt alleen niet dat de zwarte jongens en meisjes die nu in Nederland op school zitten zich er te veel aan gelegen laten liggen. Want ze verinnerlijken het vooroordeel, verliezen alle motivatie en voor je het weet bevestigen ze het, naar de buitenwereld en voor zichzelf. 'Ik wil ze op het hart drukken: laat je door niemand vertellen wat je wel of niet kan, maar wees nieuwsgierig en doe je best. En ook als iets niet lukt: je bent waardevol.'

In hoeverre heeft de Navo schuld aan conflicten van Poetin in Georgië en Oekraïne? (Bert Lanting Volkskrant 9 januari 2018 p. 11):
De Russische inval in Georgië en Oekraïne is mede een gevolg van inschattingsfouten van de Navo, meent oud-secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer. Is Poetin onbewust geprovoceerd?
Omstreden
Het besluit de deur open te zetten voor Georgië en Oekraïne was op de Navo-top van 2008 in Boekarest al uiterst omstreden. De Amerikaanse president Bush wilde de twee landen de status van kandidaat-lid geven, maar dat stuitte op fel verzet van landen als Duitsland en Nederland. Uiteindelijk bleef het bij de belofte hen ooit toe te laten, maar er werd geen termijn genoemd.

Samen sterk of verdeel en heers? Sinds Machiavelli (1469 - 1527) weten we dat voor politicals geldt ‘het doel heiligt de middelen’. Een belangrijk deel van de 'Verdeel en Heers' problemen die we signaleren hebben we door onvoldoende checks & balances zelf gecreëerd. 'De remedie is tegelijkertijd de kwaal' (geweten, 'Goed en Kwaad', 'Rechten en Plichten', 'Deugd en Ondeugd'). De vraag dringt zich op welke debacles moeten zich voordoen voordat echt actie wordt ondernomen. Het gaat mis, chaos dreigt wanneer voor onnatuurlijke selectie, een gesloten systeem wordt gekozen.

‘Deze ronde hebben we verloren’ (Tatiana Scheltema interviewt Yassin al-Haj Saleh De Groene Amsterdammer 18 januari 2018 p. 34-36):
De Syrische publicist Yassin al-Haj Saleh schreef over de islam, zijn gevangenschap onder Assad, de gefnuikte Syrische revolutie en over de rol van het Westen in dat alles. Assads rehabilitatie zit hem dwars.
Waarom zijn al die Arabische maatschappijen toch zo fucked up?’ vroeg ik tijdens die ontmoeting in Istanbul. ‘Because yóu fucked us up!’ zei hij, ineens fel. ‘Júllie: Israël, de Verenigde Staten, Europa, the whole world fucked us up!’ Niet-soevereine, autocratische staten als Assads Syrië, Egypte en de Golfstaten zijn de pijlers van dit systeem en de belangrijkste pijler is Israël, het enige land in de regio dat – met steun van de Verenigde Staten – wel soeverein is. ‘Soevereiniteit is tweeledig: dat je het recht hebt om oorlog te voeren tegen een ander land en het geweldsmonopolie binnen het eigen land’, zegt Al-Haj Saleh. ‘Israël kan als enige in de regio op eigen kracht een oorlog beginnen, andere landen kunnen dat niet. Het systeem van het Midden-Oosten steunt op staten die geweld uitoefenen binnen de staat, en Israëls geweldsmonopolie binnen de hele regio.’
De joden vluchtten voor de gruweldaden van de nazi’s, maar waren in de meeste landen, waaronder de Verenigde Staten, niet welkom. Ze kwamen naar Palestina en joegen de Palestijnen van hun land. Dit onrecht speelt nu al drie generaties. Bovendien hebben de joden óns, tot op de dag van vandaag, niet als gelijken geaccepteerd. Ze hebben nog nooit gezegd dat ze in vrede met ons willen samenleven. Nog nooit. Dat is onacceptabel. Waarom zou ik niet als gelijke worden behandeld? Het laatste punt is dat Israël is uitgezonderd van het internationale recht. Ze bombarderen in Syrië wanneer ze maar willen en er is geen haan die ernaar kraait. Zelfs de VN niet. Ze stellen zichzelf boven de wet.’ De oplossing voor dit mondiale probleem vind je alleen door het te benaderen vanuit een mondiaal perspectief. Dat gebeurt nu teleurstellend weinig, vindt Al-Haj Saleh, al helemaal in Europa, toch de bakermat van moderniteit, secularisme en democratie. ‘Europeanen denken nog steeds dat ze het middelpunt van de wereld zijn, maar dat bestaat niet meer, het middelpunt is overal. Jullie zitten in een bubbel. Kom daar alsjeblieft uit.’

Hoe de markt zichzelf om zeep helpt (Koen Haegens interviewt Bas van Bavel Volkskrant 20 januari 2018 Opinie p. 6-8):
Door de eeuwen heen hebben markteconomieën een cyclus doorlopen van opkomst, bloei en verval, zegt Bas van Bavel. Dat klinkt zeer verontrustend, toch schetst de economisch historicus geen doemscenario.
Dat betekent dat we een verkeerd beeld hebben van hoe Nederland rijk is geworden. Maar waaruit leidt u af dat de aftakeling al begonnen is?
'De markt kan heel lang blijven zorgen voor economische groei, in de vorm van een stijging van het bbp. Dat gebeurde ook in de Gouden Eeuw. Maar net als toen groeit de levensstandaard van grote delen van de bevolking niet meer in dezelfde mate mee. Ook op dit moment vragen mensen zich af waarom, als we in een hoogconjunctuur zitten, hun lonen niet meestijgen. Ze voelen aan: hier klopt iets niet.'
Hoe verklaart u als economisch historicus dat we rijker zijn dan ooit en het tegelijkertijd ondergangsscenario's regent?
'Ik zal het woord 'ondergang' zelf nooit in de mond nemen. Zet dus alstublieft niet zo'n apocalyptische kop boven dit artikel.
Over een langere termijn zou ik het omschrijven als een terugkeer naar de natuurlijke staat van de samenleving. Of we het nou leuk vinden of niet: die wordt gekenmerkt door ongelijkheid. Dat is niet onvermijdelijk. Een nieuwe golf van zelforganisatie zou het machtsevenwicht in theorie kunnen herstellen, net als in de positieve beginfase van de markteconomie. Ook zullen we iets moeten doen aan de groei van de enorme vermogens, bijvoorbeeld door belastingontwijking eindelijk serieus aan te pakken. Het is nog niet te laat, maar dan moeten we nu wel heel snel in beweging komen.'

Verzetsheld kreeg last van knagend geweten (Peter de Waard Volkskrant 8 december 2017 p. 20):
In de oorlog maakte Gerrit Gunnink deel uit van een gereformeerde verzetsgroep in Drenthe. Over twee liquidaties voelde hij zich later schuldig.
Die geheimen had Gerrit Gunnink mee kunnen nemen in zijn graf. Maar tien jaar geleden, toen hij al bejaard was, trad hij ermee naar buiten. Hij publiceerde in 2007 zijn boek De Knokploeg, waarmee hij trachtte met zijn geweten in het reine te komen. Twee jaar later vertelde hij in de EO-documentaire Nooit meer laf over de schuldgevoelens die hij zestig jaar voor zich had gehouden. Hierin zocht hij nabestaanden van de slachtoffers op en vertelde wat er was gebeurd. Gunnink stond volgens documentairemaker Geertjan Lassche bij uitstek model voor de gereformeerde verzetsmentaliteit. 'Die verheerlijkt het individu niet en komt op voor de zwakkere. Die mentaliteit steekt scherp af bij de huidige tijdgeest, waarin velen aanspraak denken te kunnen maken op roem via de massamedia.'

De zoektocht naar het geheimzinnige verzetsleven van vader (Huib Modderkolk Volkskrant 2 december 2017 Zaterdag p. 10-13):
In de archieven van de overheid bestaan hun vaders niet, krijgen de kinderen steeds te horen. Toch droegen die een geheim bij zich dat het gezinsleven sterk beïnvloedde.
Sabotagecommandant
Als Pieter Kok na het overlijden van zijn vader aan zijn zoektocht begint, kan hij al snel een vrij nauwkeurige reconstructie maken tot 1946. Hij stuit op krantenknipsels en er is een beperkt dossier over zijn vader en de Tweede Wereldoorlog, die zijn vader zelf had verzameld om aanspraak te maken op een verzetspensioen.
Er zijn aantekeningen in memostijl. Zijn vader wordt in 1943 door de Duitsers meegenomen naar een werkkamp, maar hij weet in Duitsland te ontsnappen. Later wordt hij nogmaals aangehouden en vlucht hij weer. Vanaf december 1943 hoort zijn vader bij het gewapend verzet. Hij is de sabotagecommandant bij een verzetsgroep in Santpoort-Noord.\\ Op 17 juni 2014, bijna negen jaar nadat hij aan zijn zoektocht is begonnen, is Pieter Kok moegestreden. Die avond mailt hij oud-brigadegeneraal Hans Bosch, de man met wie hij al jaren contact heeft over zijn vader. Bosch is meer dan deskundig - weet bijzonder veel over clandestiene operaties, was plaatsvervangend hoofd militaire inlichtingendienst, hoogleraar en hoofdredacteur van de Militaire Spectator. Bosch had hem gebeld nadat hij bij Defensie een inzageverzoek voor de archieven had neergelegd.
Herkenbare verhalen
Kok merkt dat de familie Pelt - ze gebruiken voor dit verhaal het liefst de schuilnaam van hun vader - veel verder is in hun zoektocht dan hij. Ze kunnen de gangen van hun vader nauwkeurig reconstrueren. Ze hebben aantekeningen, hun vader heeft in 2006, toen hij met pensioen was, een document gemaakt waarin hij zijn werk nauwkeurig heeft beschreven.
Operatiën
Het zijn voor Kok nieuwe puzzelstukjes in zijn zoektocht. Hij krijgt een steeds beter beeld. Hadewych, Maarten en Winfried Pelt vertellen hem dat hun vader aan het hoofd stond van een sabotagedienst bij een organisatie die 'O', ook wel 'Operatiën', heette. Een geheime instantie, bestaande uit een paar honderd man, die na de Tweede Wereldoorlog was opgericht om het verzet te gaan leiden als de communisten binnen zouden vallen. Die zou strijden met psychologische oorlogsvoering en sabotage. Het bestond uit burgers die tijdens de oorlog verzetservaring op had gedaan. Het kantoor zat in Amsterdam, bij advocaat mr. Venema in.
Het was een ultrageheim gezelschap van een paar honderd man. De coördinatie was in handen van het ministerie van Algemene Zaken, de Binnenlandse Veiligheidsdienst en Defensie, blijkt uit officiële documenten.
Staatsgeheim
Voor Kok is de zoektocht nog niet ten einde, al is hij ervan overtuigd dat zijn vader niet bij 'O' zat. Hij denkt eerder bij 'I', de inlichtingentak van de verzetsorganisatie. 'Daar ben ik voor 95 procent van overtuigd.' Zijn vermoeden wordt door een kenner van geheime diensten in de jaren zestig, met wie hij mailcontact had, gedeeld.
En ondertussen blijft alles staatsgeheim.
'Nu iedereen is overleden en de Koude Oorlog geschiedenis is, blijven de kinderen met allerlei vragen achter. Die hebben de bewuste keuze voor een geheim leven nooit gemaakt, maar daar wel de nadelen van ondervonden. Daar ligt een morele verplichting tot openheid, zegt Kok.
De kinderen kunnen niet wachten tot 2069. Ze dragen dit al te lang mee. Kok:
'Ik zou willen dat die archieven gewoon openbaar worden zodat ik dit boek kan gaan sluiten.'

Dwangarbeid of U moet The Nazis next door beslist lezen (Max Pam Volkskrant 21 juli 2015 p. 2):
Wie vorige week in deze krant het interview heeft gelezen met Pullitzerprijswinnaar Eric Lichtblau, begrijpt wat ik bedoel. Aanleiding voor het interview was zijn boek The Nazis Next Door, dat zojuist in het Nederlands is vertaald. U moet dit historisch werk beslist lezen, al is het maar om te beseffen hoe verdwijnend klein de rol is die de moraal speelt in de internationale politiek. Het boek gaat over vluchtende nazi's, die na de Tweede Wereldoorlog een veilig heenkomen vonden in de Verenigde Staten. Terwijl aan de ene kant de Neurenberger processen plaatsgrepen, deden de Amerikanen er aan de andere kant alles aan om interessante nazi's binnen te slepen. Het ging niet alleen om vooraanstaande naziwetenschappers die uit handen van de Russen moesten blijven, maar ook om diplomaten, zakenlui en andere insiders, die als spion van nut konden zijn in de strijd tegen de Russen. Al deze lui, vaak uit Europa ontsnapt via het Vaticaan, kregen een warm onthaal bij de CIA en de FBI. Dit is geen complotverhaal uit de Koude Oorlog, dit is de pure werkelijkheid. etc. Von Braun en zijn collega's - onder wie artsen die de gruwelijkste experimenten op de dwangarbeiders uitvoerden - waren precies op de hoogte van de misdaden die in hun fabriek werden begaan. Ophangen aan vleeshaken was een dagelijks ritueel. Bij 1.100 doden begint het pas. From Nazis to NASA, maar na de oorlog werden zij allen gedekt door de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Je voelt je misselijk als je erover leest.
Wordt het daarom niet eens tijd dat de Amerikaanse overheid en NASA op Cape Canaveral hun hoofd buigen tot diep onder de lanceerbasis?

'Inzet van nazi's door VS schande' of 'Nazi's konden in de VS een nieuw leven beginnen' (Stieven Ramdharie Volkskrant 20 juli 2015 p. 12-13):
Zo'n 10 duizend nazi's werden na de Tweede Wereldoorlog oogluikend toegelaten tot de VS. Minstens duizend van Hitlers mannen werden door de CIA en andere diensten ingezet als spion tegen de Russen. Van de rechterhand van Adolf Eichmann tot 'De Führer van de Kaukasus'. 'We hebben onze ogen gesloten voor hun misdaden', zegt Pulitzer-winnaar Eric Lichtblau. Hoe reageerde de CIA toen justitie pas in de jaren tachtig de jacht op de nazi's opende?
'De CIA probeerde ze te dwarsbomen. Dossiers van een aantal spionnen werden vernietigd, of ze probeerden justitie op het verkeerde spoor te zetten. De CIA was bang dat hun inzet naar buiten zou komen. Sommige nazi's werden door justitie gedeporteerd omdat ze bij binnenkomst in de VS hadden gelogen over hun verleden. De deportatie van SS'er Tom Soobzokov moest echter worden stopgezet. Wat bleek? Tegen de CIA had hij wel degelijk zijn SS-verleden toegegeven.'
Is bekend hoeveel oud-nazi's er nog in de VS leven?'Er zijn nog zo'n honderd zaken bekend.
Sommige nazi's besloten te vluchten, onder andere naar Europa. Meer dan 130 anderen wisten jarenlang een sociale-zekerheidsuitkering te krijgen. Zo'n twintig miljoen dollar is in al die jaren aan deze oud-nazi's betaald.'
U noemt dit hoofdstuk een schande. Kijkt u niet met de blik van 2015 hiernaar?
' We hadden dit nooit moeten doen. En zeker niet op deze schaal. Het ging tegen onze idealen in, waar de VS voor stonden. We hebben onze ogen gesloten voor hun misdaden. Dit beleid was vreselijk.'

Het programma Buitenhof 27 maart 2016 gaat over hoe je tussen 'Wij en Zij', 'Slachtoffer en Dader', 'Heer en Slaaf' het kwaad in de wereld het beste kunt bestrijden. De Westerse beschaving, de Westerse cultuuroverdracht is aan verval onderhevig. De intellectuele technocraat Dijsselbloem vertolkt in het debat met de hoogleraar Arjo Klamer de neoliberale agenda. De dominante visie, het materialistische paradigma geldt zowel in de wetenschap als in de politiek.

Fractale zelfgelijkvormigheid (‘Entropie en Negentropie’), symmetrie op elke schaal heeft op complementaire werkwoorden ‘Scheppen en Vernietigen’ (hemelse Trimurti), ‘Zaaien en Oogsten’ betrekking. Het betekent dat we met de in het universum verborgen 5e Dimensie, de Triade terdege rekening dienen te houden. Tegenover de allesdoordringende levenskracht bestaat er op aarde de degeneratie. De eenzijdige focus van politici op de marktwerking en hun functies in lobbynetwerken hebben tot gevolg dat een grotere maatschappelijke tweedeling (degeneratie, desintegratie) is ontstaan.
Illustratief voor de grotere maatschappelijke tweedeling is het boek This is London. Life and Death in the World City van Ben Judah (interview met Ben Judah Buitenhof 7 februari 2016).

De Anne Frank die bleef leven (Antoinnette Scheulderman interviewt Edith Eger Volkskrant Magazine 4 november 2017 p. 29-34):
Van de ruim 15 duizend gedeporteerden uit het Hongaarse Kassa was Edith Eger een van de zeventig mensen die de oorlog overleefden. Pas op haar 90ste besloot de psycholoog haar verhaal op papier te zetten. ‘Er brandde iets in me.’
Maar waarom was God wel bij u, en niet bij degenen die stierven? ‘Ik snap je vraag, en ik begrijp ook dat anderen stopten met geloven. Maar voor mij gold dat woede of wraak maar een kort moment van bevrediging geven. Natuurlijk heb ik fantasieën gehad over hoe ik Mengele zou opzoeken in Paraguay waar hij naartoe was gevlucht. Het is belangrijk om schuld toe te schrijven aan de daders. We winnen er niets mee als we ze ermee laten wegkomen. Er is geen heling of vergeving mogelijk zonder eerst de woede te doorleven.’
Schrijver en psychiater Hans Keilson, wiens ouders stierven in Auschwitz, zei: leer leven zonder vijanden, al het andere is gevangenschap. ‘Dat is het precies. Als ik was blijven haten, had ik mezelf een gijzelaar van mijn eigen geschiedenis gemaakt. Je kunt leven om het verleden te wreken, of om het heden te verrijken. Wat kies je? Ik ben zelfzuchtig: ik was al mijn jeugd en mijn ouders kwijt - waarom nog meer terrein verliezen? Daaraan dacht ik laatst ook weer, toen er in Las Vegas 58 mensen werden doodgeschoten. Als jongeren nu besluiten daar niet meer naartoe te gaan om lol te maken, heeft de
dader alsnog gewonnen.’
Uw oudste zus Klara zei vele jaren later keihard: ‘Als ik erbij was geweest, had onze moeder nog geleefd’. ‘Ik was toen gelukkig zo ver dat ik inzag dat zij met haar eigen trauma’s worstelde. Het gevoel dat ze het had kunnen, móéten, voorkomen.
‘Tegen al mijn cliënten zeg ik: verlos jezelf van de ‘wat als’-vragen. Die zijn niet goed voor je. ‘Wat als ik toen een ander antwoord had gegeven?’ Als je beter had geweten, had je beter gedaan. Maar dat moment is gepasseerd, dus stel jezelf de vraag: ‘Wat nu?’ Wat kan ik nú betekenen.’
We hadden het over Charlottesville, het opflakkerende antisemitisme. Hoe beziet u het presidentschap van Donald Trump? En de opmerking van zijn voormalig perschef Sean Spicer, die zei dat ‘zelfs Hitler’ geen chemische wapens gebruikte? ‘Hoewel ik liever niet over politiek praat, denk ik niet dat je op zoek moet naar de ratio in wat zij zeggen. Words can be very cheap. De leden van de Ku Klux Klan lopen rond met grote kruizen en noemen zichzelf chrístenen. Ik maak me zorgen om Trumps ‘wij-zij’-mentaliteit. Ik hoop dat mensen autoriteit zullen blijven bevragen, in plaats van er blind achteraanlopen.’ Viktor Frankl schreef: ‘Zie het lijden als zinvol.’ Waarom moet dat eigenlijk zo nodig, de zin vinden in pijn?
‘Omdat je dat gevoel misschien nodig hebt om er alsnog iets van te maken. Wat mijzelf betreft: het idee dat mijn ouders niet voor niets zijn gestorven. Dat ik het aan hen verschuldigd ben om andere mensen te helpen op hún weg naar vrijheid. Die noodzaak hield me in elk geval op de been, snap je?’

Catalaanse crisis spiegel voor heel Europa (Bert Bakker Volkskrant 10 november 2017 p. 22):
Noordelijke, welvarende kosmopolieten tegenover armere, zuidelijke regio's: dat speelt Europa parten.
De botsing tussen Calonië en Madrid lijkt op die tussen enkele Noord-Italiaanse regio's en hoofdstad Rome, maar ook op de tegenstellingen tussen de noordelijke en de zuidelijke eurozonelanden. Niet alleen het economisch model van dynamische, middenklasse-gedomineerde regio's is compleet anders is dan dat in streken met 'neofeodale' trekken, maar ook de manier van denken over de verhouding tussen burgers en hun overheid.
Samenhang tussen economisch model en samenlevingstype blijkt van alle tijden. Ook vierenhalve eeuw geleden werd Spanje geconfronteerd met een opstand. Koning Filips II (1527-1598) kreeg het in zijn Habsburgse Rijk aan de stok met rijke kooplieden uit de Nederlanden. Het draaide om geld en om godsdienst. Autonoom denkende burgers botsten met een feodaal denkend vorst. De afloop is bekend.
De les? Regio's met zeer uiteenlopende culturen en mentaliteiten duurzaam laten samenleven onder de paraplu van één 'rijk', kan, maar alleen als het ene model niet probeert het andere weg te drukken. Wie ze toch in dezelfde mal willen persen, maakt de problemen niet kleiner, maar groter.

Juridische positie van separatistische nationale minderheden met het Catalaanse referendum als actueel voorbeeld (Wim Couwenberg Civis Mundi Digitaal #52 9 november 2017):
Gezien de reactie van de Spaanse premier en de Spaanse koning op het Catalaanse referendum is er van die kant nog geen politieke ontvankelijkheid voor een dergelijke oplossing te verwachten. Ze beroepen zich daarbij op de rechtsstaat. Maar zij vatten die Spaanse rechtsstaat op in juridisch-positivistische zin, waardoor die rechtsstaat in feite een juridisch aangeklede machtsstaat is. Als regiopresident heeft Puigdemont het uitroepen van de Catalaanse onafhankelijkheid aanvankelijk uitgesteld, om zodoende een dialoog met de Spaanse regering mogelijk te maken (zie cartoon in dit nummer). Dat is wijs beleid. Maar de Spaanse regering stond daar niet voor open, en heeft de complete Catalaanse regering, inclusief de regiopresident, geschorst, en de autonome regio Catalonië tijdelijk onder het centraal gezag gesteld, met nieuwe lokale verkiezingen op 21 december as. in het vooruitzicht. De EU is daarbij veel te passief gebleven, zoals meerdere media dat terecht gekritiseerd hebben.

Legitimiteit huidige EU nadrukkelijk ter discussie gesteld. Verlies Laatste greintje legitimiteit in Catalonië (Lode Goukens Civis Mundi Digitaal #52 9 november 2017):
Op 1 oktober 2017 verloor de Europese Unie in de huidige vorm haar laatste schijntje legitimiteit. De lauwe en vijandige houding jegens het Catalaanse referendum en de partijdigheid van de Europese Raad maakt van het staatsgeweld in de straten van Barcelona een soort tv-versie van el tres de mayo en Madrid (1808). Het schilderij uit 1814 toont één van de voorvallen waardoor Napoleon Bonaparte zijn laatste paneuropese steun verloor bij de democratisch gezinde Europeanen zoals bijvoorbeeld Ludwig Van Beethoven. Het wereldberoemde schilderij van Goya (met al zijn visuele referenties naar Jezus die door de Romeinen vermoord werd) vormt één van de iconen van staatsgeweld tegen legitiem burgerlijk verzet. Het bizarre aan het Catalaans referendum is dat het geen burgerlijk verzet was, maar verzet van bijna een hele bevolking inclusief hun democratisch verkozen regionale regering.

Het faillissement van Catalonië (Jan de Boer Civis Mundi Digitaal #52 9 november 2017):
De onrust over de toekomst van Catalonië heeft nu al ernstige konsekwenties voor de Catalaanse economie. Behalve de grote Catalaanse banken die nu een miljarden verlies boeken, hebben op dit moment al meer dan 700 bedrijven hun vestigingszetel in Catalonië verplaatst naar de Balearen, Valencia en Madrid, een fikse economische recessie is volgens internationale instituties te verwachten, waarbij zij nog opgemerkt dat een onafhankelijk Catalonië geconfronteerd wordt met een staatsschuld van 106 % BNP. Het toerisme ervaart al een fikse tegenwind, het aantal reserveringen in en rond Barcelona - het gemeentebestuur daar moet ook niets weten van Catalaanse onafhankelijkheid - is al met bijna 30 procent gedaald.

Dirk Bezemer Waar is Bernie (De Groene Amsterdammer 9 november 2017 p. 9):
De vrijwel uitsluitend witte elite in haar bubbel bezint zich op het populisme. Kun je vanuit die positie het onbehagen in de samenleving peilen? Ik denk dat het moeilijk is: eerder op de dag waren als bedankje aan de sprekers chocolade zwarte pieten uitgedeeld. In deze club moeten sommige discussies nog beginnen.
Maar we doen ons best. We lieten ons ruim een uur onderhouden, en niet door een van de minsten. Dani Rodrik, econoom en hoogleraar aan het Institute for Advanced Study in Princeton heeft als handelsmerk ‘one economics, many recipes’, de titel van een van zijn boeken. Rodrik heeft geen probleem met de standaard economische theorie, zolang ze maar realistisch toegepast wordt, gecombineerd met historisch benul en nooit los van de empirie. Met deze aanpak ging hij zijn onderwerp te lijf.
Rodrik sloot af met mogelijke scenario’s – the good, the bad and the ugly. Het slechtste scenario, fascisme en oorlog als in de jaren dertig, lijkt hem onwaarschijnlijk. De situatie is lang niet zo wanhopig als toen. Het goede scenario, ook helaas niet erg waarschijnlijk, is wat hem betreft het afwijzen van hyperglobalisering, juist om vrijhandel te redden. Meer nationale autonomie, meer internationale solidariteit (vooral in Europa), sterkere sociale vangnetten, maar zonder te denken dat je de welvaartsstaat weer kunt opbouwen. Het waarschijnlijkst is intussen het lelijke scenario: populisme gaat sluipenderwijs onze liberale democratieën verzwakken en onze internationale integratie ondermijnen. Tenzij er een effectieve politieke tegenbeweging ontstaat. Wat doet Bernie Sanders intussen?

Wat wordt het democratische verhaal? (Michael Persson Volkskrant 9 november 2017 p. 4-5):
Precies een jaar na de nederlaag bij de presidentsverkiezingen worstelen de Democraten in de VS nog steeds met hun identiteit. De interne ruzies over de koers duren voort en de partij-elite laat zich niet zomaar verjagen.
Reden tot zorg
De problemen, die al aan de oppervlakte kwamen tijdens de voorverkiezingen, zijn nog altijd niet opgelost en nog steeds bron van geruzie tussen de meer en minder progressieve flanken in de partij. De strijd tussen Clinton en Bernie Sanders wordt nog steeds gevoerd - noem het de naverkiezingen.
Het gaat om de Rustbelt straks
De grote vraag is wat het verhaal wordt van de partij en wie de gezichten worden die dat verhaal gaan vertellen.
Sanders heeft aangetoond dat de behoefte aan weidse linkse vergezichten (gezondheidszorg door de overheid, geen collegegeld, geen vrijhandelsverdragen, geen banden tussen politiek en bedrijfsleven) met name onder jongere kiezers groot is. Maar de mastodonten in de partij, die zulke vergezichten vanwege hun gematigde verleden niet geloofwaardig kunnen verkopen, laten zich niet zomaar verjagen.
Identiteitscrisis
Het is nu de beweging van Sanders die het gat probeert te vullen dat de partij-elite heeft laten vallen. Dat daarmee ook het ideologische zwaartepunt van de partij gaat verschuiven, lijkt onvermijdelijk.

Misbruik geschiedenis niet voor nationalisme (Leonieke Vermeer Volkskrant 9 november 2017 p. 23):
Onverantwoord dat het kabinet zich bemoeit met de lesinhoud van cultuurvakken als geschiedenis, betoogt Leonieke Vermeer.
Geschiedenis is geen anker, maar eerder een caleidoscoop. Geschiedenis is meerduidig en veranderlijk. Maar dit historisch besef is niet doorgedrongen tot dit kabinet met nota bene vier historici erin. Laat docenten zelf uit het rijke cultuuraanbod een weloverwogen keuze maken die past in het curriculum van het vak geschiedenis en andere cultuurvakken waar zij over gaan.
In een modern, democratisch land faciliteert de regering goed onderwijs, betaalt behoorlijke salarissen aan leraren, maar bemoeit zich niet met de inhoud van cultuur- en geschiedenisonderwijs door dit te gebruiken voor een oneigenlijk, nationalistisch doel. Dat is namelijk een hellend vlak. Wie weet wordt in het volgende regeerakkoord wel voorgeschreven dat kinderen niet alleen het Wilhelmus moeten leren, maar het ook elke schooldag moeten zingen - zoals Sybrand Buma aanvankelijk bepleitte - inclusief een vlagritueel en een oranje kokarde op de hoed.

Ongezonde publicatiedrang onder professoren (Jop De Vrieze interviewt Joeri Tijdink Volkskrant 9 november 2017 p. 27):
Amsterdamse onderzoekers beschrijven een nieuw psychiatrisch syndroom dat voorkomt onder wetenschappers: Publiphilia impact factorius. De eerste auteur, psychiater Joeri Tijdink, licht het toe.
'Hoewel de interpretatie met een knipoog is, is de studie wel degelijk gebaseerd op echte data, waarmee we een serieus probleem aan de kaak proberen te stellen, namelijk dat er te veel gefocust wordt op het publiceren.'
Hoe is de studie uitgevoerd?
'Ook namen we persoonlijkheidsvragenlijsten af, waarmee we hun zelfvertrouwen en stressgevoeligheid bepaalden en in hoeverre ze
narcistische, psychopathische en machiavellistische (op het eigenbelang gerichte) eigenschappen vertoonden.
'De deelnemers gaven aan in welke mate ze het eens waren met stellingen zoals 'het is onverstandig om al je geheimen te vertellen', 'het is beter eerlijk te zijn dan succesvol' en 'het klopt dat ik gemeen kan zijn'.
'Met name machiavellistische trekken blijken samen te gaan met wangedrag. Narcistische trekken zijn sterker bij wetenschappers met een hogere rang.'

Angsthazen met aandelen (Frank van Alphen Volkskrant 19 december 2017 p. 26):
Het zieleleven van de belegger. Emoties die beleggers parten spelen:
Angst voor verlies: Verlies komt hard aan. Zo hard, dat beleggers te lang vasthouden aan dalende aandelen. Soms is verkopen beter dan tegen beter weten in blijven hopen op herstel.
Angst voor spijt: De angst voor een stom besluit werkt bij sommigen verlammend. Het resultaat is dat je niets onderneemt. Maar niets doen kan ook onverstandig zijn.
Overoptimisme: Sommige beleggers hebben alleen oog voor de winstkansen van een geliefd beleggingsobject zoals de bitcoin of een getipt aandeel. Ze vergeten het belang van spreiding. Spreiding is nog steeds de beste remedie tegen grote verliezen.
Overmoed: Wie de afgelopen jaren uitstekende resultaten op de beurs heeft geboekt, vindt zichzelf misschien een geweldig slimme belegger. Dat goede resultaat is in negen van de tien gevallen te danken aan de markt en niet aan de slimheid van de belegger.
Kuddegedrag: Als iedereen in World Online, LegioLease of bitcoins stapt, zal het wel een goed idee zijn. Wie de kudde volgt, rekent op de wijsheid van de massa. Nadeel is dat je geen eigen afwegingen maakt en wellicht ongemerkt beland in zeepbel.

Bestuurders, wees dwarser, vervelender, knorriger (Thomas Muntz & Jeroen Trommelen De Groene Amsterdammer 9 november 2017 p. 46-49):
De bestuurlijke elite in Nederland staart zich blind op een heilig vertrouwen in de markt en loyaliteitsplicht aan ministers. Dat gaat keer op keer ten koste van de publieke zaak.
Na ruim vijf jaar diepgaand onderzoek door journalisten van Investico naar uiteenlopende maatschappelijke kwesties zien we één constante: aan de basis van elke magistrale mislukking staat een trouwe en behulpzame manager of bestuurder. Van de poging van de Nederlandse staat om het bedrijfsleven groener en duurzamer te maken tot de pijnlijke spagaat van de Autoriteit Financiële Markten, en van de afbraak van de Belastingdienst tot het hervormen van de zorg: als er ergens een elite te vinden is die aan de slag kan en kundig en slim genoeg zou zijn om het verschil te maken, kwamen we die hier tegen. In het openbaar bestuur; in de subtop van het bedrijfsleven; in gemeentebesturen en in de diffuse, weidse wereld van toezichthouders, arbiters en controleurs.
Afgelopen zomer schreef Herman Tjeenk Willink, voormalig vice-voorzitter van de Raad van State, minister van Staat en bestuurslid van Stichting Investico, een beschouwing na zijn mislukte poging om als informateur een kabinet te vormen. Het ging over de geloofwaardigheid van de overheid en had als titel Over de uitvoerbaarheid en uitvoering van nieuw beleid. Drie A4’tjes, meer was het niet. Maar hij oogstte er lof en bewondering mee onder parlementair journalisten die zijn analyse herkenden. Nieuwe kabinetten zijn steevast te ambitieus en willen te veel, schrijft hij. Ze vragen zich nauwelijks af wat de voorgaande reorganisaties hebben teweeggebracht. Nieuwe regels worden op oude gestapeld, zonder te vragen of het nieuwe onderdeel wel in de oude motor past. De kans dat de burger verdwaalt, wordt steeds groter. ‘Hoe legitiem is een openbaar bestuur waarin alleen de meest competente burgers, en dan nog soms met moeite, zelf hun weg kunnen vinden?’
Tjeenk Willink identificeert een bestuurlijke ‘tussenlaag’ bestaande uit ‘ambtenaren en deskundigen, rekenmeesters en onderzoekers, communicatiedeskundigen en toezichthouders, (commerciële) adviseurs en (proces)managers’. Tussenbestuurders die zorgen dat de boel blijft lopen, de pleuris niet uitbreekt en voorkomen dat de minister (vandaag) struikelt. ‘Het is een tussenlaag geworden van gelijk denken, gelijk spreken en gelijk doen.’
Bij de afwikkeling van de twee grootste financiële schandalen uit de recente geschiedenis – de grootschalige verkoop van woekerpolissen door verzekeraars en het verkopen van bedrieglijke renteswaps door de banken – was de AFM praktisch afwezig. Klachten van consumenten verzandden in lange procedures en de werknemers van de autoriteit beten hun tanden stuk op de complexiteit van de financiële producten. Genoegdoening kregen gedupeerden slechts een enkele keer, via de rechter, na een eindeloze juridische strijd. Het is een verhaal waarachter de bange bestuurselite zich kan verschuilen. Zie je wel: als klokkenluider word je ontslagen. Wie wil er nou in een caravan eindigen? Maar dat was niet het einde van het verhaal. Begin 2014 oordeelde de Rotterdamse rechter dat de ambtenaar juist prima had gehandeld door naar genoemde media te stappen. De geheimhoudingsplicht in de ambtenarenwet is niet absoluut. Volgens de grondwet heeft iedereen recht op vrijheid van meningsuiting, zonder inmenging van enig openbaar gezag. Soms is het geen plichtsverzuim om de geheimhouding te schenden, maar juist omgekeerd, door dat niet te doen. ‘Het publieke belang van de onthulling, de mate van authenticiteit van de informatie en het feit dat de betrokkene te goeder trouw handelde’, dit alles pleitte in het voordeel van de klokkenluider.
Daar zit het probleem: de Nederlandse elite beseft te weinig dat ze ‘iemands’ elite is. Ze staan niet ten dienste van een abstract systeem, zoals de markt, maar moeten opkomen voor iemands belang: een publiek belang. Wie zo hoog in de boom zit heeft de dure plicht om ons te vertellen wat hij ziet, en op ons af ziet komen. Wanneer we de elite oproepen om aan het werk te gaan, bedoelen we dus beslist niet efficiënter werken. Liever wat minder efficiënt, wat minder loyaal: dwarser, vervelender, knorriger. Schop eens herrie, schrijf eens een stuk in de krant. Kijk eens om je heen, of er in die ivoren toren van je toevallig ook een noodklok hangt. U kunt ons vinden op platform-investico.nl.

Gidsen van de mensheid (Chris van der Heijden De Groene Amsterdammer 9 november 2017 p. 72-75):
Wat voor de Verlichting vooral nog in de kerk gebeurde, gebeurde daarna steeds meer in het openbaar: discussiëren over maatschappelijke zaken. Er ontstond een publieke opinie. En een nieuwe beroepsgroep: de intellectuelen.
Een klein en tamelijk onbekend voorbeeld. Pierre-Antoine Antonelle, geboren in 1747 in Arles, Zuid-Frankrijk, zeventig jaar later op dezelfde plek gestorven, was een edelman die zoals zovelen van zijn soortgenoten voorbestemd was voor een loopbaan in het leger. Maar na enige jaren gediend te hebben ontdekte Antonelle de filosofie, verliet het leger en begon alles te lezen wat los en vast zat. Aldus schoolde hij zichzelf om, tot intellectueel in spe. Van dat proces hield Antonelle vrij nauwkeurig verslag bij, honderden beschrijvingen, aantekeningen, aforismen en wat al niet meer. Deze papieren worden bewaard in het Nationaal Archief van Frankrijk en geven een prachtig inzicht in wat een verlicht mens destijds zoal bezighield. Dat is nogal wat. Moraal, cultuur, natuur, opvoeding, individu, passie, politiek, zelfmoord, vrije wil, religie, wat niet, ben je op basis van Antonelle’s krabbels geneigd te zeggen.
In korte bewoordingen: ‘Je reviens sur moi-même… je deviens homme’,
ik kom tot mezelf, ik word mens in de ware zin van het woord. Elders in diezelfde aantekeningen verklaart hij zich nader en schrijft dat iedereen begrijpt wat bedoeld wordt met talent, wijsheid, deugdzaamheid of humaniteit. Maar waarop doel je, vervolgt Antonelle, als je zegt dat iemand van adel is? Zijn antwoord: ‘Je n’entends point, ik begrijp daar niets van, voor mij is dat een loos begrip en een willekeurig verzinsel.’
Toch is het verzet van neoliberalen en conservatieven niet de belangrijkste verklaring voor de desintegratie van het intellectueel verantwoordelijkheidsbesef. De belangrijkste verklaring ligt buiten het intellectuele veld, zoals ook de belangrijkste verklaring voor het maatschappelijk succes van intellectuelen hun competentie uiteindelijk ontstijgt. Het gaat hierbij om veranderingen in de sociale verhoudingen, om cultuur, (inter)nationale context en de snelheid van sociale verandering. Elke van deze factoren is een verhaal apart. Daarom zeer kort, als epiloog.
Wat betreft de sociale verhoudingen hebben intellectuelen zichzelf in zekere zin in de vingers gesneden. Hun pleidooi voor democratisering bracht als vanzelf wantrouwen tegen elke elite met zich mee. Binnen de cultuur heeft zich vanaf het eind van de jaren tachtig (commerciële media) en, versneld, sinds het begin van deze eeuw (internet) een ongekende ommekeer voltrokken. Deze ommekeer heeft de klassieke Cultuur met hoofdletter, traditioneel het terrein van intellectuelen, in toenemende mate ondergeschikt gemaakt aan een populaire cultuur met kleine letter. Dat is de positie van intellectuelen niet ten goede gekomen.
Om nog even het beeld van de samenleving als klas of de geschiedenis als treinreis te gebruiken:
hoe kun je onderwijzen als er geen klas is, hoe kun je gidsen zonder reisgezelschap, of, wat op hetzelfde neerkomt, als klas en reisgezelschap te groot zijn voor overzicht? Dit verklaart ook, denk ik, waarom zoveel intellectuelen zich tegenwoordig verantwoordelijk voelen voor grensoverschrijdende thema’s als milieu en mensenrechten. Maar dergelijke thema’s zijn erg groot, abstract, onwerkbaar.
Dit alles culmineert in de razendsnelle verandering en ongrijpbaarheid van elke maatschappelijke beweging – wat Zygmunt Bauman vloeibaarheid noemt. Een dergelijke vloeibaarheid betreft niet alleen gebeurtenissen, maar ook denkbeelden en maakt het buitengewoon lastig nog zoiets als een intellectuele leidraad te ontwaren, laat staan deze te propageren en te volgen. Het gaat te ver om te zeggen dat het gevolg hiervan chaos is. Maar verwarrend is het wel. En één ding staat vast: verwarring spoort slecht met (intellectueel) leiderschap.

De reacties (Volkskrant van 14 september 2016), de onvrede in Nederland over topmanagers zijn een afspiegeling van Hillary Clinton for president?, de verkiezingsretoriek in de Verenigde Staten. En als de elites dan ook uit hun ivoren torens komen, kan de samenzweringskoorts stoppen. Het is het reflexieve bewustzijn, de spiegelsymmetrie, die de wederkerigheid tussen de macrokosmos en microkosmos, de hemel en aarde met elkaar verbindt. De controverse tussen wetenschappers hangt met Creativethink en Groupthink samen. Het aangepaste gedrag Groupthink viert hoogtij, de vertrossing in de wetenschappelijke wereld is een feit. Het gaat juist om Creative think, dus om buiten de gebaande paden te leren denken.

Just do it (Bert Wagendorp Volkskrant 9 november 2017 p. 2):
In opdracht van staatssecretaris van Financiën Menno Snel gaat de fiscus de vierduizend zogenoemde rulings onderzoeken die sinds 2012 zijn afgesloten met multinationals.
Het verdere verloop van het Paradise Paper-verhaal is goed te voorspellen. Na de publieke en politieke verontwaardiging worden er maatregelen getroffen. Die bezorgen de fiscale whizzkids in de financiële hoofdsteden lekker veel werk bij het bedenken van nieuwe ontwijkingstrajecten. Die komen dan weer boven water bij het volgende lek. Waarna de geschiedenis zich herhaalt.

Debat een jaar na Trumps victorie (Tim Igor Snijders Volkskrant 9 november 2017 p. 23):
Sommer nu:
'Trump een jaar later, daar knap ik niet van op. De redenen liggen voor de hand. Een zakenman aan het hoofd van de belangrijkste democratie van de wereld, dat heeft nogal risico's opgeleverd. Internationale diplomatie is weinig gebaat bij zijn 'winner takes all'-mentaliteit, om het zacht te zeggen. Zijn wazige betrekkingen met de Russen worden in snel tempo problematischer. En zijn kiezers schieten weinig op met een sociaal-economische politiek die vooral voordelig lijkt voor de financiële clan die voordien al weinig klagen had.
'Toch zijn de meeste Trumpstemmers hun president nog trouw en dat kan ik begrijpen. De Democraten hebben ook een jaar na het debacle van Hillary Clinton nog geen begin van een ander verhaal. Amerika wás een verdeeld land, maar die verdeeldheid is door het aanwakkeren van de diversiteit onder leiding van Hillary alleen maar erger geworden. Diversiteit is niet een idee dat verenigt, maar juist splijt. Hillary's verlies was de schuld van iedereen behalve haarzelf, en ook dat is een jaar later niet veranderd. In die zin is ze de spiegel van Trump. Twee narcisten, een linkse en een rechtse.'

Bekend is Narcissus die over zijn eigen spiegelbeeld gebogen stond en daarop verliefd werd en die tenslotte in het water verdronk.
Narcisme is een term uit de psychologie. Het is een vorm van gedrag dat wordt gekenmerkt door een obsessie met de persoon zelf (vaak het uiterlijk), egoïsme, dominantie, ambitie en gebrek aan inlevingsvermogen. Iemand die narcistisch gedrag vertoont, noemt men een narcist.
Het tegenovergestelde van egoïsme is altruïsme.

De paradox is dat in Nederland op het individuele vlak, ondanks de devaluatie van de diploma's, het opleidingsniveau is toegenomen, maar op het collectieve vlak (collectief onbewuste) lijkt het dat de dwaasheid eerder is toe dan afgenomen. De mede door de globalisering toenemende scoringsdrift in de maatschappij resulteert bij de verliezers in rancune en frustratie. Als reactie uiten rancuneuzen hun ongenoegen op een partij als de PVV. Het uitblijven van de hoge verwachtingen vindt ook een uitweg via het stijgen van de depressiviteit in het Westen.

Paradise Papers (Carlijne Vos Volkskrant 8 november 2017 p. 21):
Rutte III moet het moment grijpen en zich niet langer verzetten tegen de aanpak van belastingontwijking.
De Paradise Papers onthullen niet de eerste fiscale schandalen en vast ook niet de laatste. Alle pogingen van onder meer de Oeso en de EU om openheid van zaken te geven en terug te keren naar het principe van belasting betalen 'aan de bron', zijn tot nog toe stuk gelopen op politieke onwil. Onder Rutte I en II won de koopmansgeest het van principes. Rutte III zou dit moment kunnen aangrijpen om nu eens duidelijk te kiezen voor het grotere belang van het tegengaan van (fiscale) ongelijkheid in de wereld.

Andermans integriteit (Maud van de Wiel Volkskrant 8 november 2017 p. 25):\\ In de Volkskrant van dinsdag 7 november betoogt gouverneur Theo Bovens dat als de Commissarissen van de Koning (CdK) verantwoordelijk worden gemaakt voor integriteit van politici in de provincie, zij ook sancties moeten kunnen opleggen aan mensen die de regels overtreden. Dat klinkt logisch, maar bij ons schoot deze oproep toch in het verkeerde keelgat. Waarom was dat? We zijn afhankelijk van de eigen verantwoordelijkheid van onze politici om zich niet in te laten met onoorbare zaken. Dat vergt zelfreinigend vermogen van onze volksvertegenwoordigers en bestuurders. En als dit vermogen niet voldoende aanwezig is mag de CdK mensen hierop zeker aanspreken en een spiegel voorhouden, maar het blijft zelfreinigend vermogen. Niet 'anderreinigend' vermogen.\\ Wat ons betreft had Theo Bovens beter kunnen concluderen dat hij als CdK geen verantwoordelijkheid kán nemen voor andermans integriteit. Een beetje integer bestaat niet, stelde Ien Dales al. Maar je integriteit uitbesteden ook niet.

Huisjesmelken (Sheila Sitalsing Volkskrant 10 november 2017 p. 2):
Het weekblad De Groene, het 'blaadje voor de elite' dat deze week het 140-jarige bestaan viert met een heerlijk nummer over de elite, gaat verder: iederéén die zich in een bevoorrechte positie bevindt, dankzij geld of macht of topbaan, heeft de plicht verantwoordelijkheid te nemen. Een mooi standpunt, dat, toegepast op Amsterdam zou impliceren dat zowel Oerlemans als prins Bernhard niet zou mogen toestaan dat hun zaakwaarnemers schaamteloos opbieden tegen een jong stel met baby.
Zolang dit zelfinzicht op zich laat wachten en de verdediging luidt dat 'we niks illegaals doen',
zou ik keiharde regelgeving willen bepleiten. Afknijpen die huisjesverzamelaars. Voor de zekerheid.

Wij zijn de twintig procent (Casper Thomas De Groene Amsterdammer 9 november 2017 p. 12-15):
Niets zet zoveel kwaad bloed als een zichzelf ontkennende elite. Een weerwoord tegen het populisme begint met het besef van eigen verantwoordelijkheid.
De meest opvallende onthulling in de terugblik van Hillary Clinton op de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 is dat ze overwoog om een universeel basisinkomen op te nemen in haar verkiezingsprogramma. Voordat Hillary presidentskandidaat werd had ze een boek gelezen, With Liberty and Dividends for All: How to Save Our Middle Class when Jobs Don’t Pay Enough. Het antwoord waar de auteur, een ondernemer genaamd Peter Barnes, in dat boek mee komt is een gegarandeerd bestaansminimum voor iedere Amerikaan, te betalen met belastingen op fossiele brandstoffen en financiële transacties. Wekenlang heeft Hillary samen met haar Bill en haar campagneteam op dit plan zitten broeden, maar uiteindelijk lieten ze het varen. ‘We kregen de berekeningen niet rond’, schrijft Hillary in haar memoir What Happened. Uiteindelijk zitten de Verenigde Staten nu met Donald Trump, die de middenklasse denkt te helpen met belastingverlagingen waarvan vrijwel iedere expert zegt dat ze vooral gunstig zijn voor de rijke bovenlaag.
Het is tijd voor een breder elitebegrip. Alle aandacht voor de één procent betekende dat de rest van de elite zich niet aangesproken hoefde te voelen. Dat is in ieder geval de overtuiging van Richard Reeves, onderzoeker bij de denktank Brookings en auteur van Dreamhoarders: How the American Upper Middle Class Is Leaving Everybody Else in the Dust and What to Do about It. Volgens Reeves is niet zozeer de één procent het probleem, maar de hogere middenklasse die daar onder zit: grofweg de meest welvarende twintig procent van de bevolking. Deze groep bestaat volgens Reeves uit ‘bijna iedereen met een wetenschappelijke titel voor zijn naam’.

Extreemrechts en nazistisch gedachtegoed is nu onderdeel van het mainstream debat (Tim Luimes 4 september 2017):
Naast de wat onschuldigere gekrechtse buzzwords als ‘partijkartel’, doen ook wat duisterdere woorden en gedachten hun intrede: ‘omvolking’ is een woord dat steeds meer gehoord wordt, een woord dat de beginselen kent bij de nazi’s; eerder dit weekend sprak Theo Hiddema nog over ‘rassenvermenging’ die de integratie ten goede zou komen (Witteman vraagt burgemeester Aboutaleb daarover: is dat een goed idee?); en nu dan: het ‘cultuurmarxisme’.
Aan tafel van Buitenhof 3 september 2017 zaten Sid Lukkassen, schrijver van het boek Avondland en Identiteit, en Groene Amsterdammer-redacteur Casper Thomas.
Lukkassen (30) is naast frequent noemer van allerlei mooie namen en buzzwords – waarmee hij mooi in het alt-right straatje van Thierry Baudet en consorten past, lekker bedienend van Latijnse frasen en prachtige zelfbedachte, maar nietszeggende woorden als ‘oikofobie’ en ‘occidentofobie’ – ook nog raadslid van de VVD in Duiven en huisgenoot van zijn ouders, zo valt te lezen in een recent interview met De Volkskrant. Het zou me niet verbazen als hij zijn carrière binnenkort voortzet bij Forum voor Democratie, nadat hij de VVD is uitgeflikkerd.

Amstel Hotel (Sheila Sitalsing Volkskrant 8 november 2017 p. 2):
Bestuurskundigen en juristen waarschuwden al eerder tegen deze gedachtegang - en terecht - want het passief kiesrecht is een fundamenteel burgerrecht. Net zoals elke burger het recht heeft om een dief, racist, clown, belastingontduiker of debiel te kiezen als zijn vertegenwoordiger. Ook gisteren kwam meteen een brief binnen bij de krant van twee politiek adviseurs die uitlegden dat 'elk volk het recht heeft op de leiders die ze besluiten te kiezen'.
Ik zou daaraan willen toevoegen: en als de VVD haar rekruteringsbeleid beter op orde had gehad, zouden we nooit met Van Rey zijn opgescheept.
Volgens Bovens valt het verder overigens reuze mee met integriteitsschendingen in Limburg: 'Hier gebeurt in vijf jaar minder dan in een half jaar in Amsterdam.' Daar zou ik graag een factcheck over willen lezen.

Vergeven (Marjan Slob Volkskrant 6 november 2017 p. 19):
Voor buitenstaanders is het bestraffen van de daders wellicht afdoende; de maatschappelijke orde is daarmee in ieder geval hersteld. Voor de mishandelde soldaten ligt dat anders. Niets - geen gebaar van de maatschappij, en ook geen gebaar van de daders - kan echt goedmaken wat hen is aangedaan; zij zijn definitief beroofd van het normale. In hun leven zegeviert het onrecht. Dat is moreel onverdraaglijk, maar wel de realiteit. De enige persoon die deze totale impasse ooit kan doorbreken, is het slachtoffer zelf. En wel door de dader te vergeven.
Formeel is zijn daad vergolden zodra hij zijn gerechtigde straf heeft uitgezeten. Maar spiritueel gezien is het andere koek. Zolang zijn slachtoffer hem niet vergeeft, blijft hij een gemankeerd mens.
De staat kan vergelden, maar niet vergeven; vergeven is een privékwestie. Toch kan de staat wel de juiste condities scheppen voor vergeving. Een verhaaltje uit het Zuid-Afrika ten tijde van het experiment met de Waarheids- en Verzoeningscommissies maakt duidelijk waar het daarbij om draait.
In een waarlijk rechtvaardige samenleving hoeven slachtoffers het onacceptabele niet te accepteren.
Hoe paradoxaal het ook klinkt: juist een samenleving die zorg draagt voor vergelding, opent een weg naar vergeving.
Reden te meer voor de top van Defensie om de corporale vernedercultuur die kennelijk heerst in de Nederlandse kazernes nu eindelijk eens te doorbreken. Dat geeft mishandelde militairen de ruimte om te vergeven. Of niet.

Vergelding (Arnon Grunberg Volkskrant 10 november 2017): Slob stelt terecht dat geen slachtoffer gedwongen kan worden om de dader te vergeven, maar tussen vergelding en vergeving zit nog iets. Afzien van vergelding is geen vergeving.
Vergelding, hoe begrijpelijk ook, is primitief, je verlaagt je daarmee tot het niveau van de dader. En trauma's verdwijnen niet door vergelding.
Het strafrecht is voor een groot deel symbolisch en moet dat ook zijn. De illusie dat het veel meer kan zijn dat dat is onwenselijk en contraproductief.

Arnon Grunberg heeft gelijk trauma's verdwijnen niet door vergelding, maar het verdwijnen berust op Wederkerigheid, de Gulden Regel Wat gij wilt dat u geschiedt doe dat de ander.

De boodschap, het nieuwe inzicht van Jezus (historisch-kritisch benaderd) Keer dan ook uw andere wang toe is de keerzijde van het Oog om oog, tand om tand uit het Oude Testament en berust op de Gulden Regel Wat gij wilt dat u geschiedt doe dat de ander. (Wederkerigheid).

In het interview legt Karen Armstrong de nadruk op de Gulden regel en vindt dat religie een kunstvorm is. De reformatie, het aanpassingsproces, de cultuuroverdracht is niet eenmalig. Om de onbalans te herstellen vindt er continu een veranderingsproces plaats.

Geloof slachtoffers (Asha ten Broeke Volkskrant 3 november 2017 p. 25):
In deze morele kwestie kan ik me niet verstoppen achter het strafrecht. Om Edward Snowden te citeren: 'The law is no substitute for morality.' Het vraagstuk verlangt dat ik een persoonlijke, principiële keuze maak: geloof ik mensen die vertellen dat ze zijn misbruikt wel of niet? In de wereld die ik voor ogen heb, bestaat er maar één antwoord: geloof slachtoffers.
Kneegate (Bert Wagendorp Volkskrant 4 november 2017 p. 2):
De Engelse Trouw zou het stuk van Jelle Brandt Corstius over zijn vermeende verkrachting niet hebben gepubliceerd. Dat was wellicht ook hier voor iedereen beter geweest: de zaak is een geloofskwestie geworden.
Asha ten Broeke gelooft Brandt Corstius. Zij schreef gisteren in de Volkskrant dat zij mensen die zeggen te zijn misbruikt op hun woord gelooft. Dat is haar goed recht, ik geloof ook weleens iets zonder dat direct bewijs voorhanden is. Maar wanneer we haar principe algemeen zouden toepassen, begeven we ons het gevaarlijke terrein van de willekeur.
Dan keren we het normale juridische traject om: de verdachte is schuldig zolang het tegendeel niet is bewezen. Dat is meestal net zo moeilijk als het bewijzen van schuld: de verdachte is meteen dader.
Dat begint op het middeleeuwse heksenproces te lijken. Vrouwen die van hekserij werden beschuldigd waren de klos: ze konden hun onschuld alleen bewijzen door te verdrinken nadat ze in het water waren geworpen. Bleven ze drijven dan was het bewijs voor hekserij geleverd en kwamen ze op de brandstapel: tamelijk onbevredigende rechtsgang.

Wie heeft de reformatie gewonnen? (Ross Douthat Volkskrant 4 november 2017 Opinie p. 4):
De Reformatie en de godsdienstoorlogen hebben inderdaad het kerkelijk gezag verminderd, de politiek geseculariseerd en sommige soorten individualisme tot bloei gebracht.
Maar ze hebben ook de nieuwe goden van de moderniteit op de troon geholpen: de almachtige markt en de centralistische staat, die hun eigen gezag over het dagelijks leven vestigden, waarbij zij de verdeelde kerken tot dienstmeisjes en zondebokken reduceerden en het christendom als excuus voor plundering gebruikten, in plaats van als een tegenwicht tegen het botvieren van wereldlijke lusten.
De moderne wereld heeft ons veel zegeningen gebracht - en het feit dat katholieken en protestanten nu samenleven zonder bloedvergieten is daar zeker een van. Maar om te veronderstellen dat deze scheiding een noodzakelijk middel was om een gelukkig seculier en liberaal einddoel te bereiken, zou impliceren dat we de afloop van het verhaal al kennen - ook al heeft dat verhaal ons tot dusver zowel grotere vrijheden gegeven als vele nieuwe vormen van tirannie.

'Universiteiten dekmantel voor spionage' (Ernst Arbouw Volkskrant 7 november 2017 p. 25):
De CIA heeft wetenschappelijke nepcongressen georganiseerd om Iraanse kerngeleerden te lokken en China gebruikt universiteiten voor economische spionage en het stelen van patenten. De Amerikaanse Pulitzerprijswinnaar Daniel Golden beschrijft de activiteiten van inlichtingendiensten aan universiteiten in zijn recent verschenen boek Spy Schools.
Hoe voorkom je dan dat er een McCarthy-achtige heksenjacht ontstaat op Chinese studenten en onderzoekers?
'Het laatste wat ik wil is dat mijn boek aanleiding vormt tot een heksenjacht. Het zou beter zijn als universiteiten duidelijke richtlijnen opstellen zodat ze als dat nodig is disciplinaire maatregelen kunnen nemen tegen medewerkers of studenten die zich inlaten met veiligheidsdiensten.'

'Feilbaarheid is academisch taboe' (Martijn van Calmthout interviewt Coosje Veldkamp Volkskrant 6 november 2017 p. 20):
Veldkamp: 'Tot nog toe is er veel aandacht geweest voor het falende systeem, voor de publicatiedruk, voor bladen die alleen letten op statistische significantie. Naar mijn idee wordt een beetje vergeten dat wetenschappers mensen zijn, met vooroordelen, de wens om bevestigd te worden in verwachtingen, die fouten maken en die moeilijk onderkennen. Het systeem maakt dat misschien allemaal erger. Maar daar begint het, bij de menselijke feilbaarheid.'
U klinkt eigenlijk best opgetogen voor iemand die laat zien hoe feilbaar wetenschappers zijn.
'Ik denk dat we beter uit de crisis zullen komen. Van een zorgenkind is de psychologie een voortrekker aan het worden, waar openheid en controleerbaarheid de norm zijn.
Ik zie de belangstelling van andere vakken, van economie tot kankerbiologie groeien. Heel hoopgevend.'

Het neoliberalisme, het Angelsaksische casinokapitalisme is in Amerika vastgelopen doordat George Bush zowel de belastingen heeft verlaagd als de politieke ambities sterk heeft uitgebreid. Volgens Dani Rodrik zit ‘Europa gevangen in een trilemma’ maar dit geldt ook voor Amerika. In Amerika wordt in naam van de vrijheid de democratie afgebroken (Herman Lelieveldt Volkskrant 14 juni 2008).
Als gevolg van de globalisering ontsnappen multinationale ondernemingen (5e macht, lobbyisten) steeds verder aan de greep van staten.

Grenzen aan de globalisering (Koen Haegen Volkskrant 4 november 2017 Opinie p. 6-7):
Trilemma van globalisering
Misschien wel het allerbekendst is Dani Rodrik om zijn 'trilemma' van de globalisering. Te veel politici streven volgens hem een ondoenlijke combinatie na van globalisering, democratie én nationale soevereiniteit. Zijn stelling: twee van de drie is het maximaal haalbare. Het derde doel zal er onvermijdelijk bij inschieten. Dat is een interessante bril om de moeizame Europese eenwording door te beschouwen. Opeenvolgende Nederlandse regeringen willen én een slagvaardig Europa, én de natiestaat behouden, én democratie. In de ogen van Rodrik is zo'n koers gedoemd om te falen.
De weldenkende burger haalt opgelucht adem...
'Dat lijkt mij niet slim. Het is een misverstand dat de barbaren in deze discussie alleen in het protectionistische kamp zitten. De motieven van de lobby's die zich sterk maken voor nieuwe handelsakkoorden, van de farmaceutische industrie tot de financiële sector, zijn echt niet zo veel nobeler. Ik ben bang dat we klem zitten tussen twee heel onaantrekkelijke uitersten.'
U probeert de mainstream-economie te redden van de mainstreameconomen.
'Ja! Elke economische kwestie heeft twee kanten, van een verhoging van het minimumloon tot het maximeren van huurverhogingen. Maar in onze bijdrage aan het debat lijkt het te vaak alsof er maar één waarheid is. Op die manier hebben economen de afgelopen decennia kritiekloos hervormingen gesteund waarover je vanuit economisch opzicht sceptisch zou moeten zijn. Met als gevolg dat de economische wetenschap een reputatie heeft gekregen die zij niet verdient.'

Je thuis voelen, je veilig voelen (Martin Sommer Volkskrant 4 november 2017 Opinie p. 5):
Duurzaamheid is het hart van het regeringsbeleid, zei Buma. Voor de VVD is klimaat tegenwoordig een businesscase, voor de ChristenUnie onderdeel van Gods schepping. Die twee uitgangspunten gaan goed samen, zeker met een flinke zak subsidie.
Er moet een klimaatwet komen om tegen te gaan dat de politiek alle kanten op zwalkt. Dat is voor de bedrijven en heet een berekenbare overheid. Het jojo-beleid is voor de burgers. Er was al een kleine opstand gaande vanwege de aflosboete, onder de mensen die hun hypotheek hebben afbetaald. Nu komt daar de versnelde daling van de hypotheekrenteaftrek bij. En niet te vergeten de verhoging van het lage btw-tarief van 6 naar 9 procent. Niet voorspeld en niet voorzien. Rutte herhaalt steeds dat die btw-verhoging elders wordt gecompenseerd. Ik zou bijna zeggen: wat denk je er zelf van Mark? Voor minder zijn heuse revoluties uitgebroken.

'Wij, babyboomers, zijn bij de eerste afslag het spoor al bijster geraakt' (Huub Mous Volkskrant 11 oktober 2011)
Wie de hedendaagse populisten wil pareren, moet zeker niet bij de babyboomers te rade gaan: zij hebben door eigen toedoen elk recht van spreken verloren.
'Maar de tijdgeest is geen spook, geen storm, geen onafwendbare natuurkracht. Die is het product van een collectief denken en spreken. Waarom zouden mensen met een andere opvatting het bepalen van de politieke agenda en van de aard van het debat moeten overlaten aan een minderheid van vastberaden nationalisten en populisten?'

Sybe Schaap boek Het rancuneuze gif de opmars van het onbehagen
Het rancuneuze gif gaat over een typisch kenmerk van de mens. Rancune, ook wel ressentiment of wrok genoemd, is een uiting van onvrede die zich kenbaar maakt door slachtoffergevoel, boosheid en beschuldigingen. De oorzaak van deze boosheid zoekt men in een ander. Deze treft het verwijt, heeft het gedaan en wordt dus als schuldig gezien. Daders laten zich altijd wel vinden, verdachtmaking is erg vindingrijk.\\ Het boek gaat in op de actualiteit van dit verschijnsel. Aan de hand van een groot aantal voorbeelden wordt duidelijk gemaakt, hoe rancune het samenleven kan ontwrichten. Ook nu infecteert dit gif de onderlinge verhoudingen in Nederland. Rancuneus gedrag dreigt zelfs normaal te worden en zich zonder schaamte te mogen uiten. Als de remmen wegvallen kan dit tot gevaarlijke uitwassen leiden, zoals het afwentelen van opgeklopte boosheid op gehele bevolkingsgroepen. Het spookbeeld van de jaren dertig dringt zich weer op.
Het rancuneuze gif biedt een analyse van dit probleem, maakt de vele gevaren duidelijk en wijst op mogelijke uitwegen.
Sybe Schaap heeft geconstateerd dat momenteel vele Nederlanders door boosheid gedreven worden. Een belangrijk filosoof voor hem is Friedrich Nietzsche (1844-1900), die dit verschijnsel reeds te berde bracht. Bij rancune neemt de burger zelf een slachtofferrol aan en tracht de schuld van vele misstanden in de maatschappij bij anderen te leggen. Een ideale toestand in het verleden of een betere toekomst zijn vaak het uitgangspunt. Schaap noemt allerlei stromingen zoals het fascisme, nationaal-socialisme, communisme, het neo-marxisme van de Frankfurter Schule en het populisme van de PVV van Wilders als voorbeelden. Hij beschouwt dit ressentiment als gevaarlijk en noemt middelen om dit fenomeen terug te dringen.

Om het onbehagen, de vervlakking te keren gaat het om geestelijke waarden, het pleidooi van Rob Riemen dat je in een democratische samenleving elites nodig hebt die het voorbeeld geven.

Balfour-verklaring op 2 november 1917 (Patrick van IJzendoorn Balfour verklaring Volkskrant 2 november 2017 p. 11):
Zijne Majesteits regering staat welwillend tegenover de vestiging van een nationaal thuis voor het Joodse volk in Palestina, en zal haar beste krachten aanwenden de verwezenlijking daarvan te bevorderen, waarbij het duidelijk moet zijn dat niets zal worden ondernomen dat de burgerlijke en godsdienstige rechten van niet-Joodse gemeenschappen in Palestina zou kunnen aantasten, dan wel de rechten en politieke status die Joden genieten in enig ander land.
'Nothing matters very much', verzuchtte de Britse politicus Arthur James Balfour eens, 'and few things matter at all.' Sommige dingen doen er wel degelijk toe.
Een eeuw na dato zorgt de Balfour-verklaring nog altijd voor gêne bij de Britten en ellende in het Midden-Oosten. In Londen wordt deze
belofte van een Joods thuisland met gemengde gevoelens herdacht.
De verklaring bijvoorbeeld waarmee de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken precies honderd jaar geleden de Joden een
'nationaal thuis' beloofde op Palestijns grondgebied, een staat die er in 1948 zou komen. Nog steeds zorgt de Balfour-verklaring, een wollige zin van 67 woorden, voor ellende in het Midden-Oosten (en ver daarbuiten) en voor gêne in het Verenigd Koninkrijk. De beloften aan de Palestijnen, wapenbroeders in de Eerste Wereldoorlog, zijn immers nooit nagekomen.
Vage bewoordingen
Voor de Britten was het belangrijk zowel de Arabieren als de Joden te vriend te houden; om die reden is de Balfour-verklaring opgesteld in vage bewoordingen. Mogelijk leefde de hoop dat het slechts bij een belofte zou blijven, maar niemand had de Holocaust zien aankomen. Wat wordt bijvoorbeeld precies verstaan onder 'thuis'? Het weerspiegelt het karakter van de opsteller, die naast rijk, knap en ijdel ook zorgeloos en flegmatiek was. 'Als wij opeens allemaal sterven', zei zijn collega George Curzon, 'dan zit hij doodgemoedereerd te dineren, onderbroken door wat bridge en conversatie, 'arme George' mompelend.'
Balfour beschouwde zijn verklaring als een avontuur, wat een
optimistische inschatting was. Terwijl de Joden hun zin kregen, kwam de verklaring bij de Palestijnen bekend te staan als 'de catastrofale belofte'. In zijn boek over Churchill noemde de huidige minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson de verklaring 'een magnifiek stukje fudgerama (warrigheid)' van zijn departement. Aan de vooravond van de herdenking heeft Johnson 'in alle nederigheid' gepleit voor een soevereine Palestijnse staat, met de grenzen van vóór de Zesdaagse Oorlog in 1967.
Anders dan in 1917 hebben de Britten niet meer de macht om hun belofte na te komen.

De optimistische inschatting van de Britse politicus Arthur James Balfour staat tegenover 'de catastrofale belofte' voor de Palestijnen.

Duitsland herkent zijn spiegelbeeld niet (Sterre Lindhout Volkskrant 7 november 2015 katern Vonk p. 2-3):
Geen land dat zich de afgelopen maanden zo vaak zichtbaar over zichzelf heeft verbaasd als Duitsland. Deze zomer verwonderde Duitsland zich, geschrokken, over zijn dominante rol bij het oplossen van de Griekenlandcrisis. In de nazomer verbijsterde het land zichzelf, duizelig van geluk, door zijn eigen goedheid, over de 'welkomstcultuur' waarmee het de stroom vluchtelingen tegemoet trad, gesterkt door het gloedvolle Wir schaffen das van Angela Merkel.
Der Spiegel schreef: 'Waarom zouden de Duitsers de enige koikarpers in deze moddersloot zijn? Gevoelig, schuw, allergisch voor elke vertroebeling van moraal en geweten? En als ze dat daadwerkelijk waren geweest, zouden ze het overleefd hebben?'
In deze verbazing, het idee dat Duitsland zich in tegenstelling tot de rest van de wereld altijd aan alle regels houdt, toont het land zich juist allesbehalve reflectief.
'Die beide gezichten, overdreven zelfkritisch enerzijds en het arrogante anderzijds, heeft Duitsland altijd gehad', zegt Jens Jessen, analist en essayist bij Die Zeit, de wekelijkse printversie van het geweten van de links-liberale intelligentsia. Het zijn twee kanten van dezelfde medaille.
'Het vermoeden van morele superioriteit', zoals Jessen het arrogante gezicht noemt, hangt nauw samen met de slachtofferrol waarin Duitsers zichzelf op Europees vlak altijd hebben geplaatst, behalve in de twaalf jaren onder Hitler.

'De Palestijnen draaien op voor de zonden die Europa beging' (Ton Crijnen Trouw 15 maart 2000):
Kardinaal Simonis verwacht en de Israëlische opperrabbijn Meier Landau hoopt dat de paus bij zijn bezoek aan Israël om vergiffenis zal bidden voor het feit dat het Vaticaan in de oorlog heeft gezwegen over de holocaust. Gebeurt dat inderdaad, dan is het passend als hij tegelijkertijd de Israëliërs oproept de Palestijnen om vergeving te vragen voor het leed dat ze dit volk hebben aangedaan. Dat vindt Riah Aboe El-Assal, bisschop van de anglicaanse kerk in Jeruzalem. El-Assal (62), zelf Palestijn, is geestelijk leider van 8000 anglicanen in Israël, de Palestijnse Gebieden, Syrië, Jordanië en Libanon. Dezer dagen was de bisschop in ons land, op invitatie van de stichting Vrienden van Nazareth.
Hij vindt het terecht dat de joden er bij het Vaticaan op aandringen eindelijk excuses aan te bieden voor het zwijgen tijdens de massamoord op de joden door de nazi's. Maar dan dient, zo stelt hij, Israël hetzelfde te doen tegenover de Palestijnen. Alleen al voor het feit dat het hen in 1948 van hun grond heeft verdreven.

Israël houdt kritiek op paus voor zich (Theo Koelé Volkskrant 24 maart 2000):
Met een indrukwekkend optreden in Yad Vashem, het centrum in Jeruzalem waar de holocaust wordt herdacht, heeft paus Johannes Paulus II sceptici in Israël de mond gesnoerd.... Volgens hen had hij de rol van de kerk in de nazi-tijd aan de kaak moeten stellen, en met name die van de toenmalige paus, die in Israël als handlanger van Hitler wordt gezien.In plaats daarvan sprak de paus in algemene termen over het leed dat christenen joden in de loop der tijden hebben aangedaan. Over de masssamoord op joden zei hij dat die tragedie met geen woord is uit te drukken.De zichtbaar ontroerde paus maakte zoveel indruk, met name tijdens een korte ontmoeting met enkele overlevenden van de jodenvervolging, dat potentiële critici zich na afloop terughoudend opstelden. Opperrabbijn Meir Lau zei te hopen dat de kerk alsnog erkent dat zij weinig of niets heeft gedaan om Hitler te stoppen.
Politieke risico's doemen op tijdens de komende bezoeken van de paus aan Nazareth, waar spanningen bestaan tussen christenen en moslims, en aan Jeruzalem, waar zowel de Palestijnen en de Israëli's als de kerk zich bekommeren om 'hun' belangen. Gisteren claimde premier Barak Jeruzalem als onbetwistte hoofdstad van Israël, daags tevoren had de Palestijnse leider Arafat zijn eigen claim gelegd.

Historische link tussen Palestijnen en Holocaust (ds. C. Sonnevelt Reformatorisch Dagblad 22-06-2015 ):
Ooit had ik met een Palestijnse christen een indringend gesprek over de Holocaust. Eén opmerking in het bijzonder is me bijgebleven. Europese christenen zouden lijden aan een schuldcomplex als gevolg van het feit dat de Holocaust in hun werelddeel heeft plaatsgevonden. Volgens mijn gesprekspartner was dat de eigenlijke reden dat westerse christenen de stichting van de staat Israël hebben toegejuicht en dat zij de politiek van Israël door dik en dun steunen. „En nu zijn wij daarvan het slachtoffer”, zei hij, „wij die niets te maken hebben gehad met die gebeurtenissen in Europa.”

Het gaat om het wat en het hoe, het innerlijke en het uiterlijke, of met andere woorden wijsheid komt in de toepassing ervan tot uitdrukking. Oerkennis wordt door middel van de geest in de ziel gereflecteerd, is een reflectie van wijsheid. Het schuldcomplex, het onheil bij de mens ontstaat door gebrek aan kennis.

'Mijn literatuur stinkt omdat het leven stinkt' (Anna Brandberger interviewt Margaret Mazzantini De Groene Amsterdammer 2 november 2017 p. 46-51):
De geruststellende middelmatigheid en de welvaart interesseren schrijfster Margaret Mazzantini niet. Het gaat haar om de vergetenen. ‘Ik schrijf uit rebellie tegen de pijn van de wereld.’
Het gevoel van armoede wordt realistisch beschreven door Mazzantini. De onstuitbare passie die losbarst tussen het ‘hoge’ en het ‘lage’ personage is zeer fysiek, en wordt ook zeer plastisch beschreven. Je ruikt de stank van de plekken, je voelt het zweet op de huiden, het geplak en geknoei in een tentje in de brandende zon, langs oevers en in bosjes, in auto’s, in smoezelige peeskamertjes.
Willens en wetens lijkt de ‘hogere’ ik-figuur de exotische stank van de armoede op te zoeken, om na gedane zaken veilig terug te keren naar zijn gehuwde bestaan in luxueuze stadse appartementen en strandhuizen, en zijn prestigieuze werk als chirurg in een ziekenhuis of professor aan een universiteit. De uitstapjes naar de armoede zijn van korte duur, de een blijft achter in de stank, de ander laaft zich aan een soort leven zoals het zich hier in de Parioli zo’n beetje afspeelt. De discrepantie tussen de twee levens is zo enorm dat de passie bijna onwaarschijnlijk wordt, maar dat is nu net het grote talent van de schrijfster Mazzantini: je gelooft het op de een of andere manier toch helemaal.
‘Nee, veertig jaar’, zegt ze dan, en de lach verdwijnt. ‘Als ik de tien jaar meetel waarin ik met zijn boek onder de arm heb geleurd. Ik heb het schrijven leren kennen als een plaag, een ziekte. Een zwaar psycho-probleem.
Het was een enorme lijdensweg, het boek van mijn vader, voor hem en voor ons. Hij heeft er zijn eigen leven en dat van ons, mijn moeder, mijn drie zussen en mij, mee vergald. Hij was ervan overtuigd dat hij iets terug moest geven door middel van het schrijven, en dat hij dan ook iets zou krijgen. Je kent het verhaal van mijn vader?’
Het verhaal van de vader van Margaret Mazzantini is makkelijk te vinden op internet.
Hij was een ‘soldaat van Salò’, wat in het opportunistische Italië van na de Tweede Wereldoorlog gelijk stond aan de grootste losers en domkoppen uit de geschiedenis.
‘Ik was een intelligent, gevoelig kind, en ik hield heel veel van mijn ouders, allebei.
Ik zoog alles op, ook de lijdensweg van mijn vader, en vond dat ik het moest meedragen. Toen ik begon als jonge theateractrice sleepte ik het manuscript van mijn vader overal met me mee. Tegen iedereen die ik tegenkwam zei ik: “Lees het boek van mijn vader. Lees het boek van mijn vader.” En op een dag trof ik eindelijk de juiste, de belangrijke literatuurcriticus Guido Davico Bonino. Hij las het boek, hij sprak erover met verschillende uitgevers. We hadden geluk dat jaar. Bij Mondadori zat toen Giordano Bruno Guerri, die openstond voor dit zeer, zeer netelige thema. Hij besloot om het uit te geven. Godzijdank.’

Jung zelf was als kind vrij eenzaam en introvert - een uitdrukking die hij zelf zou toevoegen aan de psychologie. Al vroeg was hij ervan overtuigd dat hij over twee persoonlijkheden beschikte — enerzijds een moderne Zwitserse, op de buitenwereld gerichte persoonlijkheid nr. 1, zoals hij het uitdrukte, en anderzijds persoonlijkheid nr. 2, een op het innerlijk gerichte figuur, in wie zich het verleden van eeuwen representeerde.[3] Speciaal met het oog op dit deel van zijn persoonlijkheid, bouwde Jung eigenhandig zijn beroemde toren in Bollingen, waar hij zich verbonden voelde met het verleden en de ziel van de mensheid; deze werd er niet afgeleid door de technische verworvenheden van de 20e eeuw.

Luc Zonnenberg De mimetische theorie en de ontwikkelingen in het onderwijs, o.a. ontdekking spiegelneuronen:
Plato was een van de eersten die wees op de universele betekenis van nabootsend gedrag.

Luc Zonnenberg: De eerste onderzoeker die zich diepgaand buigt over het thema van de mimese is de Franse letterkundige en cultuurfilosoof René Girard. In 1961 publiceert hij zijn eerste boek Mensonge romantique et vérité romanesque, waarin hij door middel van literair onderzoek steeds terugkerende patronen in menselijke relaties ontdekt, die door de geschiedenis van de mens heen constant blijken te zijn. Steeds meer ontdekt hij een consistent onderliggend mechanisme in de menselijke relaties, waaraan voor zijn tijd nog weinig aandacht aan was besteed. De belangrijkste conclusie betrof het mimetisch principe waaraan het sociale handelen van mensen is onderworpen. Dit mimetisch of nabootsend gedrag van mensen wordt gekenmerkt door het feit dat de participant zijn eigen gedrag niet geheel en soms geheel niet doorziet, hooguit op een onbewust niveau. Vaak wordt immers beweerd dat de mens vanuit zichzelf begeert. Girard wil met zijn theorie nu juist aantonen dat mensen begeren wat ánderen begeren. De ontkenning dat de begeerte van de ander een rol speelt, het geloof dus in de authenticiteit van het eigen begeren, is een romantische illusie. Hiertegenover zet Girard de romaneske waarheid, die de klassieke romanschrijvers (Cervantes, Stendahl, Flaubert, Proust en Dostojewski) verwerken in hun literaire scheppingen, namelijk dat iedere menselijke begeerte mimetisch van aard is, en dus altijd bemiddeld (via de ander) tot stand komt. Deze driehoeksbegeerte werpt een nieuw en verhelderend licht op de menselijke betrekkingen van bewondering, rivaliteit en haat: willen wat de ander wil en begeren wat de ander begeert.
René Girard wijst op de betekenis van Plato’s opvattingen over de menselijke imitatie (mimese, projectiemechanisme). Iedere menselijke begeerte mimetisch van aard is, en dus altijd bemiddeld (via de ander) tot stand komt. Deze driehoeksbegeerte werpt een nieuw en verhelderend licht op de menselijke betrekkingen van bewondering, rivaliteit en haat: willen wat de ander wil en begeren wat de ander begeert. De geestelijke wereld is werkelijk, de zintuiglijke is een illusie, want veranderlijk.

Onno Schilstra Over mimesis en nabootsingstheorieën 5. Samenvatting (p. 13):
Nabootsingstheorieën stellen dat alle kunst in wezen nabootsing is. De kunstgeschiedenis kent vele voorbeelden van mimetische kunst en kunststromingen die claimen dat nabootsing de essentie is van kunst, of waarvoor nabootsing essentieel is.
De oudste mimesistheorie is van Plato, de stichter van de oudste Academie.
De mimesistheorie van Plato is onderdeel van zijn Ideeënleer, die de wereld verdeelt in een zintuiglijke en een geestelijke wereld. De geestelijke wereld is werkelijk, de zintuiglijke is een illusie, want veranderlijk. Men moet zich volgens Plato richten op het geestelijke en streven naar de hoogste wijsheid, namelijk die van het Goede, het Schone en het Ware. Deze is universeel en onveranderlijk. Ambacht is volgens Plato een zintuiglijke nabootsing van een Idee. Kunstenaars die deze imitiatie van een idee imiteren, scheppen valse illusies waar je niets aan hebt.

Michel Serres Rede uitgesproken ter gelegenheid van de intrede van René Girard in de Académie Française
U ontdekte de werking van de zondebok, het bindmiddel voor het collectief. U ontdekte ook dat eerste bindend mechanisme: het nabootsen, dat dominantie en dus ook onderwerping voortbrengt. Dit nabootsen ontspringt aan ons zenuwstelsel, zoals onlangs is gebleken met de ontdekking van spiegelneuronen.
U heeft de vinger gelegd op een van de belangrijkste geheimen van culturen: de reproductie van culturele codes, dat vandaag de dag met een enorme snelheid gepaard gaat. Alle apparaten en artefacten die ons vandaag de dag omringen worden geproduceerd op basis van een model. Maar niet alleen dingen, ook gedrag zoals management en openbaar bestuur zijn gebaseerd op een model, een format, met als doel om alle activiteit in een organisatie gelijkaardig en reproduceerbaar te maken, en de macht te geven aan diegenen die geen specifieke expertise meer hebben.
Hoe zit dat met het sacrificiële? Serres onderscheidt twee soorten religies: de antropologen en sociologen hebben het alsmaar over religies die zich baseren op een lidmaatschap. Daar is sprake van het sacrificiële geweld. Voor de gelovigen daarentegen gaat het om iets anders. Het onderscheid tussen polytheïsme en monotheïsme betreft niet zozeer het geloof in één god of meerdere goden, maar wijst op een radicaler onderscheid, nl. tussen het sociale en individuele.
Tenslotte. De onthulling van de onschuld van het slachtoffer komt overeen met een genealogie van de waarheid. En uit de waarheid komt de moraliteit voort. Theologie, ethiek en epistemologie, aldus Serres, spreken met één stem. Er is een verschil tussen het heilige en het sacrificiële. Het sacrificiële doodt, het heilige brengt vrede. Het sacrificiële is verbonden met leugenachtigheid en geweld, het heilige met liefde en waarheid.

René Girard, La Violence et le Sacré (Nederlandse vertaling door Michel Perquy: God en Geweld. Over de oorsprong van mens en cultuur)
Aan het slot van dit hoofdstuk brengt Girard het antropologisch tekort van Freud ter sprake en de psychoanalyse. Het was geniaal van Freud om de vadermoord en de incest aan te wijzen als iets essentieels in de menselijke cultuur, maar verder kwam hij niet. Hij heeft het mis als hij de misdaden van de zondebok (vadermoord en incest met de moeder in de Oedipusmythe) ziet als het verborgen verlangen van elke mens en er dus de sleutel van elk individueel menselijk gedrag in ziet. Elke misdaad in de mythe is een zinspeling op iets anders dan zichzelf. De vadermoord en de incest moeten veralgemeend worden. Ze staan voor het absolute punt van de offercrisis, ze trekken een scherm op voor de eindeloze wederkerigheid van het geweld, de crisis die wordt weggemoffeld en op de zondebok wordt afgewenteld. In de mythe wordt de angst voor het absolute en vernietigende geweld verdrongen. De mensen zouden niet kunnen leven met het besef van deze dreiging. Girard besluit: We kunnen Freud dus beschouwen als een stap naar de onthulling van een verdrongen iets dat wezenlijker is dan het zijne en dat hij tastend poogt te benaderen; maar het absolute geweld blijft nog verborgen door bepaalde vormen van nog steeds sacrificiële miskenning.

Koenraad De Wolf: Traditionele kruisweg krijgt hedendaags gelaat, Mediteren over het lijden:
Maatschappijkritisch toont De Corte aangrijpende beelden. Op de eerste statie, de ter dood veroordeling van Jezus, verschijnt George W. Bush als de incarnatie van Pontius Pilatus. De Amerikaanse president roept na de terreuraanslag van 11 september 2001, met de megafoon van een brandweerman naast hem, op tot een kruistocht tegen het terrorisme. Op de tweede statie, Jezus neemt het kruis op zijn schouders, hanteren moslimvrouwen letterlijk de wapens en verschijnt links een uitgemergeld kind, een van de eerste slachtoffers van het beleid van de Amerikaanse president.

Esther de Boer boek De geliefde discipel, Evangelie van Maria (p. 99): De Verlosser antwoordde, hij zei: Hij ziet niet met de ziel noch met de geest maar met het denken dat [is] in het midden van die twee. Dat is [het dat] het visioen ziet en dat is het […]

In de kern gaan al de boeken van Ian Buruma over het thema verlossing. Ian Buruma belicht de vluchtelingenproblematiek in zijn boeken vanuit een universeel perspectief. VKK-priester professor J.E. Stok werkt in zijn voordrachten het thema verlossing, dat de mens ‘tegelijkertijd zowel offeraar als slachtoffer is’ ('heer en slaaf' van Nietzsche) uit. 'Heer en slaaf' zijn in een relatie niet gelijk maar complementair en kunnen worden gebruikt, zijn een metafoor, net als 'Mannelijk en Vrouwelijk' om de aard van de menselijke natuur tot uitdrukking te brengen.

Gerhard Wehr, boek Carl Gustav Jung zijn leven en werk (p. 291): Clemens van Rome zegt dat God de wereld met een rechter- en met een linkerhand, dat wil zeggen met Christus en met Satan, regeert. P. 293: Daarin, in het leven en lijden van Christus als (in tegenstelling tot Satan) andere Godszoon, wordt het eigenlijke antwoord op Job (boek) gegeven. Het met en door Job open gelegde probleem dat in het godsbeeld tot uiting komt en in het lot van Job wordt weerspiegeld, vindt zijn oplossing door de ‘Verlosser’.

Anthony Stevens, boek Over Jung - leven en werk (p. 55): Het oude verschijnsel van de ‘zondebok’ ligt ten grondslag aan allerlei vooroordelen tegen leden van andere identificeerbare groepen dan die van onszelf, en in laatste instantie aan alle massamoordenaars, volksmenners, pogroms en oorlogen. Via schaduwprojectie zijn we in staat onze vijanden tot ‘duivels’ te maken en onszelf ervan te overtuigen dat zij geen normale mannen en vrouwen zijn zoals ‘wij’, maar monsters die geen normale behandeling en consideratie verdienen. Door handig gebruik te maken van het nazipropaganda-apparaat kon Hitler een aanzienlijk deel van de Duitse bevolking ertoe bewegen zijn schaduw collectief op deze tragische ongelukkigen te projecteren. Deze dubbele projectie fungeert dan als rechtvaardiging voor de slachting die het gevolg is (Stevens, 1989).
Jungiaanse therapie bestaat uit het bewust maken van de schaduwpersoonlijkheid, teneinde verzoening met de persona tot stand te brengen en aldus integratie van beide complexen binnen de persoonlijkheid als geheel te bevorderen.

In de in 2007 gehouden Nexus Conferentie verlangt discussieleider Rob Riemen terug naar Plato’s academia, naar het ideaal dat je door onderwijs leert hoe goed te leven. Dus uiteindelijk het goede leven van Plato deelachtig te worden. Ronald Plasterk vindt dit echter onzin, daar is de universiteit niet voor. Hoeveel boter heeft Ronald Plasterk op zijn hoofd?

Antigone (Sophokles): Antigone (Gr. Ἀντιγόνη) is een klassieke tragedie van de dichter/tragicus Sophokles over Antigone uit de Griekse mythologie. Het motto van het stuk: om gelukkig te worden moet je verstandig handelen (maar wat is verstandig handelen...) en de goden niet tarten (maar wat is de goden tarten...). Het centrale thema van het stuk: Het individuele geweten versus de staatswetten; de morele of goddelijke wetten versus de menselijke wetten.
Exodos
Op dat moment deed Haemon een poging om zijn vader te vermoorden en toen dat niet lukte, liet hij zichzelf in zijn eigen zwaard vallen.

'Op de drift tot scoren volgt het bedrog' (Hermann von der Dunk Volkskrant 13 september 2011)
Cijfers, statistieken, grafieken zijn de iconen van de huidige wetenschap. Wie ermee aankomt, is bij voorbaat serieus te nemen. Een andere factor is de zuigkracht van de markt, die in de strategie van de universiteiten het wetenschappelijke ethos als hinderlijk obstakel heeft opgeruimd en, zoals in bedrijven, de bestuurders in directeuren met een bedrijfsmentaliteit heeft veranderd, die de wetenschappers met het 'publish or perish' tot concurrentie opjaagt.
In 1986 waarschuwde ik in NRC Handelsblad voor de koopmansgeest die toen de alma mater binnendrong en het wetenschappelijke ethos zou ondermijnen. Zolang voortdurend het nieuwe ethos met zijn marktgerichtheid en verwisseling van kwantiteit met kwaliteit luid wordt gepredikt, zal ook de neiging om wat te sjoemelen, die de meeste wetenschappers wel eens bespeuren, ernstige slachtoffers maken. Zeker als daar de verleiding bij komt om in de media met opzienbarende vondsten te gloriëren.

De Geheime Leer Deel II, Stanza 12 De oorsprong van de mythe van satan (p. 437):
Blijkbaar was de Heer God de werkelijke oorzaak van al het onheil, de ‘agent provocateur’, terwijl de slang – slechts een prototype was van Azazel, ‘de zondebok voor de zonde van (de god van) Israël’, de arme Tragos, die de straf moest ondergaan voor de blunder van zijn meester en schepper. Dit is natuurlijk alleen aan het adres van diegenen die de eerste gebeurtenissen van het drama van de mensheid in Genesis in hun dode-letter betekenis aanvaarden. Zij die deze gebeurtenissen esoterisch lezen, beperken zich niet tot fantastische speculaties en hypothesen; zij weten hoe zij de erin vervatte symboliek moeten lezen, en zij kunnen zich niet vergissen.
439: Satan vertegenwoordigt metafysisch eenvoudig het omgekeerde of de tegengestelde pool van alles in de natuur22. Hij is allegorisch de ‘tegenstander’, de ‘moordenaar’ en de grote vijand van alles, omdat er in het gehele heelal niets is dat niet twee kanten heeft – de keerzijden van dezelfde medaille. Maar in dat geval kunnen licht, goedheid, schoonheid, enz. met evenveel recht satan worden genoemd als de duivel, omdat zij de tegenstanders zijn van duisternis, slechtheid en lelijkheid.
22) In de demonologie is satan de leider van de oppositie in de hel, waarvan Beëlzebub de vorst was. Hij behoort tot de vijfde soort of klasse van demonen (waarvan er volgens de middeleeuwse demonologie negen zijn) en hij staat aan het hoofd van heksen en tovenaars. Maar zie in de tekst de ware betekenis van Baphomet, de satan met de geitenkop, die één is met Azazel, de zondebok van Israël. De Natuur is de god PAN.
De Geheime Leer Deel II Stanza 12 Het vijfde ras en zijn goddelijke leermeesters - Westerse speculaties, gebaseerd op overleveringen van de grieken en uit de purana’s (p. 461/462):
‘Naar die onreine geesten die waren geketend aan de berg Hermon in de woestijn, werd de zondebok van Israël, die de naam van een van hen (Azaz(y)el) aannam, gezonden’ (Spencer).
Wij ontkennen dit. De Zohar geeft de volgende verklaring over de toepassing van magie, die in het Hebreeuws nehhaschim, of de ‘werken van de slangen’ wordt genoemd. Er staat (Deel III, kol. 302): ‘Ze worden nehhaschim genoemd, omdat de tovenaars (praktische kabbalisten) werken, omgeven door het licht van de oorspronkelijke slang, die zij aan de hemel waarnemen als een lichtgevende gordel, die bestaat uit tienduizenden kleine sterren’ . . . wat eenvoudig het astrale licht betekent, zo genoemd door de martinisten, door Eliphas Lévi en nu door alle hedendaagse occultisten. (Zie de hoofdstukken daarover.)
De Geheime Leer Deel II hoofdstuk 19 Is pleroma de legerstede van Satan? (p. 580):
Ook wat dit betreft waren de christenen zo onvoorzichtig te vergeten dat de bok tevens het slachtoffer was dat werd gekozen voor de verzoening van alle zonden van Israël, dat de zondebok inderdaad het offerdier en de martelaar was, het symbool van het grootste mysterie op aarde – de val in de voortplanting. Maar de joden hebben al lang de werkelijke betekenis vergeten van hun (voor de niet-ingewijden) belachelijke held, gekozen uit het levensdrama in de grote mysteriën die zij in de woestijn hebben opgevoerd; en de christenen hebben deze ware betekenis nooit gekend.

H.P. Blavatsky De Geheime Leer Deel III (617): Tussen 5 en 4 (Kâma-Manas en Manas) komt het antahkarana. De ‘driehoek’ stelt de Christos voor, het slachtoffer dat tussen twee boosdoeners is gekruisigd; dit is het wezen met twee aangezichten.

<< vorige || volgende >>

Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof


Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 keer bekeken.