| Deze filognostische presentatie is in aanbouw |
1.6 Zondebokmechanisme en het Maskerkwadrant
Inhoud
Dat het op een andere plek beter zal zijn.
Dat ooit alles duidelijk zal zijn.
Maar dit is wat het is.
Niemand anders heeft het antwoord.
Nergens anders zal het beter zijn.
En alles is er al.
In het diepste van je wezen ligt het antwoord.
Luister naar je hart.
En weet dat het enige wat je te doen staat is zijn.
Allegorie van de grot

Plato's Ideeën wereld:
Volgens Plato is dat wat wij doorgaans beschouwen als de werkelijkheid slechts een zwakke afschaduwing van de échte werkelijkheid: de wereld van de Ideeën. Deze ideeën bevinden zich in Plato’s hemel of Ideeënrijk: een transcendente werkelijkheid waar geen tijd of ruimte bestaat.
In de allegorie van de grot brengt Plato een bepaalde visie op de werkelijkheid naar voren: idealisme. Kenmerkend voor Plato’s idealisme is dat de abstracte wereld van de Ideeën meer realiteit bezit dan de materiële wereld van de tastbare dingen.
René Girard wijst op de betekenis van Plato’s opvattingen over de menselijke imitatie. Iedere menselijke begeerte mimetisch van aard is, en dus altijd bemiddeld (via de ander) tot stand komt. Deze driehoeksbegeerte werpt een nieuw en verhelderend licht op de menselijke betrekkingen van bewondering, rivaliteit en haat: willen wat de ander wil en begeren wat de ander begeert. De geestelijke wereld is werkelijk, de zintuiglijke is een illusie, want veranderlijk. Men moet zich volgens Plato richten op het geestelijke en streven naar de hoogste wijsheid, namelijk die van het Goede, het Ware en het Schone.
Hendrik Laurentz boek Hertspiegel (Pierre Vinken:)
In het zevende deel van Hertspiegel, verwijst Spiegel naar een denkbeeldige afbeelding van Plato’s grot. Tot drie maal toe stelt Spiegel dat deze grot de vorm van het hart heeft. Maar op de bijbehorende gravure van Jan Saenredam (Antrum Platonicum) is die vorm niet herkenbaar. Althans, dat beweren alle wetenschappers en kunsthistorici. Het doet mij deugd dat ik kan aantonen dat de gravure wel degelijk de vorm van het hart heeft. De gelijkenis is in al die eeuwen over het hoofd gezien!’
Friedrich Nietzsche
Boek Praktische filosofie (blz. 126): Nietzsche. betoogt dat het verwerven van een tweede natuur niet verloopt via pure introspectie of zelfinkeer. Zelfzorg verloopt niet via de kennis van een innerlijke waarheid, die dan vervolgens in een concreet levensplan gestalte krijgt. Wel gaat het om een ontdekkingsreis waarbij elk individu in zijn veranderlijke leven te midden van de voortdurend veranderende omstandigheden zijn eigen koers moet bepalen. Het leven is eerst en vooral een ambacht, waarbij het individu zichzelf een bepaalde vorm en eenheid moet verschaffen: ‘ons zelf maken, uit alle elementen een vorm creëren – dat is de opgave! Steeds die van een beeldhouwer! Van een productief mens! Niet door kennis, maar door oefening en een voorbeeld worden wij zelf! Het menselijk leven speelt zich immers niet geïsoleerd af, maar te midden van tal van reeksen voortdurend verschuivende ordeningen die tezamen de werkelijkheid uitmaken: familie, relaties, buurt, werk, technologische ontwikkelingen, en wat al niet.
F. van Raalten, boek Filosofie in hoofdzinnen 2 (p. 126): Moraal, zo kan men zeggen, is het geheel van gecodificeerde gedragingen die zich voltrekken onder de kwalificaties goed en kwaad. Het goede is alles wat dient tot instandhouding van het leven en het stamverband. Goed is wat het leven dient, wat kan participeren aan het ruilsysteem, wat mee kan komen in het objectieve proces van wedstrijd en wedijver. Slecht is wat afvalt en te gronde gaat. Slecht is wat in de coöperatie niet functioneel is. Zo ontstaan uit de praktijk van het leven zelf twee nivo’s en de verhouding tussen beide is de natuurlijke loop van de geschiedenis.
Carl Jung en René Girard
Gerhard Wehr, boek Carl Gustav Jung zijn leven en werk (p. 291): Clemens van Rome zegt dat God de wereld met een rechter- en met een linkerhand, dat wil zeggen met Christus en met Satan, regeert. P. 293: Daarin, in het leven en lijden van Christus als (in tegenstelling tot Satan) andere Godszoon, wordt het eigenlijke antwoord op Job (boek) gegeven. Het met en door Job open gelegde probleem dat in het godsbeeld tot uiting komt en in het lot van Job wordt weerspiegeld, vindt zijn oplossing door de ‘Verlosser’.
Anthony Stevens, boek Over Jung - leven en werk (p. 55): Het oude verschijnsel van de ‘zondebok’ ligt ten grondslag aan allerlei vooroordelen tegen leden van andere identificeerbare groepen dan die van onszelf, en in laatste instantie aan alle massamoordenaars, volksmenners, pogroms en oorlogen. Via schaduwprojectie zijn we in staat onze vijanden tot ‘duivels’ te maken en onszelf ervan te overtuigen dat zij geen normale mannen en vrouwen zijn zoals ‘wij’, maar monsters die geen normale behandeling en consideratie verdienen. Door handig gebruik te maken van het nazipropaganda-apparaat kon Hitler een aanzienlijk deel van de Duitse bevolking ertoe bewegen zijn schaduw collectief op deze tragische ongelukkigen te projecteren. Deze dubbele projectie fungeert dan als rechtvaardiging voor de slachting die het gevolg is (Stevens, 1989).
Het zondebokmechanisme van R. Girard laat zien dat macht (en alle macht gaat gepaard met geweld) idolen nodig heeft om zich in een samenleving te kunnen handhaven. Het is dus oppassen met idolen, want door ze te vereren, vallen er vroeg of laat onschuldige slachtoffers. Tenzij men van het onschuldige slachtoffer een idool maakt. Dit idool humaniseert de macht die zich voorheen achter autoritaire en gewelddadige goden schuilhield. Volgens F. Kellendonk heeft Jezus zichzelf uit vrije wil opgeofferd om het zondebokmechanisme aan het licht te brengen.
Abelards idee was dat Jezus werd gekruisigd om in het hart van de mens medelijden te wekken voor het lijden in het leven en zo de mens af te leiden van een blinde jacht op aardse goederen. Door dit medelijden met Christus wenden we ons tot hem, en wordt hij onze Verlosser. Het is het lijden dat menselijkheid wekt in het hart van de mens. Jezus dood aan het kruis is een daad van verzoening met de mensheid. Ik wens voor jullie het beste - daarom ga ik deze weg.
Marktmechanisme
John Kenneth Galbraith: Niet de markt (die heb je in elk economisch systeem) maar de corporaties, de grote bedrijfsconglomeraten, vormen de kern van het hedendaagse kapitalistische systeem en daarbinnen zijn het niet langer ondernemers of aandeelhouders die de dienst uit maken maar managers die gemakkelijker risico nemen. Dat vrije bedrijfsleven heeft de cultuur van een bureaucratie gekregen. Overheidsbureaucraten en bedrijfsbureaucraten wisselen van plek, van ministerspost naar bedrijfsleven en vice versa, één grote incestueuze club.
Galbright’s sociale ideeën waren binnen de economische wetenschap passé. Het kapitalisme heeft gezegevierd over het communisme; de mondialisering betekent dat iedereen op aarde weldra onder het kapitalisme zal leven. Een van de kritische economen die het stokje van Galbraith hebben overgenomen is Joseph Stiglitz. Vanaf de jaren negentig ontmaskert deze oud-Wereldbankeconoom de illusies van de neoliberale economen, die hij de ‘marktfundamentalisten’ noemt. Het goede nieuws volgens Stiglitz is dat ‘iedereen in de wereld nu zal beamen dat het marktfundamentalisme ten einde is’. Want: ‘nu zien we de meest marktgerichte instelling in de meest marktgerichte economie naar de overheid hollen voor hulp.’
De succesvolle Aziatische landen zullen blij zijn dat ze een sterke overheidsinvloed hebben gehouden, meent Stiglitz.
Het regelmechanisme van het kernkwadrant kan ook in een regelkring (levenscyclus) worden weergegeven. Met behulp van het yin/yang-symbool is het ook mogelijk het marktmechanisme tot uitdrukking te brengen. Op de vrije markt regeren vraag en aanbod, koper en verkoper.
| Kwantiteit | >>>> | Kwantum | Verkoper | >>>> | Dader | Welvaart | >>>> | Onvolmaaktheid |
| | | | | | | | | |||||
| Exuberatie | <<<< | Kwaliteit | Slachtoffer | <<<< | Koper | ‘Volmaaktheid’ | <<<< | Welzijn |
Wat laten we regeren, gaan we uit van het en-en respectievelijk het of-of denken?
Welzijn en welvaart zijn bipolaire, complementaire eigenschappen op de kwalitatieve as. Eenzijdige aandacht voor welvaart, leidt tot ongebreideld materialisme, consumentisme (overconsumptie) en de daarmee samenhangende milieuvraagstukken (materiële werkelijkheid). De optimale situatie ontstaat wanneer aan welvaart en welzijn in gelijke mate aandacht wordt besteed. Volmaaktheid is tussen aanhalingstekens geplaatst daar het een utopie, een illusie betreft. Het ultieme is voor mensen niet blijvend weggelegd (Bonhoeffer).
In de geglobaliseerde politieke werkelijkheid blijft een ‘vijand’, het normen en waarden mechanisme, op de loer liggen. Op de vrije markt regeren vraag en aanbod, koper en verkoper. Wanneer er knollen voor citroenen worden verkocht, het vertrouwen wordt beschaamd spreken we van slachtoffer en dader. Het gaat volledig mis, er ontstaat een breuk wanneer extremen van het kapitalisme gaan overheersen, de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden, het gedrag wordt amoreel. De beide uiterste kwantum en exuberatie liggen op de kwantitatieve as. De synthese ligt in het centrum, op het snijpunt van de kwalitatieve en kwantitatieve as.
Een omslagpunt wordt bereikt wanneer het verdienen van geld als enig motief overblijft. Het loopt uiteindelijk helemaal mis wanneer er gebakken lucht wordt verkocht. De handelsgeest wordt dan echt amoreel.
Om te zorgen voor een goede kwaliteit/prijs-verhouding van geleverde producten en diensten had de overheid van oorsprong een duidelijke invloed op terreinen als volksgezondheid, transport, energievoorziening en onderwijs. Door wetgeving en regulering zorgde de overheid aanvankelijk voor een goede balans tussen vraag- en aanbodzijde. Een terugtredende overheid en de privatiseringen, met een alles moet anders op het marktdenken gebaseerd geloof (ziektekosten, gemeentefusies, kiesstelsel, onderwijshervormingen) heeft tot gevolg dat de balans verstoord raakt. Aan de kant van de aanbodzijde opereren in toenemende mate dominante marktpartijen (verzekeringsmaatschappijen, bankwereld, energieleveranciers, uitgeverijen van schoolboeken). De Nederlandse politiek is in de ban van het Angelsaksische, business driven wereldmodel.
Mensen obsessief stimuleren door alleen een worst voor te houden leidt uiteindelijk tot een grote eenheidsworst. Het is nog niet zo lang geleden dat nonnen alleen voor hun zielenheil in de gezondheidszorg werkten. Klanten die zich geen dure aanvullende verzekeringen kunnen veroorloven dreigen op termijn juist overgeleverd te worden aan een communistische zorgwinkel die uiteindelijk alleen eenheidsworst in de aanbieding heeft.
De door de overheid heilig verklaarde markteconomie, de vermarkting van openbare diensten met het rampzalige onderwijsbeleid van de afgelopen decennia tot gevolg is een groter probleem dan de enkele fundamentalisten. De Bijlmerramp laat zien, hoe knap we ons zelf ook vinden, dat risico's niet geheel zijn uit te sluiten.
Volgens een schatting van de FNV uit 2005 overlijden in Nederland ieder jaar 2500 mensen door ongelukken op de werkvloer of aan werk gerelateerde aandoeningen.
De afgelopen decennia heeft bij productontwikkeling het accent gelegen op het optimaliseren van waarden en functies (Waarde-analyse). Er komt een omslagpunt in de trend om de levenscyclus van producten steeds korter te maken. De komende decennia zal de aandacht meer en meer naar duurzaamheid (Cradle to Cradle) verschuiven.
Zondebokmechanisme
F. van Raalten, boek Filosofie in hoofdzinnen 2 (p. 127): Het is, volgens Nietzsche, de religie geweest, die de verhouding heer – slaaf bedorven heeft, eerst de joodse, daarna ook de christelijke etc. Kortom de religie verziekt de verhouding heer – slaaf, zodat de slaaf iemand wordt die de ander niet meer kan zien als zijn gelijke wanneer hij van hem verliest. Deze wordt zijn vijand.
Er ontstaan zo twee nivo’s 1. een natuurlijk coöperatief nivo, waarbij wat goed en kwaad is bepaald wordt door de Heer en waarbij de Slaaf dit recht als vanzelfsprekend erkent. 2. Een nivo waarop de Slaaf verschijnt als de gebieder van de Heer en ondanks zijn natuurlijke ondergeschiktheid toch gaat bepalen wat goed is, met nu als tegendeel: kwaad. D.w.z. hij voert de moraal in en doet ontstaan wat wij nu het zedelijk bewustzijn noemen. Dat betekent dat degenen aan wie goed wordt gedaan nu bepalen wat goed is, dus de ontvangers, de passieven. Deze ‘slavenopstand’ is absurd. De actieven, de heersers hebben van nature de wetgevende macht. Men moet door hun persoonlijk optreden heen zien: het is hun natuur die bepaalt wat goed en slecht is en niet de behoeften van de zwakken.
| Oude Testament (Kernkwadrant): | Nieuwe Testament: | Nietzsche: | |||
| Verlossing | Pontius Pilatus | (Maskerkwadrant): | |||
| Wijze >>>> | Goddeloze | God ---- | Heilige geest | Heer >>>> | Heerser |
| | | | | | | | | | | | |
| Dwaas <<<< | Rechtvaardige | Satan ---- | Zoon | Vijand <<<< | Slaaf (gelijke) |
| Zondebok | Verlosser | Slachtoffer |
Door aan het kruis te sterven neemt de Zoon voor de zonden van de mensheid de schuld op zich.
Jezus wordt Zondebok: Op de verlosser, de wereldverbeteraar wordt de schuld afgeschoven. Pilatus waste zijn handen, 'in onschuld'.
Pontius Pilatus-syndroom, 'Wat wil het volk?' slaat op schuld afschuiven.
Pontius Pilatus-syndroom:
"Wat ik geschreven heb, heb ik geschreven" zei Pontius Pilatus volgens Johannes 19:22 toen hem werd voorgesteld het opschrift op het kruis te veranderen. Deze uitspraak typeert een probleem van veel schrijvers: Ze voelen een soort innerlijke weerstand tegen veranderingen. Ze kunnen niet genoeg afstand nemen van hun eigen tekst. Daardoor komen ze moeilijk op alternatieven voor woordkeus en zinsbouw die de tekst misschien verbeteren. Dit wordt het Pontius Pilatus-syndroom genoemd.
Kardinaal Hong Kong: Kruisweg op Goede Vrijdag in Rome in teken Chinese katholieken
VATICAANSTAD (RKnieuws.net) - Paus Benedictus XVI heeft de traditionele Kruisweg op Goede Vrijdag in Rome in het teken geplaatst van de Chinese katholieken. De meditaties voor deze Kruisweg zijn geschreven door Joseph Zen Ze-Kiun, kardinaal van Hong Kong.
De meditaties van Zen zijn al gepubliceerd. Kardinaal Zen, sleutelfiguur van de katholieke Kerk in Azië en referentiefiguur voor alle Chinese katholieken, handelt in de meditaties over "de levende martelaren van de 21ste eeuw".
Volgens kardinaal Zen is Pontius Pilatus het beeld van allen die hun autoriteit gebruiken als machtsinstrument en zich niet om de gerechtigheid bekommeren.
De brochure met de Kruiswegmeditaties, die door het Vaticaan werd uitgegeven, is geïllustreerd met Chinese prenten. Christus en de verschillende personen die in het Passieverhaal voorkomen worden voorgesteld met Aziatische tekens.
Tijdens de Kruisweg zal een Chinese het Kruis overhandigen aan de paus, die de drie laatste staties van de Kruisweg te voet zal afleggen.
Koenraad De Wolf: Traditionele kruisweg krijgt hedendaags gelaat, Mediteren over het lijden:
Maatschappijkritisch toont De Corte aangrijpende beelden. Op de eerste statie, de ter dood veroordeling van Jezus, verschijnt George W. Bush als de incarnatie van Pontius Pilatus. De Amerikaanse president roept na de terreuraanslag van 11 september 2001, met de megafoon van een brandweerman naast hem, op tot een kruistocht tegen het terrorisme. Op de tweede statie, Jezus neemt het kruis op zijn schouders, hanteren moslimvrouwen letterlijk de wapens en verschijnt links een uitgemergeld kind, een van de eerste slachtoffers van het beleid van de Amerikaanse president.
Esther de Boer boek De geliefde discipel, Evangelie van Maria (p. 99): De Verlosser antwoordde, hij zei: Hij ziet niet met de ziel noch met de geest maar met het denken dat [is] in het midden van die twee. Dat is [het dat] het visioen ziet en dat is het […]
Heer en slaaf zijn, net als man en vrouw, in een relatie niet gelijk maar complementair.
Materiële wereld en Rentmeesterschap
Pierre Vinken meent dat ‘Geloven duidt op een verkeerd gebruik van de hersenfunctie’ (Volkskrant 22 september 2007). De titel van zijn biografie Tegen het idealisme is meesterlijk gekozen. Zijn biograaf Paul Frentrop portretteert Vinken als een universele geest, die op vele terreinen zijn tijd vooruit was. De titel van zijn biografie suggereert dat het denken van Pierre Vinken superieur is aan dat van bijvoorbeeld Plato, Kant, Hegel en Wittgenstein. Pierre Vinken denkt met al zijn uitzonderlijke talenten te weten hoe je wel een juist gebruik van de hersenfunctie kunt maken. De hamvraag is dan natuurlijk is dat ook zo? Het gaat om een al millennia voortdurend debat over de materiële versus geestelijke wereld. Pierre Vinken betwijfelt of de claim juist is dat religie en spiritualiteit terugkeert. De evolutie verloopt volgens hem in tegengestelde richting.
De mimetische theorie biedt wellicht een verklaring voor het bijgeloof waar Pierre Vinken aan lijdt. Hoe bestendig is het bouwwerk dat hij heeft opgetrokken? Hier ligt vermoedelijk het aanknopingspunt met de materiële werkelijkheid van Pierre Vinken. Hij was zijn tijd zeker vooruit door alleen naar de materiële kant van de werkelijkheid te kijken. Deze visie wordt zeker breed gedragen. De Volkskrant is destijds in deze trend meegegaan door het katholieke uit de naam te schrappen. Maar door het etiket aan te passen verandert nog niet de éne werkelijkheid.
Het brein is grotendeels symmetrisch van opzet. Veel functies zijn zowel links als rechts aanwezig. De hersenfunctie heeft betrekking op de synchronisatie van de rechter - en de linker hersenhelft. Beide hersenhelften moeten samenwerken, in balans zijn. Globaal regelt de visuele linkerhelft verbale, logische, analytische, rationele, redenerende, conceptuele en lineaire activiteiten. De linkerhelft deduceert, redeneert, verwerkt, weegt feiten tegen elkaar af, ordent waarden, vergelijkt en analyseert om tot een beslissing te komen. Terwijl de motorische rechterhelft regelt non-verbale, scheppende, holistische, visuele, ruimtelijke, intuïtieve en perspectivische functies; ze verwerkt informatie meer rechtstreeks door middel van instinct en intuïtie in plaats van door een logische gedachtegang. De rechterkant is sterk gericht op de grote lijnen. Het artikel ‘Onbegrepen genie of kille winstmachine’ in de Volkskrant van 28 september 2007 plaatst een kanttekening bij het functioneren van de rechter hersenhelft van Pierre Vinken.Volgens de biograaf is het beeld van een ‘gevoelloze op geld en macht beluste zakenman’ bepaald door de Kluwer-directie. Het lijkt er toch op dat ook Pierre Vinken een zwakke kant heeft. De éne werkelijkheid berust op zowel de materiële als de geestelijke wereld. De éne werkelijkheid gaat er vanuit dat het creëren van meerwaarde winst genereert. Het accent komt te liggen op het verkopen van kwalitatief betere en duurzame producten. Pierre Vinken komt over als een korte termijn denker, die niet in goed rentmeesterschap gelooft.
De opdracht tot rentmeesterschap heeft primair een geestelijke betekenis en secundair een materiële dimensie vanuit dienstbaarheid. Rentmeesterschap heeft betrekking op onze verantwoordelijkheid voor het aangezicht van God m.b.t. het beheer van:
De opdracht tot goed rentmeesterschap is een van de eerste opdrachten die de mensheid van de Schepper meekreeg: God plaatste de mens, zo staat in het eerste bijbelboek, in het paradijs om dat ‘te bewerken en te bewaren’. Pas heel laat in de geschiedenis van het Westen is dat ‘bewaren’ een echt onderwerp geworden.
Het bewaren heeft op de juiste feedback en feedforward betrekking. Met name op het terrein van feedforward valt nog veel winst te behalen. In onze arrogantie wanen we ons slimmer dan God. Een ding is zeker in slimheid zullen we het nooit van God winnen.
Samenvatting
Het verschijnsel dat Jeroen Dijsselbloem in het eindrapport Commissie Parlementair Onderzoek Onderwijsvernieuwingen signaleert namelijk dat de verantwoordelijke bewindslieden een tunnelvisie vertoonden is niet nieuw. Een tunnelvisie komt duidelijk met een conditionering of blinde vlek, het Pontius Pilatus-syndroom overeen. Het zijn vaak de onbewuste patronen die ons leven sturen.
Bijgeloof, met name groupthink en zelfmisleiding duiden op een verkeerd gebruik van de hersenfunctie. Groupthink is een vervorming van Creativethink.
Ann van Sevenant, boek Het verhaal van de filosofie (p. 116): De stuwende krachten in de mens zijn volgens Nietzsche de driften. Die driften zijn vitaal voor de mens, maar meestal leeft hij er in tegenspraak mee. Aan de hand van zijn driften ontwerpt de mens zijn waarden. Nietzsche ziet de mens de keuze van zijn waarden bepalen in de twee mogelijke richtingen van zijn levensdrift. Worden er edele waarden nagestreefd dan beweegt men zich in de richting van wat Nietzsche ‘de moraal van de heersers’ genoemd heeft; wordt er echter op lage waarden afgegaan, dan beweegt men zich in de richting van de ‘moraal van de slaven’.
Jacob Slavenburg: Gnosis is het Griekse woord voor kennis, inzicht. Geen uiterlijke (cognitieve) kennis, maar het weten van binnenuit. In die zin is gnosis even oud als de mensheid. Vanaf zijn oorsprong wordt de mens begeleid door de gnosis, al werd hij zich dat in de voortgaande evolutie steeds minder bewust.
Waar gaan we voor? De constatering van Pierre Vinken dat de evolutie in tegengestelde richting verloopt wordt in het rapport 'E i V' echter met devolutie aangeduid. De vraag komt op of bij Pierre Vinken van een universele geest sprake is. In hoeverre zijn denken en voelen, theorie en praktijk, de beide hersenhelften bij Pierre Vinken echt in balans?
Het gaat om de reciprociteit (zie gegeneraliseerde 'reciprociteit' van Putnam) tussen beide kanten van de medaille.
Paul Frentrop portretteert Pierre Vinken als een opportunistische korte termijn denker, die niet in goed rentmeesterschap gelooft.
Volgens Professor Frijda representeren emoties de waarden en belangen van een organisme. Emoties kunnen een morele betekenis hebben en houden vaak waardeoordelen in.
Het kernkwadrant toont een cyclische beweging. In elk kernkwadrant zit echter ook een lemniscaat verscholen.
Het maskerkwadrant laat zien dat we in een loop, een tegennatuurlijke kringloop terecht kunnen komen wanneer we niet meer met onze spirituele bron zijn verbonden.
Meditatie, stilte stelt ons in staat dichter bij de eigen kern te komen, te her-inneren. Het onderbewustzijn geeft op onze vragen antwoord. Het Ken uzelve is de sleutel tot ons hart.
De geschiedenis leert dat personen als Julius Caesar, Socrates en Jezus Christus, die aan de kant van het volk staan, juist het slachtoffer worden van een politieke moord. Als het slecht gaat zoeken de ‘daders’ een ‘zondebok’. Om zelf buiten schot te blijven treedt het zondebokmechanisme in werking. Juist diegenen die niet corrupt zijn worden opgeofferd.
Andere leiders, die zich met hart en ziel voor de mensheid hebben ingezet, zijn Mahatma Gandhi, Martin Luther King, Olaf Palma, Anwar Sadat en Itzhak Rabin. Het zijn ‘wereldverbeteraars’ en wellicht op hun manier ‘klokkenluiders’, die op imposante wijze de andere kant van een zaak lieten zien. Het maakt deze personen tot een natuurlijke vijand van ééndimensionale denkers en dogmatici.
Paus Benedictus XVI heeft dan ook gelijk om te waarschuwen voor ’de dictatuur van het relativisme’, zegt Girard in een recent interview met Global Viewpoint-redacteur Nathan Gardels. „Paradoxaal genoeg zijn wij zo etnocentrisch geworden in ons relativisme dat we het goed vinden dat anderen – maar niet wijzelf – denken dat de eigen religie superieur is. (…) Maar in al mijn werk probeer ik te laten zien dat het christendom superieur is en niet weer een andere mythologie.”
De zaak Spijkers illustreert het zondebokmechanisme. Andere voorbeelden:
George Galloway, Labour-parlementariër, is op 23 oktober 2003 uit de partij gezet vanwege zijn uitgesproken standpunten over de oorlog tegen Irak (Volkskrant 24 oktober 2003).
Volkskrant 26 april, 2004: Het Witte Huis heeft aanvankelijk veel energie gestoken in karaktermoord op klokkenluider Richard Clarke. Hij was ‘een leugenaar’, ‘een opportunist’, en bovendien ‘een profiteur’.
De negen door Alberto Gonzales om ‘politieke redenen’ ontslagen federale aanklagers.
De mens is op het terrein van welvaart duidelijk inventiever dan op het terrein van welzijn. Er is behoefte aan een nieuw elan, een nieuwe dynamiek, nieuwe visies, een betere kwaliteit vernis. De vicieuze cirkel, de redenering het ligt aan het systeem (Pontius Pilatus-syndroom), de schuld afschuiven doorbreken. Het Pontius Pilatus-syndroom kan met behulp van het maskerkwadrant tot uitdrukking worden gebracht.
Het korte termijn denken prevaleert bij politici en bedrijven. Bij marktdenken gaat het niet om collectieve, maar om deeloplossingen. Het eenzijdige korte termijn marktdenken bevordert de graaicultuur. Het wordt tijd om het dilemma markt versus moraal te doorbreken. Er is niets nieuws onder de zon. Door alle eeuwen heeft de ontkenning van de waarheid tot lijden en dood geleid. Het is de onschuldige die van menselijk falen de prijs betaalt.
De vraag kan worden opgeworpen hoe hoog moet het water stijgen voordat politici er echt van doordrongen raken dat aan het algemeen welzijn eenzelfde belang dient te worden toegekend als aan welvaart.
In plaats van een terugtredende overheid op gebieden als gezondheidszorg, milieu, energievoorziening en onderwijs is er juist een actief betrokken overheid nodig. De politiek zal juist meer aandacht dienen te geven aan hoe we gezamenlijk de continuïteit van het leven hier op aarde kunnen bevorderen in plaats van deelbelangen ‘Wat wil het volk’ te behartigen.
5D is op culturele innovatie gericht.
Zie ook:
Boeken:
- Eric Rassin Waarom ik altijd gelijk heb, Over tunnelvisie
- F. van Raalten, boek Filosofie in hoofdzinnen 2
- Gerhard Wehr, boek Carl Gustav Jung zijn leven en werk
- Anthony Stevens, boek Over Jung - leven en werk
- Ann van Sevenant, boek Het verhaal van de filosofie
Externe Links
- Allegorie van de grot
- Huub Mous Situatie en dialectiek
- Huub Mous Allegorie van de grot
- Rechtsstaat zonder zelfkritisch en zelfreinigend vermogen
- Koenraad De Wolf Traditionele kruisweg krijgt hedendaags gelaat Mediteren over het lijden
- Luc Zonnenberg De mimetische theorie en de ontwikkelingen in het onderwijs
- Het gevoel van het hart versus de regels van de ratio
- Republikeins Genootschap Pierre Vinken mede oprichter
- Dialectiek Negatie van de negatie
- Interview met Pierre Vinken
- Toespraak van minister-president Balkenende over rentmeesterschap, duurzaamheid en milieu (06-06-2005)
- Rentmeesterschap als perspectief voor de Land – en Tuinbouw
- Een groene bijbel? Duurzaamheid als voorraadbeheer en herwijding. Een oefening in morele meertaligheid.
- Peter Abelard
- Clemens van Rome
- Kees Voorhoeve DE ZONDEVAL en DE VERLOSSING Een Kabbalistische Interpretatie
Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof
Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 646 keer bekeken.
