8.4.2 Duurzame samenleving

Thomas Hobbes: Wie in zichzelf kijkt, zal de gedachten en hartstochten van alle andere mensen kennen.
Nature hath made men so equal in the faculties of body and mind as that, though there be found one man sometimes manifestly stronger in body or of quicker mind than another, yet when all is reckoned together the difference between man and man is not so considerable as that one man can thereupon claim to himself any benefit to which another may not pretend as well as he. For as to the strength of body, the weakest has strength enough to kill the strongest, either by secret machination or by confederacy with others that are in the same danger with himself.
Mao Zedong Alles onder de hemel verkeert in opperste chaos; de situatie is uitstekend.
Friedrich Nietzsche: Zie, ik leer u de Übermensch! De Übermensch is de zin der aarde. Ik bezweer u, mijn broeders, blijft de aarde trouw en gelooft niet degenen, die u van bovenaardse verwachtingen spreken! Giftmengers zijn zij, of zij het weten of niet. Levensverachters zijn zij, afstervenden en zelf vergiftigden, die de aarde moede is: dat zij heengaan! (Also sprach Zarathustra)
Ilya Prigogine: In navolging van Spinoza zei Einstein ooit tegen De Gaulle dat we marionetten zijn zonder dit zelf te beseffen.
Scheermes van Robert J. Hanlon: Schrijf nooit aan kwade opzet toe wat afdoende verklaard wordt door stompzinnigheid.
Jean Baudrillard: Onze postmoderne cultuur is als een lijk waarvan de haren en de nagels nog doorgroeien.

Chaospunt ('Tetractys en Chaostheorie', 'Entropie en Negentropie', Chaos, Gaia en Eros)

Klaas van Egmond: Wat persoonlijke ontwikkeling is voor het individu, is ‘duurzame ontwikkeling’ voor de samenleving.
Beide ontwikkelingen lopen langs dezelfde lijnen en worden aangedreven door dezelfde mechanismen
.

Herman Wijffels Duurzame waarden en maatschappelijke transitie (3 oktober 2016):
In onze wegwerpmaatschappij eindigt meer dan de helft van de spullen die we kopen binnen 6 maanden in de verbrandingsoven.
De politiek heeft deze ontwikkeling lange tijd op afstand gevolgd. Maar ook daar zijn in het afgelopen jaar, m.n. op mondiaal niveau, belangrijke stappen gezet. Denk daarbij aan het Parijse Klimaatakkoord en aan de vaststelling van de zgn. Sustainable Development Goals in de VN. Deze SDG’s vormen een samenhangend geheel van 17 ontwikkelingsdoelstellingen, onderschreven door vrijwel alle landen in de wereld. Ik ben geneigd ook de encycliek Laudato Si hierbij te noemen, omdat daarin in feite de ethische grondslag wordt geleverd voor beide mondiale programma’s. Samen leveren die programma’s een duidelijk richtinggevend en samenhangend kader voor de volgende fase in de maatschappelijke ontwikkeling.
Geen enkele organisatie die aan de maat van de tijd wil zijn en dus ook universiteiten niet, kan zonder integrerend perspectief voor het geheel. Integraal ontwerpen vraagt om geïntegreerde alpha, beta en gamma kennis en vaardigheden. Ook het onderwijs zal meer vanuit dat perspectief vorm moeten krijgen.

Verslag afscheid Herman Wijffels als hoogleraar Duurzaamheid en Maatschappelijke Verandering aan de Universiteit Utrecht (3 oktober 2016):
In de paneldiscussie onder leiding van SFL-lid Klaas van Egmond (UU) betoogde Peter Blom dat duurzaamheid steeds meer het fundament wordt waarop mensen en organisaties werken. Dat geldt in toenemende mate ook voor De Nederlandsche Bank (DNB) waar volgens Frank Elderson de D ooit voor Duurzaamheid zal kunnen staan. Else Bos benadrukte echter dat de pensioenwereld er nog lang niet is. Hier is een hele andere manier van denken nodig, weg van de nog altijd zaligmakende Moderne Portefeuille Theorie. Bas van Bavel stelde dat de alomtegenwoordigheid van markten echte duurzaamheid in de weg staat. Daar zijn ook andere allocatiemechanismen voor nodig als coöperaties, de overheid en de familie.

In plaats van dat we de systemen steeds complexer en ondoorzichtiger maken moeten we terug naar wat al in 1973 door de econoom E.F. Schumacher in zijn boek ‘Small is Beautiful’ is aangegeven. Met de manifestatie “Klaar om te wenden?” is met het uitwerken van een strategie een begin gemaakt. Helaas moeten we constateren dat bij veel politici het kwartje nog niet is gevallen.

Het verslag van Frank Visser van de manifestatie “Klaar om te wenden?” bij het afscheid van ex-SER voorzitter Herman Wijffels op vrijdag 31 maart 2006 laat zien dat er wel degelijk een verband ligt. Om met het veranderen van de structuur een begin te maken is de strategie “Klaar om te wenden?” een goed initiatief.
Spiral Dynamics is kort gezegd een theorie over de ontwikkeling van waardepatronen in de mens en de samenleving, die door de Amerikaanse psycholoog Clare Graves – een tijdgenoot en geestverwant van Maslow -- is ontwikkeld.
Don Beck is net terug van een bezoek aan het Midden-Oosten, waarvan hij op de hem eigen wijze verslag deed. Hij poneerde de uitdagende stelling dat het in het huidige Midden-Oosten niet om religie gaat, zoals het in het toenmalige Zuid-Afrika niet om ras ging, wat betreft de kern van het conflict. Veeleer zijn er botsende waardepatronen, die aan het licht gebracht moeten worden voordat aan een oplossing kan worden gedacht.
Op basis van Spiral dynamics is het mogelijk integrale, gemeenschappelijke visies te ontwikkelen.

De oplossing van de schuldencrisis komt een stapje dichterbij wanneer met de aanbevelingen van de Denktank van Wijffels een serieus begin wordt gemaakt. Blijft dit achterwegen dan mag niet worden verwacht dat de situatie verbeterd. De schuldencrisis is niet exclusief Europees maar doet zich ook in de Verenigde Staten, Japan en de UK voor en dient mede in een wereldwijd perspectief te worden geplaatst. Het ligt voor de hand dat banken lobbyen om maatregelingen die hun groei beperken tegen te houden. Er dient dus in nauwe samenwerking met de bankensector naar gemeenschappelijke oplossingen te worden gezocht.

Dit nooit meer: Amerika moet derde partij krijgen (David Brooks Volkskrant 9 november 2016 p. 27):
De verkiezingsstrijd van 2016 is een waterscheiding. Een derde partij voor politieke daklozen is nodig.
Er moet een partij komen voor de mensen die nu dakloos zijn. Er moet een partij zijn die met net zoveel vertrouwen tegen het populisme is als de populisten er voor zijn. Er moet een mondialiseringspartij met een hart zijn, die vrijhandel omarmt en zorgt voor degenen die daar de klappen van opvangen; die voor immigratie is van mensen met vaardigheden, maar luistert naar diegenen die daarvan schade ondervinden; die etnische diversiteit omhelst, maar begrijpt dat diversiteit sociaal vertrouwen kan verzwakken.
Er moet een patriottische partij zijn die begrijpt dat de wereld ermee gediend is als Amerika optreedt als leidende supermogendheid.
Er moet een partij zijn die publieke karaktervorming benadrukt. Burgerschap is een vaardigheid die kan worden gevoed - door een partij die de nadruk legt op fatsoenseisen bij haar kandidaten; die politiek bedrijft op een nederige manier; die het vertrouwen en instellingen versterkt door het spel eerlijk te spelen.

Om de 'torens van Babel' tegen instorten te behoeden, zal in de toekomst aan risicobeheersing meer aandacht dienen te worden besteed.
De stroom van complexe causaliteiten, met schijnbare a-causaliteiten is de uitkristalisatie van de Negentropie en is de ordening van Informatie, waaruit indirect het "ongemanifesteerde" afgeleid kan worden, het is "verborgen" of zelfs bewust "geheim gehouden". Het "reflecteert" in de "materie".
In risk management, negentropy is the force that seeks to achieve effective organizational behavior and lead to a steady predictable state.
Het boek Small Is Beautiful van E.F. Schumacher zal meer centraal komen te staan.

Hoe complexer een organisme, hoe meer energie het nodig heeft, dus hoe groter het entropisch effect.

Het bijgeloof in welvaart is grenzeloos. Het te veel aanbidden van welvaart en eenzijdige economische groei liggen vast in het collectieve onderbewustzijn van de massa, zowel in Amerika als in Europa. Bijgeloof berust op angst. Het gaat in deze wereld niet alleen om brood en spelen, maar ook om natuurbehoud, milieu, cultuur en goed onderwijs. Welzijn, de betekenis van de kwalitatieve kanten van de economische en maatschappelijke dynamiek is moeilijk in cijfers en financieel rendement uit te drukken.

Edwin de Bree De evolutie van onze organisaties - We springen voorwaarts of we vallen terug (ManagementSite december 2011)
We leven in een tijd waarin crises over elkaar heen buitelen. Dat komt volgens Herman Wijffels omdat de systemen die we gebouwd hebben ten onder gaan aan hun eigen succes. Een crisis is een keuzemoment: of we maken een sprong voorwaarts, of we vallen terug.
Veel van onze organisaties zijn gebouwd rond controle en beheersing. Het lastige is dat de systemen die de garantie voor succes waren, nu snel improductiever worden. Ze keren zich tegen zichzelf. Daarom verkeren we in een crisis.
Het lineaire karakter van de inrichting van onze organisaties en onze processen is de grootste oorzaak. Dit lineaire karakter leidt tot verspilling, uitputting, aantasting en vervuiling, zowel letterlijk als figuurlijk. Dat maakt de lineaire productie-organisatie niet geschikt voor de 21ste eeuw.
De fundamentele verandering waar we voor staan, kunnen we alleen realiseren als we vertrekken vanuit een andere basis. Herman Wijffels legde dat laatst in een lezing als volgt uit:
De basis achter onze lineair mechanische organisatie inrichting komt voort uit de Newtoniaanse natuurkunde. De wereld is opgebouwd uit losse deeltjes. Vanuit het sociaal Darwinisme is daar aan toegevoegd dat die deeltjes in strijd zijn met elkaar. Deze elementen drijven ons de verkeerde kant op. De kwantumfysica heeft ons geleerd dat de wereld is opgebouwd uit verbonden delen.’
Dat is de stap die organisaties moeten maken om succesvol te blijven in de 21ste eeuw. Innovatief organiseren houdt in dat organisaties zichzelf omturnen tot een interdependent systeem met cyclische processen. Darwin is structureel verkeerd geïnterpreteerd. De ‘survival of the fittest’ wordt structureel geïnterpreteerd als dat de sterkste wint. Terwijl Darwin het heeft over de ‘fit’: de best aangepaste overleeft. Charles Darwin verwoordde het zelf alsvolgt: ‘It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent that survives. It is the one that is the most adaptable to change.’

We moeten vaart maken met de Energietransitie (Ab van der Touw, Allard Castelein, Jeroen de Haas, Marjan van Loon en Pieter van OordVolkskrant 26 oktober 2016 p. 25):
Creëer een minister voor economie, klimaat en energie voor samenhang in het beleid.
Wij zijn ervan overtuigd dat de energietransitie moet plaatsvinden om klimaatverandering tegen te gaan en zien het versnellen van de transitie ook als een kans voor het ontwikkelen van een nieuwe economie. Om dit te realiseren is een ondernemende, stimulerende overheid nodig, die voor bedrijven de ruimte creëert om hun rol in de energietransitie in te vullen.
Dat betekent een geïntegreerd beleid op het gebied van klimaat, energie en economie, met borging over de kabinetten heen. Zo'n beleid heeft een consistente uitvoering door de verschillende bestuurslagen nodig om snelheid te kunnen maken. Op die manier creëren we een toekomst waarin duurzame producten en markten tot ontwikkeling komen, en bedrijven verantwoord kunnen investeren, innoveren en nieuwe banen scheppen.
Wij hebben de afgelopen weken contact gezocht met andere Nederlandse bedrijven over dit pleidooi voor het versnellen van de energietransitie. We hebben daarbij veel bijval gekregen. Inmiddels wordt dit pleidooi met de vier bovenstaande punten door 40 bedrijven onderschreven, een aantal dat nog dagelijks toeneemt.

Grote bedrijven zitten op de lijn-Samson/Klaver of Bedrijfsleven wil veel meer actie kabinet voor beter klimaat (Raoul du Pré Volkskrant 26 oktober 2016 p. 2):
Een groep van 40 grote bedrijven schaart zich achter de Klimaatwet van PvdA-leider Samsom en GroenLinks-leider Klaver. Zij roepen het volgende kabinet op de langetermijndoelen van het Klimaatakkoord van Parijs wettelijk vast te leggen om zo de opwarming van de aarde af te remmen.
Bedrijven hebben dan wel behoefte aan duidelijkheid 'over de kabinetten heen', betogen ze. Daarom moet het in een wet geregeld worden. 'De afspraken die we maken moeten bindend zijn, want daar baseren we onze investeringen op.' Precies om die reden werken Samsom en Klaver aan hun wet. Daarin worden ook bepalingen opgenomen die het kabinet dwingen 'het beleid naar boven bij te stellen' als blijkt dat de doelstellingen niet gehaald gaan worden. Dat moet 'vrijblijvend beleid en uitstel' uitsluiten, hopen Samsom en Klaver. 'Het maakt de opdracht voor de regering helder en voorspelbaar voor de samenleving.'
Het initiatief gaat uit van Siemens, Eneco, Shell, Van Oord en het Havenbedrijf Rotterdam. De afgelopen weken sloten zich 35 andere bedrijven bij hen aan. De vijf verwachten dat de lijst nog groeit.

Het rapport 'E i V' sluit naadloos op het boek Transitiemanagement: sleutel voor een duurzame samenleving van Jan Rotmans aan:
Het creëren van een duurzame samenleving is van levensbelang voor de huidige en toekomstige generaties. Toch krijgt duurzaamheid van de politiek nog steeds niet de aandacht die zij verdient. Transitiemanagement: sleutel voor een duurzame samenleving biedt daarom een vernieuwende en uitdagende kijk op deze grote maatschappelijke opgave. Onze tegenwoordige samenleving is verre van duurzaam; ondanks het veelgeroemde ‘poldermodel’ zijn we er tot nu toe niet in geslaagd de hardnekkige problemen in sectoren als de landbouw, de gezondheidszorg en de energievoorziening het hoofd te bieden. Meer en meer wordt duidelijk dat een duurzame samenleving een echte cultuuromslag vergt. Via transities – maatschappelijke overgangen die tijd, durf en energie vergen – zullen verouderde maatschappelijke systemen (deels) moeten worden afgebroken om vervolgens opnieuw te worden opgebouwd.

Burgers vs. de staat of Die arrogantie van Henk Kamp mag best een beetje minder (Bert Wagendorp Volkskrant 27 juni 2015 p. 2):
Urgenda is een zogenoemd burgerplatform dat via concrete plannen en initiatieven werkt aan een verduurzaming van de samenleving. Volgens directeur Marjan Minnesma kunnen we binnen twintig jaar van olie, kolen en gas zijn overgeschakeld op duurzame energievormen - als we maar willen en onze economie anders gaan organiseren. Volgens sommige critici is de rechtbank met de uitspraak op de stoel van de wetenschap gaan zitten. Andere critici vinden dat de Tweede Kamer is gepasseerd: daar zitten immers de volksvertegenwoordigers die de regering moeten controleren. De goeie oude trias politica werd erbij gehaald, de scheiding van de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht waarop ons staatsbestel is gebaseerd.
Je kunt ook zeggen, en dat deed de rechter, dat de overheid zich aan haar toezeggingen aan de burger moet houden en dat, als dat niet gebeurt, de burger het recht heeft de staat aan te klagen of die te passeren. Dat is precies wat Minnesma's leermeester Jan Rotmans, de Rotterdamse transitiehoogleraar, al jarenlang beweert. Als de omschakeling niet van bovenaf komt, zegt hij, dan moet hij van onderaf komen.
Ik wil niet meteen beweren dat Den Haag wordt bevolkt door labbekakken die er verantwoordelijk voor zijn dat Nederland de Vieze Man van Europa is geworden, maar soms lijkt het er wel verdomd veel op. Veel politici laten hun oren nog altijd meer hangen naar de lobbyisten van de oude energiebronnen dan naar de voorstanders van duurzamer vormen. Dat is nu door de rechter als onrechtmatig veroordeeld. Hij heeft de staat gediskwalificeerd en de burger aan een overwinning op zijn onwillige overheid geholpen.
Minnesma zei donderdag in Nieuwsuur dat haar organisatie graag wil meepraten over de vraag hoe die 25 procent in 2020 wél kan worden bereikt. Een wijze overheid gaat met haar burgers in gesprek, in plaats van ze te schofferen.

Samen naar de afgrond of VS en Europa missen gezamenlijke vijand (Arie Elshout Volkskrant 5 november 2016 p. 8-9):
Voor de rest blijft Obama de man die Frankrijk en Groot-Brittannië het voortouw liet nemen bij de interventie in Libië en zelf plaatsnam op de achterbank. Hij delegeerde de Minsk-onderhandelingen met Moskou over Oekraïne naar de Duitse kanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande. Liever concentreert hij zich op de door hem afgekondigde 'pivot' (draai) naar Azië, de regio waar de grootste geostrategische uitdaging ligt voor de Amerikanen: de opkomst van China. Die maakt een hele reeks bondgenoten daar, Japan voorop, dood-nerveus. Rusland roert zich weliswaar ook, maar de Chinezen worden in Washington als de meest serieuze opponent sinds de Sovjet-Unie gezien. 'Azië kan zichzelf en de wereld meeslepen in onvoorstelbare verschrikkingen, waarbij alles wat in de 20ste eeuw is gebeurd in het niet valt', zei professor Walter Russell Mead een paar jaar terug tegen de Volkskrant. Hij is een stem die ertoe doet in Amerika.
Zo leiden een nieuwe generatie, een nieuwe demografie en een nieuwe geopolitieke tegenstrever aan de kant van de VS tot evenzovele onzekerheden voor Europa.

Hier zit altijd de rem erop of Rechtse politiek correctheid bepaalt wat je mag zeggen (Dirk Jacob Nieuwboer Volkskrant 5 november 2016 p. 14-15):
Polarisatie in VS
Dat is natuurlijk deels berekening van Clinton. De Amerikaanse politiek is veel gepolariseerder dan hier. Campagnes zijn er grotendeels op gericht de eigen achterban naar de stembus te krijgen. En de boodschap kan een kleine groep twijfelaars - Republikeinen die walgen van Trump - het laatste duwtje geven.
Hier bewegen de kiezers juist alle kanten op. Van Kok gingen ze naar Fortuyn, en daarna weer naar Bos, virtueel kozen ze even voor Verdonk en daarna Wilders. En zijn PVV scoort standaard hoog in de peilingen, maar hoe dichter de verkiezingen naderen, hoe meer kiezers toch maar voor de VVD gaan. Die wisselvallige kiezers kun je dus maar beter te vriend houden. Je grootste vijand voor racist uitmaken is dan een risico, want daarmee spreek je indirect ook een oordeel uit over zijn kiezers.
Daarbij is iets bijzonders aan de hand met (potentiële) kiezers van Wilders. Na de moord op Fortuyn hebben zij een bijna onaantastbare status gekregen. Hier waren mensen decennialang genegeerd door een politiek correcte elite zonder oog voor hun problemen. Een politicus die niet op serieuze toon zei dat hij hun zorgen heel serieus zou nemen, werd niet meer serieus genomen.

Hillary Clinton even erg als Donald Trump (Loes Reijmer Volkskrant 5 november 2016 p. 6-7):
Weegschaal der Wreedheden
Uit angst partijdig te lijken, presenteren Amerikaanse media misdragingen van Clinton als gelijkwaardig aan die van Trump.
Stel dat je beide uitlatingen op de Weegschaal Der Wreedheden zou plaatsen, met aan de linkerkant Clinton over de vrouwonvriendelijke uitlatingen en aan de rechterkant Trumps ongeëvenaarde dreigement, zou de schaal zo hard doorslaan dat Clinton gelanceerd zou worden. Toch doen media graag of het even erg is. Allebei meedogenloos, oordeelde The Washington Post blijkbaar, en drukte op 'verzenden'.
Het is ironisch dat in het Amerikaanse gepolariseerde medialandschap juist de media onder vuur liggen die zich positioneren als objectief. Ornstein bestookt kranten als The New York Times en The Washington Post dagelijks met kritische mails en tweets. 'Ik heb jullie hoog zitten, maar...', schrijft hij dan. Het uitgesproken rechtse Fox News of losgeslagen sites als Breitbart zijn blijkbaar verspilde moeite.
Geconfronteerd met een straatvechter als Trump valt het niet mee om het braafste jongetje van de klas te zijn.

Het zal blijven botsen of Stammenstrijd in de VS: het zal blijven botsen (Michael Persson Volkskrant 5 november 2016 p. 2-5):
De verkiezingen van dit jaar hebben eens te meer en heviger dan ooit tevoren blootgelegd dat Amerika tot op het bot verdeeld is. Rijk tegen arm, wit tegen zwart. Wie er ook wint, die ontwikkeling lijkt voorlopig niet te keren.
Eigen gelijk
De polarisatie wordt geholpen door een vorm van verzuiling die al langer aan de gang is, maar in een stroomversnelling is geraakt door de sociale media. Het land van de onbegrensde mogelijkheden is geleidelijk veranderd in een land van begrensde identiteiten. Veel Amerikanen zitten opgesloten in een groep die bepaalt hoe er gedacht moet worden. Op de doelgroepenzenders op tv, op talk-radio, op Twitter en Facebook hoor je alleen nog wat je wilt horen en weet je tegelijkertijd dat je niet de enige bent die er zo over denkt - een groeps-gevoel dat wordt versterkt door scherp getekende vijandbeelden.
De verzuiling heeft ook een fysieke component. Het boek The Big Short uit 2008 beschrijft hoe gelijkgestemden steeds dichter bij elkaar zijn komen te zitten. De progressieve kosmopolitische elites zetelen in de centra van de grote steden langs oost- en westkust en de universiteitssteden verspreid door het land, de zwarte armen zitten in de verwaarloosde schillen daaromheen, de witte conservatieve onderklasse zit in de achtergebleven stadjes en dorpen van ruraal en oud-industrieel Amerika.

Hoe God verdween uit de verkiezingen (Michael Persson Volkskrant 5 november 2016 p. 12):
Religie speelt in de VS nog steeds een grote rol, maar ook daar begint het rechtse christelijke blok uit elkaar te vallen.
Uit landelijke cijfers blijkt dat Amerikanen, die veel religieuzer zijn gebleven dan Europeanen, langzaam atheïstischer of 'ietsistischer' worden. Het aantal Amerikanen dat in (een) God gelooft, is van 92 naar 89 procent gedaald. Geen grote daling, maar het aantal Amerikanen dat aan een kerk gelieerd is, is tussen 2007 en 2014 van 83 naar 76 procent gezakt. Mensen maken steeds meer zelf uit wat ze geloven.

Van hoop naar wanhoop of Het contrast tussen de verkiezingen van 2008 en 2016 is enorm (Derk Jan Eppink Volkskrant 25 oktober 2016 p. 26):
WikiLeaks lezen als een spannend jongensboek over een campagne in volle gang. Onderlinge ruzies, Sanders pesten, de Clinton Foundation als pinautomaat, het katholicisme afschilderen als 'bastaardgeloof', cynisme en opportunisme. Clinton geeft Poetin de schuld waarmee Amerika en Rusland, de twee grootste kernmogendheden, de basis leggen voor een toekomstige cyberoorlog.
Gevestigde media lieten Hillary in 2008 vallen als een baksteen maar schieten haar nu noodgedwongen te hulp in de strijd tegen duivel Donald. WikiLeaks tonen aan dat CNN is voor Clinton wat Russia Today is voor Poetin. CNN-commentator Donna Brazile, tevens Democratisch partijvoorzitter, gaf Clinton tevoren een vraag voor een CNN-debat. Na slaafse volgzaamheid sinds 2008 is 'zelfpravdaïsering' van gevestigde Amerikaanse media het onvermijdelijke sluitstuk in 2016. Winnaar: de sociale media.

Slecht verdrag (Leon Segers Volkskrant 3 augustus 2015 p. 14):
Slecht verdrag
Raoul Leering (hoofd ING-international handelsonderzoek) vindt de TTIP een 'prima verdrag' . Maar één reden waarom dat helemaal zo goed niet is komt in stukken over TTIP nooit aan bod.
Het verdrag bevordert immers de globalisering en zoals wij allen weten is het vraagstuk van de opwarming van de aarde en met name de CO2- productie het allerbelangrijkste probleem van de toekomst. De bronnen van die CO2 -productie die zeer onderbelicht zijn, betreffen naast de militaire bron, het internationale zeetransport. Dit is de laatste decennia enorm toegenomen en qua grootte van CO2 -uitstoot overtreft het die van het totale wereldautopark.
Deze toename komt voornamelijk op het conto van de globalisering. Alle mogelijke goederen worden over de wereldzeeën gesleept, omdat het geld oplevert. Dat dit effect onder meer wordt veroorzaakt door de massale subsidie van deze CO2 -uitstoot (in de orde van grootte van duizend miljard euro per jaar) zoals onlangs door het IMF werd berekend, blijft te veel onder de mat.
Naast deze subsidie op oliestook en andere produkten die CO2 voortbrengen, is ook het welvaartsverschil in de wereld een zeer voorname bron van die 'winst'; het zorgt voor zeer ongelijk speelveld op de wereldmarkt en bijvoorbeeld dat milieuvervuiling in China veel 'goedkoper' is dan milieuvervuiling in Nederland.
Als wij onze mond vol hebben van duurzaamheid en spreken over circulaire economie, die ons in de toekomst zou moeten redden, is het onbegrijpelijk dat de enorme milieuvervuiling van de globalisering en dus ook van TTIP niet meer aandacht krijgt.

Het neoliberalisme, het Angelsaksische casinokapitalisme is in Amerika vastgelopen doordat George Bush zowel de belastingen heeft verlaagd als de politieke ambities sterk heeft uitgebreid. Volgens Dani Rodrik zit ‘Europa gevangen in een trilemma’ maar dit geldt ook voor Amerika. In Amerika wordt in naam van de vrijheid de democratie afgebroken (Herman Lelieveldt Volkskrant 14 juni 2008).
Als gevolg van de globalisering ontsnappen multinationale ondernemingen (5e macht, lobbyisten) steeds verder aan de greep van staten.

Onder het mom van marktwerking is er in de collectieve sector een graaicultuur ontstaan die zijn weerga niet kent. De verhouding tussen prestatie en beloning is volledig zoek. In plaats van het immorele neoliberale gedachtengoed te bestrijden wordt met name door de PvdA het spel 'links lullen en rechts vullen' enthousiast meegespeeld. Door de politieke machtsspelletjes met rechts mee te spelen is het tegenwicht naar extreem rechts verloren gegaan. De handelsgeest van het Gouden kalf werd de norm van de gehele, op het maken van winst gerichte samenleving.

Brexit was slechts het begin (Arnout Brouwers Volkskrant 26 oktober 2016 p. 25):
Het CETA-debacle is een voorbode van de ontbinding van de EU, waarschuwt Wolfgang Münchau in de Financial Times.
Het grootste probleem met CETA is de arbitragetribunalen, met rechters betaald door de EU en Canada die geen onderdeel zijn van een nationaal rechtssysteem. CETA creëert een parallel universum voor multinationale investeerders. Als je anti-mondialiseringsprotesten wilt uitlokken, moet je deze weg kiezen. CETA had als veel minder ambitieuze handelsovereenkomst onderhandeld moeten worden die door de EU-instellingen kon worden gepasseerd zonder nationale ratificatie.
Mijn conclusie is dat de volgende fase van Europese integratie voorafgegaan zal moeten worden door een periode van desintegratie. Brexit was slechts het begin.'
CETA moet in de ijskast worden gestopt
Globalisering gaat ten koste van het milieu, betoogt Paul De Grauwe, hoogleraar aan de London School of Economics, in de Vlaamse krant de Morgen.
Een veel fundamentelere vraag is: hoe ver moeten we gaan met globalisering? Ik ben altijd een voorstander geweest van vrijhandel. Maar het blijkt nu ook dat globalisering op twee manieren tegen zijn grenzen botst.\\
Ten eerste is er het milieu. Globalisering leidt tot sterke vormen van specialisatie, maar ook tot extreem veel transport. En die leidt tot heel veel milieukosten die niet verrekend worden in de prijs van het finale product. Voorstanders stellen dat handelsakkoorden tot meer productie zullen leiden, maar ze vergeten te zeggen dat dit ook gepaard zal gaan met stijgende milieukosten. Als we die laatste aftrekken van de eerste dan is het niet zeker dat er iets positiefs overblijft.
De tweede grens van globalisering heeft te maken met de sterk ongelijke verdeling van de baten en de kosten van globalisering. De verliezers zijn de duizenden werknemers die hun jobs kwijt zijn of hun loon zien dalen. Tegelijk vermindert de overheid de werkloosheidsuitkeringen die het leed van de verliezers wat kan temperen. Het zal niemand verbazen dat er veel vijanden van globalisering overblijven.

EU en populisme of Niet almacht maar onmacht is kernprobleem EU (Arnout Brouwers Volkskrant 26 oktober 2016 p. 23):
Politici moeten het verschil kennen tussen 'luisteren naar burgers' en de overgave aan het populisme.
Een van de kenmerken van politiek in het tijdperk van populisme is dat de angst onder politici voor de 'volkswoede' soms een nog groter probleem wordt dan die volkswoede zelf. Een treffend voorbeeld hiervan geven deze week de twee toplieden van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker en Frans Timmermans.
Als een stel moderne gebroeders De Wit - die het volk verraden hebben door vluchtelingenquota voor te stellen, Griekenland te stutten, en Europa via handelsverdragen uit te leveren aan het Canadese grootkapitaal (en 'via de achterdeur' aan 'de Amerikanen') - haasten ze zich om uit de klauwen van het gepeupel te blijven.
Langs de lijn staan rivaliserende machten te trappelen om gebruik te maken van de Europese zwakheden en verdeeldheid.
Kortom, hoe hard criticasters ook het tegendeel roepen: niet de almacht van de EU is een kernprobleem van deze tijd - maar haar onmacht. Daarbij gooien links én rechts gretig hout op de brandstapel. Inderdaad: de EU moet hervormd en flexibeler georganiseerd worden. Maar een Unie die toch al onder externe en interne druk lijkt te bezwijken, heeft geen staatslieden nodig die als een loos gebaar hun eigen arm willen afzagen. Dat is niet het antwoord op het populisme.

Onafhanelijkheid? (Teun van de Keuken Volkskrant katern Vonk 2 september 2016 p. 14):
Op zoek naar de inhoud achter de holle frase.
Milieudefensie gaat de journalistiek in, en wel de 'onafhankelijke onderzoeksjournalistiek'. Dat schrijft hoofdredacteur Annemarie Opmeer in haar commentaar in het Milieudefensieblad Down to earth. Een onbedoeld grappige titel, omdat het juist allerminst down to earth (nuchter) is om je Oerhollandse blad een Engelse naam te geven.
U schrijft dat u de pers harder nodig heeft dan persvoorlichters. Je hebt dus pers nodig vóór de milieubeweging. Dat is toch niet onafhankelijk?
'We doen aan journalistiek vanuit de overtuiging dat het goed is voor de wereld om bepaalde dingen naar buiten te brengen.'
Ik zou dan het woord onafhankelijk schrappen. 'Dat snap ik. Dat ben ik ook wel met je eens.

'Biefstuksocialist'moet als baas agrarische bond snijden of 'Ik ben van het biefstuksocialisme' (Marcel van Lieshout Volkskrant 1 september 2016 2016 p. 31):
De nieuwe voorzitter van agrarische vakbond LTO is vooral bekend van zijn werk in de woningbouw, maar noemt zichzelf 'een boer in hart en nieren'.
De nieuwe baas van de grootste agrarische vakbond LTO Nederland, Marc Calon (57), werkt nu nog in een sector die ogenschijnlijk ver verwijderd ligt van de land- en tuinbouw. En toch ook weer niet: als voorzitter van Aedes, de koepelorganisatie van woningcoöperaties, heeft Calon ervaring met het opgeven van agrarisch areaal ten behoeve van woningbouw.
Landelijke bekendheid verwierf PvdA'er Calon vooral als politicus/bestuurder met een project in Groningen waarbij precies dát gebeurde: onrendabele landbouwgrond in de omgeving van Winschoten moest plaatsmaken voor woningbouw.
Verandering
Als belangenbehartiger heeft LTO Nederland steeds minder in de melk te brokkelen. Daar gaat Calon verandering in brengen, voorziet Henk Bleker: 'LTO moet op de schop. De club verliest leden. Marc is een heel goede manager. Ik ga ervan uit dat hij een einde maakt aan de versplintering in de belangenbehartiging.'
Omdat er van de 'politiek' weinig hulp te verwachten is, ontkomt ook de organisatie zelf niet aan enig snijwerk. De tijden dat de hele Europese melkveehouderij werd ondersteund door EU-subsidies zijn definitief voorbij. LTO Nederland ziet voor zichzelf de taak de biologische, kleinschalige landbouw te stimuleren en boeren verder te helpen bij het omschakelen naar andere verdienmodellen.

Een zee van nationale gevoeligheid (Fokke Obbema interviewt Henk Schulte Nordholt Volkskrant 12 juli 2016 p. 12-13):
De Filippijnen zijn in het gelijk gesteld in het conflict over de Zuid-Chinese Zee. De maritieme claims van China in het gebied worden door het Hof van Arbitrage in Den Haag niet erkend. Maar China zal zich niets aantrekken van het oordeel van het arbitragehof, zegt sinoloog Henk Schulte Nordholt.
Geen oorlog, wel een strijd om invloedssfeer, een Koude Oorlog?
'De VS en China proberen inderdaad zo veel mogelijk landen binnen hun eigen invloedssfeer te trekken. China doet dat met een lange-termijnblik en mikt op economisch inbinden. De VS doen het met militaire allianties (zie het opheffen van het wapenembargo tegen Vietnam), maar ook op economisch vlak, zoals via de vrijhandelszone TPP (de VS, Japan en Aziatische landen, maar niet China).'
Stelt het Westen zich in deze kwestie verstandig op?
'Nou, het gaat vooral om de VS, want Europa speelt geen rol. Je hoort wel eens het pleidooi voor een Europese rol als 'eerlijke bemiddelaar', maar in Chinese ogen kan Europa dat helemaal niet bij gebrek aan militaire macht.
'Wat de VS betreft, zie je dat er in Washington steeds minder wordt geloofd in het medeverantwoordelijk maken van China in de wereld. Op sommige terreinen lukt dat nog wel vanwege gedeelde belangen, zoals bij het klimaatakkoord van Parijs. Maar een echte samenwerking is niet mogelijk. Dat zit er niet in, omdat de huidige generatie leiders ervan overtuigd is dat Washington uit is op 'regime change' in Peking. Bij zoveel wantrouwen kiezen de Amerikanen voor het indammen van de Chinese invloedssfeer.
'Eerlijk gezegd zie ik daar ook geen alternatief voor. Voortmodderen is eigenlijk het beste waar we op kunnen hopen. Want het alternatief is oorlog.'

'Open energiemarkt helpt klimaatdoelen' (zie ook Volkskrant 12 juli 2016 p. 24):
Europees overleg met de Verenigde Staten over een open en duurzame energiemarkt kan juist helpen bij het verbeteren van het milieu. Dat stelt minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel) maandag in een reactie op kritiek van de actiegroepen Milieudefensie en Transnational Institute. Volgens de twee bewegingen dreigt het vrijhandelsverdrag TTIP, waarover de Europese Unie en de VS onderhandelen, de klimaatdoelstellingen in Europa in gevaar te brengen. Zij baseren zich op gelekte stukken.
Volgens Ploumen worden het Europese voorstel over de energiemarkt deze week gedeeld met de Amerikanen. De tekst zal snel daarna openbaar worden.
Stimuleren
De minister wijst erop dat het onder meer de bedoeling is om een open en duurzame energiemarkt te stimuleren. Het gaat onder meer om maatregelen die juist helpen bij het behalen van de klimaatdoelstellingen van de EU.

Bescherm Noordzee nu eens echt (Han Lindeboom Volkskrant 16 juni 2016 p. 22:
Ik gun mijn kindskinderen gebieden met prachtige begroeide schelpenbanken en veel grote vissen.
Ik hoop dat mijn kindskinderen nog leeuwen en olifanten op de savannes in Afrika kunnen zien of de tropische regenwouden in Brazilië. Maar wie zijn wij om dat de Afrikanen of Zuid-Amerikanen te vragen als we niet eens een stuk van ons eigen Noordzee-ecosysteem adequaat kunnen beschermen?

Laat superrijk direct opdraaien voor crisis of Laat superrijken en grootbedrijven per direct opdraaien voor ecologische crisis (Stephan Huijboom Volkskrant 9 mei 2016 p. 18):
Helaas blijkt het klimaat al enige tijd fragieler en beïnvloedbaarder te zijn dan we ooit voor mogelijk hielden. Ruim 97 procent van de klimaatwetenschappers is het er over eens dat de ongekende uitstoot van broeikasgassen door menselijke activiteiten tot klimaatopwarming leidt. De zeespiegel stijgt, er ontstaan meer langdurige droogtes en de mondiale voedselvoorziening wordt door misoogsten instabieler, waardoor de kans op ontwrichtende voedselrellen en massale immigratiestromen toeneemt. Het is maar een kleine greep uit de verontrustende lijst van gevolgen.
Intussen bungelt Nederland onderaan de Europese duurzaamheidslijstjes. Van al onze verbruikte energie is slechts 5,5 procent afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Alleen Malta en Luxemburg doen het slechter. Het grote publiek blijft er echter vrij onverschillig onder. Hier liggen diverse oorzaken aan ten grondslag en het is hoog tijd om het daar eens over te hebben.
Boeman
Het schouderophalen lijkt ook te maken te hebben met de mythe dat het probleem vooral veroorzaakt zou worden door de snelle bevolkingsgroei in ontwikkelingslanden. VN- demografen voorspellen echter dat deze bevolkingsgroei stagneert, zodat we in de toekomst op een wereldbevolking van in totaal negen tot tien miljard mensen uitkomen. Veel, maar niet onhoudbaar veel.
Het werkelijke probleem is het consumptiepeil van superrijken en welgestelden in met name westerse samenlevingen. Stephen Pacala, hoogleraar ecologie en hoofd van het Princeton Environmental Institute, heeft berekend dat de rijkste 7 procent van de wereldbevolking verantwoordelijk is voor 50 procent van de mondiale CO2-uitstoot, terwijl de armste 50 procent slechts verantwoordelijk is voor 7 procent van de uitstoot. Het is dus misleidend om te zeggen dat 'de mensheid' de boeman is.

Nederland nog steeds minder milieubewust dan rest Europa (11 januari 2011):
Nederland was in 2010 iets meer bereid zich in te spannen voor een beter milieu, maar loopt qua milieubewustzijn nog ver achter bij de rest van Europa. Dit blijkt uit de resultaten van een jaarlijks onderzoek van pr/communicatieadviesbureau Porter Novelli, onder circa 10.000 consumenten van 18 jaar en ouder, in zeven Europese landen.

Koenders, haal het oerwoud uit onze boter (Meike Rijksen Volkskrant 23 maart 2016 p. 24):
Palmolie
Alleen met transparantie kun je het afbranden van onvervangbaar tropisch regenwoud bestrijden.
Minister Koenders van Buitenlandse Zaken is deze week in Indonesië en kan een belangrijke rol hebben bij het voorkomen van de branden.
Indonesië is de grootste palmolie-exporteur van de wereld en Nederland Europa's grootste importeur. Koenders vertegenwoordigt daarmee een belangrijke handelspartner van Indonesië en is daarom de aangewezen persoon om bij de Indonesische president Joko Widodo een lans te breken voor verduurzaming van de palmolieketen. Dat is hard nodig.
Aan de ene kant van de palmolie-keten staan bedrijven als Colgate-Palm-olive, Johnson & Johnson en Pepsico die palmolie in de koekjes en shampoo verwerken die Nederlandse consumenten gebruiken.
Recent onderzoek van Greenpeace laat zien dat deze bedrijven lang niet genoeg doen om ontbossing te voorkomen en dat ze zich achter loze beloften verschuilen.
Nog geen systeem
Minister Koenders moet er bij de Indonesische overheid op aandringen te zorgen voor openbare kaarten waarop alle actuele branden, houtkap- en palmolieconcessies zichtbaar zijn.
Dat doet hij niet alleen om de enorme CO2-uitstoot tegen te gaan, maar ook voor de Nederlandse consumenten die met een gerust hart boter willen smeren op hun boterhammen, zonder onvervangbaar tropisch oerbos op te eten.

Filantropen nemen de plaats in van hulp of Hoe goed is weldoener Bill Gates? (Wim Bossema Volkskrant 21 maart 2016 p. 29):
Waar Bill Gates' goede-doelenstichting gaat, volgen andere organisaties. 's Werelds bekendste en grootste filantroop krijgt steeds meer invloed. Een goede ontwikkeling?
De daadkracht en het enthousiasme waarop Gates zich graag laat voorstaan leidt tot een eenzijdige aanpak, met een voorliefde voor snelle, technologische oplossingen, die soms voorbij gaan aan de wensen en mogelijkheden van de plaatselijke bevolking.
Monsanto
Is dat erg? De auteurs beschrijven het voorbeeld van de gezondheidszorg, een van de speerpunt van Gates' stichting. Gates is dol op vaccinaties en die voorkeur klinkt door in de organisaties die hij geld schenkt. De Wereldgezondheidsorganisatie van de VN is daar de belangrijkste van: die kreeg tot 2014 2,1 miljard dollar. De Gates Foundation was daarmee de grootste particuliere donateur en in 2014 zelfs de nummer 2 van alle donateurs, na de Amerikaanse regering. Dan heb je invloed. Westerse regeringen verschoven hun hulpgeld ook naar het VN-vaccinatieprogramma, geënthousiasmeerd door Gates.
Boerenorganisaties, vooral in Afrika, betoogden dat de methode van productieverhoging middels gemanipuleerde zaden, kunstmest en andere voor de boeren veel te dure moderne middelen al lang achterhaald was. Het was al geprobeerd, te duur gebleken, het had de natuur aangetast en de traditionele manieren van akkerbouw ondergegraven, waardoor boerenfamilies juist opnieuw in armoede waren gestort. Maar deze geluiden komen nooit boven de propagandamachine van de Gates Foundation uit, schrijven Martens en Seitz. Ze wijzen bovendien op de goede banden die Gates heeft met Monsanto, 's wereld grootste biotechnologische producent, die niet alleen meehelpt aan de projecten, maar er ook aan verdient.
Machtige clubs
Ban Ki-moon zelf gebruikt vertegenwoordigers van de UN Foundation als adviseurs en hij laat veel van zijn conferenties en mediacampagnes door deze stichting betalen. Dat is een uitkomst voor de secretaris-generaal en zijn organisatie, die altijd kampt met financiële krapte. Particuliere giften zijn mooi als aanvulling op de contributiegelden van VN-lidstaten, maar wie vormt de achterban van deze machtige clubs, vragen de auteurs van dit rapport zich terecht af. Wie controleert hén, wie evalueert de projecten die zij financieren?

Hooggerechtshof VS zet klimaatplan Obama in de ijskast (12 februari 2016):
Het Clean Power Plan waarmee Obama de energieproductie van de Verenigde Staten wil vergroenen, hoeft nog niet te worden uitgevoerd. Dat is de uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Obama wil dat de energiecentrales in de Verenigde Staten in 2030 32 procent minder broeikasgassen uitstoten dan in 2005.

Telefoon voor de heer Van Beurden (Rens van Tilburg Volkskrant 10 februari 2016 p. 26:
De kans dat de naam Larry Fink u iets zegt is gering. Toch is de kans aanzienlijk dat de heer Fink mede namens u een brief verstuurde aan de grootste ondernemingen van de wereld. Fink is oprichter en hoogste baas van de (verreweg) grootste vermogensbeheerder van de wereld. Zijn Blackrock beheert 4.600 miljard dollar, waaronder de besparingen van meer dan honderd Nederlandse pensioenfondsen.
Ook Fink vraagt, vanwege het financiële belang, om meer aandacht voor duurzaamheid. Volgens hem zien bedrijven de kansen en bedreigingen hiervan nu onvoldoende. Wat gaan zij bijvoorbeeld anders doen na de 'gamechanger' van het klimaatakkoord dat de wereld onlangs sloot in Parijs?
Die vraag stelde Nieuwsuur aan Shell-topman Ben van Beurden. Zijn antwoord ('Ik pomp alles op wat ik kan oppompen') getuigde niet van veel herbezinning.
De Shell-topman vindt het in de grond laten zitten van olie en gas echter 'niet de missie waarvoor ik uiteindelijk door aandeelhouders in de wereld ben gezet' (Nieuwsuur, 4 februari).
Tijd voor de aandeelhouders van zich te laten horen. De grootste Nederlandse pensioenfondsen ABP en PFZW hadden al vergeefs geprotesteerd tegen het avontuur in de Noordelijke IJszee. Wat te doen met een bestuurder die maar niet wil luisteren? Misschien kan Larry de telefoon eens oppakken. Ben wakker bellen en zo de Nederlandse pensioenfondsen een hoop geld besparen.

Duitse rechters keren zich tegen TTIP (Gerard Reijn Volkskrant 5 februari 2016 p. 26):
De organisatie van Duitse rechters heeft zich gekeerd tegen het rechtsorgaan dat wordt opgetuigd voor het Amerikaans-Europese handelsverdrag TTIP. Volgens hen heeft de Europese Unie niet het recht zo'n investeringshof op te richten. Het is ook nergens voor nodig, vinden zij, want bij de gewone rechtbanken zijn de belangen van buitenlandse investeerders in veilige handen.
De Duitse Rechtersbond heeft over TTIP en het investeringshof niets te zeggen. Maar het standpunt van eerbiedwaardige juristen versterkt de positie van de tegenstanders van ISDS en TTIP.

Boven het land hangt een ammoniakdeken of De pretoogjes van Henk Bleker (Caspar Janssen Volkskrant 26 januari 2016 p. 22):
Ja, met Henk Bleker kon je tenminste nog lachen. Het was 2011 en na afloop van de bijeenkomst van CDA-boeren in Overijssel trok de toenmalige staatssecretaris van Landbouw (en Natuur, maar ja) het bierviltje onder zijn glas vandaan en tekende voor me uit hoe hij het mestprobleem ging aanpakken terwijl de intensieve veehouderij tegelijkertijd gewoon kon doorgroeien.
Landbouw zoals landbouw bedoeld is. Gezonde koeien die in de wei lopen, kwaliteitsproducten maken in plaats van melkpoeder voor China. Goed voor dieren en planten - behalve ganzen - goed voor de koeien, goed tegen ontbossing, goed tegen klimaatverandering, goed voor het landschap, goed voor de gezondheid, goed voor het plattelandsleven en uiteindelijk, goed voor de boer.
Waarom gebeurt het dan niet? Sharon Dijksma (PvdA), de vorige staatssecretaris van Landbouw (en Natuur, maar ja) stond met het wegvallen van het melkquotum nog een nieuwe uitbreiding van de veestapel toe. Prompt werd het vastgestelde fosfaatplafond overtreden. Er wordt vaak gezegd: het komt door de VVD, die pleegt obstructie. Dat klopt, maar de werkelijke reden is banaler: behalve het CDA en de Partij voor de Dieren interesseert niemand zich in Den Haag voor het platteland. Aan ingewikkelde stikstofproblemen valt geen eer te behalen, ook het grote publiek loopt warmer voor de kust dan voor strontproblemen. GroenLinks en D66 blijven uitgesproken stadspartijen, voor de gemiddelde PvdA-politicus is een boer een man met een pet en een overall met koeien die Bertha en Martha heten.
Sharon Dijksma wist goed te overleven als staatssecretaris. Hoogste doel: voorkomen dat de tractoren oprukken richting Den Haag. En op de valreep dus die groei van het aantal koeien. Drie maanden plaggen op de hei, ik zou het een mooie taakstraf vinden voor Dijksma.

Oude truc Rob Hameka Volkskrant 9 juli 2016 p. 21):
Minister Kamp gebruikt de oude truc die er blijkbaar nog steeds in gaat als zoete koek. Hij zegt 2,7 miljard te hebben bespaard (Economie, 7 juli). En verder geen woord over de kosten, behalve dan het subsidiebedrag per kilowattuur van 7,27 cent. Steekt lekker af als je eerst een miljardenbedrag noemt.
Nou, denken we dan, dat heeft hij goed gedaan.
Helemaal niet, de komende 15 jaar wordt er 3,85 miljard aan subsidie uitgedeeld. En dat lees je dan weer niet. Windmolens draaien op subsidie en dat subsidiebedrag zal nog flink hoger worden als na gebruik die molens moeten worden vervangen of opgeruimd.
Dat bedrag kan beter worden besteed aan onderzoek en ontwikkeling van duurzame energie-opwekking die wel rendabel is.
Dong (Frans de Graaf Volkskrant 9 juli 2016 p. 21):
In plaats van naarstig naar talen te zoeken waarin Dong (in Dong energy) iets leuks of iets vies betekent (O&D, 7 en 8 juli), zou het de ingezondenbrievenschrijvers sieren als ze gewoon uitzochten waar de naam Dong vandaan komt. Dong is een Deens acroniem en staat voor Dansk Olie og Naturgas, dat wil zeggen Deens(e) olie en aardgas.
Meevallertje (Mariet Dekking Volkskrant 8 juli 2016 p. 24):
Een meevaller voor de overheid. De windmolens worden voor een onverwacht lage prijs gebouwd. Door een Deens bedrijf. Zou het net zo'n fijn project worden als de Fyra? Was ook zo lekker goedkoop aanbesteed.
Ik houd mijn hart vast. En overigens ben ik van mening dat die krengen sowieso niet onze horizon moeten gaan vervuilen.

Toekomstdromen of Gloort er hoop aan de groene horizon? (Tonie Mudde Volkskrant 23 januari 2016 bijlage Sir Edmund p. 4):
De wetenschap lost de CO2-problematiek vast wel op. Hoopt Henk Kamp.
Hier klinkt een techniekoptimist. Een man die denkt: ergens lopen een paar slimme koppen rond en die bedenken een oplossing, waarbij al dat gedoe met windmolens en zonnepanelen gepruts zal blijken.
Het aandeel duurzame energievoorziening in Nederland is nu een schamele 5,6 procent, waarmee we internationaal gezien een van de smerigste jongetjes van de klas zijn. Ondertussen wil Kamp geen concrete CO2-maatregelen nemen omdat er in de toekomst misschien iets slims wordt ontdekt. Maar wat als dat niet gebeurt?
Life is what happens to you, while you're busy making other plans, zong John Lennon.
Other plans. Niet no plans.

Noordzeekust Burgemeesters tegen windmolens in zee (Volkskrant 30 juni 2015p. 11):
Met ambtsketen en op blote voeten hebben de burgemeesters van Wassenaar, Noordwijk, Katwijk en Zandvoort ansichtskaarten verstuurd naar het Binnenhof.

Het is aannemelijk dat de windmolenpolitiek van de overheid eenzelfde lot beschoren is als eerder de gesubsidieerde kinderdagverblijven.
'Failliet kinderdagverblijf Estro heeft schuld van 100 miljoen' (Volkskrant 12 juli 2014):
Het failliete kinderopvangbedrijf Estro heeft een schuld van zo'n 100 miljoen euro. De grootste verliezer is ING, maar ook ABN AMRO en enkele buitenlandse banken krijgen nog geld van het bedrijf, meldt NRC Q.
Doorstart Smallsteps
De noodlijdende kinderopvangorganisatie Estro werd afgelopen zaterdag definitief failliet verklaard. Een dag daarvoor meldde de instelling al uitstel van betaling te hebben gekregen van de rechtbank in Amsterdam. De kinderopvang maakt met zo'n 250 filialen een doorstart onder de naam Smallsteps.
Bij Estro worden zo'n 30.000 kinderen opgevangen. Het bedrijf vertegenwoordigt daarmee 5 procent van de totale sector. Voor 85 procent van de kinderen kan de opvang worden voortgezet dankzij de doorstart. Ook kunnen 2600 van de 3600 medewerkers overstappen naar Smallsteps.

Kritiek nationale ombudsman op SER en Ed Nijpels Te positief over windenergie (Jeroen van Wensen Volkskrant 5 november 2016 p. 16):
De Sociaal-Economische Raad (SER) en SER-Kroonlid Ed Nijpels, trekker van de groene energierevolutie, bagatelliseren de nadelen van windparken, stelt de Nationale Ombudsman. Zij informeren het publiek te eenzijdig over windenergie door vooral de positieve kanten te belichten en nemen klachten van omwonenden van windturbines niet serieus.
NLVOW-voorzitter Albert Koers is blij met de uitspraak van de Ombudsman. Voor de opstelling van Nijpels kan hij weinig begrip opbrengen. 'In plaats van in te gaan op onze argumenten, kregen we het advies internationaal onderzoek naar windenergie te bestuderen. Dan zouden we ons eigen ongelijk kunnen vaststellen'. Verzoeken van Koers aan Nijpels tot nadere discussie of debat negeerde de VVD'er, aldus Koers. Ook de Ombudsman verwijt Hamer en Nijpels dat zij niet adequaat op de klachten hebben gereageerd.

Het Energieakkoord is dood! illustreert dat wanneer niet op andere terreinen effectieve maatregelingen worden getroffen windenergie vooralsnog niks oplevert, behalve maatschappelijke kosten.
Het Energieakkoord is dood (Martin Sommer Volkskrant 21 februari 2015):
Burger moet gat dichten tussen lage energieprijs en hoge productieprijs van wind op zee.
Ed Nijpels, poortwachter van het Energieakkoord, ontkende in het AD dat sprake is van subsidie aangezien de burgers via hun meter een opslag betalen. Brutaal, maar van mij mag het. Dan luidt de bizarre formule:goedkope elektra leidt tot een hoge rekening. Een bedrag van 500 euro extra per jaar per gezin doet de ronde.
Zo bont als Nijpels heeft minister Kamp het niet gemaakt. Hij erkent dat wind op zee niet uit kan. 3 miljard wil hij er per jaar op toeleggen, op twee voorwaarden. Het mag opgeteld niet meer worden dan 18miljard. En naarmate er meer windmolens worden gebouwd, moet de kostprijs met liefst 40 procent zakken. Dat idee is gebaseerd op de veronderstelde technische verbetering.
Zowel het maximumbedrag als de kostendaling zijn 'taakstellend', schreef Kamp aan de Kamer. Dat is ambtenarentaal om te zeggen dat het feest niet doorgaat als aan die voorwaarden niet is voldaan. Kamp: 'Geen risico voor uit de hand lopende kosten.' Want: 'Hoge energieprijzen zorgen voor lagere subsidies.' Juist.
Het omgekeerde is aan de hand. De groothandelsprijs van energie is laag, de productieprijs van met name wind op zee blijft hoog. Het gat daartussen moet worden bijgepast. Het CPB waarschuwde al vóór het Energieakkoord werd gesloten dat 'elke uitbreiding van de productiecapaciteit verliesgevend is' en pleitte om die reden voor uitstel van de bouw van meer windmolens. Het (uiterst duurzame) Planbureau voor de Leefomgeving concludeerde dat 'de financiering van toeslagen of subsidies duurder' wordt. De lage energieprijzen leiden 'tot een blijvend beroep op de subsidieregeling'. Precies wat Kamp heeft uitgesloten. Het Energieakkoord is dus feitelijk dood.

'Duurzame Diederik zit niet op een windmolenopstand te wachten' (Martin Sommer Volkskrant 28 september 2014):
Afspraak Maken En Nakomen
Juist door die tegenzin is het bouwwerk zo broos dat er beslist geen kaart uitgetrokken kan worden. Amen, noemt Moorlag dat. Afspraak Maken En Nakomen. Bestuurders zullen liever hun schoenen opeten dan toegeven dat windmolens het beoogde doel niet dienen. Wat niet wegneemt dat het vlak onder de oppervlakte broeit. Volgens het energieakkoord moet de particuliere sector investeren in windmolens, om voor subsidie in aanmerking te komen. Banken, fondsen en bedrijven laten het afweten, omdat ze domweg niet in het rendement geloven. Het grootste pensioenfonds ABP wil zijn goeie geld niet in windparken op zee stoppen omdat er twijfel is of op de langere termijn de subsidie ook zo kwistig blijft stromen.
Tot slot: Diederik Samsom heeft recentelijk driemaal een fors PvdA-visieverhaal gehouden. Duurzaamheid is uiteraard een PvdA-prioriteit. Ofschoon het de kern is van het energie-akkoord, noemde Samsom wind-op-land nul keer. Een terzake kundig PvdA-Kamerlid zei me dat windenergie zo voor zich spreekt dat duurzame Diederik daar geen woord aan hoefde wijden. Ik ben zo vrij om wat anders te denken. Diederik zit niet óók nog op een windmolenopstand van kiezers te wachten.

'Gaan de windmolens wel doen wat ze moeten doen?' (Martin Sommer Volkskrant 12 januari 2014): Bestuurlijk drijfzand
Het alvast inboeken van de innovatie van over tien jaar - mijn water zei me dat dit een voorschot is op een schitterende toekomst en dus bestuurlijk drijfzand. Dat vonden elf hoogleraren en oud-hoogleraren ook, verenigd in het Nationaal Kritisch Platform Windenergie. Ze schreven een brief aan minister Kamp, vroegen berekeningen en er kwamen Kamervragen.
De minister verwees terug naar de onderzoeken die waren gedaan ten behoeve van het energieakkoord; onder andere door het Planbureau voor de Leefomgeving, dat sinds jaar en dag à la de transitieprofessor van de daken roept dat het roer radicaal om moet. Veel politiek dus daar, weinig wetenschap. Een andere onderzoeksinstantie, het Economisch Instituut voor de Bouw, krabbelde terug en zei dat 25 procent goedkoper al heel ambitieus zou zijn.
Maar het belangrijkste argument was dat 'de offshoresector' zelf had bezworen dat ze de Noordzee voor bijna de helft van de huidige kosten kan volbouwen (energieakkoord blz. 70). Even technisch: het eerste deel, het Gemini-park benoorden Ameland, is onlangs aanbesteed. Dat blijkt niet goedkoper maar duurder dan de parken tot nu toe. Precies wat de elf dwarse hooggeleerden beweerden.

Hoe ontkenning werkt (Maarten Keulemans Volkskrant 12 december 2015 bijlage Sir Edmund p. 4):
Gelooft u nu nóg niet in opwarming van de aarde? Dik kans dat u iets anders bedoelt.
Wat leuk dat ze nog bestaan! Politici van rechts, bij wie het er maar niet in wil dat er zoiets is als klimaatverandering. O, het 'Zou goed kunnen' hoor, dat de aarde opwarmt door menselijke activiteit, schreef directeur Patrick van Schie van nota bene het 'wetenschappelijk bureau' van de VVD, de TeldersStichting, deze week in Trouw. Maar weten we het wel zeker? Er zijn immers ook lieden die het anders zien. En het is heel wat belastinggeld, dat die linkse rakkers daar in Parijs wensen te verpatsen. Nieuwe kolencentrales meteen weer sluiten, tut-tut.
Ook het tegengeluid deed haast gezellig vertrouwd aan. 'Drogredenaar', 'Ontkenner', 'Te treurig voor woorden', foeterden de activisten. Is meneer wel helemaal goed in zijn liberale bovenkamer?, informeerde ook ik beleefd.
Maar ergens snap ik hem wel. Het misverstand waarom het allemaal draait, is iets dat experts het 'kennistekortmodel' noemen. Volgens dat model komt Van Schie, jawel, kennis tekort. Als je er maar genoeg folders en grafieken in stopt en desnoods wat actievoerders aan zijn bureau vastketent, draait hij wel bij.
Met een zo'n klimaatontkenner, PVV-senator René Dercksen, heb ik het toch eens geprobeerd, hem in zijn leefwereld benaderen.
'U weet dat er door klimaatverandering allemaal enge moslims hierheen komen hè?', berichtte ik hem. 'Hahahahahaha', luidde het antwoord. Kijk: ik vind het pure vooruitgang.

Wim Vermeersch 14 augustus 2015 'Er hangt een onwelriekend rechtvaardigheidsvraagstuk vast aan de opwarming van de aarde':
Op de komende Klimaatconferentie in Parijs zal alle aandacht gaan naar welke emissiereducties de geïndustrialiseerde landen afspreken om de globale temperatuurstijging onder 2 graden Celsius te houden. Maar even belangrijk is wat er met het VN-Klimaatfonds voor ontwikkelingslanden gebeurt, stelt Wim Vermeersch (hoofdredacteur Samenleving en politiek). Want het zijn zij die de vernielende gevolgen van de klimaatopwarming voelen, zonder er zelf aan bijgedragen te hebben.

Verzekeraars: duurzaam beleggen niet zo simpel (Lucas Akerboom Volkskrant 1 december 2015 p. 26):
Risico en rendement gaan nog voor duurzaamheid
Nederlandse verzekeraars hebben grote moeite om in geschikte duurzame projecten te investeren. Er zijn te weinig projecten voorhanden en het rendement is onzeker. Dat verklaart de stagnatie in het duurzaam beleggen van verzekeraars.
De VBDO onderkent het tekort van de Green Bonds en spreekt van groeistuipen. De bond wijst daarnaast vooral op de verantwoordelijkheid van verzekeraars om de financiële macht die ze hebben te gebruiken. Bedrijven waarin zij beleggen kunnen worden aangesproken op 'fout' gedrag zoals het leveren van materieel voor controversiële wapens, of het ondersteunen van vervuilende projecten. 'Engagement', noemen ze dat. 'Je kunt een bedrijf uitsluiten als hun beleid niet deugt, maar aanspreken is beter. Dan kan er daadwerkelijk iets veranderen.'
Van de 29 onderzochte verzekeraars doen 15 dit min of meer, aldus VBDO. Verzekeraar Aegon zegt inderdaad te werken met 'engagement managers' die in gesprek gaan met bedrijven.

'CO2? In de echte wereld draait alles om energie' (Interview Martijn van Calmthout met Roger Pielke Volkskrant 1 december 2015 p. 9):
Een akkoord stopt de opwarming niet, dat doet alleen schone technologie, zegt de Amerikaanse dwarsligger in het klimaatdebat.
Dat Pielke in het klimaatdossier geldt als een dwarsligger komt vooral doordat hij jarenlang graag een stap achteruit deed om het gepolariseerde debat beter te begrijpen. De eeuwige heisa tussen klimaatactivisten en sceptici, zegt hij, is in feite oninteressante ketelmuziek. Het echte debat moet gaan over de vraag of het klimaatprobleem wel op de juiste manier wordt besproken en aangepakt.
En dat is niet zoals Parijs beoogt met een harde, mondiale afspraak over de beperking van de uitstoot van broeikasgassen?
'Er wordt gezegd dat een akkoord in Parijs hoe dan ook winst zal zijn. Ik betwijfel dat. Akkoorden stoppen de opwarming niet. De enige oplossing is: zo snel mogelijk zo veel mogelijk schone technologie, vooral energie.'
Is er nog wel tijd om opnieuw te beginnen?
'Waarom het ditmaal wel zou moeten lukken, weet ik eerlijk gezegd niet.
De focus is verkeerd. CO2 en de temperatuur zijn wetenschappelijk interessant, maar niet de hoofdzaak in de echte wereld. Daar draait alles om energie. Mijn definitie van waanzin is: steeds hetzelfde doen en hardnekkig denken dat er ooit zomaar iets anders uit komt. Parijs ligt aan de verkeerde route. Dat kunnen we ons niet lang meer permitteren.'

'Er is geen klimaatdebat' (Interview Michael Persson met Marcel Crok Volkskrant 20 november 2010):
Het IPCC is een oligarchie van misschien vijftig mensen die de touwtjes in handen hebben. Uiteindelijk draait het om macht en eergevoel. black%Heel menselijk allemaal, maar dan moet minister Cramer niet zeggen dat ze er blindelings op moet kunnen vertrouwen.' Wat vind je van klimaatwetenschappers zelf? 'Ik heb er tientallen gesproken, zowel sceptici als mainstream. Ze zijn bijna allemaal sympathiek. Sommige aanhangers van de broeikastheorie waren nogal terughoudend toen ik binnenkwam. Ik had vooraf al aangegeven dat ik wilde praten over broeikaskritische bevindingen.

Was juli echt de warmste maand ooit in de VS? (Marcel Crok 13 augustus 2012):
Allereerst even de vrije markt. Ik ben daar een groot voorstander van. Het probleem is echter dat er nauwelijks sprake is van een vrije markt. Niet omdat de boze overheid alles te veel reguleert, maar omdat de overheid de oren naar een oligarchie laat hangen. Deze oligarchie, bestaande uit enorme monopolies in elke industrie-branche, maakt alles kapot, om te beginnen de vrije markt, en vervolgens de rest van de samenleving, natuur en menselijke waardigheid.
Deze oligarchie doet alsof het een vrije markt wil, maar eigenlijk wil het een wilde markt waar het
recht van de sterkste geldt en niet het belang van het geheel. Een vrije markt kan alleen vrij zijn als er bepaalde vaststaande basisregels zijn en de scheiding tussen staat en bedrijf net zo strikt is als die tussen kerk en staat.

Climategate is een initiatief van Marcel Crok, freelance wetenschapsjournalist en Hajo Smit, milieudeskundige, meteoroloog, journalist en voormalig klimaatonderzoeker en Rypke Zeilmaker, natuur- en wetenschapsjournalist. Het begrip Climategate raakte in december 2009 in zwang nadat duizenden e-mails en documenten waren gelekt of gehackt van de Climate Research Unit in Engeland, een onderzoeksinstituut dat een cruciale speelt in het internationale klimaatonderzoek en dat dé aangever is van het IPCC.

Nu even niet (Frank Wiezer Volkskrant 4 november 2015 p. 26):
Schuif de oplossing van de klimaatcrisis en werken aan duurzaamheid maar vijftig jaar voor je uit, adviseert René Cuperus ('De democratische Bermudadriehoek', O&D, 2 november). Want met problemen als de vluchtelingenstroom, de versobering van de verzorgingsstaat en het verdwijnen van vaste banen staat de democratie op springen, daar moet eerst een oplossing voor komen.
De wereldwijde milieucrisis moet dus worden opgelost, maar nu even niet. Hoe lang maken we deze kortzichtigheid al mee?
Waarom het herstel van de leefomgeving die van de democratie in de weg zou zitten, ontgaat me volkomen.

Groen Nationalisme of Strijd tegen klimaatverandering is geen linkse hobby meer (Rens van Tilburg Volkskrant 4 november 2015 p. 26):
Maar wie de 'nationale identiteit' en het 'eigen volk' wil beschermen, kan zich niet beperken tot de vluchtelingenopvang en de concurrentie op de huizen- en arbeidsmarkt. Dat is namelijk dweilen met een kraan die steeds verder opengaat. Juist nationalistisch geïnspireerde partijen zouden ook de oorzaken moeten adresseren van de conflicten waarvoor mensen vluchten.
Naast de traditionele nationale, etnische en religieuze scheidslijnen waarlangs conflicten uitbarsten, is er de laatste jaren meer aandacht voor klimaatverandering als bron van conflicten. In 2007 benoemde VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon klimaatverandering als belangrijke oorzaak voor de strijd in Darfur. In 2008 waarschuwde een medewerker van de VN voedselveiligheidsorganisatie FAO voor de ontwrichting van Syrië door de ongekende droogte. In de droge jaren die volgden, verruilden 1,3 miljoen boeren het uitgedroogde platteland voor steden als Damascus, Aleppo en Homs. Steden die al vol zaten met Irakese vluchtelingen. In 2011 brak de burgeroorlog uit. De voorzichtige wetenschappelijke conclusie is dat klimaatverandering nooit de enige oorzaak is, maar dat deze wel steeds meer bijdraagt aan de escalatie van conflicten.

Mars van de poolreiziger of 'Wetenschap is net een detective. Handig voor een filmmaker' (Tonnie Mudde Volkskrant 31 oktober 2015 bijlage Sir Edmund p. 50-51):
Hebben al die jaren op Antarctica hem veranderd?
'Hij raakte steeds gefrustreerder. Jaar in jaar uit zag hij het landschap veranderen door de opwarmende aarde. Maar ondanks het wetenschappelijk bewijs voor de rol van broeikasgassen gebeurde er op politiek niveau maar weinig. Aan het begin van zijn wetenschappelijke carrière is zijn taalgebruik nog behoorlijk rationeel: ik constateer dit verband. Later wordt hij emotioneler: halló, we maken de planeet kapot, dóé iets, grijp in.'
Bent u zelf veranderd door het maken van deze film?
'Ik maakte tot nu toe vooral films over de schoonheid van de natuur. Toen dit verhaal op mijn pad kwam, dacht ik: hier kan ik mijn ogen niet voor sluiten, deze film móét ik maken. Zelfs al is het thema ernstiger en meer politiek geladen dan bijvoorbeeld March of the Penguins. We zullen als mensheid echt moeten veranderen om een grote klimaatramp te voorkomen, iedereen op zijn eigen manier. Ik doe dat met deze film en door samen te werken met de Franse overheid om de elektrische auto's goedkoper te maken. Misschien dat ik er zelf dan ook ooit een kan kopen. Nu rijd ik een hybride; da's goedkoper, maar ook halfslachtig.
En met halfslachtige oplossingen redden we het niet.'

Mag klimaat ook leuk zijn? (Martin Sommer Volkskrant 17 oktober 2015 p. 19):
Met kanselpraat over anders leven en minder welvaart overtuig je niemand.
Op dit moment koken drie miljard vrouwen wereldwijd op houtskoolvuurtjes, meestal binnenshuis. Dat gaat gepaard met CO2 en roet, en heet in de wandeling the silent killer. Jaarlijks sterft een half miljoen Indiërs aan de gevolgen. Schone kooktoestellen kosten een paar tientjes en besparen veel levens. Per toestel scheelt dat een ton CO2, dat is ruwweg tien zonnepanelen. Ik heb het de directeur laten uitrekenen. De tien miljoen kooktoestellen die hij tegen 2020 wil financieren, leveren evenveel CO2-vermindering op als het hele energieakkoord. Maar dan wel voor een tiende van de prijs die wij neertellen om al die megamolens neer te zetten op de postzegel Nederland. Een tiende! Bent u daar, globale denkers in de Kamer?

Jacht op de daders (Lydia Tacx Volkskrant 17 oktober 2015 p. 22):
We zullen nooit op durven treden tegen het machtige Rusland, dat ons als belangrijke gas- en olieleverancier volledig in de tang heeft. Zoals we ook nooit werkelijk een vuist zullen durven maken tegen Saoedi-Arabië, wanneer daar een rechtbank voor de zoveelste keer iemand tot onthoofding met een zwaard veroordeelt.
Onze relatie met de leveranciers van fossiele brandstoffen is als de verhouding van een heroïneverslaafde tot zijn dealer: we hebben geen poot om op te staan. We zijn compleet afhankelijk. Mensenrechten en gerechtigheid leggen het per definitie af tegen onze verslaving.

Op geheime website geeft autolobby cadeautjes weg (Geerlof de Mooij Volkskrant 1 oktober 2015 p. 5):
Een geheime website voor europarlementariërs met fikse kortingen op dure auto's, uitgebreide etentjes op kosten van de fabrikant, lucratieve nevenfuncties met ruimhartige onkostenvergoedingen - de Europese autolobby investeert flink in politiek wrijf- en smeerwerk. De Duitse fabrikanten spannen de kroon met bijna elf miljoen euro per jaar, meer dan de helft van het Europese totaal van 18 miljoen euro. Het grootste budget hebben de 43 lobbyisten van Volkswagen. Etc.
De autolobby profiteert volgens Eickhout van het naar elkaar wijzen door de lidstaten en Brussel. De lidstaten die opkomen voor hun industrie, weigeren hard op te treden. Brussel weigert op zijn beurt de lidstaten te dwingen tot strengere wetgeving. 'En dus bepalen autofabrikanten de spelregels.'

Mark Rutte sloeg bij de VN de plank pijnlijk mis (Pieter Leroy Volkskrant 29 september 2015 p. 20):
Mark Ruttes analyse ging noch op het ene, noch op het andere in.
Het was in meer opzichten een pijnlijke coïncidentie: premier Mark Rutte houdt in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een toespraak waarin hij benadrukt dat we duurzame ontwikkeling vooral aan het bedrijfsleven moeten overlaten. Allicht hebben de adviseurs van de premier geen tijd meer gehad zijn toespraak aan te passen aan twee vlak daarvoor binnengekomen inzichten.
Ten eerste: het spectaculaire bedrog van Volkswagen. De kwestie laat opnieuw zien wie, in de machtsverhoudingen tussen overheden en bedrijven, de machtigste partij is.
Slechts één millennium doelstelling is bereikt: de reductie van extreme armoede. Voor een goed begrip: het gaat om mensen die met minder dan 1,25 dollar per dag moeten rondkomen. Sinds 2000 is hun aantal wereldwijd met bijna 60 procent gedaald.
China
Maar: bij nader inzien zit zo goed als geheel die 'winst' in één land: China.
Die maatschappelijke transformatie is meer dan een nader onderzoek waard. Daarop vooruitlopend: ze is in elk geval niet het gevolg van een bedrijfsleven op zoek naar duurzaamheid. Bovendien: een zeer groot deel van het verlies aan milieukwaliteit sinds 2000 is óók aan China toe te schrijven: armoedebestrijding ten koste van milieu. Duurzaamheidsdoelstellingen werken elkaar tegen.
Mark Ruttes analyse ging noch op het ene, noch op het andere in: niet op het vaak dubieuze gedrag van het bedrijfsleven en niet op de onvermijdelijke tegenstrijdigheid van duurzaamheidsdoelstellingen. Op beide punten heeft de overheid een rol, heeft zij keuzes te maken.

Ministerie wist al jaren van geknoei met dieseluitstoot (Bard de Weijer Volkskrant 29 september 2015 p. 2):
Hoewel al jarenlang blijkt dat ook in Nederland op grote schaal wordt gemanipuleerd met de uitstoot van dieselauto's, zegt het ministerie van Infrastructuur en Milieu niet te weten welke fabrikanten hier sjoemelen. In rapporten die het ministerie heeft laten opstellen over de vervuiling door personenauto's, ontbreekt informatie over merken en modellen, stelt het ministerie.
TNO, dat veel van de praktijktests heeft uitgevoerd, ziet ook bij andere merken dan Volkswagen onverklaarbare verschillen tussen de uitstoot in het lab en in het verkeer. De afwijkingen zijn volgens het onderzoeksinstituut 'niet meer te verklaren zijn uit ander rijgedrag, de toestand van het voertuig, of meer specifieke omstandigheden in praktijk'.
Dit betekent dat ook andere fabrikanten mogelijk gebruik maken van defeat devices, apparaatjes die systemen bewust uitschakelen die een lagere uitstoot bewerkstelligen. VW heeft in zeker elf miljoen voertuigen defeat devices ingebouwd, die sinds 2007 in Europa verboden zijn. Gisteren bleek dat ook Audi ze heeft ingebouwd in ruim twee miljoen auto's

Stoppen Shell verrast iedereen of Waarom Shell stopt met boren (Jeroen Trommelen Volkskrant 29 september 2015 p. 3):
Shell heeft vriend en vijand verrast door de zoektocht naar olie in de Chukchi Zee boven Alaska 'voor de voorzienbare toekomst' te staken. Het besluit werd maandagochtend om 7 uur meegedeeld, op wat dit jaar vermoedelijk de laatste dag was van de exploratievergunning in het Arctisch gebied.
Wat bedoelt Shell met een 'onvoorspelbare overheid'?
Het persbericht spreekt over een 'uitdagende en onvoorspelbare federale wetgevingsomgeving' rond de olieboring. Maar tot dusver heeft Shell in Alaska juist alle benodigde vergunningen gekregen, zij het vaak na taai verzet van lokale milieugroepen en Greenpeace. De risico's zitten hogerop. Presidentskandidate Hillary Clinton bleek afgelopen augustus een verklaarde tegenstander van het project. 'Het poolgebied is een unieke schat', schreef ze in een tweet. 'Op basis van wat we weten is boren het risico niet waard.'
Welke argumenten om te stoppen vergeet Shell te noemen?
Twee maatschappelijke bewegingen hebben afgelopen jaar grote druk op Shell uitgeoefend om het Polavontuur vaarwel te zeggen: de milieubeweging en - deels in het kielzog daarvan - grote aandeelhouders. Die verzuimt Shell te noemen. Het is tekenend dat pensioenfonds ABP, een grote belegger in Shell, direct liet weten het besluit toe te juichen. Veel pensioenfondsen worstelen met hun duurzaam imago en staan onder druk om hun beleggingen in fossiele energie terug te draaien ten gunste van duurzame investeringen. Dat is mede het gevolg van jarenlange acties van milieubeweging en kritische denkers in de energiewereld. Zij kunnen in het Shell-besluit hun gelijk bevestigd zien.

Ook Poetin en Xi hebben de VN nodig of VN-top: Nemen de nieuwe wereldleiders het over? (Michael Persson Volkskrant 26 september 2015 p. 5):
'Een zelfzuchtige en grenzeloze honger naar macht en materiële welvaart leidt zowel tot uitputting van natuurlijke hulpbronnen als tot uitsluiting van de zwakkeren', zei Paus Franciscus vrijdag in de plenaire zaal van de Verenigde Naties in New York. Een moreel appel, waarmee hij zijn persoonlijke agenda aan die van de VN koppelde. Etc.
Deels is de chaos te wijten aan de Verenigde Naties zelf. Het voorkomen van de 'gesel van de oorlog', het belangrijkste doel waarom de organisatie in 1945 werd opgericht, lukt de laatste jaren slecht. De Veiligheidsraad heeft niets kunnen uitrichten om de slachting in Syrië en de annexatie van de Krim te voorkomen, vooral dankzij veto's van Rusland en China. Een Britse oud-ambassadeur bij de VN noemde Syrië in The Guardian een 'vlek op het geweten van de Veiligheidsraad, de grootste mislukking van de laatste jaren'. Volgens hem heeft dit falen 'zeker gevolgen voor de status van de Verenigde Naties als geheel'.
En nu staan de mannen achter die veto's Poetin en Xi, toch vrolijk op het podium van de organisatie die zij tandeloos maken. Hoe gaat dat samen?
Het is de paradox van een multipolaire wereld. Na de val van de Sovjet-Unie waren het twee decennia vooral de Verenigde Staten en Europa die de wereld op sleeptouw probeerden te nemen (lang niet altijd met succes, zie de Balkan, Rwanda en Irak). Poetin en Xi vertegenwoordigen de nieuwe wereldorde, waarin de macht over veel meer landen verdeeld die steeds meer hun eigen weg kiezen. Om die onafhankelijkheid te laten zien hebben ze echter wel een gemeenschappelijk podium nodig, en zelfs applaus. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties vormt letterlijk het wereldtoneel.

Blinde naastenliefde kan recept zijn voor politieke desintegratie (Bas van Bommel Volkskant 24 september 2015 p. 22):
Misschien vraagt de naastenliefde ons in deze tijd inderdaad wel om ons vooral over het eigen volk te ontfermen.
Voor de paus is het onomstotelijk: wie nee zegt tegen vluchtelingen, zegt nee tegen Christus zelf.
Ook de Nederlandse politiek - christelijk of niet - kiest massaal voor de barmhartigheid: vluchtelingen moet je helpen, op welke manier dan ook. Een afwijkend geluid bij de Algemene Beschouwingen kwam slechts van Geert Wilders, die sluiting van de grenzen en bescherming van het 'eigen volk' als uiting van een 'christelijke waarde' omschreef. De Kamer reageerde met hoongelach. Rechts patriottisme als uiting van christelijke caritas? Kent Wilders' retorische manipulatie dan echt geen grenzen?
Toch confronteert Wilders ons met een belangrijke vraag: wat zijn onze morele en christelijke plichten ten aanzien van migranten, en hoe verhouden die zich tot andere waarden en belangen? Liggen naastenliefde en openstelling van de grenzen wel echt in elkaars verlengde?

De Democratische worsteling (David Brooks Volkskrant 28 juli 2016):
Beste Hillary, Donald Trump heeft jou een unieke gelegenheid gegeven om een wereldhistorisch figuur te worden! Als je hem in deze verkiezing verplettert, kun je een nieuwe Democratische meerderheid tot stand brengen en de Republikeinen reduceren tot een steeds onbeduidender brokje etnisch nationalisme. Aan de andere kant, als je Trump niet verslaat, zul je de geschiedenis ingaan als Amerika's ergste politieke mislukkeling, die een tijdperk van Amerikaans Poetinisme heeft mogelijk gemaakt.
Veel plezier Philadelphia!
Om aan de goede kant van de vergelijking terecht te komen, moet je drie neigingen onderdrukken. In de eerste plaats moet je de materialistische mentaliteit van je partij bestrijden. Dit is 2016, niet 1992. De economische en maatschappelijke angstgevoelens zijn gesublimeerd tot een existentiële crisis. Amerikanen hebben niet langer vertrouwen in hun nationale project. Dit is een crisis omtrent de missie van de natie. Het gaat over persoonlijke identiteit en herstel van een gezond gemeenschapsleven.
Je zult uit je emotionele bunker moeten breken door je kwetsbaar op te stellen. Het is een teken van kracht om de 'Sluit Haar Op!'- vijandigheid van de Trumpaanhang te beantwoorden met een eerlijk verhaal over hoe het voelt om Hillary Clinton te zijn, midden in het politieke gevecht, gevangen in de rol van een beroemdheid, maar authentiek in een wereld die tegen je samenspant.
Deze conventie in Philadelphia gaat over het vernieuwen van verbroken relaties: het tot stand brengen van vertrouwen tussen jou en de kiezers, het herwinnen van het optimisme dat we in de moderne economie kunnen gedijen en opnieuw geloof in het Amerikaanse project brengen in de geesten van de mensen.

Hans Feddema Westerse interventie en confrontatie olie op het vuur? (Civis Mundi 5 augustus 2015):
Scheiding soennieten, sjiieten en Koerden?
Brooks bepleit als oplossing voor de sektarische oorlog van nu in het M.O. een verregaande decentralisatie in Irak tussen Koerden, sjiieten en soennieten, zo geen scheiding tussen hen. Op zich geen gekke gedachte – de Koerden hadden in Irak, dat ooit door de Britten wat kunstmatig in het leven is geroepen, al lang een eigen staat moeten hebben. Maar zolang de IS-geest nog in de fles is en er, wat in wezen nu de westerse en/of VN-strategie zou moeten zijn, nog geen formule is gevonden hun greep op de soennieten te verbreken, lijkt dit zeker in Syrië nog even een utopie. Voor het Westen, vooral de VS en Engeland, is er nu de uitdaging zich strategisch en moreel achter de oren te krabben, hoe hun ‘Dikke ik’ op wereldniveau – Rutte kwam onlangs met dit beeld op binnenlands niveau – behoorlijk dunner te maken.

'Wij zijn verslaafd geraakt aan nieuw nieuw nieuw.' (interview met Colin Firth Volkskrant Magazine 5 september 2015 p. 54):
Livia Firth, de vrouw van acteur Colin Firth, is heus niet vies van een beetje glamour. Maar ze is ook een vrouw met een missie: 'Fast fashion moet de wereld uit.'
Het aangrijpendste beeld in de documentaire The True Cost is dat van gehandicapte Indiase kinderen, de hele dag liggend op een matje op het erf. Zwakzinnig, misvormd, zo geboren door het gebruik van pesticiden in de katoenteelt waar hun moeders werken. Ook hartverscheurend: de kleuter in Bangladesh die de hele dag in een textielfabriek rondhangt, omdat haar moeder achter de naaimachine geen geld heeft voor een oppas of school. Omdat het de moeder ook pijn doet dat haar dochtertje zo opgroeit, brengt ze haar regelmatig maandenlang naar haar ouders in het plattelandsdorp waar ze vandaan komt. Ja, zegt ze betraand voor de camera, het is erg om zo lang van elkaar gescheiden te zijn. Maar later, láter zal haar dochter het beter krijgen, dat is waar ze nu zo hard voor werkt.
'Moderne slavernij', zegt Livia Firth in haar kantoor in Londen, waar ze praat over de film, die ze mede produceerde. 'De fast fashion-industrie heeft geen rijkdom gebracht in Bangladesh, Cambodja, Myanmar, zoals ze altijd beweren, maar armoede van het ergste soort. Aan de andere kant: op de Bloomberg-lijst van de rijksten der aarden staat meneer Ortega van Zara op twee (? zeven). En iets verderop staat meneer Persson van H&M. That is wrong. Als ik dat zie, moet ik bijna overgeven.'
Vast in een armoedeval
Iets later, zonder lach: 'Weet je hoeveel collecties ketens als H&M en Zara produceren? Veertig tot vijftig per jaar.
We zijn verslaafd geraakt aan nieuw, nieuw, nieuw, aan steeds weer andere kleren kopen. In plaats van één mooie broek van 400 euro kopen we er tien, waaraan we in totaal nog meer kwijt zijn ook. In die zin zijn ook wij armer geworden. Net als de Bengaalse en Cambodjaanse vrouwen die in de fabrieken werken armer zijn geworden door hun baan. Ze hebben hun geboortegrond verlaten om naar de stad te gaan, betalen naar verhouding veel voor het kot waarin ze wonen, ze zien hun kinderen nooit en ze werken twaalf, dertien, uur per dag, zeven dagen per week, waardoor ze geen leven hebben. Ze zitten vast in een armoedeval. Jij en ik kunnen klimmen op de carrièreladder, maar dat zal hen nooit gebeuren. Ja, er is tegenwoordig een minimumloon in die landen, maar dat is een hongerloon, geen loon waarvan je normaal kunt leven. Deze mensen kunnen de dokter niet betalen als ze die nodig hebben, ze kunnen geen school betalen voor hun kinderen, ze kunnen zich helemaal niets permitteren. Goddank dat ze een baan hebben, wordt er dan gezegd. Helemaal niet goddank. Misschien waren ze beter af als ze in hun dorp waren gebleven, zonder deze baan.' Etc.
Waarom denk je dat de grote kledingketens juist in Myanmar, in Cambodja en inmiddels ook steeds meer in Ethiopië zitten, waar geen minimumloon geldt? Omdat het in die landen heel slecht is gesteld met de mensenrechten. Daar kunnen ze hun gang gaan.'

'Als we met het klimaat doorgaan op de huidige weg, redden we het niet' (interview Maria van der Hoeven Volkskrant 29 agustus 2015 p. 28-29):
Ommezwaai
Jeroen Trommelen had voor de Volkskrant een interview met Maria van der Hoeven. Trommelen wees haar erop dat haar opvattingen over energie en klimaat nogal veranderd zijn. Van der Hoeven erkent dat. ‘Hoe ik toen tegen dingen aankeek, kwam door omstandigheden die de afgelopen vier jaar enorm zijn veranderd. Zelf ben ik mee veranderd, want ik vind dat je moet openstaan voor nieuwe informatie. De kosten voor zonne-energie zijn ongelooflijk omlaag gegaan. De groene economie heeft een enorme vlucht genomen en er is een hele keten van groene werkgelegenheid ontstaan. Destijds was het bewustzijn bij bedrijven over het CO2-probleem veel minder groot dan nu.’

Marcel van Dam Klimaatramp is niet meer tegen te houden
Amsterdam, 13 november 2014 - Volgens Barack Obama zal één kwestie de contouren van deze eeuw dramatischer dan elke andere bepalen: de urgente en groeiende dreiging van een veranderend klimaat. Daarom gaat presentator Marcel van Dam in het VARA-programma De Achterkant van het Gelijk op zoek naar antwoorden op vragen over klimaatverandering. Zijn conclusie: Wie gelooft dat de democratie het klimaatprobleem tijdig kan oplossen gelooft in sprookjes.
Marcel van Dam: "De meeste deskundigen zeggen dat de urgentie om het probleem echt aan te pakken veel te laag is. Er is een ramp nodig om kiezers en gekozenen in beweging te krijgen. Helaas: als in dit geval de nood het hoogst is, is de kans op redding al voorbij. Veel wetenschappers die bang zijn voor spot en erger van klimaatsceptici en collega's verschuilen zich achter 'waardevrije wetenschap' om maar geen politiek of moreel oordeel te hoeven vellen. Hoe is het mogelijk dat, op enkele uitzonderingen na, de Nederlandse academische wereld, eertijds een bolwerk van maatschappijkritiek, nu zwijgt als het graf als het gaat om een probleem dat alle andere problemen in de schaduw stelt?"

Milieuclub van prins Charles gaat verder zonder Shell of Shell verlaat klimaatclub prins Charles (Wilco Dekker Volkskrant 12 september 2015 p. 29):
Shell maakt niet langer deel uit van de The Prince of Wales Corporate Leaders Group (CLG), een invloedrijke Britse lobbyclub tegen klimaatverandering. Een verklaring voor de mutatie heeft het prestigieuze zakengezelschap met prins Charles als beschermheer niet gegeven, maar groeiende spanningen over Shells houding in milieuzaken, zoals het boren in Alaska, zouden een rol spelen. Etc.
Shell bevestigt CLG verlaten te hebben, maar zegt zich in te zullen blijven zetten voor een Europees systeem van emissiehandel. Shell zal zich ook actief in blijven zetten om oplossingen te vinden voor 'de mondiale energie-uitdagingen', aldus de verklaring.
Maar Friends of the Earth-baas Craig Bennett heeft er weinig fiducie in. 'We zijn erg teleurgesteld geraakt in Shell de afgelopen jaren', zegt hij in de FT. 'De meer progressieve bedrijven moeten zich vrij voelen de regering te kritiseren als die snijdt in subsidies voor schone energie. Met een bedrijf als in Shell erbij wordt het steeds moeilijker de groep bij elkaar te houden.' Volgens Bennett waren sommigen enthousiast toen oliebedrijven zich met milieuzaken gingen bezig houden. 'Maar nu hebben we het gevoel dat we een klap in het gezicht krijgen.'

Shell speelt met vuur in poolgebied bij Alaska (Louwrens Hacquebord Volkskrant 11 augustus 2015 p. 17):
Oliewinning Chukchi Zee Shell is naarstig op zoek naar nieuwe olie- en gasvelden, maar moet wegblijven uit de Chukchi Zee.
In 2030, wanneer de productie van olie in de Chukchi Zee volgens Shell kan beginnen, is dat slechts een druppel op een gloeiende plaat. Dus om te zeggen dat toekomstige generaties voor hun energieconsumptie afhankelijk zijn van olie uit het Noordpoolgebied is overdreven.
Maar voor Shell zelf is het een heel ander verhaal. Shell raakt door zijn reserves heen. In de eerste helft van 2015 produceerde het bedrijf 2,73 miljoen vaten olie-equivalente hoeveelheden per dag. De totale bewezen olie- en gasreserve van Shell was aan het einde van 2014 13 miljard vaten, hetgeen genoeg is voor 11,5 jaar productie. Shell moet dus op zoek naar nieuwe olie- en gasvelden wil het zijn olie- en gasproductie op peil houden.
Waar zijn deze nieuwe velden te vinden? De belangrijkste olie- en gasproducerende landen zoals Brazilië, Rusland en Saoedi-Arabië kiezen ervoor de productie in eigen handen te houden. Wat overblijft, zijn de politiek instabiele gebieden in Afrika en het Midden-Oosten en zeer concurrentie gevoelige gebieden als de Golf van Mexico. Dus kiest Shell ervoor nieuwe velden in een moeilijk maar politiek stabiel gebied als Alaska te openen. Met alle risico's vandien voor het milieu van het poolgebied - en de beleggers.

Stunten met vlees of We moeten minder vlees eten, maar wel beter vlees (Hans Wansink Volkskrant 11 augustus 2015 p. 17):
Volledige omschakeling naar ecologisch verantwoorde productie is op termijn de enige begaanbare weg.
Niet alleen uit het oogpunt van dierenwelzijn, maar ook uit ecologische overwegingen moet Nederland stap voor stap streven naar een volledige omschakeling van bio-industrie naar biologisch en ecologisch verantwoorde productie van vlees. Zo'n integrale aanpak moet gericht zijn op alle partijen: de boeren, de supermarkten, de consumenten en de exportsector. We moeten minder vlees eten, maar wel beter vlees. Dat kost meer om verantwoord te produceren - en dus zal de prijs oplopen.
Dat veronderstelt een politieke regie, waarvoor geen enkele politieke partij kan weglopen.
Dierenwelzijn en ecologisch verantwoorde landbouw zijn te belangrijk om over te laten aan Wakker Dier en de Partij voor de Dieren - hoe verdienstelijk deze activisten ook zijn met het luiden van de noodklok.

Gatenkaas Europa of Ik hoop dat minister Ploumen weet waarmee ze bezig is (René Cuperus Volkskrant 10 augustus 2015 p. 14):
Het lijkt er soms op dat het debat over vluchtelingen en migratie door maar twee soorten mensen gevoerd wordt. Door mensen zonder hart en door mensen zonder verstand. Dat is wat Oxford-hoogleraar Paul Collier onlangs nog fraaier zo zei: 'The debate on migration is polarized into two positions, the heartless & the headless'.
Op de voorpagina van de krant van zaterdag werden Henk van Houtum en Martin Sommer tegenover elkaar geplaatst. De een wil de landsgrenzen opheffen. De stroom migranten valt toch niet te stoppen, en dat is ook helemaal niet erg. Migratie moet. Migratie is goed. Open grenzen zijn een teken van beschaving. De ander wil helemaal geen grenzen open, want vreest in dat geval voor een ernstige ontwrichting van de Europese samenlevingen. Etc.
Ik hoop dat minister Ploumen weet waarmee ze bezig is. Er is een enorm Europees belang mee gemoeid dat Afrika zich voorspoedig ontwikkelt. De ontwikkeling van Afrika schijnt, via de allernieuwste inzichten, aan ons bedrijfsleven te zijn uitbesteed. Ik wens Heineken, Boskalis en Unilever veel succes bij het onschadelijk maken van de demografische tijdbom van Afrika.

President Obama loopt weer met verende tred. Terecht? (Arie Elshout Volkskrant 4 augustus 2015 p. 11):
Obama is bezig een progressief stempel op zijn presidentschap te drukken, met als jongste voorbeeld het klimaatplan. Of zijn doorbraken standhouden, is de vraag.
Aandacht voor de kwetsbaarsten
Obama vroeg speciaal aandacht voor de gevolgen van de klimaatverandering voor de 'kwetsbaarsten onder ons'. Volgens hem zijn dat kinderen, bejaarden, mensen met hart- en longziekten en armen. Het klimaatplan moet helpen zijn nalatenschap als progressieve president veilig te stellen, samen met Obamacare, de verblijfsstatus voor veel illegalen en de openingen naar Cuba en Iran.
Maar de uitvoering van de klimaatmaatregelen is afhankelijk van de staten en die hebben tot 2018 de tijd om hun plannen af te ronden. Dan is Obama allang weg. Veel staten verzetten zich. Ook op de andere terreinen is het werk nog niet gedaan. Een rechter heeft de uitwerking van het illegalendecreet stilgelegd. Het Republikeinse Congres moet zich nog uitspreken over de opheffing van het Cubaanse embargo. Hetzelfde geldt voor het akkoord met Iran, dat sowieso nog een lange weg heeft af te leggen voor het een definitief succes kan worden genoemd. De zorgwet ontwikkelt zich als een blijvertje, maar verder zijn er dus nog veel losse eindjes.
Obama barst terecht van het zelfvertrouwen, maar eigenlijk is hij iemand die goede sier maakt met geleend geld. Voorspellen is moeilijk. Mogelijk wordt hij een van de grotere presidenten. Het kan ook dat achteraf blijkt dat hij tijdens zijn meeslepende eindspurt een president was die leefde op de pof.

Multinationals nieuwe kolonisator Afrika (Carlijne Vos Volkskrant 2015 p. 23):
Investeringen in de landbouw worden beschouwd als een van de belangrijkste aanjagers van de economie in Afrika. Maar voor de boeren pakt het vaak slecht uit.
De suikerrietplantage die het Zweedse bedrijf EcoEnergy in Tanzania wil aanleggen voor de productie van biobrandstof geldt als een schoolvoorbeeld van agrarische ontwikkeling. De 20 duizend hectare grote plantage in het district Bagamoyo zou 40 miljoen euro per jaar in de lokale economie pompen en zo banen en groei creëren. Een opsteker voor een arm land als Tanzania en een geschenk voor de lokale bevolking.
Maar de lokale bevolking ervaart dat anders. Voor de aanleg van de plantage op de grond die de overheid voor 99 jaar in concessie heeft uitgegeven, moeten dertienhonderd kleine boeren wijken. Zij kregen geld of een ander stuk land aangeboden, de keuze om te blijven was er niet. Volgens de non-profitorganisatie Action-Aid, die de transactie onderzocht, is er sprake van ordinaire landroof. De bewoners zijn niet of onvoldoende vooraf geïnformeerd en de beloofde compensatie verloopt niet zoals het hoort. Etc.
In 2012 werd op de G8 in Camp David onder leiding van de Amerikaanse president Obama de New Alliance for Food Security and Nutrition opgezet, met als doel vijftig miljoen mensen in Afrika uit de armoede te halen. Etc.
Maar ondertussen nemen de zorgen toe over de macht die de grote voedselbedrijven krijgen toebedeeld. Afrika wordt opnieuw gekoloniseerd, maar nu door multinationals, zo klinkt de steeds luider klinkende kritiek.
'De verwachtingen van de private sector zijn zo hoog gespannen dat zowel overheden als donoren blind lijken voor de keerzijde', constateert Elias Mtinda van ActionAid Tanzania tijdens een bezoek aan Nederland.
Volgens de organisatie zijn sinds 2000 meer dan zestienhonderd grootschalige landafspraken geteld die meer dan 60 miljoen hectare beslaan, een gebied groter dan Duitsland. Bewoners worden bij de meeste contracten niet of nauwelijks geïnformeerd; inspraak in de onderhandelingen hebben ze niet.
Bovendien worden ze volgens Mtinda verplaatst naar slechtere grond, waar ze worden gedwongen tot contractteelt. Of ze verwaarlozen hun eigen land om te werken op de plantages.'

Srebrenica of Politici zijn geen slachtoffer van Srebrenica (Arnout Brouwers Volkskrant 6 juli 2015 p. 17):
Nederlandse politici moeten niet voor de verleiding zwichten zichzelf als slachtoffer te zien.
Waarom is Voorhoeve twintig jaar na dato 'geschokt' over iets dat toen niet alleen bij politici of geheime diensten bekend was, maar bij iedereen die de dramatische ontwikkelingen in Bosnië volgde: dat de Europeanen gevangen zaten in een neutrale, tandenloze blauwhelmen-missie die hen tot speelbal maakte van de strijdende partijen en het onmogelijk maakte hard op te treden?
Blijkbaar is de kennis over die zwarte periode ook in Den Haag zodanig weggezakt dat het laatste nieuwtje al snel 'opmerkelijk' heet, in de woorden van minister van Defensie Hennis. Ook Kamerleden stortten zich erop. Opmerkelijk, inderdaad. Want veeleer dan zich 'laten naaien' door bondgenoten, heeft Nederland zichzelf in het pak genaaid door een onuitvoerbare missie op zich te nemen waar verder niet één land voor te strikken viel. En een missie die hard militair optreden jarenlang juist onmogelijk maakte.
Ons land past bescheidenheid en terughoudendheid in deze - zeker van politici. Die moeten de verleiding weerstaan zichzelf tot slachtoffer uit te roepen. Er zijn al teveel echte slachtoffers. Wat de Nederlandse bijrol betreft, inclusief hossende kroonprins: het was niet groots wat daar werd verricht. Want hoewel individuele militairen niets te verwijten valt, geldt dat niet voor de politici die ze er naar toe stuurden en voor de bataljonsleiding die enorm tekort is geschoten tijdens en na de val van de enclave.

De inzichten van diverse micro - en macro economen zijn bijzonder boeiend. Uiteindelijk gaat het er om hoe politici deze inzichten interpreteren. In het rapport 'E i V' komt naar voren dat zowel het gedrag van marktfundamentalisten als moslimfundamentalisten geleidelijk amoreel wordt. Het is struisvogelpolitiek om de door Ervin Laszlo in zijn boek Het Chaospunt gesignaleerde vijf stuwende krachten te ontkennen en de wal het schip te laten keren. De hamvraag is nu of politici en wetenschappers bereid zijn over hun eigen schaduw te springen? Het aforisme van Linette Schuijt Organisatieadviseurs moeten zich opnieuw uitvinden. Of zichzelf opheffen. geldt ook voor politici Politici moeten zich opnieuw uitvinden. Of zichzelf opheffen.

Het korte termijn denken overheerst bij politici en bedrijven. Bij marktdenken gaat het niet om collectieve, maar om deeloplossingen. Het op de korte termijn gefixeerde marktdenken bevordert de graaicultuur. Het wordt tijd om het dilemma markt versus moraal te doorbreken. Er is niets nieuws onder de zon. Door alle eeuwen heeft de ontkenning van de waarheid tot lijden en dood geleid. Het zijn in hoofdzaak de onschuldigen die van menselijk falen de prijs betalen. Zaken lopen mis wanneer in de politiek de moraal buiten het verkoopverhaal wordt gehouden. Of met andere woorden daar waar het meeste behoefte aan is wordt in de struisvogelpolitiek het minste aandacht aan besteed.

Wim Kok heeft de slogan ‘afschudden ideologische veren’ van Neelie Kroes overgenomen. Dat staat in het boek De vechtpartij. De PvdA van Kok tot Samsom van NRC-redacteur Thijs Niemantsverdriet.
Degenen die de boel onder het tapijt vegen, de PvdA voorop, Kok, die zijn toch verschrikkelijk (Pim Fortuyn Volkskrant 2002 en Volkskrant 5 juli 2014 V5).
Volgens het rapport ‘E i V’ is struisvogelpolitiek de trigger geweest die de neergang van de PvdA heeft ingeluid.

De verbazing van Voorhoeve of Nederland ging op in zijn rol als afzijdige vredeshandhaver (Martin Sommer Volkskrant 4 juli 2015 p. 17):
Ook na Srebrenica verloor Nederland zijn onschuld nog keer op keer.
Van de geheime afspraak om te stoppen met de luchtaanvallen op de Bosnische Serviërs wisten we allang. Ik belde Bart Rijs, twintig jaar terug onze correspondent in Joegoslavië. In de bar ging het nergens anders over, zei hij, nadat de Serviërs waren begonnen Britse en Franse gijzelaars vrij te laten. Dat was nog voor de val van de enclave Srebrenica. De geheime deal was dan ook niet het nieuws van de week. Het nieuws was dat Joris Voorhoeve, toentertijd minister van Defensie, daar zo verbaasd over is.
Hij had het document gevonden waar het zwart op wit stond. Geen luchtaanvallen, premier Major en president Chirac hadden een deal gesloten. Het stempel van president Clinton stond erop. Voorhoeve kon het niet geloven.\\ Joris Voorhoeve is allang geen minister meer maar nog altijd een invloedrijk man. In zijn rol als voorzitter van de Adviesraad Vrede en Veiligheid meent hij dat gesproken moet gaan worden met 'groepen die het geweld niet schuwen' in het Midden-Oosten. Ik geef het je te doen. Dat is dus wachten op de volgende teleurstelling. Nederland is zijn onschuld kwijt maar soms vraag ik me af voor de hoeveelste keer ook alweer.

Luchtsteun voor Srebrenica was een illusie (interview Hans Blom Volkskrant 3 juli 2015 p. 14/15): Tegenwoordig neemt Nederland, zoals naar Mali, zijn eigen gevechtshelikopters mee.
'Zeker, al kun je bij al die missies afvragen: wat draagt het nou bij? Uruzgan is toch weer in handen van de Taliban. Onlangs stond er in uw krant een column van David Brooks, die zich afvroeg 'wat hebben we van Irak geleerd'. Het kwam erop neer dat hij zei dat je nog bescheidener moet zijn. Daar ben ik het helemaal mee eens.
'Ik ben door alle ervaringen met interventies vooral erg sceptisch over wat de VN vermag. Maar dat betekent niet dat je nooit iets zou moeten doen. Dat gaat wel heel erg ver. En dat betekent dat je naast de optimale condities je misschien vooral met die onvolkomenheid van elke operatie moet verstaan: hoe doe je dat, doormodderen?'

Het is het hart, het 'voelen en denken', de gemeenschappelijke kern, die laat zien op welke wijze Theosofie, Antroposofie Vrijmetselarij en Rozenkruis met elkaar zijn verbonden. BRES 291 mei/juni 2015 heeft als thema Het hart. In deze BRES komen verschillende wetenschappers aan het woord, die ook laten zien dat er meer bestaat dan het eenzijdige wereldbeeld van de darwinist Ronald Plasterk. Zie bijvoorbeeld het artikel Het wegen van het Hart (p. 58-65) van Wim van den Dungen. Wim van den Dungen (1961) is filosoof, adviseur, leraar, mentor, musicus en schrijver van vele essays, die in totaal 9300 pagina's pdf omvatten en gratis via zijn website zijn te lezen.

Wim van den Dungen: Levenskracht (ongedifferentieerde Chaos)
Metafysisch kunnen we speculeren over de mogelijkheid van een 'force active' (Leibniz), of 'entelechie' (Driesch), 'élan vital' (Bergson), 'vitaal principe' (Hahnemann), 'creativity' (Whitehead), 'morfogenetisch veld' (Sheldrake), 'etherisch dubbel' (theosofie), 'ch'i' (taoïsme), 'prâ a' (yoga) of 'vitale kracht'.
Chaos-in-orde & orde-in-chaos zijn de relatieve, verbindende termen die in het denken over chaos zeer vaak gemist worden. Door orde te statisch te denken (beweging eraan ondergeschikt te maken) bleef de chaospool verdrongen. Door chaos te dynamisch te denken, kon de quasi-coherentie van proto, quasi-, & volstrekte chaos niet aan de oppervlakte komen. Het was noodzakelijk om het materiebegrip te herzien.

Jonathan van het Reve laat in zijn column De duurzame rechter (Volkskrant 27 juni 2015 Bijlage Vonk p.7) een controversieel geluid horen:
Een politieke keuze dus. En een symbolische bovendien: doordat wij een klein land zijn, zal het nieuwe klimaatbeleid van de Haagse rechtbank geen meetbaar effect op de wereldwijde temperatuur- of zeespiegelstijging hebben. Niet in Bangladesh, niet in Nederland, nergens. Ons aandeel is gewoon te klein. Er zijn allerlei prima argumenten voor duurzaamheid, daar gaat het niet om. Maar de bewering dat juist dit beleid effectief - laat staan noodzakelijk - is om het Nederlandse volk te beschermen, is gewoon onjuist.
Sinds deze week heeft het piepkleine milieu-clubje Urgenda dus meer invloed dan Greenpeace en GroenLinks bij elkaar. Sterker nog: het hele parlement staat tot 2020 buitenspel. Veel mensen vinden dat prima, omdat dit vonnis ze goed uitkomt. Maar wat als het de volgende keer een réchts clubje is dat het Nederlandse volk wil redden, en toevallig een ambitieuze rechter treft die het 'lakse asielbeleid' wil afstraffen? Ik voorspel dat de scheiding der machten dan opeens weer heilig is.

Bescherm de Noordzee of hou kale visakker of Industriële visserij bedreigt onze Noordzee (Pavel Klinckhamers, campagneleider Oceanen bij Greenpeace Volkskrant 6 juli 2015 p. 18):
Niet de tien keien van Greenpeace, maar de industriële visserij is de bedreiging van de Noordzee.
Show
De vissersbonden, met in hun kielzog populistische politici, roepen moord en brand zonder het zelf écht te geloven. De ene bond - VisNed - stapt naar de rechter want weet niet waar de gevaarlijke stenen van Greenpeace liggen. De andere - de Nederlandse Vissersbond - stapt in een boot en vaart er zo heen. Voor het oog van de camera's legt ze er vijf aan de kade in Harlingen. Maar laat de overige vijf liggen in zee, om de 'urgentie van het gevaar' in de rechtszaal in de lucht te houden.
De show, de rookwolken. Ze zijn bedoeld om de aandacht af te leiden van het werkelijke probleem, dat de sector en diverse politici voor de ogen van het publiek verborgen willen houden: de Noordzee is ziek en de overheid helpt haar niet. Waar milieuorganisaties het eens zijn dat dertig procent van de zee tot beschermd gebied moet worden gemaakt, is dat nu een gênante 0,25 procent.
Maar uiteindelijk zal de afleidingsmanoeuvre niet werken. Ongeacht de juridische uitkomst van vandaag. Als een soort Tovenaars van Oz kunnen de vissersbonden achter een groezelig gordijntje aan de knoppen van de rookmachine blijven draaien. Maar de burger is niet gek. Uiteindelijk zal het publiek door de hele poppenkast heen prikken. Hopelijk gebeurt dat al vandaag. Maar anders gebeurt het morgen.

Greenpeace: Haaien, grote roggen, dolfijnen en vissoorten bij de vleet: een paar generaties geleden was de Noordzee nog een springlevende en rijke zee. In minder dan een gemiddeld mensenleven hebben we haar verschraald, vervuild en zwaar overbevist. De Noordzeenatuur is nog maar 40% van wat het zou moeten zijn.\\ De 3 grote bedreigingen voor de Noordzee:
1. Te veel vissersschepen
2. Zwerfvuil en plastic
3. Rondzwervende visnetten: spooknetten

Benzine in Emiraten wordt duurder (Jeroen Trommelen Volkskrant 24 juli 2015 p. 20-21):
Om de lage olieprijs te compenseren verlagen de Verenigde Arabische Emiraten de subsidie op benzine.
Volgens het Internationaal Energie Agentschap bedraagt de subsidie voor consumenten in de Emiraten voor fossiele brandstof 65 procent van de werkelijke kosten. In Saoedi-Arabië is dat 77 procent en in Venezuela zelfs 92 procent. De organisatie pleit al jaren voor afschaffing of vermindering van de overheidsbijdragen. Die houden de invoering van zuiniger auto's, apparatuur en duurzame energiebronnen namelijk tegen.
De verborgen subsidiekosten voor fossiele energie zijn astronomisch hoog, stelt het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Dit jaar komen ze wereldwijd uit op 5.300 miljard dollar, oftewel 6,5 procent van het bruto nationaal product van alle landen samen. In deze berekening staat 'subsidie' voor alle indirecte kosten die niet in de consumentenprijs zijn verwerkt. Dat zijn vooral milieu- en gezondheidskosten.
Van deze energiesubsidies nemen de Verenigde Arabische Emiraten 29 miljard dollar voor hun rekening (waarvan 7 miljard voor autobrandstof) en Saoedi-Arabië 106 miljard, aldus het IMF.
Per hoofd van de bevolking is de subsidie het hoogst in Quatar; bijna 6.000 dollar per inwoner. In China is dat 1.650 dollar en in de Verenigde Staten 2.170 dollar. Steenkolen worden, door de hoge indirecte kosten voor gezondheid en milieu, volgens het IMF het zwaarst gesubsidieerd.

'Benzineprijs helpt meer dan een zuinige auto' (interview van Jeroen Trommelen met Jason Shogren Volkskrant 4 juli 2015 p. 28/29):
Vergeet goede voornemens en sociale druk. Hogere prijzen verbeteren ons milieugedrag, zegt de Amerikaanse milieu-econoom Jason Shogren.
Het is effectief, maar kennelijk ook moeilijk. Waarom?
'De afgelopen veertig jaar waren belastingen op milieugedrag vaker bedoeld om de inkomsten van overheden te vergroten dan gedrag te veranderen. Soms werd de opbrengst zelfs gebruikt om programma's op het gebied van gedragsverandering te financieren. Een probleem is dat lagere inkomens zwaarder worden getroffen door directe prijsmaatregelen. Wie weinig verdient, besteedt bijvoorbeeld relatief meer aan energie en draagt dus een groter deel van de milieulast dan iemand die rijk is.'
Maar de schade die mensen doen aan klimaat en milieu neemt toe naarmate ze meer verdienen.
'Dat lijkt inderdaad op een rechte lijn omhoog, richting doomsday. Volgens sommige theorieën neemt de schade weer af zodra mensen aan hun basisbehoeften hebben voldaan en hun geld aan andere dingen kunnen besteden. Ik betwijfel of dat het algemene beeld zal zijn.
'Bovendien: als je meer geld hebt en dat uitgeeft aan zonnepanelen, bezuinig je op je energierekening. Waar besteed je dat geld dan weer aan? Aan ecotoerisme of een grotere auto? We zien dat zuiniger auto's leiden tot méér kilometers, omdat rijden goedkoper wordt.'
Dus opnieuw: hogere prijzen?
'Het blijft neerkomen op goede burgers tegenover goede prijzen. De juiste prijs voor benzine helpt de goede burger meer dan een zuinige auto. Maar soms kunnen die twee samengaan.'

Miljardenschikking BP voor olieramp of BP betaalt recordschikking van 18,7 miljard voor olieramp 2010 (Jeroen Trommelen Volkskrant 3 juli 2015 p. 23):
Drie grote schikkingen
De Trijntje Keever onder de schikkingen is nog altijd de 246 miljard dollar die de vijf grootste tabaksfabrikanten in Amerika in 1998 beloofden te betalen aan 46 Amerikaanse staten. Philip Morris, R.J. Reynolds, Brown & Williamson, Lorillard en Liggett & Meyers zegden toe over een periode van 25 jaar 246 miljard dollar uit te betalen als schadevergoeding van de gezondheidsschade van tabak. Daarbij vergeleken vallen de schikkingen van banken na de kredietcrisis nog mee. In 2012 schikten de vijf grootste Amerikaanse hypotheekverstrekkers, Wells Fargo, J.P. Morgan Chase., Citigroup, Bank of America en Ally Financial, voor 25 miljard euro met de Amerikaanse overheid wegens hypothecaire wanpraktijken. Twee jaar later schikte Bank of America voor 16,6 miljard, eveneens voor misleiding bij de verkoop van hypotheken in de aanloop naar de kredietcrisis.

Het vraagstuk waar het werkelijk om draait bespreekt Jeroen Trommelen in het artikel Vliegen moet weer elitair worden en in het artikel Minder CO2-uitstoot is kwestie van durven.
Jeroen Trommelen Vliegen moet weer elitair worden (Volkskrant 27 juni 2015 p. 6-7):
We doen ons best voor het milieu en ondertussen vliegen we maar door. Weg milieuwinst. En van de enige echte oplossing raken passagiers noch politici enthousiast.
Minder CO2-uitstoot is kwestie van durven (Volkskrant 27 juni 2015 p. 14-15):\\ Energie-experts zijn het er grotendeels over eens hoe aan de verplichting van de rechter kan worden voldaan om de CO2-uitstoot verder te beperken. 'Alles draait om besluitvorming.'

George Monbiot laat zien hoe elite bestuurders in de vliegtuigsector, via hun lobbysector in de VS alles bij het oude willen laten.
George Monbiot On the flight path to global meltdown.
Our moral dissonance about flying reminds me of something a Buddhist once told me: "It doesn't matter what you do, as long as you do it with love." I am sure he knew as well as I do that our state of mind makes no difference to either exploited people or the environment. Thinking like ethical people makes not a damn of difference unless we also behave like ethical people. When it comes to flying, there seems to be no connection between intention and action. The Department for Transport, along with the airline industry, claims that expanding airport capacity is "socially inclusive", in that it enables poorer people to fly. But a Mori poll commissioned by the Freedom to Fly Coalition, a lobby group founded by the aviation industry, found that 75% of those who use budget airlines are in social classes A, B and C. The people who are most vulnerable to climate change are the poorest inhabitants of the poorest nations, the great majority of whom will never board an aeroplane.

In economics, an externality is the cost or benefit that affects a party who did not choose to incur that cost or benefit. (James M. Buchanan en het Samaritan's dilemma)

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), duurzaam ondernemen of maatschappelijk ondernemen is een vorm van ondernemen gericht op economische prestaties (profit), met respect voor de sociale kant (people), binnen de ecologische randvoorwaarden (planet): de triple-P-benadering.

Een belangrijk deel van de verdeel en heers problemen die we signaleren hebben we door onvoldoende checks & balances (het dialectische model Evenwicht door Tegenwicht) zelf gecreëerd. 'De remedie is tegelijkertijd de kwaal' (geweten, 'Goed en Kwaad', 'Deugd en Ondeugd'). De vraag dringt zich op welke debacles moeten zich voordoen voordat echt actie wordt ondernomen. Het gaat mis, chaos dreigt wanneer voor onnatuurlijke selectie, een gesloten systeem wordt gekozen.

Aan bankiers kan de vraag worden voorgelegd wat is de toegevoegde waarde voor de samenleving het AEX ballonnetje eerst, voorbij de reële economie, op te blazen en later weer te laten leeglopen? Bij het opblazen verdienen weinig mensen relatief veel en bij het leeglopen verliezen veel mensen relatief weinig. Uiteindelijk moet economische groei op uitbreiding van de markten voor reële producten, die waarde toevoegen zijn gebaseerd. Zowel de samenleving als de banken hebben er belang bij dat zeepbellen worden vermeden.

Dictatuur ontstaat in hart van Europa (Swaan van Iterson Volkskrant 5 januari 2012)
Het is tijd dat de EU-lidstaten een standpunt innemen over Hongarije. Nederland kan, net als destijds bij Servië, zijn morele verantwoordelijkheid tonen.
Hongarije staat – geleid door een autoritaire democratie – op het randje van faillissement.Wil de Europese burger zijn belastinggeld blijven afdragen aan de Europese Unie, als een dergelijk regime zich binnen haar grenzen kan ontvouwen? Toen bijna alle lidstaten Servië het EU-lidmaatschap aan wilden bieden, toonde Nederland zijn morele verantwoordelijkheid en stelde dat de oorlogscriminelen eerst gearresteerd moeten worden. Laat ons land ook nu het goede voorbeeld geven door openlijk het debat aan te gaan over de situatie in Hongarije.
Een gevaarlijke bron van instabiliteit in Centraal Europa is niet voor Hongarije, Europa, noch voor Nederland gewenst. De legitimiteit van de EU wordt door de financiële crisis door velen in twijfel getrokken. Laat deze niet ten ondergaan door voorbij te gaan aan één van haar belangrijkste verplichtingen om stabiliteit en democratie te blijven waarborgen. Laat ‘Europa stond erbij en keek ernaar’ niet de slogan worden waarmee de EU de geschiedenis ingaat.

Afscheid van ‘Tsjechiës geweten’ (Jan Hunin Volkskrant 24 december 2011)
Op zijn best proberen ze de vijand met humor te lijf te gaan, zoals de brave soldaat Svejk, de fictieve antiheld uit de roman van Hasek. Die dreef zijn meerderen tot wanhoop door hun bevelen letterlijk op te volgen. Die houding levert grote literatuur op, maar laat voor het idealisme van Havel weinig ruimte. Zoals door de Tsjechischeminister van Buitenlandse Zaken Karel Schwarzenberger tijdens de uitvaartplechtigheid werd opgemerkt leefde zijn vriend onder het motto: ‘Waarheid en liefde moeten leugen en haat overwinnen.’ Toch is er hoop. David Venclik (27), een geschiedenisleraar die wel naar de Burcht is gekomen, gelooft dat de dood vanHavel iets heeft losgemaakt bij zijn landgenoten, zeker bij diegenen die niet belast zijn door het verleden. Tsjechië zou zijn integriteit goed kunnen gebruiken. Er gaat geenweek voorbij of er duiktwel een of ander corruptieschandaal op.

‘Mensen doen meestal niet wat ze willen’
Interview Ben Tiggelaar, schrijver en managementtrainer (Volkskrant 4 september 2010)
Tien jaar geleden hoorde ik voor het eerst over het principe van de dual system theory: de tegenstelling tussen het onbewuste automatische gedrag en het bewuste geplande gedrag. Grofweg kun je stellen dat ons gedrag maar voor 5% bewust en gepland gedrag is; de rest doe je onbewust, ongepland, op de automatische piloot. Die twee processen spelen zich allebei af in één mensenbrein, en ze zitten elkaar voortdurend dwars.

Ik maak me zorgen over het korte termijn winstbejag dat hier en daar overheerst. Een gebrek aan ethisch en moreel handelen is mede oorzaak geweest van de economische crisis (Van der Hoeven (Volkskrant 28 oktober 2009)
Haar opmerkingen zijn de werkgevers Bernard Wientjes, Loek Hermans en Albert Jan Maat in het verkeerde keelgat geschoten.
Van der Hoeven gaat met de onderwijswereld overleggen over cursussen ethiek bij managementopleidingen (Volkskrant 30 oktober 2009).
Door haar vrijwel kritiekloze en kleurloze politieke opstelling etaleert Van der Hoeven zich op ethisch terrein als een lege huls. Dit in tegenstelling tot wat je van een CDA politicus in het kader van het rentmeesterschap zou mogen verwachten. Of met andere woorden wat is precies de toegevoegde waarde van deze minister? Verdient Maria van der Hoeven het voordeel van de twijfel of moet Van der Hoeven zelf voor haar falende overheidsbeleid verantwoordelijkheid nemen? Inmiddels is bekend dat ze de eer aan zichzelf houdt.

Debat 'CO2 uitstoot en Klimaatsverandering'
Religieuze leiders steunen Europese klimaatstrijd (Volkskrant 6 mei 2008):
Een grote delegatie van religieuze leiders – joods , christelijk en islamitisch – sprak maandag steun uit voor de Brusselse plannen om CO2-uitstoot te verminderen. Ook de Rotterdamse bisschop Van Luyn was aanwezig.

Het is wenselijk een nieuw beeld te vormen van wat we verstaan onder vooruitgang en het civilisatieproces, de kwaliteit, de waarden en normen van het bestaan. De Nobelprijswinnaar V.S. Naipaul stelt in zijn roman Magic Seeds opnieuw aan de orde: het verval van beschavingen die kennelijk aan het einde van hun levenscyclus zijn gekomen (Volkskrant 10 sep. 2004).

Ongebreideld consumentisme heeft ook zijn schaduwzijde (Jeffrey Sachs Volkskrant 1 mei 2004)
Jeffrey Sachs, hoogleraar economie en directeur aan het Earth Institute aan de Columbia University in New York schrijft dat door de groei van de economie in landen als China, India en Brazilië de mondiale vraag naar energie sterk blijft stijgen. Slechts weinig mensen onderkennen het risico dat benzine en andere fossiele brandstoffen (steenkool en aardgas) veranderingen in het klimaat veroorzaken. Het energieverbruik maakt het mondiale klimaat instabiel. Klimaatverandering verandert elk aspect van het weer, zoals temparatuur, regenval, stormpatronen, maar veroorzaakt ook fundamentele veranderingen in de fysieke omgeving, zoals een stijging van de zeespiegel en verandering in chemie van de oceaan. De huidige praktijk – waarin we de toenemende schaarste aan olie negeren, te sterk leunen op brandstof in het Midden-Oosten en de gevolgen van fossiele brandstoffen voor het milieu over het hoofd zien – loopt dood. We zullen worden ingehaald door de werkelijkheid.

John Gray boek Strohonden, gedachten over mensen en andere dieren , (Volkskrant 26 april 2003):
De westerse mens waant zich het middelpunt van de aarde, de meester van het universum dat hij kan beheersen, zowel in politieke als in het persoonlijke leven. Maar op een kwade dag zal hij de bittere waarheid ervaren. Het leven is niet maakbaar, het individu kan zo maar vermalen worden door de krachten van de geschiedenis.
Het boek Strohonden is een frontale aanval op de overmoed van de westerse mens. Eerst beloofde het Christendom ons Verlossing, daarna nam het humanisme de fakkel over. Wetenschappelijke kennis zou de mens vooruitgang en geluk brengen. Maar de mens is slechts een dier als alle andere. Een beetje slimmer misschien, maar uiteindelijk net zo machteloos. Gray ziet politiek als een serie oplossingen voor praktische problemen. Hij heeft zich fel verzet tegen iedere vorm van utopisme.
Het neoliberalisme ontwikkelde zich tot een utopische ideologie, die de vrije markt als universele heilsleer verkondigde. De Amerikaanse neoconservatieven zijn de nieuwe utopisten. Zij geloven dat je van elk land een liberale democratie kunt maken, ongeacht de plaatselijke cultuur en geschiedenis. Etc.

De innovatie in de financiële sector staat diametraal tegenover de innovatie van religie (Spirituele filosofie), volgens Jared Diamond een manier om mensenmassa’s in bedwang te houden. Het draait primair om hoe kunnen we de kwaliteit van de besluitvorming verbeteren. Er dient wel degelijk met de keerzijde van de evolutietheorie rekening te worden gehouden dat er van doelgerichtheid in de natuur sprake is.

Aan elke crisis liggen tegenstellingen, zoals bijvoorbeeld tussen 'Politicals & Professionals', ten grondslag. Door de nauwe 'verstrengeling' tussen de 'eerste, tweede en derde macht' en de 'vierde, vijfde en zesde macht' verloopt de weg naar verbetering nu contraproductief omdat de brokkenpiloten elkaar de hand boven het hoofd houden en geen contact meer hebben met de werkvloer. Het zelfreinigend vermogen is verloren gegaan. De brokkenpiloten die de poblemen hebben gecreëerd moeten zich nu als een ware Baron von Münchhausen aan hun eigen haren uit het moeras trekken. Door het privatiseren van het onderwijs, de wooncorporaties en de zorg heeft de overheid het stuur uit handen gegeven en dreigt de cash cow Nederland volledig te worden uitgemolken. Met een lose-lose situatie als gevolg.

De vraag die gesteld kan worden is in hoeverre hangen de veel besproken debacle’s Enron, Parmalat, Ahold, Shell, Betuwelijn en HSL, de vernieuwingen in het onderwijs (Het Nieuwe Leren) en de kredietcrisis met de organisatiecultuur samen? Elk probleem heeft specifieke kenmerken, maar er kan ook van een generiek patroon worden gesproken. In bedrijven waar het misgaat wordt vaak het spel van de 'dubbele’, de verborgen agenda gespeeld.

In de westerse cultuur draait het vaak om het alles onder controle willen houden. Structurele problemen hebben primair een sociaal-psychologische dimensie en hebben met ons ego te maken. In een gezond bedrijf wordt het management dat verantwoordelijk is voor het ontstaan van problemen ontslagen. De bonussencultuur zorgt er voor dat men elkaar gaat indekken. De egospelletjes optimaal meespeelt. Zaken worden onder de pet gehouden. De bonussencultuur berust op het sentiment “Voor wat hoort wat” (do-ut-des).

Een belangrijk deel van de 'Verdeel en Heers' problemen die we signaleren hebben we door onvoldoende checks & balances zelf gecreëerd. 'De remedie is tegelijkertijd de kwaal' (geweten, 'Goed en Kwaad', 'Rechten en Plichten', 'Deugd en Ondeugd'). De vraag dringt zich op welke debacles moeten zich voordoen voordat echt actie wordt ondernomen. Het gaat mis, chaos dreigt wanneer voor onnatuurlijke selectie, een gesloten systeem wordt gekozen.

De kernvraag is waarom Nederland zo op het aanstellen van een begrotingscommissaris tamboereert. Eerder heeft Onno Ruding gesignaleerd: Het vlees is nu eenmaal zwak. Onno Ruding vond in 2008 dat om een volgende kredietcrisis te vermijden banken onder meer het bonussysteem dienen aan te pakken.

Door het risico mijdende gedrag van de afgelopen decennia zijn de banken in de problemen gekomen. De interbancaire geldmarkt is eind 2011 vrijwel opgedroogd.

De kredietcrisis toont een ding de risicospreiding(beheersing) is volledig (vol en ledig/leeg). De cultuurfilosoof Peter Sloterdijk hanteert in zijn boek Sferen voortdurend het oxymoron. Een oxymoron is een speciaal geval van de paradox: daar is wel een zekere tegenspraak aanwezig, maar bij nadere beschouwing lost die tegenspraak zich op. Bij de oxymoron blijft de spanning van het betekenisverschil echter in stand.
De éne werkelijheid biedt een referentiekader aan de boeken van Peter Sloterdijk.

Kandidaat mag best een beetje dom zijn (Herbert Blankesteijn Volkskrant 3 januari 2011)
Gebrek aan eruditie lijkt voor de Republikeinse kandidaten voor het Amerikaans presidentschap eerder een aanbeveling te zijn dan een handicap.
Nobelprijswinnaar voor de economie Paul Krugman vroeg zich in zijn column in de The New York Times in gemoede af welke kandidaten volkomen stompzinnig (‘clueless’) zijn en welke compleet cynisch. Gingrich leidt op het ogenblik de Republikeinse opiniepeilingen. Wordt de soep niet zo heet gegeten? Onderschat niet de rechtlijnigheid van de extremist.

‘De boekhouder heeft het juiste perspectief’ (Volkskrant 9 juli 2009):
Hans Hoogervorst ageert tegen politici die boekhoudregels veranderen. In het verleden hebben de banken met succes gelobbyd (5e macht) om de boekhoudregels aan te passen. Daardoor werden de winsten van de banken geflatteerd. De boekhoudregels hebben niet voor een procyclisch effect gezorgd. Met andere woorden: de regels hebben de verliezen niet groter gemaakt. De banken benadrukken dat dat juist wel zo is.

Diederik Samsom (Volkskrant 20 februari 2008): Ik ken de harde werkelijkheid helaas. Eind 2006 stuurde de top van het Nederlandse bedrijfsleven een brief naar het kabinet met de oproep duurzaamheid meer prioriteit te geven. Maar elke keer dat we dat doen, wordt het door diezelfde bedrijven keihard kapot gelobbyd. Shell, een van de ondertekenaars van de bewuste brief, heeft onlangs dankzij een brief van topman Van der Veer geregeld dat de grootste energieverslinders voorlopig niet hoeven te betalen voor hun CO2-emissierechten.

Te veel toezichthouders houden zich met gebakken lucht bezig. Het is een open deur om te stellen dat het innovatieve boekhouden van de banken en specifieke producten als de aflossingsvrije hypotheek, de (hypotheek-)zeepbel geen meerwaarde hebben opgeleverd. Creativethink heeft ook een keerzijde. De banken hebben jarenlang Sinterklaas gespeeld met het op het Angelsaksische populaire adagium live now pay later . De kredietcrisis is ontstaan doordat er jarenlang met het innovatieve instrument om geld uit geld te scheppen te veel geld in omloop is gebracht en daarmee een superzeepbel is gecreëerd. Het gaat er om dat de banksector zich op het financieren van de reële economie concentreert.

Ruzie tussen president en Bild werd drama over media en macht (Merlijn Schoonenboom Volkskrant 5 januari 2012)
De kredietaffaire rond de Duitse president Wulff toont weer eens dat de macht van het boulevardblad groot is. Maar is die ook beslissend in de politiek?
Na drie weken blijkt de kredietaffaire van Wulff immers ook een drama over media en macht geworden, en in het bijzonder over de relatie tussen Bild en de Duitse politiek. De hoofdredacteur van Bild, Kai Diekmann, laat weliswaar niet na te melden dat hij het voicemailbericht zelf niet openbaar heeft gemaakt. Maar het is wel via zijn krant naar andere media gelekt, waarna Bild ook openheid van zaken gaf en de crisis pas echt begon. Maar betekent dat dan inderdaad, zoals nu ook weer in Duitsland gesuggereerd wordt, dat Bild politici kan maken en breken? Jazeker, zeggen ze zelf graag bij uitgeverij Axel Springer, het bedrijf waartoe Bild behoort. ‘Wie met Bild in de lift omhoog gaat, gaat ook met Bild in de lift weer naar beneden’, is een bekende uitspraak van bestuursvoorzitter Matthias Döpfner.

David Brooks (Interview Arie Elshout Volkskrant 28 december 2011)
De mens is minder rationeel dan we denken.We laten ons vaak onbewust leiden door intuïtie, door ‘de onderbuik’. Columnist David Brooks schreef er een boek over. De kredietcrisis, de eurocrisis, de verkiezingen in de VS, overal spelen die onderbuikgevoelens een grote rol. ‘Alles wat zich diep in ons binnenste bevindt, is moeilijk te sturen.’
Het leven en de wereld zijn niet als een klok, en de mens is niet een goddelijke klokkenmaker, Die met vaste hand en scherp oog alle radertjes volmaakt in elkaar laat overlopen. Het leven en de wereld zijn meer als een wolk, grillig en veranderlijk, en demens is een dier dat zich vaak onbewust laat leiden door het intuïtieve deel van zijn brein. David Brooks, columnist van The New York Times, schreef er dit jaar een bestseller over: The Social Animal. Het is een ontdekkingsreis naar dat gebied in ons hoofd, waar emoties, passies, instincten, vooroordelen, begeerten, genen en karakter de regie voeren. Hier bevinden zich de verborgen bronnen van de meeste van onze besluiten en veel van onze gedachten. Het kan impulsief en roekeloos zijn als een primitief beest.Maar anderzijds ligt er de wijsheid van eeuwen opgetast, is het goed in het maken van generalisaties en het leggen van creatieve verbanden, wat helpt bij het begrijpen van de wereld en het oplossen van de ingewikkeldste problemen.
Toch willen veel mensen niet worden gezien als pion van ons onbewuste brein. We horen niet graag dat we minder rationeel zijn dan we denken. ‘We zijn slecht in het praten over emotie, cultuur en karakter’.
Zijn sex drive en politieke ambitie twee kanten van een en dezelfde medaille?
‘Het draait allemaal om het menselijk contact. Wat politici doet verschillen van de meesten van ons is dat wij soms graag even alleen willen zijn. Politici niet. Zij willen zich de hele tijd omringen met mensen. Hoe intiemer, hoe beter.’
Hoe loopt dit af?
‘Het Europese project houdt op den duur geen stand. Dit jaar zijn we er achter gekomen dat je geen halfbakken Europa kunt hebben. Of het wordt een echt land, of je houdt afzonderlijke landen. En om een echt land te worden, duurt eeuwen. Zelfs in België, wat een soort van land is maar geen gemeenschappelijke taal heeft, zie je hoe moeilijk het was om tot een regering te komen. De euro moest landen tot elkaar brengen, maar in plaats daarvan is de vijandigheid – tussen Duitsers en Grieken, tussen Duitsers en Italianen – alleen aar groter geworden. En het is nog niet voorbij, want wanneer het effect van de bezuinigingen voelbaar wordt, zal de woede toenemen, zeker als het ook nog van buitenaf komt.’
Waar ging het fout? Al bij de Duitse kanselier Helmut Kohl en de Franse president François Mitterrand?
‘Zij dachten dat als je een instelling in het leven riep, dat je dan de samenleving kon veranderen. Zo werkt het niet. Midden in de Irak-oorlog vroeg ik iemand van de regering-Bush of ze zich niet hadden verkeken op de cultuur van Irak. Deze persoon antwoordde niet te geloven in cultuur. Als je de wetten verandert, verander je de maatschappij, van bovenaf. Dat is denk ik niet waar. Je kunt de samenleving alleen van onderop veranderen.’
Het bewuste, rationele deel van het brein schiet hier dus tekort?
‘Ja, het is zeer rationalistisch gedacht dat je dingen doelbewust kunt organiseren met wat regels. Maar alles wat zich diep in ons binnenste bevindt, is moeilijk te sturen.’

Claudia Valk Hoofd, Hart en Onderbuik (Volkskrant 30 december 2011)
David Brooks stelt intuïtie gelijk aan onderbuikgevoelens (28 december 2011). Dit is mijns inziens niet hetzelfde. Er moet hier onderscheid worden gemaakt tussen wat van het hoofd is (ratio, cultuur), wat van het hart is (gevoelens, intuïtie) en wat van de buik is (begeerten, verlangens, het primitieve beest). ‘De buik’ wordt in het algemeen onder controle gehouden door ‘het hoofd’ doormiddel van cultuur en aangeleerde regels. Zou men vanuit zijn buik gaan leven, dan wordt het een bende. Mede omdat de onderbuikgevoelens sterk egocentrisch zijn. De intuïtie van het hart heeft niets te maken met onderbuikgevoelens ofmet emoties, die vaak ook egocentrisch zijn. ‘Het hart’ is niet op zichzelf gericht, maar op de omgeving, het collectief, het geheel. Mensen die vanuit hun intuïtie leven, kennen een hogere moraal, omdat zij niet zichzelf centraal stellen, maar anderen. Iemand die leeft vanuit zijn/haar hart is zichzelf tot een wet en weet intuïtief wat wel en niet kan. In principe heeft zo iemand geen regels en cultuur nodig om zich ‘te gedragen’. Het nadeel van intuïtie is het gebrek aan samenhang. Het is moeilijk te ordenen en in woorden uit te drukken. Daarvoor is het hoofd nodig, het verstandelijk redeneren.

Het is ziel, de schakel tussen 'Geest en Lichaam', die het probleem van het ego en het hogere Zelf, van involutie en evolutie, de neergaande en opgaande boog kan oplossen. In essentie draait het om ‘Geest en Lichaam’, ‘Levensatoom en Atoom’, ‘These + Antithese = Synthese', de Kwintessens.

In het boek Balanceren aan de top van Manfred Kets de Vries & Miller staat de conclusie: Te vaak ontstaan de problemen in een slecht lopende organisatie doordat de ongrijpbare, wisselvallige en soms zelfs tegenstrijdige balans tussen actie en overweging verloren is gegaan. Vaak raken topmanagers verstrikt in een specifiek draaiboek, een bepaalde zienswijze (groepsdenken) en één manier van handelen, waar ze niet meer uitkomen. Hun bekrompen visie op de wereld versterkt de wens naar meer van hetzelfde. De enige keuze die zij als praktisch ervaren, zijn de zich herhalende, zinloze, routine-managementtaken die nu bijna een ritueel zijn geworden.

De bevindingen van het onderzoeksrapport 'E i V' borduren voort op:
Erwin Schrödinger knows that this statement is open to misconception and tries to clarify it. The main principle involved with "order-from-disorder" is the second law of thermodynamics, according to which entropy only increases. Schrödinger explains that living matter evades the decay to thermodynamical equilibrium by feeding on negative entropy.
The book Quantum Aspects of Life notably addresses questions of quantum physics, biophysics, nanoscience, quantum chemistry, mathematical biology, complexity theory, and philosophy that are inspired by the 1944 seminal book What Is Life? by Erwin Schrödinger.

In Frankfurt wordt gereld tegen de nieuwe heersers van de wereld (Rolf Bos Volkskrant 19 maart 2015):
De opening van het nieuwe ECB-gebouw leidde tot rellen. Maar de actievoerders staken ook de Grieken een hart onder de riem: 'Ik ben solidair met dat volk.'
'Ik ken als linkse christen mijn Oude Testament, en dat daar is toch gewoon een soort nieuwe Toren van Babel?'
Draghi somber
Toen ECB-chef Mario Draghi woensdag ter opening een blauw lint doorknipte, waren zijn woorden somber: de Europese eenheid staat onder druk.
Door de economische crisis zijn burgers lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, zei de Italiaan Draghi. 'Sommigen, zoals de vele demonstranten die nu buiten staan, die denken dat het probleem is dat Europa te weinig doet. Zij willen een verder geïntegreerd Europa met meer solidariteit tussen landen.
'Anderen, zoals de populistische partijen die we in heel Europa zien opkomen, denken dat Europa te veel doet. Zij willen onze economieën renationaliseren. Ik begrijp wat zij bedoelen, waarom ze verandering willen, maar de waarheid is dat beide geen echte oplossing bieden voor de situatie waarin we ons bevinden.'

Op de vrije markt regeren vraag en aanbod, koper en verkoper. Het regelmechanisme (regelkring, levenscyclus) van het kernkwadrant kan ook worden gebruikt om het marktmechanisme tot uitdrukking te brengen.

Kwantiteit>>>>KwantumVerkoper>>>>DaderWelvaart>>>>Onvolmaaktheid
| || |
Exuberatie<<<<KwaliteitSlachtoffer<<<<Koper‘Volmaaktheid’<<<<Welzijn

Het kapitalistische marktmodel zorgt voor materiële welvaart op de korte termijn, daarentegen zijn het de collectieve voorzieningen van de overheid die met name voor het immateriële welzijn van de burger op langere termijn een rol spelen. De welvaart is zeker toegenomen, maar het gevoelen van maatschappelijk welzijn is in dezelfde mate afgenomen.

Het iteratief/recursief proces legt de link naar de chaostheorie, lees systeemtheorie. De zelfgelijkvormigheid wordt door de spiegelsymmetrie tot uitdrukking gebracht. Het boek Een vorm van beschaving van Klaas van Egmond bevat de rode draad (Axis Mundi). Het wiskundige model van de chaostheorie maakt het mogelijk het wiskundige model, de driehoek van Pythagoras te ontcijferen (‘E i V’ hoofdstuk 7.2).

Het cruciale ‘chaospunt’, het instabiele, kritieke punt waar Ervin Laszlo op wijst heeft betrekking op waar kiezen we nu voor evolutie of degeneratie. Elke beslissing vindt in het nu, vaak in een split second plaats. Het leven bestaat alleen in het eeuwige nu. Waar kiezen we voor in het leven?

De chaos en wanorde, die we in de buitenwereld waarnemen is in belangrijke mate een gevolg van de innerlijke wereld. Het betekent dat we voor een belangrijk deel van de chaos die we waarnemen zelf verantwoordelijk zijn. Wanneer we niets doen zullen we ongetwijfeld een point of no return bereiken. Een positieve verandering, een keerpunt in het denken ontstaat door bewust voor een duurzame samenleving te kiezen.

De in het rapport 'E i V' besproken ommekeer maakt het mogelijk het kritieke omslagpunt, het point of no return van Ervin Laszlo te voorkomen.

De toepraak van Jan Peter Balkenende, ‘Duurzaamheid door bundeling van krachten’, Volkskrant 2 november 2007, gaat over het verbinden van sectoren, van heden en toekomst en van grote idealen met praktische oplossingen.

Uit het onderzoek naar het verschijnsel organisatiecultuur is als belangrijkste conclusie naar voren gekomen dat het nuttig is om management by trial and error aan te vullen met management by learning. Om het zelfregulerende vermogen van markten te herstellen dient de overheid zich meer op het gelijkheids- en gemeenschapsmodel van A.P. Fiske toe te leggen. De eenzijdige nadruk op het marktmodel, het marktdenken veroorzaakt de problemen. Om het '5D-concept en Ether-paradigma' te kunnen onderbouwen is er de afgelopen millennia ruimschoots voldoende geëxperimenteerd. De overheid moet verhinderen dat de geschiedenis zich schaamteloos blijft herhalen.
De conclusie berust op het feit dat de supersymmetrie in het universum zowel voor de materiële wereld als voor de immateriële wereld, de Macrokosmos en Microkosmos geldt. De ongemanifesteerde Triade geeft inhoud aan de vorm van de gemanifesteerde Tetrade en vice versa. Het is godsonmogelijk dat er inhoud bestaat zonder vorm. Het is niet nodig nog meer leergeld te investeren.

Lynn Margylis in haar boek De Symbiotische Planeet, de Planeet Aarde is fractaal gebouwd. Recent wiskundig onderzoek op het gebied van de fractalgeometrie heeft aangetoond dat je ook zonder kunstenaar ingewikkelde tekeningen kunt maken. Het enige wat je daarvoor nodig hebt is een computer die stapsgewijs berekeningen uitvoert. De ‘ontwerpen’ die de natuur gebruikt zijn in feite voortzettingen van hetgeen al op cellulaire schaal bestaat. De orde bestaat uit niets anders dan onbewuste, zich steeds herhalende activiteiten. In alle samenstellende delen van Gaia, het onderling verweven netwerk van al het leven, is in uiteenlopende mate sprake van leven en bewustzijn. Gaia vertoont de kenmerken van proprioceptie: haar activiteiten lijken gepland, maar vinden plaats zonder dat er een ‘hoofd’ of een ‘brein’ aan te pas komt. Proprioceptie als zelfbewustzijn is al ontstaan toen er nog geen dieren of hersenen waren. Gevoeligheid, bewustzijn en reactievermogen van planten, protoctisten, schimmels, bacteriën en dieren, elk in zijn eigen leefomgeving, vormen een zich herhalend patroon dat uiteindelijk ten grondslag ligt aan de mondiale regulering van Gaia ‘zelf’.

In het rapport 'E i V' wordt de stelling verdedigd dat een duurzame samenleving mogelijk is door met beide zijde van de medaille, de geestkunde en de natuurkunde, het complementariteitsbeginsel rekening te houden.
Synthese ontstaat door these + antithese. Net als de Drie-eenheid kunnen tijd, ruimte en materie wel onderscheiden, maar niet gescheiden worden.
Ook fractals vertonen drie eigenschappen tegelijkertijd: iteratie, gebroken dimensie en zelfgelijkvormigheid.

De iteratie van fractals vertoont een recursief geometrisch patroon dat oneindig herhaald wordt op verschillende schaalgroottes. De meest bekende fractal is de Mandelbrot-fractal. Fractals worden vaak gebruikt in screensaversofware van computers. Ze blijven het scherm eeuwig overschrijven met in toenemende mate complexere geometrische patronen.

Jules Ruis het Bewustzijns Besturings Model: De rode draad door alle informatie is het woord 'fractal', een sterk groeiend begrip, dat naar verwachting de komende jaren ons leven en werken op vele fronten zal gaan beïnvloeden. Een klassiek voorbeeld van fractale structuur is de set van in elkaar passende Russische poppetjes, matruschka's genoemd. 'Fractals' zijn (van origine wiskundige) objecten van een ongekende schoonheid bestaande uit zich steeds herhalende patronen. Links ziet u enkele elkaar opvolgende voorbeelden van fractals. Wolken, kustlijnen,rivieren, maar ook planten en dieren, alsmede longen, bloedvaten en hersenen van de mens zijn voorbeelden van fractale structuren in de natuur. Zowel de stoffelijke als de levende natuur blijkt fractaal te zijn georganiseerd.
Deze grafische presentatie toont aan dat de fractale wereld is opgebouwd uit zich steeds herhalende patronen van interacterende (sub)systemen. Klassieke hiërarchische organisatiestructuren zullen de komende jaren vervangen gaan worden door fractale netwerken van relaties, beschikkend over een groot zelforganiserend en innoverend/aanpassend vermogen.

Het complementariteitsbeginsel kan ook aan de hand van het Yin/Yang-symbool en de Vijf Fasen worden geïllustreerd. Het symbool brengt drie opties tot uitdrukking, de natuurlijke -, de beheers - en de vernietigende kringloop. Amit Goswami, maakt in zijn boek De kwantum dokter, de nieuwe wetenschap van gezondheid en genezing, op p. 175 van hetzelfde Yin/Yang-symbool gebruik. Taoïsme: Wuxing (五行) is het harmonische systeem van de vijf elementen: water, vuur, aarde, metaal, hout. De interacties tussen de vijf elementen kunnen een scheppende cyclus (Sheng): hout -> vuur -> aarde -> metaal -> water -> hout; en een onvolmaakte beheers c.q. vernietigende cyclus (Ke): hout -> aarde -> water -> vuur -> metaal -> hout, genereren. Beide samen vormen een pentagoon met een vijfpuntige ster erin. Ze worden ook vaak samen afgebeeld als cirkel met een vijfpuntige ster. De cirkel is de Sheng-cyclus, de ster geeft de Ke-cyclus weer. Rudolf Ritsema & Stephen Karcher behandelen in hun boek I Ching de 5 aspecten van het Universele Kompas in detail. Het taoïsme ziet de yangenergie als van kosmische oorsprong, de yinenergie van aardse.

Plato brengt met behulp van de dodecaëder metafoor, de kwintessens, de zin van het leven, de levenskunst (Friedrich Nietzsche) tot uitdrukking.

Materials science of quasicrystals
Since the original discovery of Dan Shechtman, hundreds of quasicrystals have been reported and confirmed. Undoubtedly, the quasicrystals are no longer a unique form of solid; they exist universally in many metallic alloys and some polymers.
In theory, there are two types of quasicrystals.[32] The first type, polygonal (dihedral) quasicrystals, have an axis of eight, ten, or 12-fold local symmetry (octagonal, decagonal, or dodecagonal quasicrystals, respectively). They are periodic along this axis and quasiperiodic in planes normal to it. The second type, icosahedral quasicrystals, are aperiodic in all directions.

De Geheime Leer Deel I hoofdstuk 4 Chaos-Theos-Kosmos (p. 375/376):
De natuur heeft een afkeer van het ledige’, zeiden de peripatetici die, hoewel zij op hun manier materialisten waren, misschien begrepen waarom Democritus en zijn leermeester Leucippus verkondigden dat de eerste beginselen van alle dingen in het Heelal, atomen en een vacuüm waren. Het laatste betekent alleen maar een latente godheid of kracht, die vóór haar eerste manifestatie, toen zij WIL werd – die de eerste impuls aan deze atomen overbracht – het grote niets was, Ain-Soph of GEEN DING; en daarom voor ieder zintuig een leegte – of CHAOS – was.
Die Chaos werd echter volgens Plato en de pythagoreeërs de ‘ziel van de wereld’. Volgens de hindoeleer doordringt de godheid in de vorm van aether (akāsa) alle dingen; en deze werd daarom door de theürgen ‘het levende vuur’, de ‘geest van het licht’ en soms magnes genoemd. De hoogste godheid zelf bouwde volgens Plato het Heelal in de meetkundige vorm van de dodecaëder; en haar ‘eerstgeborene’ werd geboren uit Chaos en oorspronkelijk licht (de centrale zon).
376: Chaos-Theos-Kosmos zijn slechts de drie aspecten van hun syntheseRUIMTE. Men zal het mysterie van deze Tetraktis nooit oplossen door vast te houden aan de dode letter van de oude filosofieën zoals die nu nog bestaan. Maar zelfs hierin worden CHAOS–THEOS–KOSMOS = RUIMTE in alle eeuwigheid geïdentificeerd als de Ene Onbekende Ruimte, waarover het laatste woord misschien niet vóór onze zevende Ronde zal worden gezegd. Niettemin zijn de allegorieën en metafysische symbolen over de oorspronkelijke en volmaakte KUBUS zelfs in de exoterische Purāna’s opmerkelijk.

De Geheime Leer Deel II, Stanza 1 Het begin van bewust leven (p. 39):
De wereld van de verschijnselen bereikt haar hoogtepunt en de weerspiegeling van alles in de MENS. Daarom is hij het mystieke vierkant – in zijn metafysische aspect – de Tetraktis, en wordt op het scheppende gebied de kubus. Zijn symbool is de uitgevouwen kubus en de 6 die 7 wordt, of de , drie dwars (het vrouwelijke) en vier verticaal; en dit is de mens, het hoogste wat de godheid op aarde bereikt; zijn lichaam is het kruis van vlees, waarop, waardoor, en waarin hij eeuwig de goddelijke logos of zijn HOGERE ZELF kruisigt en ter dood brengt.

Boek Nulpunt Revolutie van Benjamin Adamah:
P 228: In de natuur bestaat er een evenwicht tussen fluctuaties van entropie en negentropie (informatietheorie).
Benjamin Adamah schrijft in zijn boek Nulpunt Revolutie over Adam Kadmon ons zuiver negentropische alter ego (p. 61).

Eckhart Tolle (Wiel Smeets) bespreekt het trieste lot van mensen die alles al hebben bereikt en vergaard wat ze ooit hebben verlangd. Dit is het gevoel van ‘niet meer te wensen en toch niet gelukkig’. Volgens Tolle is het volstrekt logisch dat de schijnwereld van vorm, ruimte en tijd ons nooit blijvend geluk zal kunnen schenken. Wat alle spirituele tradities leren, is dat blijvend geluk en behoeftenbevrediging niet samen gaan. Blijvend geluk kan alleen worden verkregen door de identificatie met vorm juist los te laten. Dus door te beseffen: ik ben ten diepste een tijdelijke vorm, een vergankelijke manifestatie van de Ene, tijdloze Vormloze en Ongemanifesteerde werkelijkheid. En het is volgens Tolle altijd mogelijk om contact te maken met het Ongemanifesteerde. De belangrijkste toegangspoort is, volgens Tolle, het ‘NU’, het huidige moment.
In termen van Hermans zou je kunnen zeggen dat er dominantiewisseling van ik-posities plaatsvindt waarbij het egoïsche zelf steeds meer van de troon van de metapositie wordt gestoten ten gunste van een ik-positie die zich manifesteert met het vormloze. Of in termen van Assagioli: dat het Hoger Zelf het zelf steeds meer gaat bepalen. Of in termen van mensen als Stolp, Douven, Steiner en Blavatsky dat onze hogere bewustzijnslagen, die overeenstemmen met de hogere lichtwerelden, het steeds meer voor het zeggen gaan krijgen.

Voor alsof het een wiel was in het midden van een wiel (Deel I, p. 157) of als het ware een wiel in het midden van een wiel was (Deel II p. 629) kan ook gelezen worden een kleine kringloop binnen een grote kringloop of de levenscyclus van een mens (menselijke natuur) binnen de levenscyclus van een universum (Het wiel van dharma). Op aarde vinden analoge energetische processen plaats (Wet van analogie: ‘Zo Boven zo Beneden’). Een elektronenschil (SCHILLEN) kan met de baan die een planeet beschrijft worden vergeleken. De Éne werkelijkheid maakt het mogelijk de in de kosmos verborgen repeterende patronen, van heel klein (atoom) tot heel groot (meta-universum) te duiden en de huidige tijdgeest te leren begrijpen.

De oplossing van de unificatietheorie wordt niet gevonden in het elementaire deeltje maar in de ruimte die de elementaire deeltjes van elkaar scheidt.

Om homeostase te verklaren kunnen de begrippen numen, memen, mind stuff, Weltstoff (oerbron, levensatoom, levenskracht, oerstof, morfogenetische velden, scalaire veld) of nomen een handvat bieden. Ook al zouden we stofjes ontdekken die voor het terugkoppelingsmechanisme van de kosmische krachten verantwoordelijk zijn dan verandert daarmee nog niet de éne werkelijkheid. De oorsprong der dingen, de oerbron (alfa), de keerzijde van de medaille blijft vrijwel geheel voor ons verborgen.

New age ervaart de eenheid van mens, natuur en kosmos. De belangrijkste Universele Wet is de Wet van Eén, het eenheidsbeginsel van Rupert Sheldrake, die stelt dat alles in de kosmos met elkaar verbonden is.

Kees Voorhoeve: De Oerbron is de oneindige eeuwige werkelijkheid die alles overstijgt en tegelijkertijd de Bron is van alles wat bestaat. De Oerbron is op 'niets' gericht, het is zo leeg van iets en tegelijkertijd zo vol van alles. Hoe kan uit dit 'niets' iets ontstaan? In de Kabbalistische traditie wordt de Oerbron En Soph genoemd dat 'zonder grens' betekent.

Nobelprijzen worden uitgereikt voor het Hoe. Bij het Wat gaat het om de oerbron. Hoeveel hersencellen bevatten een eicel en een zaadcel?
Leven betekent eeuwig terugkerende cycli, met het steeds weer nieuwe begin.

Klimaatverandering: De energie -, klimaat - en kredietcrisis kunnen alleen effectief worden aangepakt wanneer van een sluitend model van de éne werkelijkheid wordt uitgegaan. De gesignaleerde crises vragen om een ruimere context. De cyclische evolutie biedt daarvoor een handvat.

Wie motiveert met bonussen, zorgt in de eerste plaats voor zichzelf. Wie inspireert, zorgt in de eerste plaats voor een ander. Al is er natuurlijk niets op tegen personen die een bijzondere prestatie leveren daarvoor extra te waarderen (promotie, tantième).

Groene rekenkamer: Het klimaat gedraagt zich de laatste jaren niet overeenkomstig de projecties van het IPCC (het Klimaatpanel van de Ve­re­nigde Naties). In plaats van een steeds snellere opwarming van de aarde, als gevolg van de mense­lijke uitstoot van CO2, vertoont de gemiddelde we­reldtempe­ratuur de laatste tien jaar een be­trekkelijk vlak verloop – ondanks voortgaande stijging van de CO2-concentratie in de atmosfeer.
Is er echt sprake van een The Great Global Warming Swindle?

Henk Tennekes (oud-directeur KNMI): 'Kyoto is onzin'
Regering en media varen ten onrechte blind op het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI).

====

Samenvatting (Wederkerigheid tussen 'Individu en Collectief', Professionals & Politicals)

Lord Francis Bacon: Het is een immense oceaan die het eiland van de waarheid omringd.
Jan Willem Schulte Nordholt: Want het lijkt waar te blijven dat pas dringende noodzaak de eenwording kan stimuleren.
Stelling: Voor een juiste balans tussen individuele en collectieve belangen dienen net als 'Kerk en Staat' het 'publieke en private' domein duidelijk door een derde domein (derde weg, middenweg, rechtvaardigheid, ‘bron van harmonie’) van elkaar te worden onderscheiden. Het privatiseren van de publieke sector komt er in feite op neer dat de overheid in eigen doel schiet. Door het stuur uit handen te geven los je geen problemen op.

Het vraagstuk waar het primair om draait wordt door de onderwijssocioloog Jaap Dronkers onderkent (Volkskrant 9 juni p. 21).
De maatregelingen, die door de overheid in de tachtiger - en negentiger jaren zijn genomen, werkten eerst in het voordeel van de banken. Om het evenwicht te herstellen werken de maatregelingen, die nu hard nodig zijn in het nadeel van de banken. Eerder heeft Herman Wijffels laten zien dat het nog niet zo eenvoudig is om het tij te keren. Herman Wijffels vervult net als Jan Rotmans met zijn boek Transitiemanagement: sleutel voor een duurzame samenleving in Nederland een voortrekkersrol.

In de EU bestaat een enorme overcapaciteit aan banken. Elk land en de banken binnen een land moeten hun eigen broek ophouden. Is de financiële dienstverlening in Europa niet toe aan een shakeout?
Monetair beleid Draghi: eurozone heeft te veel banken (zie ook Volkskrant 23 september 2016 p. 27):
De eurozone telt te veel banken en dat is de belangrijkste oorzaak van lage winsten voor financiële instellingen, aldus president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB).
Met woorden van die strekking counterde Draghi donderdag kritiek, met name uit de bankensector, op het ruimhartige monetaire beleid van de centrale bank.
Critici menen dat het negatieve rentebeleid van de ECB de winstmarges van banken uitholt. In maart verlaagde de ECB de depositorente naar min 0,4 procent. Dat maakt het voor banken nog duurder om geld in bewaring te geven bij de ECB.

De belangenverstrengeling tussen politici en bedrijfsleven en door mismanagement met de mantel der liefde te bedekken heeft tot gevolg gehad dat zowel bij toezichthouders, CEO's en politici nu het vermogen ontbreekt om meerwaarde te creëren. De paradox is dat in plaats van politici en het bedrijfsleven systemen steeds complexer maken dient volgens E.F. Schumacher om het spreiden van risico's te bevorderen Small Is Beautiful centraal te staan.

Door de geleidelijke overgang van het Rijnlandse naar het neoliberale model heeft een cultuuromslag plaatsgevonden en het laat zien dat een land, politici ook kunnen blunderen. De economische crisis berust op de volgende paradox in de financiële wereld. De maatregelingen die zijn genomen om een beurskrach, zoals in 1929 te voorkomen zijn door de banken-lobby geleidelijk weer afgebroken. De Europese bankenunie is noodzakelijk gebleken omdat de toezichthouders van de soevereine staten er een potje van hebben gemaakt. Maar gelukkig ontwikkelt zich om het tij te keren weer een tegencultuur. Of met andere woorden er zit een mechanisme, Zaaien en Oogsten (karma) in het universum verborgen waardoor het mogelijk wordt van onze fouten te leren. Dit verborgen mechanisme wordt met behulp van de 5e dimensie en het ‘en-en’/’of-of’ mechanisme tot uitdrukking gebracht.

De natuurfilosofie verbindt de fysica met de metafysica, de geestkunde. Een ommekeer in het denken ontstaat wanneer de natuurfilosofie in de geest van The Advancement of Learning van Francis Bacon weer centraal komt te staan.

Thalif Deen Inheemsen en minderheden “stille slachtoffers” van klimaatverandering.
Klimaatnieuws De stille slachtoffers van klimaatverandering.
Joren Gettemans Israëls rijken eerste slachtoffers klimaatverandering.

De kenniseconomie moet uiteindelijk tot een duurzame ontwikkeling leiden. Om de continuïteit van het leven te waarborgen is meer aandacht voor natuurbehoud nodig. Technologische uitvindingen als Cradle to Cradle zijn daarbij zeker van belang. Wat echter de komende decennia veel meer aandacht zal vragen heeft met onze leefstijl op aarde te maken. Het gaat er daarbij om dat we voorkomen dat de draagkracht van ecosystemen wordt uitgeput. Er is een switch nodig van een technology driven naar een quintessence driven society. Voor het aanpassen van onze manier van leven aan nieuwe omstandigheden is het nodig dat in het denken grenzen worden verlegd en schotten worden afgebroken.

Wat betreft de discussie rond de klimaatverandering is er gelukkig in Nederland een ommekeer in het denken te bespeuren. Het interview met Jonathan Holslag De kracht van het paradijs hoe Europa kan overleven in de Aziatische eeuw (recensie) in de Volkskrant van 20 september 2014, katern Vonk (p. 2-4) en de bespreking van het boek No time verander nu, voor het klimaat alles verandert van Naomi Klein (bijlage Sir Edmund p. 32/33) laten zien dat het wenselijk is dat kiezers hun stemgedrag aanpassen. Het gaat er om dat we de achterkamertjes politiek van het clièntelisme van 'u vraagt, wij draaien' omkeren naar het transparante ‘wij vragen, u draait’.

Het klimaatdebat laat zien dat politici en wetenschappers hun uiterste best doen om het wereldgebeuren voor de leek zo onbegrijpelijk mogelijk te maken.

Het taoïsme, dat op vernieuwing en verjonging is gericht, kreeg altijd invloed in de perioden dat de gevestigde orde van een keizerrijk in verval raakte. Als de nood het hoogst is, komt de oplossing sneller.
Waar de gulden middenweg loopt is bekend. Het is niet nodig het wiel opnieuw uit te vinden. Er is niets nieuws onder de zon.

In de kloof tussen verwachting en werkelijkheid groeide de aversie tegen het establishment, de topbestuurders. Anderzijds overmoed, hoogmoed ligt aan de onmacht is kernprobleem EU (Arnout Brouwers Volkskrant 26 oktober 2016 p. 23) ten grondslag.

Zowel Teilhard de Chardin als Václav Havel laten zien hoe het vraagstuk van de grotere tweedeling, het marktfundamentalisme van George Soros in de maatschappij kan worden opgelost.

Roger Pielke heeft zeker gelijk dat schone technologie van belang is om de internationale energiedoelen te bereiken. Maar primair draait het om hoe richten we onze levensenergie. Het verhandelen van CO2-emissierechten is op dit moment niet meer dan symboolpolitiek.

De crux van 'Welzijn en Welvaart' (Kwaliteit en Kwantiteit) is hoe richten wij onze levensenergie (levenskracht, oerbron, levensbron, 'donkere energie') om de geestelijke gezondheid te bevorderen? Of anders gezegd wat bezielt ons? Of hoe voorkomen we dat onze carrièrepolitici (of De blinde vlek van Rutte Martin Sommer Volkskrant 4 juni 2016 p. 17) gebakken lucht verkopen of met andere woorden "na ons de zondvloed!" beleid verkopen? Het betekent dat we ook met de keerzijde van de medaille rekening houden. De route die we in het leven bewandelen, dus hoe wenden we onze energie aan en het doel - zingeving van het leven - een duurzame samenleving (rentmeesterschap) bevorderen, zijn één en hetzelfde.
Maar volgens Matthew Flinders, auteur van het boek Defending Politics: Why Democracy Matters in the 21st Century ligt de fout namelijk grotendeels bij de burger, die een vertroebeld beeld heeft van politiek en politici. In het bijzonder de jongste generatie, die geen herinneringen heeft aan onderdrukking en oorlog, is cynisch en onverschillig geworden ten aanzien van de verworvenheden van de democratie. Een ‘governing paradox’ is het gevolg: politici moeten steeds meer beloven om gekozen te worden, maar kunnen die beloftes door de veranderende rol van de politiek in de samenleving steeds minder waarmaken.

Henk Procee boek Intellectuele passies - Academische vorming voor kenners (p. 48):
Wat Francis Bacon duidelijk maakt is wat iedere toneelspeler ook heeft ervaren: acteren vraagt net als waarnemen “doen en laten”, “activiteit en passiviteit” en dat is een goed evenwicht. Daarbij vraagt passiviteit veel meer dan op het eerste gezicht lijkt. Het kost namelijk veel oefening om op het toneel naturel te kunnen zwijgen. Dat is de ene kant van de medaille. De andere kant is de actieve: hoe er al handelend een performance neergezet wordt.

In het onderzoeksrapport 'E i V' wordt de stelling verdedigd dat een duurzame samenleving mogelijk is door met beide zijde van de medaille, de geestkunde en de natuurkunde, het complementariteitsbeginsel rekening te houden.
Synthese ontstaat door these + antithese. Net als de Drie-eenheid kunnen tijd, ruimte en materie wel onderscheiden, maar niet gescheiden worden.
Ook fractals vertonen drie eigenschappen tegelijkertijd: iteratie, gebroken dimensie en zelfgelijkvormigheid.

Om een cultuuromslag te realiseren gaat het uiteindelijk om een integrale denktrant (de samenhang tussen de domeinen van de alfa-, béta- en gammawetenschappers) die het parochiale denken, de symboolpolitiek van het ’eigen koninkrijkje’, de 'bv Ego' overstijgt. In het rapport 'E i V' wordt de stelling verdedigd dat een duurzame samenleving mogelijk is door met de geestkunde en de natuurkunde, de beide zijden van de medaille, de éne werkelijkheid rekening te houden. Voor het oplossen van wereldvraagstukken maakt het niet uit of je theïst of atheïst bent we zitten in hetzelfde schuitje. We leven op dezelfde aarde. De crisis die door Greenspan en zijn adepten is geschapen is eenvoudig te duiden, maar het oplossen ervan is uiterst complex. Wel biedt Baruch de Spinoza met zijn nieuwe levensrichting een houvast om dit vraagstuk op termijn op te lossen. Uiteindelijk zijn we het allemaal zelf, die de chaos creëren. De evolutie van de mens heeft niet alleen een fysieke, maar ook een geestelijke kant. Vorm en Inhoud zijn twee kanten van één medaille.

De kwintessens van het 'E i V' verhaal is dat om een duurzame economie, een duurzame samenleving te creëren er maar een pedagogische hoofdroute is. Dus de wederkerigheid die er bestaat tussen ‘Chaos, Gaia en Eros’, het 'Hoe' op aarde (lagere Tetraktis en de bron van het 'Goede, Ware en Schone', het 'Wat' in de hemel (hogere Tetraktis te benadrukken. Praktisch betekent dit een ommekeer in het denken, een paradigmawisseling om beide met elkaar te verenigen.

Bij het Reflexief Bewustzijn gaat het om de wederkerigheid tussen het verticale (non-lokale) en het horizontale bewustzijn, de synchronisatie van de rechter - en de linker hersenhelft. De wisselwerking heeft op de lateraliteit van de rechter - en de linker hersenhelft betrekking.

De tijdgeest wordt door het individuele consumentengedrag (consumentisme), 'zelfexpressie door consumptie' en het collectieve stemgedrag tot uitdrukking gebracht. Zo hangen ook de kredietcrisis en de schuldencrisis met elkaar samen.

Moraal, ethiek (Ethica van Spinoza) ontstaat als gevolg van de kenmerkende, unieke verschillen, het spanningsveld tussen het individueel menselijke en het heil van het collectief.

Jan Willem Schulte Nordholt laat in zijn boek Mens tussen hemel en aarde zien dat de mens nog niet zo gemakkelijk van de geschiedenis leert.

Stelling: Is het wetenschappelijk bezien interessant dat door ‘trial and error’ bestuur het wiel steeds opnieuw wordt uitgevonden? Aan de hand van het geweten laten zich herhalende patronen in de geschiedenis wel degelijk falsificeren.

Een belangrijk deel van de verdeel en heers problemen die we signaleren hebben we door onvoldoende checks & balances zelf gecreëerd. 'De remedie is tegelijkertijd de kwaal' (geweten, 'Goed en Kwaad'). De vraag dringt zich op welke debacles moeten zich voordoen voordat echt actie wordt ondernomen. Het gaat mis, chaos dreigt wanneer voor onnatuurlijke selectie, een gesloten systeem wordt gekozen.

Het rapport 'E i V' laat zien dat het wiel, de unificatietheorie van Eenheid in Verscheidenheid al is uitgevonden.
In principe draait het om één medaille met twee kanten. De mystieke weg (Laozi, Pythagoras, Plato, Jezus, Boeddha, Mohammed, Ramon Lull, Blaise Pascal, Bahá'u'lláh, Hazrat Inayat Khan, Blavatsky, Sri Aurobindo, Carl Jung, Teilhard de Chardin, Maslow) berust op ervaringen uit het verleden. De stelling lijkt gerechtvaardigd voor wat betreft tijd er van uit te gaan dat er maar een natuurlijke tijd bestaat, het eeuwige nu, het durée van Henri Bergson.

De geschiedenis leert dat het mis gaat wanneer we niet bereid zijn tijdig aan de zandloper een slinger te geven. De evolutie is geen blind proces zonder zin, de mensheid geeft zelf bewust of onbewust een richting aan de evolutie.

Steven Pinker onderkent tussen 'Remslaap en Non-remslaap' het waakbewustzijn (Volkskrant 12 november 2011 katern Wetenschap).
De driedeling 'Waakbewustzijn, Remslaap en Non-remslaap' van Steven Pinker kan met de groepen 1, 2 en 3 die Anna Lemkow in het boek Het Heelheid Principe bespreekt worden vergeleken. Of met andere woorden in het waakbewustzijn zijn we bewust Theïst of Atheïst. Daarentegen geeft de ‘Remslaap’ (REM sleep and creativity of het hoger bewustzijn) aan dat er meer is tussen hemel en aarde.

In vergelijking met andere machtsblokken als Japan en de Verenigde Staten zijn de overheidstekorten in de Europese Unie relatief laag. De invoering van de euro is niet het probleem, het zijn de mensen, de naїeve toezichthouders die te goeder trouw zijn geweest en te weinig oog hebben gehad voor het keuzegedrag, de voorkeuren van mensen en toezichthouders, die te kwader trouw handelen.

Daniel Ofman beoogt met zijn boek Bezieling en Kwaliteit in Organisaties de zelfkennis van de manager te verrijken.
Aan welke 'supertoezichthouder' of inspiratiebron (Vicar of Christ) geven we de voorkeur en welke visie van het 'Goede - Ware - Schone' wordt uitgedragen? Of met andere woorden kiezen we voor het eigen koninkrijkje, de 'bv Ego' of het koninkrijk in de hemel, het hemelse rijk?

In het onderzoeksrapport 'E i V' staat het marktfundamentalisten ) in het Westen lijnrecht tegenover het moslimfundamentalisten in het Oosten.

De schuldencrisis wordt tegen de achtergrond van de illusiecultuur geplaatst. Relatief staat tegenover absoluut. Uiteindelijk blijft het allemaal mensenwerk. Tussen de
- Verkoper en Koper ('aanbodzijde en vraagzijde', 'crediteur- en debiteurlanden')
- Leraar en Leerling ('werkgever en werknemer', principaal-agentproblematiek, ’Heer en Slaaf’)
- Politicals & Professionals (Managementstijl)
- Toezichthouders en Directie
- Man en Vrouw (Anima en Animus)
- Luisteraar en Spreker
- Machthebbers bedrijfsleven en - overheid (amoreel)
- Gewetensvolle – en Gewetenloze machthebbers
- Spiritualiteit en Godsdienstwaanzin
- Neoliberalisme (marktfundamentalisten, superkapitalisme van het geseculariseerde Westen) en IS (moslimfundamentalisten van het geïsmaliseerde Oosten)
- Marktfundamentalisten en Moslimfundamentalisten
- 'Waarnemer en Waargenomene'
Tussen beide partijen zit de stem van het geweten.

Politici dienen in plaats van hun verantwoordelijkheid voor de collectieve sector aan de markt uit te besteden weer zelf het stuur in handen te nemen.

Onder het mom van marktwerking is er in de collectieve sector een graaicultuur ontstaan die zijn weerga niet kent. De verhouding tussen prestatie en beloning is volledig zoek. In plaats van het neoliberale gedachtengoed te bestrijden wordt met name door de PvdA het spel 'links lullen en rechts vullen' enthousiast meegespeeld. Door de politieke machtsspelletjes met rechts mee te spelen is het tegenwicht naar extreem rechts verloren gegaan.

Hegel: De mens leert uit de geschiedenis dat de mens niets leert uit de geschiedenis is nog steeds actueel. Dat we te weinig lering trekken uit het verleden maakt ons mede schuldig.

Het rapport Eenheid in Verscheidenheid gaat ervan uit dat de unificatietheorie het kader voor de hoofdroute (hoofdstuk 7.4.1) bevat. De volgens Hegel éne, universele werkelijkheid, het absolute Zijn en het Niet-zijn, blijft echter eeuwig onveranderlijk. Een ding is zeker een perpetuum mobile zal op aarde niet worden uitgevonden. Er valt te verwachten dat het debat over ‘Evolutietheorie en Intelligent design’ op 1 : 1 eindigt namelijk in het midden. Zelf heb ik het liever over Creative Design. De natuur zit vol creativiteit en vernieuwing. De trage mammoettanker waarop we ons bevinden vaart op de automatische piloot. Er is te veel intellectuele vrijblijvendheid. Het is nuttig om toch op basis van de huidige kennis en technologieën een begin te maken om de koers te veranderen. Nieuwe technologische doorbraken op het terrein van de energievoorziening laten zich moeilijk voorspellen. Anderzijds is het ook moeilijk nauwkeurig de effecten van de opwarming in te schatten.

Het huidige politieke bestel van democratisch handjeklap, van geven en ontvangen en wederzijds begrip, blijkt niet in staat effectief op de wereldvraagstukken in te spelen. Zelfregulering van bedrijven leidt veelal niet tot de gewenste veranderingen.

Stelling: Alleen een interdisciplinaire grensoverschrijdende benadering, een integrale denktrant, de synthese van de alfa-, béta- en gammawetenschappen brengt de Theorie van alles een stapje verder.

De crux van het rapport ‘E i V’ zit in de relatie tussen essentie (wezen) en existentie (bestaan), tussen het zondebokmechanisme, de Wet van analogie en het marktmechanisme of met andere woorden tussen heer en slaaf (politicals en professionals) respectievelijk tussen verkoper en koper. De waarheid over het zondebokmechanisme leert ons om te kijken vanuit het standpunt van de vervolgden in plaats van dat van de vervolgers.

Jules Ruis: De rode draad door alle informatie is het woord 'fractal', een sterk groeiend begrip, dat naar verwachting de komende jaren ons leven en werken op vele fronten zal gaan beïnvloeden. Een klassiek voorbeeld van fractale structuur is de set van in elkaar passende Russische poppetjes, matruschka's genoemd. 'Fractals' zijn (van origine wiskundige) objecten van een ongekende schoonheid bestaande uit zich steeds herhalende patronen.

Het rapport 'E i V' gaat er vanuit dat Pythagoras (wiskunde (1 + 2 + 3 + 4 = 10) met de heilige Tetraktys, de kwintessens van de zichzelf herhalende patronen van interferentie al te pakken had. Of met andere woorden Pythagoras had de kwintessens van de recursieve patronen, de herhalende patronen van de fractals in de schepping al door.

Door de begrippen absolute tijd en relatieve tijd te introduceren is het mogelijk de discussie met betrekking tot ruimte en tijd een stapje verder te brengen. De absolute tijd staat voor de 4e dimensie van Ouspensky op het grensvlak van 'ruimte en tijd', die niet kan worden waargenomen. De linker hersenhelft analyseert in de tijd en de rechterhelft synthetiseert in de ruimte. Het is de 5e dimensie, de imaginaire dimensie - het eeuwige nu - het principe van de 'Akasha-kronieken' ('Noosphere') waarmee mystici en paragnosten in verbinding staan.
De relatieve tijd kan het gemakkelijkste aan de hand van wanneer we naar de zon kijken worden geïllustreerd. We zien namelijk niet de zon zoals die op dat moment is, maar zoals ze ongeveer 8 minuten geleden was. Dit komt door de lichtsnelheid. Delen we de afstand tussen de zon en de aarde door de lichtsnelheid, dan heeft het licht bij benadering 8 minuten en 20 seconden nodig om de aarde te bereiken. Het laat duidelijk de conclusie van Einstein zien dat tijd een dimensie is.

Het rapport 'E i V' tracht door een tipje van de sluier, van de éne, onveranderlijke werkelijkheid, op te lichten aan het creëren van een duurzame samenleving en zonniger toekomst bij te dragen. De scheppingskracht zit in onszelf. Er geldt nog steeds verbeter de wereld begin bij jezelf. Het is wel degelijk mogelijk het lot enigszins in eigen hand te nemen, door je met de juiste dingen bezig te houden die goed bij je kwaliteiten aansluiten.

In kwalitatieve zin trekt de overheid zich terug, echter niet in kwantitatieve zin. De terugtredende overheid meent door het bevorderen van de mythe van marktwerking de werkelijkheid beter te kunnen beheersen. Dit is slechts gedeeltelijk waar. Een kenmerk van politici is dat in plaats van de ander centraal te plaatsen men graag een ander verantwoordelijk houdt. Een probleem met politieke consensus is dat voor een specifieke beslissing nooit één persoon verantwoordelijk is. Door de beslissingsmacht aan de markt over te laten wassen politici hun handen in onschuld. Het is duidelijk dat politici weer bereid dienen te zijn zelf het stuur in handen te nemen en daarvoor verantwoordelijkheid te dragen.

Links en rechts staan in de politieke besluitvorming als gelijkwaardig tegenover elkaar. Voor het introduceren van de marktwerking door de overheid hielden de socialistische krachten (these) en rechtse, liberale krachten (antithese) elkaar aardig in evenwicht. Het is aannemelijk dat de liberalisering van de financiële markten en de hypothese van de great moderation ('grote matiging') de ernst van de kredietcrisis hebben versterkt. De klassieke controverse tussen John Maynard Keynes en Milton Friedman moet daardoor in een ander perspectief worden geplaatst. Door de introductie van de marktwerking heeft het corrigerende mechanisme van het keynesianisme sterk aan kracht ingeboet. Of met andere woorden nu de wal het schip heeft gekeerd zal het herstel middels het keynesianisme moeizamer verlopen.

De 5e Dimensie komt in de vierde Anti-Dühring wet naar voren.
Jasper Schaaf geeft in zijn boek Boeddhisme en betrokkenheid (p. 53) een vierde Anti-Dühring wet, de 'wet' van de Spirale Form der Entwicklung, oftewel de spiraalvorm van de ontwikkeling. Wanneer door tegenspraak iets nieuws ontstaat is er sprake van een ontwikkeling, één met een richting.
Zo kan bijvoorbeeld in de economie een spiraalvormige keten van interacties gedurende langere tijd de richting bepalen naar hoogconjunctuur of naar crisis. Geen eeuwige richting, wel een van langere duur.

Complexe maatschappelijke vraagstukken kunnen alleen dan effectief worden opgelost wanneer de krachten van de verschillende politieke richtingen, dus zowel van de seculiere als van de religieuze wereld worden gemobiliseerd (eenheid der tegendelen). De discussies die zich mede in het kader van het nieuwe boek ‘God als misvatting’ van Richard Dawkins zich afspelen zijn niet echt interessant (negatieve as). De discussie beperkt zich alleen tot de biologische evolutie. De manifesten van de atheïst Herman Philipse en de theïst Willem Ouweneel op Internet laten zien dat beide partijen diametraal tegenover elkaar staan. Veelzeggend is dat geen van beide al een doorslaggevend bewijs heeft gevonden. Relevanter is de vraag van Ervin Laslo hoe heeft het universum zich kunnnen ontwikkelen tot een toestand waarin de biologische evolutie überhaupt heeft kunnen plaatsvinden.

Het is van belang op het snijvlak van cultuur en natuur beleid te ontwikkelen. Wereldwijd een breder draagvlak, een ‘kritische massa’ voor duurzame ontwikkeling te creëren. Kenmerk van de huidige cultuur is dat wetenschap, religie en kunst vrijwel volledig van elkaar zijn gescheiden. Op het snijvlak van natuur en cultuur gaat het echter niet primair om geloof versus wetenschap, maar eerder om de samenhang en wisselwerking tussen natuur - en menswetenchappen. Deze kengebieden kunnen wel onderscheiden, maar niet gescheiden worden. Door beide als complementair te beschouwen ontstaat een completer zicht op de complexe werkelijkheid. Het is wenselijk de tweespalt tussen de natuurwetenschappers en geesteswetenschappers te verkleinen. Vastgeroeste denkpatronen te doorbreken.

Het creëren van een duurzame samenleving vraagt om top down en bottom up visies. De relatie tussen 'Zo binnen, zo buiten' versus 'Zo boven, zo beneden', psychologie versus sociologie verdient meer aandacht. Op het snijvlak van beide disciplines gaat het niet primair om individu versus collectief, maar eerder om de samenhang en wisselwerking daartussen. Psychologie en sociologie kunnen wel onderscheiden, maar niet gescheiden worden. Door beide disciplines als complementair te beschouwen ontstaat een completer zicht op de complexe werkelijkheid.

De politiek wordt te veel door korte termijndenken beheerst. Het is wenselijk dat er duidelijker beleidslijnen voor de komende decennia worden uitgestippeld. Het spreekt voor zich dat het welvarende Westen daarin het voortouw dient te nemen. Complexe maatschappelijke vraagstukken kunnen alleen effectief worden opgelost wanneer de krachten van de verschillende levensovertuigingen, dus zowel van de seculiere als van de reguliere wereld worden gemobiliseerd.

Anne-Marie Rakhorst: Duurzaam ontwikkelen... een wereldkans
Het is voor onze samenleving te hopen dat de vonk, die van haar teksten af spat veel lezers zal doen ontvlammen. Zoals Naomi Klein in haar boeken No Logo en De shockdoctrine aantoont, is een te klein deel van onze bevolking zich bewust van de noodzaak om het algemeen belang te plaatsen boven het eigenbelang. Van het welslagen van deze mentaliteitsomslag hangt echter wel het voortbestaan van de mensheid af. Vereist is dan ook zeker een groei van ethisch bewustzijn. Hier ligt ook voor kerken wereldwijd vanwege hun massale bereik een duidelijke taak. Construire la terre - Bouwen aan onze aarde, was al het devies van Teilhard de Chardin. Anne-Marie Rakhorst onderschrijft dat met haar werk en met dit boek.

In het boek De Energiekwestie en de Orde van de Tijd - Het paradigma voor de Nieuwe Wereldorde. beschrijft René Meijer het wetenschappelijk experiment naar de winning van energie uit de ether dat tevens de ether als zijnde de essentie van onze toekomst bewijst en plaatst daarmee het thema, weer terug van weggeweest, op de wetenschappelijke en culturele agenda.

Algemeen gesteld gaat het er om het bewustzijn op informatie-energiestructuren in het Akasha-veld zodanig af te stemmen dat de universele levensstroom, de creatielemniscaat wordt geactiveerd. Het werkt echter alleen wanneer bij het zoeken naar een hogere waarheid, de lichtzijde van het bewustzijn centraal staat. In wisselwerking met de vraag ontstaat, in het licht van het nu en van de eeuwigheid, een nieuw perspectief op de werkelijkheid.

Net als voor ‘Zaaien en Oogsten’ geldt voor 'Winst en Verlies' dat de kost gaat voor de baat uit.
Je moet eerst kosten maken om er later voordeel van te hebben. Spreuk geschreven door Titus Maccius Plautus (254-184 v.Chr.) uit zijn toneelstuk genaamd Asinaria. Originele tekst in het Latijn: 'Necesse est facere sumptum, qui quaerit lucrum'.

Technologie zal uiteindelijk de wereld niet redden. Internationale samenwerking om het broeikaseffect te bestrijden is vermoedelijker nog lastiger te organiseren dan een technologische doorbraak. Om de stabiliteit in een multipolaire wereld te bevorderen dient aan het meta-leren (zelf-realisatie) de hoogste prioriteit te worden gegeven.

Tao: De subtiele oorsprong van het universum; de onbevattelijke oerenergie van het universum; de schepping is de expansie en polarisatie van tao in yin en yang. Het taoïsme, dat op vernieuwing en verjonging is gericht, kreeg altijd invloed in de perioden dat de gevestigde orde van een keizerrijk in verval raakte.

Er is behoefte aan gemeenschappelijk gedragen, inspirerende visies. Niet de problemen accentueren, maar de oplossingsrichting die naar een duurzame samenleving leidt. De persoonlijke naam van de nieuwe Wereldleraar is Maitreya ('de Gelukzalige'), wiens komst al werd voorspeld door Gautama Boeddha. Is Maitreya de Christus?
Niet Maitreya maar de HERE GOD geeft ons het woord van hoop voor de wereld, een woord dat niet ijdel of verleidend is. De Israëlische achtergrond van ons geloof wordt ons weer in herinnering gebracht voor nu en in de eindtijd als God ons zal leren aangaande Zijn wegen en opdat wij Zijn paden bewandelen. Want uit Sion zal de wet uitgaan en des Heren woord uit Jeruzalem (Jes. 2:3). Dat is zoals het gaat worden: hoop voor de wereld, en sjaloom voor Israël. Maar vóórdat het zover is, zal er eerst een grote verleiding komen. God verwacht van ons vastheid in geloof en eerbied en vertrouwen voor en op Zijn woord. Als wij de weg der waarheid zoeken en vasthouden leidt God ons daar waar Hij ons hebben wil.

Het Spel van de Orde: een apollinische droom van de Filognostische Associatie; speel een levensecht spel en ontdek uw verborgen potentieel, meesterschap, talenten, ware identiteit en bestemming.

Het is boeiend om te ervaren dat de websites van Rob Ek, Jacques Smeets en Job van Splunter de wereld vanuit eenzelfde esoterisch gezichtspunt waarnemen.

====

Zie ook:

Boeken:

Externe Links

<< vorige || volgende >>

Categorie: Artikelen | Rapport | Auteur: Harry Nijhof


Deze pagina werd sedert 16 dec. 2007 keer bekeken.